Τρανσέξουαλ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Αμερικανίδα διεμφυλική ηθοποιός και ακτιβίστρια Andrea James

Ως τρανσέξουαλ (αγγλικά: transsexual), ή φυλομεταβατικά, άτομα χαρακτηρίζονται εκείνα που αυτοπροσδιορίζονται με το αντίθετο φύλο, από εκείνο που τους αποδόθηκε κατά τη γέννησή τους και ίσως επιθυμούν να μεταβούν μόνιμα στο φύλο αυτοπροσδιορισμού τους μέσω ιατρικής επέμβασης (ορμονοθεραπεία ή εγχείριση ανάπλασης γεννητικών οργάνων[1]). Ο όρος τρανσέξουαλ είναι μόνο μία κατηγορία του όρου-ομπρέλα τρανς (transgender) [2][3][4][5], ο οποίος αφορά όλα τα άτομα που δεν μπορούν να ταυτιστούν με το φύλο που τους αποδόθηκε κατά την γέννηση. Ωστόσο τρανσέξουαλ άτομα μπορεί να απορρίψουν τον χαρακτηρισμό τους ως τρανςτζέντερ άτομα.[6][7][8][9] Όταν ένα άτομο εκφράζει την επιθυμία του να ζήσει και να είναι αποδεκτό σαν μέλος του ταυτιζόμενου φύλου του,[10] ή όταν ένα άτομο παρουσιάσει διαταραγμένη λειτουργία ή θλίψη λόγω της ταυτότητας φύλου του, μπορεί να διαγνωστεί με δυσφορία φύλου.[11]

Η ταυτότητα φύλου είναι ένας διαφορετικός διαχωρισμός από τον σεξουαλικό προσανατολισμό, που σημαίνει ότι ένας τρανσέξουαλ άνδρας ή γυναίκα, έχει εξίσου πιθανότητες να είναι ομοφυλόφιλος, ετεροφυλόφιλος, αμφισεξουαλικός ή ασεξουαλικός.

Τρανσέξουαλ και τρανς-τζέντερ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1965 ο Τζον Όλιβεν επινόησε την έννοια transgender. Τη δεκαετία του 1990, ο όρος τρανσέξουαλ κατέληξε να θεωρείται ένα υποσύνολο του όρου-ομπρέλα τρανς τζέντερ. Ο όρος τρανς τζέντερ (ή απλά τρανς) είναι τώρα πιο κοινός και πολλά τρανς άτομα προτιμούν να αποκαλούνται τρανς τζέντερ, απορρίπτοντας την προσφώνηση τρανσέξουαλ.[12][13][14] Ο όρος τρανσέξουαλ, ωστόσο, συνεχίζει να χρησιμοποιείται[15] και κάποια άτομα που προχωρούν σε ιατρική βοήθεια (για παράδειγμα εγχείριση ανάπλασης γεννητικών οργάνων) για να αλλάξουν τα γενετικά τους χαρακτηριστικά, προτιμούν την προσφώνηση τρανσέξουαλ από το τρανς τζέντερ.[12][13][14]

Χρήση στη γλώσσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λέξη τρανσέξουαλ χρησιμοποιείται ως επιθετικός προσδιορισμός και όχι ως ουσιαστικό· ένα "τρανσεξουαλ" άτομο και όχι απλά "μία τρανσέξουαλ". Όπως και στα υπόλοιπα τρανς άτομα, τα τρανσέξουαλ άτομα προτιμούν να αναφέρονται με αντωνυμίες και όρους σχετικούς με την ταυτότητα φύλου τους. Για παράδειγμα, ένας τρανς άνδρας είναι ένα άτομο που καθορίστηκε "θηλυκό" κατά τη γέννηση, με βάση τα γεννητικά του όργανα, αλλά παρά τον καθορισμό αυτό (απόδοση φύλου), αυτοπροσδιορίζεται ως άνδρας και μεταβαίνει ή έχει μεταβεί σε αντρικό ρόλο φύλου· στην περίπτωση ενός τρανσέξουαλ άνδρα, επιπλέον έχει ή πρόκειται να αποκτήσει σώμα με αρρενωπά χαρακτηριστικά. Τα τρανσέξουαλ άτομα κάποιες φορές αναφέρονται με κατευθυντικούς όρους, όπως "θηλυκό-σε-αρσενικό" (female-to-male/FTM) για έναν τρανσέξουαλ άνδρα και "αρσενικό-σε-θηλυκό" (male-to-female/MTF) για μία τρανσέξουαλ γυναίκα,

Τα τρανς άτομα, επίσης, δεν πρέπει να συγχέονται με τα ίντερσεξ (παλαιότερα ερμαφρόδιτα) καθώς στην περίπτωση αυτή ένα άτομο φέρει τόσο ανδρικά όσο και γυναικεία γεννητικά όργανα.

Αίτια, μελέτες και θεωρίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μελέτη πάνω στα αίτια του τρανσεξουαλισμού εξετάζει τη διαμόρφωση της ταυτότητας φύλου των τρανς ατόμων και ειδικά των τρανσέξουαλ ατόμων. Οι τρανσέξουαλ άνθρωποι έχουν ταυτότητα φύλου που δεν ταυτίζεται με το αποδιδόμενο φύλο, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις καταλήγει σε δυσφορία φύλου.[16] Τα αίτια του τρανσεξουαλισμού μελετώνται επί δεκαετίες.

Οι πιο μελετημένοι παράγοντες είναι βιολογικοί. Οι μελέτες που ξεκινούν από τον Zhou το 1995, έχουν δείξει ότι η δομή του εγκεφάλου (ο όγκος και η πυκνότητα των νευρώνων) των τρανς γυναικών είναι παρόμοια με αυτή των cis γυναικών (των γυναικών που το φύλο τους συμφωνεί με το σώμα τους) και όχι με αυτή των cis ανδρών και η δομή του εγκεφάλου των τρανς ανδρών (ατόμων με θηλυκή ανατομία που αυτοπροσδιορίζονται ως άντρες) είναι παρόμοια με εκείνη των cis ανδρών, ακόμα και αν γίνεται χρήση ορμονών. Μία μελέτη του 2002 από τον Chung υπέδειξε ότι σημαντικός φυλετικός διμορφισμός στον πυρήνα Βed nucleus of the stria terminalis[17] δεν εγκαθιδρύθηκε μέχρι την ενηλικίωση, εικάζοντας ότι είτε οι αλλαγές στα ορμονικά επίπεδα του εμβρύου προξενούν αλλαγές στη συναπτική πυκνότητα του πυρήνα BST και άλλους παράγοντες οι οποίοι αργότερα οδηγούν στις παρατηρούμενες διαφορές στον BST ή στις διαφορές που επηρεάζονται από την παραγωγή μιας ταυτότητας φύλου ασυνεπούς με το αποδιδόμενο κατά τη γέννηση φύλο. Μελέτες του 2004 (Swaab), 2006 (Gooran), 2008 (Garcia-Falgueras) και 2010 (Rametti) επιβεβαιώνουν προηγούμενες έρευνες ότι η ταυτότητα φύλου επηρεάζεται από τη δομή του εγκεφάλου. (Διαφορές στη δομή του εγκεφάλου έχουν σημειωθεί επίσης και ανάμεσα σε γκέι και ετεροφυλόφιλους άνδρες και ανάμεσα σε λεσβίες και ετεροφυλόφιλες γυναίκες, ως μέρος μιας εκτενούς έρευνας πάνω στη Βιολογία και το σεξουαλικό προσανατολισμό. Οι μελέτες επίσης έδειξαν ότι και οι τρανς γυναίκες που έλκονται από γυναίκες και εκείνες που έλκονται από άντρες έχουν ίδια εγκεφαλική λειτουργία και απόκριση με τις cis γυναίκες και διαφορετική από τους cis άνδρες ή είναι σε ενδιάμεσο στάδιο. Παρομοίως, μελέτες όπως του Rametti έχουν δείξει ότι τα πρότυπα λευκής ουσίας στους τρανς άνδρες έχουν μορφή άρρενος (ακόμα και πριν τη χρήση ορμονών), ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού.

Όσον αφορά τους γενετικούς παράγοντες, μια έρευνα από τον Hae ανέφερε ότι οι τρανς γυναίκες έχουν μακρύτερο γονίδιο του υποδοχέα από τους cis άντρες (εκείνους δηλαδή που το φύλο τους συμφωνεί με το σώμα τους), το οποίο είναι λιγότερο αποδοτικό στη δέσμευση τεστοστερόνης και ενδεχομένως να αποτρέψει πλήρως την αρρενοποίηση του εγκεφάλου. (Προγεννητική έκθεση ή ευαισθησία στα ανδρογόνα, ή έλλειψη τούτων, είναι ένας συχνά απαντώμενος μηχανισμός για να εξηγήσει κανείς τις παρατηρούμενες διαφορές στη δομή του εγκεφάλου.) Μία μελέτη από τον Bentz έδειξε ότι οι τρανς άντρες (άτομα με θηλυκή ανατομία που αυτοπροσδιορίζονται ως άντρες) έχουν αλληλόμορφη διανομή του ενζύμου CYP17 όπως οι cis άντρες (εκείνους που το φύλο τους συμφωνεί με το σώμα τους), κάτι που δε συμβαίνει στις cis γυναίκες.[18] Μία έρευνα σε δίδυμα έδειξε ότι το 33% των ζευγαριών των πανομοιότυπων διδύμων ήταν τρανς και τα δύο, σε σύγκριση με το 2,6% των μη πανομοιότυπων που μεγάλωσαν στην ίδια οικογένεια, το ίδιο διάστημα, αλλά δεν ήταν γενετικά πανομοιότυπα.[19]

Δικαιώματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το σύμβολο της διεμφυλικότητας.

Στις περισσότερες κοινωνίες του κόσμου τα διεμφυλικά άτομα αναγνωρίζονται νομικά, ζουν και λειτουργούν με τη νέα τους ταυτότητα, ενώ στις περιπτώσεις όπου δεν έχει λάβει χώρα χειρουργική επέμβαση, το εργασιακό τους δικαίωμα δεν κατοχυρώνεται και δεν προστατεύεται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την εξώθησή τους στην πορνεία, ώστε να εξασφαλίσουν το βιοπορισμό τους [20]. Αντίθετα, σε κάποια κράτη (όπως Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Πορτογαλία και Βραζιλία), τα διεμφυλικά άτομα έχουν υπό προϋποθέσεις τη δυνατότητα αλλαγής των εγγράφων τους, χωρίς να έχει επέλθει χειρουργική επέμβαση. [21] [22]

Στις 20 Νοεμβρίου κάθε έτους έχει καθιερωθεί διεθνώς η παγκόσμια ημέρα μνήμης των διεμφυλικών ατόμων, τιμώντας την μνήμη όλων των διεμφυλικών που έχουν πέσει θύματα διακρίσεων, μίσους, βίας και φόνων, λόγω της ταυτότητας του φύλου τους. [23]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://www.transs.gr/news1.php?nid=3109
  2. Renieri, Nicole (3 Ιουλίου 2013). «Διαφορές Transsexual και Διεμφυλικων Ατόμων». queers.gr. http://www.queers.gr/article/78/%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%86%CE%BF%CF%81%CE%AD%CF%82-transsexual-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%BC%CF%86%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%89%CE%BD-%CE%B1%CF%84%CF%8C%CE%BC%CF%89%CE%BD/. Ανακτήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2017. 
  3. Transgender Rights (2006, ISBN 0816643121), edited by Paisley Currah, Richard M. Juang, Shannon Minter
  4. Thomas E. Bevan, The Psychobiology of Transsexualism and Transgenderism (2014, ISBN 1440831270), page 42: "The term transsexual was introduced by Cauldwell (1949) and popularized by Harry Benjamin (1966) [...]. The term transgender was coined by John Oliven (1965) and popularized by various transgender people who pioneered the concept and practice of transgenderism. It is sometimes said that Virginia Prince (1976) popularized the term, but history shows that many transgender people advocated the use of this term much more than Prince. The adjective transgendered should not be used [...]. Transsexuals constitute a subset of transgender people."
  5. A. C. Alegria, Transgender identity and health care: Implications for psychosocial and physical evaluation, in the Journal of the American Academy of Nurse Practitioners, volume 23, issue 4 (2011), pages 175–182: "Transgender, Umbrella term for persons who do not conform to gender norms in their identity and/or behavior (Meyerowitz, 2002). Transsexual, Subset of transgenderism; persons who feel discordance between natal sex and identity (Meyerowitz, 2002)."
  6. Valentine, David. Imagining Transgender: An Ethnography of a Category, Duke University, 2007
  7. Stryker, Susan. Introduction. In Stryker and S. Whittle (Eds.), The Transgender Studies Reader, New York: Routledge, 2006. 1–17
  8. Kelley Winters, "Gender Madness in American Psychiatry, essays from the struggle for dignity, 2008, p. 198. "Some Transsexual individuals also identify with the broader transgender community; others do not."
  9. retrieved 20 August 2015: " Transsexualism is often included within the broader term 'transgender', which is generally considered an umbrella term for people who do not conform to typically accepted gender roles for the sex they were assigned at birth. The term 'transgender' is a word employed by activists to encompass as many groups of gender diverse people as possible. However, many of these groups individually don't identify with the term. Many health clinics and services set up to serve gender variant communities employ the term, however most of the people using these services again don't identify with this term. The rejection of this political category by those that it is designed to cover clearly illustrates the difference between self-identification and categories that are imposed by observers to understand other people."
  10. «ICD-10». http://www.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/gF60.htm#F640. Ανακτήθηκε στις 2008-09-28. 
  11. American Psychiatric Association (2000). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition (Text Revision). American Psychiatric Publishing. ISBN 0-89042-025-4. 
  12. 12,0 12,1 R Polly, J Nicole, Understanding the transsexual patient: culturally sensitive care in emergency nursing practice, in the Advanced Emergency Nursing Journal (2011): "The use of terminology by transsexual individuals to self-identify varies. As aforementioned, many transsexual individuals prefer the term transgender, or simply trans, as it is more inclusive and carries fewer stigmas. There are some transsexual individuals[,] however, who reject the term transgender; these individuals view transsexualism as a treatable congenital condition. Following medical and/or surgical transition, they live within the binary as either a man or a woman and may not disclose their transition history."
  13. 13,0 13,1 A Swenson, Medical Care of the Transgender Patient, in Family Medicine (2014): "While some transsexual people still prefer to use the term to describe themselves, many transgender people prefer the term transgender to transsexual."
  14. 14,0 14,1 «GLAAD Media Reference Guide». http://www.glaad.org/reference/transgender. Ανακτήθηκε στις 2013-12-27. 
  15. Pauly MD, Ira B. (28 May 1993). «Terminology and Classification of Gender Identity Disorders». Journal of Psychology & Human Sexuality 5 (4): 1–12. doi:10.1300/J056v05n04_01. ISSN 0890-7064. http://www.haworthpress.com/store/ArticleAbstract.asp?sid=DPRJKLWKVGB58LR50W0AD29WXCGU5XC7&ID=77620. Ανακτήθηκε στις 2007-02-26. 
  16. Curtis, R. (March 2009). «Transgender experiences – Information and support» (PDF). NHS, σσ. 12. http://www.dh.gov.uk/prod_consum_dh/groups/dh_digitalassets/documents/digitalasset/dh_097168.pdf. Ανακτήθηκε στις 2012-07-01. 
  17. https://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=5681.0 Φόρουμ σχετικά με τη μετάφραση του όρου
  18. Bentz, E; Hefler, L; Kaufmann, U; Huber, J; Kolbus, A; Tempfer, C (2008). «A polymorphism of the CYP17 gene related to sex steroid metabolism is associated with female-to-male but not male-to-female transsexualism». Fertility and Sterility 90 (1): 56–9. doi:10.1016/j.fertnstert.2007.05.056. PMID 17765230. 
  19. Diamond, Milton (May 2013). «Transsexuality Among Twins: Identity Concordance, Transition, Rearing, and Orientation». International Journal of Transgenderism. http://www.hawaii.edu/PCSS/biblio/articles/2010to2014/2013-transsexuality.html. Ανακτήθηκε στις 14 June 2015. 
  20. Οι εκπρόσωποι του Σωματείου Αλληλεγγύης Τραβεστί - Transsexual Ελλάδος προς τον υπουργό Δημόσιας Τάξης [1]
  21. transs.gr: Νομοθετική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου
  22. transs.gr: Βραζιλία: Η γερουσία εγκρίνει νομοσχέδιο για την αλλαγή εγγράφων των τρανς
  23. Δελτίο τύπου της ΟΛΚΕ: Ψήφισμα για την παγκόσμια ημέρα μνήμης διεμφυλικών

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα transsexual της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα