Μεταξάδες Έβρου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 41°25′N 26°13′E / 41.417°N 26.217°E / 41.417; 26.217

Μεταξάδες Έβρου
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Μεταξάδες Έβρου
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΑνατολική Μακεδονία-Θράκη
Περιφερειακή ΕνότηταΈβρου
ΔήμοςΔιδυμοτείχου
Δημοτική ΕνότηταΜεταξάδων
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΘράκη
Υψόμετρο120
Πληθυσμός687 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΔογάντζια (Βυζάντιο) Τοκμάκιοϊ (Τουρκοκρατία)
Ονομασία κατοίκωνΤουκμακιώτες ή Μεταξαδιώτες
Ταχ. κωδ.68010
Τηλ. κωδ.25530
http://metaxadesgr.blogspot.com/

Οι Μεταξάδες Έβρου είναι ένας πεδινός οικισμός και πρώην δήμος της περιφερειακής ενότητας Έβρου σε υψόμετρο 120 μέτρα[1]. Οι Μεταξάδες αποτελούν τον πιο γραφικό οικισμό της ευρύτερης περιοχής, λόγω της παραδοσιακής πέτρινης αρχιτεκτονικής του.[2]

Γεωγραφία - Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Μεταξάδες βρίσκονται βόρεια του Ερυθροπόταμου που καταλήγει στον ποταμό Έβρο. Πρόκειται για γραφικό και επιβλητικό χωριό της Θράκης, 28 χλμ. δυτικά του Διδυμοτείχου και 3 χλμ. ανατολικά της μεθοριακής γραμμής με τη Βουλγαρία. Το όνομά τους προέρχεται από την ενασχόληση των κατοίκων του με τη σηροτροφία (μέχρι το 1921). Έχουν χαρακτηριστεί με το το ΠΔ/19-10-78 (ΦΕΚ 594/Δ/13-11-78) ως παραδοσιακός οικισμός και με την αριθ. Ι-4917/10-12-1987 (ΦEΚ 1277Γ/31.12.87) απόφαση της Νομαρχίας Έβρου ο οικισμός με ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά[3]. Από το 1997, το παλιό κτίριο του "Κουκουλόσπιτου" μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο "διότι διατηρεί χαρακτηριστικά, τυπολογικά, μορφολογικά και κατασκευαστικά στοιχεία κατοικίας αλλά και επαγγελματοβιομηχανικών κτιρίων της περιοχής (κουκουλόσπιτα) και είναι σημαντικό για τη μελέτη της αρχιτεκτονικής"[4]. Αξιοθέατο θεωρείται και η μεταβυζαντινή εκκλησία του Αγίου Αθανασίου που έχει κτιστεί το 1695.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ρίζες του χωριού χάνονται μέσα στα βάθη των χρόνων. Πολλά στοιχεία για την ιστορία του χωριού αντλούμε από το χειρόγραφο βιβλίο του Κωνσταντίνου Γκεργκένη, παλιού κατοίκου του χωριού. Ο ίδιος, μετά από πολύχρονη έρευνα, μας αναφέρει ότι το παλιό χωριό, επί Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, λεγόταν Δογάντζια (ή Ντουγάντζια) και ήταν χτισμένο δύο χιλιόμετρα δυτικά του σημερινού χωριού. Η ονομασία αυτή στηρίζεται μάλλον στη λέξη ντουγάντζι, που είναι αρπακτικό πουλί και δηλώνει την ορεινή και βραχώδη θέση του τότε χωριού. Η παράδοση αναφέρει ότι εκεί ήταν ο χώρος της πρώτης εγκατάστασης των κατοίκων των Μεταξάδων, έως το 1285 όπου μια επιδημία χολέρας ανάγκασε τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τον οικισμό, και αργότερα να ψάξουν για νέο τόπο εγκατάστασης. Ψάχνοντας, διάλεξαν τη σημερινή δασώδη τοποθεσία από την ύπαρξη ενός δέντρου 3-4 χρόνων τότε (καραγάτσι) και επακόλουθα από τη σκέψη της ύπαρξης νερού. Πράγματι, όπως αναφέρεται στα χειρόγραφα, δίπλα στο καραγάτσι άνοιξαν πηγάδι, το οποίο σωζόταν ως το 1928, όπου τότε σκεπάστηκε από τον πρόεδρο Παπαναγιώτου Αθανάσιο, λόγω αλλαγής στη διαμόρφωση της πλατείας.[εκκρεμεί παραπομπή] Το διάστημα από 15 έως 20 Μαΐου 1949, η περιοχή του χωριού υπήρξε κρίσιμη κατά την διάρκεια του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου όπου και σημειώθηκε η πενθήμερη Μάχη των Μεταξάδων. Ήταν η μεγαλύτερη και τελευταία μεγάλη και αιματηρή μάχη στον νομό Έβρου.[εκκρεμεί παραπομπή]

Ονομασία - Διοικητικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό φέρει επίσης την ονομασία "Τουκμάκι" που είναι τουρκικής προέλευσης και σημαίνει "Σφυροχώρι". Οι κάτοικοί του φημίζονται για τις οικοδομικές τους ικανότητες και την σμίλευση της πέτρας με το "τοκμάκ", το σφυρί, εξού και το όνομα[5]. Το σημερινό όνομα Μεταξάδες, το πήρε από το άφθονο μετάξι που παραγόταν από την απασχόληση των κατοίκων με τη σηροτροφία και που αποτέλεσε και τη βασική ενασχόληση τους μέχρι το 1921.[εκκρεμεί παραπομπή] Το χωριό, μαζί με την Αβδέλλα αποτελούν την τοπική κοινότητα Μεταξάδων που ανήκει στη δημοτική ενότητα Μεταξάδων του δήμου Διδυμοτείχου όπως διαμορφώθηκε με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» και έχει σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 687 κατοίκους[6]. Με την απογραφή του 2001 ήταν 873.

Παραδοσιακή γυναικεία ενδυμασία. Αρχές 20ού αι. Συλλογή Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Μεταξάδες Έβρου». Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. 22. Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996, σελ. 78. 
  2. «Μεταξάδες». 
  3. «Παραδοσιακός οικισμός Μεταξάδων – Πρότυπο βιοκλιματικής & οικολογικής προσαρμογής (μέρος Β΄) | dasarxeio.com». dasarxeio.com. Ανακτήθηκε στις 14 Απριλίου 2019. 
  4. «ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΗΡΥΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ». listedmonuments.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Απριλίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  5. «Μεταξάδες - Έβρος». Terrabook. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Απριλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 14 Απριλίου 2019. 
  6. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10489 (σελ. 15 του pdf)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]