Κάρολος Α΄ της Αυστρίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Κάρολος (αποσαφήνιση).
Κάρολος Α΄ της Αυστρίας
Emperor karl of austria-hungary 1917.png
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Karl I. (Γερμανικά)
Γέννηση17  Αυγούστου 1887[1][2][3][4]
Persenbeug-Gottsdorf
Θάνατος1  Απριλίου 1922[1][5][2][3][4]
Φουντσάλ[6][7]
Αιτία θανάτουπνευμονία
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςIgreja de Nossa Senhora do Monte
ΕθνικότηταΤσέχοι
Χώρα πολιτογράφησηςΑυστρία[8]
ΘρησκείαΚαθολική Εκκλησία
Eορτασμός αγίου21 Οκτωβρίου
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΓερμανικά
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο του Καρόλου
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητααξιωματικός[9]
πολιτικός
Οικογένεια
ΣύζυγοςΖίτα των Βουρβόνων της Πάρμας (1911–1922)
ΤέκναΌθων των Αψβούργων
Archduchess Adelheid of Austria
Ροβέρτος, Αρχιδούκας της Αυστρίας - Έστης
Φέλιξ των Αψβούργων
Κάρολος Λουδοβίκος, αρχιδούκας της Αυστρίας
Ροδόλφος, αρχιδούκας της Αυστρίας
Archduchess Charlotte of Austria
Archduchess Elisabeth of Austria[10]
ΓονείςΌθων, αρχιδούκας της Αυστρίας και Μαρία Ιωσηφίνα της Σαξωνίας
ΑδέλφιαΑρχιδούκας Μαξιμιλιανός Ευγένιος της Αυστρίας
ΟικογένειαΟίκος των Αψβούργων-Λωρραίνης
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Βαθμός/στρατόςΣτρατάρχης/
Πόλεμοι/μάχεςΑ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαβασιλιάς της Ουγγαρίας
Αυτοκράτορας της Αυστρίας
ΒραβεύσειςPour le Mérite
Ιππότης του Τάγματος του Χρυσόμαλλου Δέρατος
Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Μαρίας Θηρεσίας
Τάγμα του Μαύρου Αετού
Τάγμα του Σιδηρού Στέμματος
Military Merit Cross
Military Order of Max Joseph
Κυρίαρχο Στρατιωτικό Τάγμα της Μάλτας
Υπογραφή
Podpis Karla I.png
Θυρεός
Imperial Coat of Arms of the Empire of Austria.svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Κάρολος Α΄ (Karl I, 17 Αυγούστου 1887 - 1 Απριλίου 1922) ήταν ο τελευταίος αυτοκράτορας της Αυστρο-Ουγγαρίας από τον Οίκο των Αψβούργων-Λωρραίνης και ο τελευταίος βασιλιάς της Ουγγαρίας ως Κάρολος Δ΄ (1916 - 1918).

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν γιος του αρχιδούκα Όθωνα αρχιδούκα της Αυστρίας και της Μαρίας-Ιωσηφίνας πριγκίπισσας της Σαξωνίας, ανιψιός του Φραγκίσκου-Φερδινάνδου αρχιδούκα της Αυστρίας που δολοφονήθηκε στο Σεράγιεβο. Παντρεύτηκε τη Ζίτα των Βουρβόνων, πριγκίπισσα της Πάρμας (1911). Mε τη δολοφονία του θείου του Φραγκίσκου-Φερδινάνδου, κάτι που στάθηκε αιτία για την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1914), έγινε διάδοχος του Αυστριακού θρόνου. Δύο χρόνια αργότερα διαδέχθηκε τον υπερήλικα μεγάλο θείο του Φραγκίσκο-Ιωσήφ στον αυτοκρατορικό θρόνο· η στέψη του έγινε στις 30 Δεκεμβρίου 1916. Με την άνοδό του στον θρόνο ξεκίνησε μυστικές διαπραγματεύσεις με την Γαλλία για σύναψη ειρήνης, καθώς ο στρατός του στο τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχε αποδεκατιστεί και η αυτοκρατορία πήγαινε να διαλυθεί. Τα αυτονομιστικά κινήματα ανεξαρτησίας στην Ουγγαρία και τη Σερβία ήταν έντονα. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ουίλσον του ζήτησε να επιτρέψει την αυτονομία των εθνοτήτων· ο ίδιος του απάντησε ότι θα επιτρέψει μια σχετική ανεξαρτησία μέσα στην αυτοκρατορία, με προοπτική στο μέλλον για ολική ανεξαρτησία. Το σχέδιο που προσπάθησε να εφαρμόσει απέτυχε, με αποτέλεσμα όλες οι εθνότητες σταδιακά να διακηρύξουν την ανεξαρτησία τους, με σκληρότερο χτύπημα τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας της Ουγγαρίας στις 31 Οκτωβρίου και τη διάσπαση της Αυστρο-Ουγγρικής δυαρχίας. Στον Κάρολο απέμειναν ελάχιστες παραδουνάβιες περιοχές, που τις διεκδικούσε και η Γερμανία.

Εκθρόνιση του Καρόλου Α΄[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 11 Νοεμβρίου 1918 ο Κάρολος και οι Γερμανοί, ύστερα από έντονη πίεση των νικητών συμμάχων, αναγκάστηκαν να συμφωνήσουν σε διακήρυξη, σύμφωνα με την οποία οι λαοί των εθνών θα έπρεπε να επιλέξουν από μόνοι τους το πολίτευμά τους. Αναγκάστηκε να αποδεσμεύσει τους ευγενείς από τον όρκο που είχαν κάνει υπέρ του· έκανε την ίδια διακήρυξη πρώτα στην Αυστρία και στη συνέχεια στην Ουγγαρία. Τελικά παραιτήθηκε από τον θρόνο χωρίς να καθαιρεθεί· διατήρησε τυπικά τον τίτλο αναχωρώντας με την οικογένειά του για την Ελβετία στις 20 Μαΐου 1919. Με ενθάρρυνση από Ούγγρους βασιλικούς ο Κάρολος επιχείρησε δύο φορές (1921) να ξανακερδίσει τον θρόνο της Ουγγαρίας, αλλά αρνήθηκε, διότι ο Ούγγρος αντιβασιλιάς Μίκλος Χόρθι αρνήθηκε να τον υποστηρίξει. Επίσης οι νικήτριες δυνάμεις της Αντάντ απείλησαν με εισβολή στην Ουγγαρία, σε περίπτωση που ο Κάρολος ξαναπάρει τον θρόνο. Την ίδια χρονιά το Ουγγρικό κοινοβούλιο εκθρόνισε οριστικά τη δυναστεία των Αψβούργων. Μετά την τελευταία απόπειρα να ξανακερδίσει τον θρόνο της Ουγγαρίας, ο Κάρολος με ολόκληρη την οικογένεια του εξορίστηκαν στην Πορτογαλική νήσο Μαδέρα, όπου πέθανε σε λίγους μήνες από πνευμονία.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τη σύζυγό του Ζίτα των Βουρβόνων-Ισπανίας, κόρη του Ροβέρτου δούκα της Πάρμας, παιδιά του είναι:

  • Όθων 1912-2011, αρχιδούκας της Αυστρίας.
  • Αδελαΐδα 1914-1971.
  • Ροβέρτος 1915-1996, αρχιδούκας της Αυστρίας.
  • Φέλιξ 1916-2011, αρχιδούκας της Αυστρίας.
  • Κάρολος-Λουδοβίκος 1918-2007, αρχιδούκας της Αυστρίας.
  • Ροδόλφος 1919-2010, αρχιδούκας της Αυστρίας.
  • Καρλόττα 1921-1989, παντρεύτηκε τον Γεώργιο δούκα του Μεκλεμβούργου.
  • Ελισάβετ 1922-1993, παντρεύτηκε τον Ερρίκο-Κάρολο-Βικέντιο πρίγκιπα του Λήχτενσταϊν.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Charles I of Austria της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
  1. 1,0 1,1 1,2 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 9  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 2,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 6596304. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 3,0 3,1 3,2 «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Charles-I-emperor-of-Austria. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 The Peerage. p10129.htm#i101288. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 27  Σεπτεμβρίου 2015.
  6. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 30  Δεκεμβρίου 2014.
  7. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  8. LIBRIS. 2  Ιανουαρίου 2013. libris.kb.se/katalogisering/c9psx30w0rnzsgf. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2018.
  9. Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 2  Απριλίου 2015.
  10. Ανακτήθηκε στις 2  Οκτωβρίου 2016.