Νέος Αθεϊσμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Οι "4 καβαλάρηδες" του Νέου Αθεϊσμού: Richard Dawkins, Christopher Hitchens, Daniel Dennett, and Sam Harris. Σύμφωνα με τον Dawkins, "Έίμαστε όλοι άθεοι για τους περισσότερους θέους που πίστεψαν ποτέ οι κοινωνίες. Μερικοί από μας πάνε ένα βημα παραπάνω"[1]

Ο όρος Νέος Αθεϊσμός (αγγλικά: New Atheism) περιγράφει μια τάση αθεϊσμου που εμφανίστηκε στα τέλη του 20ου και αρχές 21ου αιώνα, με κύρια χαρακτηριστικά την δριμεία κριτική στην θρησκεία και την επίδραση της στην πολιτική και την δημόσια σφαίρα. Κύριοι εκπρόσωποι αυτου του κύμματος είναι οι Σαμ Χάρις (Sam Harris), Ρίτσαρντ Ντόκινς, (Richard Dawkins), Ντάνιελ Ντένετ (Daniel Dennett), και Κρίστοφερ Χίτσενς (Christopher Hitchens), ονομαζόμενοι και "4 καβαλάρηδες του Νέου Αθεϊσμού". Οι Νέοι Άθεοι μοιράζονται την πεποίθηση ότι δεν υπάρχει καμία υπερφυσική ή θεϊκή πραγματικότητα και κάθε η θρησκευτική πίστη είναι παράλογη, και πως η θρησκεία δεν είναι μόνο λάθος, αλλά είναι και επικίνδυνη. Είναι επικίνδυνη διότι είναι λάθος και παρά ταύτα δίνει εντολές που επιδιώκουν να ρυθμίσουν την ιδιωτική και δημόσια σφαίρα.[2] Επιπλέον, ισχυρίζονται πως υπάρχει ένα αντικειμενικό κοσμικό ηθικό πρότυπο. [3]

"Ο καλύτερος ορισμός για τους Νέους Άθεους που άκουσα, είναι ότι οι Νέοι Άθεοι μοίαζουν με τους παλιότερους μόνο που η Εκκλησία δεν μπορεί να τους ρίξει στην φωτιά". O PZ Myers είναι καθηγητής βιολογίας στο University of Minnesota Morris.[4]

Οι Νέοι Άθεϊστές έχουνε δεχτεί βέλη κριτικής τόσο από την Εκκλησία για χρήση υβριστικής γλώσσας και έλλειψη ανοχής, όσο και από άλλους άθεους οι οποίοι κατέκριναν αυτό που ονομάζανε έλλειψη ανεκτικότητας, ρατσισμό και ισλαμοφοβία στην ρητορική των 4 καβαλάρηδων.

Ορολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νέος Αθεϊσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο όρος Νέοι Αθεϊστές χρησιμοποιήθηκε από τους αντιπάλους του Αθεϊσμού, με σκοπό να υποβαθμίσουν και να υποτιμήσουν τις αθεϊστικές ιδέες. Ο όρος εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε άρθρο του περιοδικού Wired το 2006, με τίτλο "η Εκκλησία των Απίστων"[5],από τον Gary Wolf. Λίγο αργότερα, άλλο άρθρο στο CNN.com, εμφανίστηκε με τίτλο "Η Άνοδος των Νεων Αθεϊστών"[6]. Απο τότε ο όρος ξεκίνησε να χρησιμοποιείται ευρέως.[7]

4 Καβαλάρηδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2008, οι 4 πιο γνωστοί συγγραφείς του "Νέου Αθεϊσμού" (Richard Dawkins, Daniel Dennett, Sam Harris και Christopher Hitchens) οργάνωσαν μια συζήτηση μεταξύ τους, η οποία εκδόθηκε σε DVD του οποίου ο τίτλος ήταν "οι 4 καβαλάρηδες" (με αναφορά στους 4 καβαλάρηδες της αποκάλυψης) και από τότε, αποκαλούνται ως τέτοιοι.[4]

Απόψεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι νέοι αθεϊστές κάνουν εκτεταμένη χρήση των θετικών επιστημών τόσο στις κρίσεις τους για την θρησκεία όσο και για τις εξηγήσεις στην προέλευση της ζωής και την εξέλιξή της. Ισχυρίζονται ότι η εμπειρική επιστήμη είναι η μόνη (ή τουλάχιστον η καλύτερη) βάση για γνήσια γνώση και επιμένουν ότι μια πεποίθηση μπορεί να δικαιολογηθεί επιστημολογικά μόνο αν βασίζεται σε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία. Επιπλέον, το ότι η επιστήμη αδυνατεί να αποδείξει ότι υπάρχει ένας Θεός σημαίνει ότι πιθανότατα δεν υπάρχει κανένας. Η πίστη, ισχυρίζονται, είν μπορεί να εξηγηθεί ως προϊόν της βιολογικής εξέλιξης. Τέλος, πιστεύουν ότι είναι δυνατόν να ζήσει ο άνθρωπος μια ικανοποιητική μη θρησκευτική ζωή με βάση την κοσμική ηθική.[3]

Χρήση επιστήμης για απάντηση θρησκευτικών ζητημάτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρκετοί σύγχρονοι άθεοι χρησιμοποιούν την επιστημονική μεθοδολογία. Αντιθέτως με πιο προηγούμενους αθεϊστές οι οποίοι όταν ασχολούνταν με τον Θεό, λάμβαναν μια φιλοσοφική προσέγγιση, οι Νέοι Αθεϊστές ισχυρίζονται πως το αν υπάρχει Θεός είναι μια επιστημονική ερώτηση,[8] αφού επιδρά πάνω στον φυσικό κόσμο, άρα μπορεί να ερευνηθεί με όρους επιστημονικής μεθοδολογίας και διαψευσιμότητας. Παρόλο που αναγνωρίζουν τις αδυναμίες μιας τέτοιας πρότασης,[9] ισχυρίζονται ότι η φυσιοκρατία είναι αρκετή για να εξηγήσουμε τα πάντα που παρατηρούμε στο Σύμπαν, από τους πιο μακρινούς γαλαξίες εως την έναρξη της ζωής της γης και την συνείδηση του ανθρώπου. Πουθενά, δεν χρειάζεται να εισάγουμε την έννοια του θεού ή το υπερφυσικό για να εξηγηθεί οτιδήποτε

Λογικά Επιχειρήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Stenger στο βιβλίο του God: The Failed Hypothesis, ισχυρίζεται πως ο πολυδύναμος, παναγαθος και πανσοφος θεος δεν μπορεί λογικά να υπάρχει.[10] Μια παρόμοια στάση λαμβάνουν και οι Michael Martin και Ricki Monnier's στο βιβλίο The Impossibility of God,[11] όπως επίσης και ο Theodore M. Drange στο άρθρο "Incompatible-Properties Arguments".[12]

Οι πολιτικές του Νέου Αθεϊσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο νέος Αθεϊσμός έχει εμπλακεί στην πολιτική με πολλούς τρόπους. Αυτοί είναι καμπάνιες να μειώσουν την επίδραση της Θρησκείας στην δημόσια σφαίρα και να προωθήσουν πολιτισμική αλλαγή, κυρίως με τον θέμα της "αθεϊστικής ταυτότητας. Εσωτερικοι διαχωρισμοί όμως σε αυτά τα θέματα υπάρχουν, κυρίως όσο αφορα ζητήματα φύλου και φυλετικά .[13]

Κριτική στον Νέο Αθεϊσμό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κριτική στο κύμα του Νέου Αθεϊσμου προέρχεται και από τους θεϊστές, Χριστιανούς και μουσουλμάνους, και από "παραδοσιακούς" Άθεους. Το συντηρητικό αφήγημα των Νέων Άθεων περί Ανωτερότητας του Δυτικού πολιτισμού, θεωρείται ότι αποκλείει ανθρωπιστικές προσεγγίσεις[14], ενώ έχουν δώσει δημοφιλία ανάμεσα σε δεξιούς φιλελεύθερους (libertarians), τους έχουν αποκόψει από νεαρούς ακτιβιστές που συνδιάζουν τον αθεϊσμό με ιδέες κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότητας[15]

Ισλαμοφοβία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

"Όλες οι θρησκείες είναι το εξίσου κακές, αλλά το Ισλάμ είναι πιο κακό"[16], είναι μια κριτική κατά των Νέων Αθεϊστών που εξαιρεί τον μουσουλμανισμό από τις υπόλοιπες θρησκείες.

Ο Σαμ Χάρις, στο έργο του "The End of Faith", ισχυρίζεται πως το Ισλάμ, περισσότερο απο οποιαδήποτε άλλη θρησκεία, έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας απόλυτης θρησκείας θανάτου” και πάρακατω, ενώ υπερασπίζεται τον Πόλεμο του Κόλπου ως ανθρωπιστικό, ισχυρίζεται πως "δεν είμαστε σε πόλεμο με την τρομοκρατία, είμαστε σε πόλεμο με το Ισλάμ".[16]

Παρόλο που ο Σαμ Χάρις δαιμονοποίησε συστηματικά το Ισλάμ, και άλλοι καβαλάρηδες έχουν χρησιμοποιήσει την ίδια αφήγηση. Σε συνέντευξη του 2007,ο Hitchens υποστήριξε "Αν αναρωτηθεί κανείς ποιο είναι το πρόβλημα με το Ισλάμ, κάνει τα ίδια λάθη με τις άλλες θρησκείες. Ομως κάνει ακόμη και ένα αλλο σφάλμα το οποίο δεν αλλάζει. Εχετε προσέξει πως οι φιλελεύθεροι (liberals) λένε συνεχώς πως χρειάζεται τον δικό του Διαφωτισμό. Ε, δεν μπορει να έχει ενα. Το λέει ότι δεν μπορεί. Ειναι πολύ επικίνδυνος ο Ισλαμισμος με αυτό τον τρόπο.” Κριτικοί λένε πως η σωβινιστική άποψη του Hitchens δεν λαμβάνει υπόψιν ότι ο ισλαμικός φονταμενταλισμός έχει δυναμική σήμερα, όχι επειδή δεν αλλάζει αλλά αντιθέτως, επειδή αποδέχεται πτυχές του μοντερνισμού. Ομοίως και ο Dawkins έχει δηλώσει πως "ο ισλαμισμός είναι είναι η μεγαλύτερη δύναμη του κακού σήμερα", ενώ σε τουϊτ του δήλωσε πως ο δημοσιογράφος Mehdi Hassan δεν μπορεί να είναι δημοσιογράφος επειδή είναι μουσουλμάνος.[16]

Κατηγορίες για ρατσισμό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μια άλλη παρόμοια κατηγορία για τον Νέο αθεϊσμό, είναι πως αντηχεί απόψεις της Νεοφασίστικης Δεξιάς.[16]

Ο Sam Harris έχει δηλώσει τις ανησυχίες του για τον ρυθμό γέννησεων των ευρωπαϊων μουσουλμάνων. Η εντύπωση του ειναι οτι αποτελουν δημογραφικό πρόβλημα στην Δύση. Η θεωρία όμως αυτή έχει στατιστικά αποδεικτεί πως δεν ισχύει[17].Στο "Γράμμα σε Χριστιανικό Εθνος" ο Harris εκφράζει την συμπάθεια του σε όλους τολμηρούς ανησυχούν για την απειλή της ευρώπης από την Δυση και οι ευρωπαϊκές κοινωνίες τους βλέπουν ως φασίστες".[16] Έχει υποστηρίξει την ισραηλίτικη κατοχή της Παλάιστίνης[18] και έχει το "racial profiling" στα αεροδρόμια.[19]

Ο Dawkins υποστήρηξε ενθουσιωδώς τον ακροδεξιό Ολλανδό πολιτικό Geert Wilders, ο οποίος κάλεσε για απαγόρευση του Κορανίου, μαζί με κλείσιμο τζαμιών και της μετανάστευσης απο μουσουλμανικές χώρες.

Οι Harris, Hitchens, και Dawkins έχουνε απορρίψει πως αυτές οι θέσεις είναι ρατσιστικές, λέγοντας πως το Ισλάμ δεν είναι ράτσα ή φυλή.[16]

Κατηγορίες για αποδοχή του Ιμπεριαλισμού της Δύσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μια κύρια γραμμή της αφήγησης των 4 καβαλάρηδων είναι πως ο κόσμος είναι διπολικός με την πολιτισμένη, κοσμική Δύση στον ένα πόλο και την βάρβαρη, μονολιθική και αντιδραστική Ανατολή στο άλλο. Σε αυτό το πλαίσιο υποστηρίξανε τους πολέμους κατά της τρομοκρατίας από την Δύση στην Μέση Ανατολή. [20]Ο Harris υποστήριξε επίσης και την χρήση μεθόδων βασανισμού, ενώ ο Hitchens, την δοκίμασε ο ίδιος στον εαυτό του και την απέρριψε. Ο Harris επίσης, υπερασπίστηκε την πιθανότητα να βομβαρδίσουν με πυρηνικά, προληπτικά, χώρες της Μέσης Ανατολής σε περίπτωση που έχουνε πυρηνικά όπλα, ενώ πρόσθεσε πως κάποιου είδους "καλοήθους" τυρρανίας ίσως να είναι απαραίτητη για τους Άραβες. Ξεκαθάρισε πως η τυρρανία πρέπει να έρχεται "απ' έξω". Ο Hitchens υπερασπίστηκε τους πολέμους στον Κόλπο και στο Αφγανιστάν καθώς και την χρήση των απαγορευμένων cluster bombs, οι οποίες τραυματίζουν αδιακρίτως μάχημους και αμάχους, επειδή "τα σφαιρίδια θα σκοτώνουν κόσμο δεξιά και αριστερά, και αν αυτοί έχουνε το κοράνι στην καρδιά τους, θα σκίσει και το κοράνι".[16]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Richard Dawkins, documentary film The Root of All Evil?, January 2006. See the quotation (Wikiquote).
  2. Torres, Phil (23/2/2016). [New Atheism, Meet Existential Risk Studies «New Atheism, Meet Existential Risk Studies»]. New Humanist. New Atheism, Meet Existential Risk Studies. Ανακτήθηκε στις 23/5/2017. 
  3. 3,0 3,1 James E. Taylor. «The New Atheists». Internet Encyclopedia of Philosophy (IEP). http://www.iep.utm.edu/n-atheis/. Ανακτήθηκε στις 23/5/2017. 
  4. 4,0 4,1 «New Atheism». RationalWiki. http://rationalwiki.org/wiki/New_Atheism. Ανακτήθηκε στις 23/5/2017. 
  5. Wolf, Gary (1/11/2006). «The Church of the Non-Believers». Wired.com. https://www.wired.com/2006/11/atheism/. Ανακτήθηκε στις 22/5/2017. 
  6. Simon Hooper (9/11/2006). «The rise of the 'New Atheists'». http://edition.cnn.com/2006/WORLD/europe/11/08/atheism.feature/index.html?_s=PM:W. Ανακτήθηκε στις 22/5/2017. 
  7. Steven Kettel (2013). «Faithless: The politics of new atheism». Secularism and Nonreligion. http://www2.warwick.ac.uk/fac/soc/pais/people/kettell/cloud/faithless.pdf. Ανακτήθηκε στις 24/5/2017. 
  8. Dawkins, Richard (2008). The God Delusion. Boston: Houghton Mifflin. 
  9. Stenger, 2008
  10. Stenger, Victor J. (2007). «1». God : the failed hypothesis : how science shows that God does not exist ([Nachdr.] έκδοση). Amherst (New York): Prometheus Books. ISBN 1-59102-481-1. 
  11. Martin, Michael. Monnier, Ricki (2003). The Impossibility of God. Prometheus Books. 
  12. «Incompatible-Properties Arguments». Philo (2): 49–60. 1998. http://www.infidels.org/library/modern/theodore_drange/incompatible.html. 
  13. Kettell, Steven (2013). «Faithless: The Politics of New Atheism». Secularism and Non Religion 2: 61–78. http://www.secularismandnonreligion.org/article/view/snr.al/12. 
  14. LeDrew, Stephen (3/6/2012). «History of the Human Sciences». History of the Human Sciences. http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0952695112441301. Ανακτήθηκε στις 24/5/2017. 
  15. LEDREW, STEPHEN (9/11/2015). «The legacy of the New Atheism». https://blog.oup.com/2015/11/legacy-new-atheism/. Ανακτήθηκε στις 22/5/2017. 
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 16,6 Savage, Luke (12/2/2014). «New Atheism, Old Empire». Jacobin. Bhaskar Sunkara. https://www.jacobinmag.com/2014/12/new-atheism-old-empire/. Ανακτήθηκε στις 24/5/2017. 
  17. «The Future of the Global Muslim Population». Pew Research Center. http://www.pewforum.org/2011/01/27/the-future-of-the-global-muslim-population/. Ανακτήθηκε στις 22/5/2017. 
  18. Harris, Sam. «Why Don’t I Criticize Israel?». http://www.samharris.org/podcast/item/why-dont-i-criticize-israel. Ανακτήθηκε στις 24/5/2017. 
  19. Harris, Sam. «In Defense of Profiling». http://www.samharris.org/blog/item/in-defense-of-profiling. Ανακτήθηκε στις 24/5/2017. 
  20. Richard Rodriguez (15/12/2013). «Richard Rodriguez: “New Atheism has a distinctly neo-colonial aspect”». http://www.salon.com/2013/12/15/richard_rodriguez_new_atheism_has_a_distinctly_neo_colonial_aspect/. Ανακτήθηκε στις 22/5/2017.