Ορθοαιθανικό οξύ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ορθοαιθανικό οξύ
Orthoacetic acid.svg
Γενικά
Όνομα IUPAC 1,1,1-αιθανοτριόλη
Άλλες ονομασίες Ορθοαιθανικό οξύ
Ορθοοξικό οξύ
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος C2H6O3
Μοριακή μάζα 78,07 amu
Σύντομος
συντακτικός τύπος
CH3C(OH)3
Συντομογραφίες MeC(OH)3
Αριθμός CAS 463-83-2
SMILES CC(O)(O)O
InChI 1S/C2H6O3/c1-2(3,4)5/h3-5H,1H3
PubChem CID 10953422
ChemSpider ID 9128639
Δομή
Ισομέρεια
Ισομερή θέσης 7
Φυσικές ιδιότητες
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά, τα δεδομένα αφορούν υλικά υπό κανονικές συνθήκες (25°C, 100 kPa).

Το ορθοαιθανικό οξύ ή 1,1,1-αιθανοτριόλη είναι μια υποθετική οργανική ένωση με μοριακό τύπο C2H6O3 και ημισυντακτικό τύπο CH3C(OH)3. Θα ήταν μια τριόλη με σκελετό αιθανίου. Εφόσον οι υδροξυλομάδες του μπορούν να χάσουν πρωτόνια, μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως ορθοοξύ.

Το ορθοαιθανικό οξύ πιστεύεται ότι είναι αδύνατο να απομονωθεί, εφόσον αποσυντίθεται γρήγορα σε αιθανικό οξύ και νερό.  Μπορεί να έχει μια φευγαλέα ύπαρξη σε υδατικά διαλύματα οξικού οξέος,[1] καθώς τυπικά (τουλάχιστον) μπορεί να προκύψει με προσθήκη ύδατος στο καρβονύλιο του καρβοξυλίου του τελευταίου:

Ορθοαιθανικά ανιόντα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θεωρητικά, η σταδιακή αφαίρεση των τριών (3) πρωτονίων των υδροξυλίων του θα μπορούσε να παράξει τα ακόλουθα τρία (3) ανιόντα, αντιστοίχως:

  1. CH3C(OH)2O- (διυδρογονοορθοαιθανικό ανιόν).
  2. CH3C(OH)(O)22- (υδρογονοορθοαιθανικό ανιόν).
  3. CH3C(O)33- (ορθοαιθανικό ανιόν).

Ένας συγγραφέας ισχυρίστηκε ότι σχηματίζεται ορθοαιθανικό νάτριο [CH3C(ONa)3] με αντίδραση αιθινίου και υδροξειδίου του νατρίου, στους 220 °C:[2]

Ορθοαιθανικοί εστέρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υπάρχουν πολλές σταθερές οργανικές ενώσεις που περιέχουν την τρισθενή ρίζα CH3C(O-)3, που τυπικά αποτελούν εστέρες του ορθοαιθανικού οξέος και γι' αυτό ονομάζονται ορθοαιθανικοί εστέρες. Περιλαμβάνουν τον ορθοαιθανικό τριμεθυλεστέρα και τον ορθοαιθανικό τριαιθυλεστέρα, που είναι εμπορικά διαθέσιμοι.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Aναφορές και σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Yamabe, Shinichi (2003). «A computational study of interactions between acetic acid and water molecules». Journal of Computational Chemistry 24 (8): 939–947. doi:10.1002/jcc.10178. 
  2. Heinrich Feuchter (1914). «Reactions in Molten Alkali Hydroxides». Chem. Zeit. 38: 273–274. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, Οργανική Χημεία, Αθήνα 1972
  • Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
  • SCHAUM'S OUTLINE SERIES, ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
  • Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982
  • Δημήτριου Ν. Νικολαΐδη: Ειδικά μαθήματα Οργανικής Χημείας, Θεσσαλονίκη 1983.
  • Ν. Αλεξάνδρου, Α. Βάρβογλη, Δ. Νικολαΐδη: Χημεία Ετεροχημικών Ενώσεων, Θεσσαλονίκη 1985
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Orthoacetic acid της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).