Ίντερσεξ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σημαία της ίντερσεξ υπερηφάνειας

Τα ίντερσεξ[1] άτομα (αγγλ. intersex) φέρουν μεταβολές στα φυλετικά χαρακτηριστικά τους (χρωμοσώματα, γονάδες ή γεννητικά όργανα) οι οποίες "δεν αντιστοιχούν στον τυπικό ορισμό του αρσενικού ή του θηλυκού σώματος."[2] Αυτές οι αποκλίσεις μπορεί να αφορούν ασάφεια γεννητικών οργάνων και συνδυασμούς χρωμοσωματικών γονότυπων και γεννητικών φαινότυπων διαφορετικών από ΧΥ-αρσενικό και ΧΧ-θηλυκό.[3][4] Ο όρος ίντερσεξ στα ελληνικά έχει χρησιμοποιηθεί ανεπίσημα και ως μεσοφυλικός. Τα ίντερσεξ άτομα παλαιότερα αποκαλούνταν ερμαφρόδιτα, αλλά ο όρος έχει χάσει τη δημοτικοτητά του καθώς θεωρήθηκε παραπλανητικός και στιγμάτιζε τα άτομα αυτά.

Τα ίντερσεξ άτομα χαρακτηρίζονται από τη διαφορετική φυσιολογία τους, όπου μπορεί να υπάρχει ή να μην υπάρχει καθορισμένο ανατομικό φύλο. Πιο συγκεκριμένα ένα ίντερσεξ άτομο γεννιέται ανατομικά με περισσότερα φυλετικά χρωμοσώματα από τα δύο που είναι συνηθέστερα για όλους του ανθρώπους,  για παράδειγμα με χρωμόσωμα φύλου της μορφής ΧΧΥ, ΧΧΧ, ΧΥΥ, ΧΧΧΥ, ΧΧΥΥ, Χ0 κλπ (υπάρχουν περί τους 30 διαφορετικούς συνδιασμούς) ή με δυο αναπαραγωγικά όργανα εκ των οποίων το ένα από δύο είναι μερικώς ανεπτυγμένο. Στα ίντερσεξ άτομα συμπεριλαμβάνονται επίσης άτομα ΧΧ και ΧΥ με AIS, CAΗ, PAIS, MKHK κλπ[5]. Μια συνήθης πρακτική μέχρι πριν λίγα χρόνια (που συνεχίζεται ακόμα όπου δεν έχει απαγορευθεί νομικά) για τα ίντερσεξ βρέφη και παιδιά, όπως και αυτά που έχουν ασαφή εξωτερικά γεννητικά όργανα, ήταν να χειρουργούνται ή τροποποιούνται ορμονικά για να αποκτήσουν πιο αποδεκτά έμφυλα χαρακτηριστικά από την κοινωνία. Ωστόσο, αυτή η πράξη θεωρείται αμφιλεγόμενη, χωρίς αποδείξεις ότι έχει καλή έκβαση.[6] Αυτές οι ερήμιν των ατόμων μη-αναστρέψιμες θεραπείες μπορεί να περιλαμβάνουν στείρωση ή τροποποίηση σε φύλο μη επιθυμητό απο το ίδιο το άτομο όταν φτάνει στην εφηβία ή στην ενηλικίωση του. Ενήλικες επίσης, μεταξύ αυτών ελίτ γυναίκες αθλήτριες, έχουν υποβληθεί σε αυτή τη θεραπεία. Μελέτες στα τέλη του 20ού αιώνα υποδηλώνουν μία αυξανόμενη ιατρική ομοφωνία ότι τα διάφορα ίντερσεξ σώματα αποτελούν φυσιολογικές μορφές της ανθρώπινης βιολογίας.[7]

Όλο και περισσότερο αυτά τα θέματα αναγνωρίζονται ως παραβιάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων, με δηλώσεις από διεθνή και εθνικά ιδρύματα ανθρώπινων δικαιωμάτων και δεοντολογίας. Ίντερσεξ οργανισμοί έχουν εκδώσει συλλογικές ανακοινώσεις για μερικά χρόνια ως μέρος του Διεθνούς Ίντερσεξ Φόρουμ. Το 2011 η Christiane Völling έγινε το πρώτο ίντερσεξ άτομο που κατέθεσε με επιτυχία μήνυση για αποζημίωση, σε μία υπόθεση μη συναινετικής χειρουργικής επέμβασης. Τον Απρίλιο του 2015, η Μάλτα έγινε η πρώτη χώρα που έθεσε εκτός νόμου μη συναινετικές χειρουργικές επεμβάσεις για τροποποίηση ανατομίας φύλου, συμπεριλαμβανομένων των ίντερσεξ ατόμων.[8][9] Όπως όλα τα άτομα, τα ίντερσεξ άτομα έχουν διάφορες ταυτότητες φύλου. Οι περισσότεροι ταυτοποιούνται ως άνδρας ή γυναίκα, ενώ κάποιοι άλλοι δεν αυτοπροσδιορίζονται αποκλειστικά σαν άνδρες ή αποκλειστικά σαν γυναίκες. Κάποιοι ίντερσεξ μπορεί να έχουν μεγαλώσει σαν γυναίκες ή άνδρες αλλά να ταυτίζονται με άλλη ταυτότητα φύλου στη μετέπειτα ζωή τους.

Ορισμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύμφωνα με το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου των Ηνωμένων Εθνών:

Τα ίντερσεξ άτομα έχουν γεννηθεί με φυλετικά χαρακτηριστικά (γεννητικά όργανα, γονάδες και πρότυπα χρωμοσωμάτων) τα οποία δεν αντιστοιχούν στην τυπική δυαδική αντίληψη του αρσενικού και του θηλυκού σώματος. Ίντερσεξ είναι ένας όρος ομπρέλα, με τον οποίο περιγράφουμε ένα ευρύ φάσμα φυσικών ποικιλομορφιών όσον αφορά το σώμα. Σε κάποιες περιπτώσεις, τα ίντερσεξ χαρακτηριστικά είναι ορατά στη γέννα ενώ άλλα δεν φαίνονται πριν την εφηβεία. Κάποιες χρωμοσωματικές ίντερσεξ μορφές μπορεί να μην είναι καθόλου ορατές.[10]

Με βιολογικούς όρους, το βιολογικό φύλο καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων στη γέννηση, όπως:[11]

  • τον αριθμό και τον τύπο των φυλετικών χρωμοσωμάτων,
  • τον τύπο των γονάδων - ωοθήκες ή όρχεις,
  • τις φυλετικές ορμόνες,
  • την εσωτερική αναπαραγωγική ανατομία (όπως η μήτρα στα θηλυκά) και
  • τα εξωτερικά γεννητικά όργανα.

Οι άνθρωποι που έχουν χαρακτηριστικά τα οποία δεν είναι ολοκληρωτικά αρσενικά ή ολοκληρωτικά θηλυκά στη γέννηση είναι ίντερσεξ.[12]

Κάποια ίντερσεξ χαρακτηριστικά δεν είναι πάντοτε ορατά στη γέννα. Κάποια παιδιά πιθανόν να έχουν γεννηθεί με ασαφή γεννητικά όργανα, ενώ άλλα να έχουν ασαφή εσωτερικά όργανα (όρχεις και ωοθήκες). Κάποια άλλα ίσως να μην γνωρίζουν ότι είναι ίντερσεξ εκτός αν υποβληθούν σε γενετική εξέταση, διότι δεν παρουσιάζεται στο φαινότυπό τους.

ΛΟΑΤ και ΛΟΑΤΙ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: ΛΟΑΤ

Ο όρος ίντερσεξ μπορεί να έρθει σε αντιδιαστιολή με τον όρο τρανς,[13] ο οποίος περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία η ταυτότητα φύλου ενός ανθρώπου δεν συμβαδίζει με το φύλο που έχει εγγραφεί στη γέννηση.[13][14][15] Κάποιοι άνθρωποι είναι ταυτόχρονα ίντερσεξ και τρανς.[16] Σε μία κλινική έκθεση του 2012 βρέθηκε πως μεταξύ 8,5% και 20% των ανθρώπων με ίντερσεξ ποικιλομορφίες έχουν εμφανίσει δυσφορία φύλου.[17] Σε μία ανάλυση της χρήσης της προεμφυτευτικής γενετικής διάγνωσης για την εξάλειψη των ίντερσεξ χαρακτηριστικών, οι Behrmann και Ravitsky υποστήριξαν: "Η εναντιωμένη απόφαση τον γονέων στο ίντερσεξ ζήτημα ίσως ... κρύβουν προκαταλήψεις ενάντια στις έλξεις για το ίδιο φύλο και στη μη συμμόρφωση όσον αφορά το φύλο."[18]

Η σχέση του ίντερσεξ φαινομένου με τις ΛΟΑΤ κοινότητες είναι περίπλοκη,[19] αλλά πολύ συχνά οι ίντερσεξ άνθρωποι συμπεριλαμβάνονται και η κοινότητα αποκαλείται ΛΟΑΤΙ. Η Emi Koyama περιγράφει πώς η συμπερίληψη των ίντερσεξ στους ΛΟΑΤ πιθανόν να αποτύχει να καταπιαστεί με τα ζητήματα ανθρώπινων δικαιωμάτων πιο συγκεκριμένα για ίντερσεξ άτομα και ίσως να δημιουργηθούν εσφαλμένες εντυπώσεις ότι "τα δικαιώματα των ίντερσεξ προστατεύονται" από τους νόμους που αφορούν τα ΛΟΑΤ άτομα και να γίνει η παρανόηση ότι όλοι οι ίντερσεξ είναι ΛΟΑΤ.[20] Ο Διεθνής Οργανισμός Ίντερσεξ Αυστραλίας υποστηρίζει ότι κάποια ίντερσεξ άτομα έλκονται από το ίδιο φύλο και κάποια είναι ετεροφυλόφιλα, αλλά ο "ΛΟΑΤΙ ακτιβισμός έχει αγωνιστεί για τα δικαιώματα των ανθρώπων που δεν εμπίπτουν στις δυαδικές φυλετικές νόρμες."[21][22] Ο Julius Kaggwa του SIPD Uganda έχει γράψει πώς, ενώ η γκέι κοινότητα "μας προσφέρει χώρο σχετικής ασφάλειας, ξεχνάει τις ειδικές μας ανάγκες".[23] Ο Mauro Cabral έχει γράψει πως οι τρανς άνθρωποι και οργανώσεις "πρέπει να σταματήσουν να προσεγγίζουν τα ίντερσεξ ζητήματα σαν να είναι τρανς ζητήματα" όπως να χρησιμοποιούν τη λέξη ίντερσεξ ως ένα μέσο για να εξηγήσουν πώς είναι να είσαι τρανς. "Μπορεί να υπάρξει καλή συνεργασία με το ίντερσεξ κίνημα αν συμφωνήσουμε με το πόσο λάθος είναι η προσέγγιση"[24]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Πρωτοβουλία κατά της ομοφοβίας Ξάνθης: Άρθρο για την ίντερσεξ ταυτότητα.». stop-omofovia-xanthi.blogspot.gr. http://stop-omofovia-xanthi.blogspot.gr/2015/05/blog-post_16.html. Ανακτήθηκε στις 2016-06-03. 
  2. United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights (2015). «Free & Equal Campaign Fact Sheet: Intersex». https://unfe.org/system/unfe-65-Intersex_Factsheet_ENGLISH.pdf. 
  3. Money, John. Ehrhardt, Anke A. (1972). Man & Woman Boy & Girl. Differentiation and dimorphism of gender identity from conception to maturity. USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-1405-7. 
  4. Domurat Dreger, Alice (2001). Hermaphrodites and the Medical Invention of Sex. USA: Harvard University Press. ISBN 0-674-00189-3. 
  5. «Intersex conditions | Intersex Society of North America» (στα αγγλικά). www.isna.org. http://www.isna.org/faq/conditions. Ανακτήθηκε στις 2017-03-19. 
  6. Submission 88 to the Australian Senate inquiry on the involuntary or coerced sterilisation of people with disabilities in Australia, Australasian Paediatric Endocrine Group (APEG), 27 June 2013
  7. Zderic, Stephen (2002). Pediatric gender assignment : a critical reappraisal ; [proceedings from a conference ... in Dallas in the spring of 1999 which was entitled "pediatric gender assignment - a critical reappraisal"]. New York, NY [u.a.]: Kluwer Acad. / Plenum Publ.. ISBN 0306467593. 
  8. Reuters (1 April 2015). «Surgery and Sterilization Scrapped in Malta's Benchmark LGBTI Law». The New York Times. http://www.nytimes.com/reuters/2015/04/01/world/europe/01reuters-gay-rights-malta.html. 
  9. Star Observer (2 April 2015). «Malta passes law outlawing forced surgical intervention on intersex minors». Star Observer. http://www.starobserver.com.au/news/international-news-news/malta-passes-law-outlawing-forced-surgical-intervention-on-intersex-minors/134800. 
  10. «Free & Equal Campaign Fact Sheet: Intersex». United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights. 2015. https://unfe.org/system/unfe-65-Intersex_Factsheet_ENGLISH.pdf. 
  11. Knox, David; Schacht, Caroline. (2010) Choices in Relationships: An Introduction to Marriage and the Family. 11 ed. Cengage Learning. ISBN 9781111833220. p. 64.
  12. «What is intersex?». Intersex Society of North America. http://www.isna.org/faq/what_is_intersex. Ανακτήθηκε στις 18 November 2013. 
  13. 13,0 13,1 Children's right to physical integrity, Council of Europe Parliamentary Assembly, Report Doc. 13297, 6 September 2013.
  14. «Trans? Intersex? Explained!». Inter/Act. http://interactyouth.org/post/100048044990/laverne-cox-is-on-this-weeks-faking-it-in-honor. Ανακτήθηκε στις 2013-07-10. 
  15. «Basic differences between intersex and trans». Organisation Intersex International Australia. https://oii.org.au/18194/differences-intersex-trans/. Ανακτήθηκε στις 2013-07-10. 
  16. Cabral Grinspan, Mauro (October 25, 2015), The marks on our bodies, Intersex Day, http://intersexday.org/en/mauro-cabral-marks-bodies/ 
  17. Furtado P. S. (2012). «Gender dysphoria associated with disorders of sex development». Nat. Rev. Urol. 9 (11): 620–627. doi:10.1038/nrurol.2012.182. PMID 23045263. 
  18. Behrmann, Jason; Ravitsky, Vardit (October 2013). «Queer Liberation, Not Elimination: Why Selecting Against Intersex is Not "Straight" Forward». The American Journal of Bioethics 13 (10): 39–41. doi:10.1080/15265161.2013.828131. ISSN 1526-5161. PMID 24024805. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/15265161.2013.828131. Ανακτήθηκε στις 18 May 2016. 
  19. Dreger, Alice (4 May 2015). Reasons to Add and Reasons NOT to Add "I" (Intersex) to LGBT in Healthcare. Association of American Medical Colleges. https://www.aamc.org/download/431576/data/reasonsdeck.pdf. Ανακτήθηκε στις 18 May 2016. 
  20. Koyama, Emi. «Adding the "I": Does Intersex Belong in the LGBT Movement?». Intersex Initiative. http://www.intersexinitiative.org/articles/lgbti.html. 
  21. «Intersex for allies». 21 November 2012. http://oii.org.au/allies. 
  22. OII releases new resource on intersex issues, Intersex for allies and Making services intersex inclusive by Organisation Intersex International Australia, via Gay News Network, 2 June 2014.
  23. Kaggwa, Julius (September 19, 2016). «I'm an intersex Ugandan – life has never felt more dangerous». The Guardian. ISSN 0261-3077. https://www.theguardian.com/world/2016/sep/16/intersex-ugandan-lgbt-gay-rights-life-never-felt-more-dangerous?CMP=share_btn_tw. Ανακτήθηκε στις 2016-10-03. 
  24. Cabral, Mauro (October 26, 2016). «IAD2016: A Message from Mauro Cabral». GATE - Global Action for Trans Equality. https://transactivists.org/2016/10/26/iad2016-a-message-from-mauro-cabral/. Ανακτήθηκε στις 2016-11-12. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα intersex της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).