Αυτόνομη Δημοκρατία της Κριμαίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Автономна Республіка Крим
Автономная Республика Крым
Qırım Muhtar Cumhuriyeti
Αυτόνομη Δημοκρατία της Κριμαίας'
 Αυτόνομη Δημοκρατία της Κριμαίας
Σημαία Εθνόσημο
Σημαία Εθνόσημο
Εθνικό σύνθημα: 'Εν τη ενώσει η ευημερία'
Εθνικός ύμνος: 'Protsvetanie v edinstve'
 
Τοποθεσία της χώρας στον κόσμο
 
Πρωτεύουσα
 • Συντεταγμένες		 Συμφερόπολη
44°56′ Ν 34°06′ E
Μεγαλύτερη πόλη Πρωτεύουσα
Επίσημες γλώσσες Ουκρανικά (Ρωσικά και Κριμαϊκά Ταταρικά de facto)1
Πολίτευμα Κοινοβουλευτική δημοκρατία
Βίκτορ Γιούτσενκο

Αυτονομία
από Ρωσία και ΕΣΣΔ


18 Οκτωβρίου 1921 - εγκαθίδρυση
30 Ιουνίου 1945 - απεμπόληση
12 Φεβρουαρίου1992 - αποκατάσταση
Έκταση
 • Σύνολο
26.100 km2 (148η)
Πληθυσμός
 • Εκτίμηση 2007 
 • Απογραφή 2001 
 • Πυκνότητα 
1.973.185 (148ηη) 
2.033.700  
75.6 κατ./km² (116η) 
Α.Ε.Π. (PPP)
 • Ολικό  (-)
 • Κατά κεφαλή 
- (-η)  
- (-η) 
Νόμισμα Γρίβνα (UAH)
Ζώνη ώρας
 • Θερινή ώρα		 (UTC +2)
(UTC +3)
Internet TLD crimea.ua

Κωδικός κλήσης

+380|380 65/6922

1Τα Ταταρικά Κριμαϊκά αν και δεν είναι επίσημη γλώσσα είναι de facto επίσημη γλώσσα εξαιτίας του ιστορικού παρελθόντος
2380-65 για την αυτόνομη Δημοκρατία της Κριμαίας, 380-692 για τον διαχειριστικό τομέα

Με την ονομασία Αυτόνομη Δημοκρατία της Κριμαίας, (Ουκρ: Крим, Автономна Республіка Крим, Avtonomna Respublika Krym; Ρωσ: Крым, Автономная Республика Крым; Κριμαϊκά Ταταρικά: Qırım, Qırım Muhtar Cumhuriyeti) εννοείται σήμερα ημιαυτόνομη περιοχή στο νότιο τμήμα της Ουκρανίας με πληθυσμό 2, 5 εκατ. κατοίκους. Πρωτεύουσα της Κριμαίας είναι η Συμφερόπολη, με πληθυσμό 500.000 κατοίκους. Διαθέτει δικό της κοινοβούλιο 99 βουλευτών, πρωθυπουργό και κυβέρνηση, αλλά οι κρίσιμες αποφάσεις για την περιοχή ελέγχονται και λαμβάνονται από την ουκρανική κυβέρνηση.

Πίνακας περιεχομένων

[Επεξεργασία] Ετυμολογία

Το όνομα Κριμαία προέρχεται από το όνομα μιας πόλης, του Κιρίμ (Qırım) του σημερινού Στάρυ Κρυμ πρωτεύουσα της κριμαϊκής επαρχίας της Χρυσής Ορδής. Κιρίμ είναι η Κριμαϊκή Ταταρική λέξη για το «λόφος μου» (κιρ – λόφος, -ιμ – μου). Ωστόσο υπάρχουν και άλλες εκδοχές της ετυμολογίας του Κιρίμ. Το ρωσικό Κρυμ είναι ρωσοποιημένη μορφή του Κιρίμ. Οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν την Κριμαία Ταυρίδα (αργότερα Ταυρική), σύμφωνα με το όνομα των κατοίκων της, των Ταύρων[1]. Ο ιστορικός Ηρόδοτος αναφέρει ότι ο Ηρακλής όργωσε αυτή τη γη χρησιμοποιώντας ένα γιγάντιο ταύρο.

[Επεξεργασία] Ιστορία

[Επεξεργασία] Πρώιμη ιστορία

Κύριο λήμμα: Ταυρική
Η ελληνική αποικία της Χερσονήσου, Σεβαστούπολη.

Οι πρωιμότεροι κάτοικοι για τους οποίους έχουμε μαρτυρία κατοίκησης ήταν οι Κιμμέριοι, που εκδιώχθηκαν από τους Σκύθες[2] (Ιρανούς) κατά τη διάρκεια του 7ου αι. Π.Κ.Ε. Οι εναπομείναντες Κιμμέριοι οι οποίοι αναζήτησαν καταφύγιο στα βουνά έγιναν αργότερα γνωστοί ως Ταύροι. Σύμφωνα με άλλους ιστορικούς οι Ταύροι ήσαν γνωστοί για τα άγρια τελετουργικά τους και την πειρατεία και ήσαν επίσης οι πρωιμότεροι αυτόχθονες αυτής της γης. Κατά τον 5ο αι. Π.Κ.Ε. αρχαίοι Έλληνες αποικιστές άρχισαν να εγκαθίστανται κατά μήκος της Μάυρης Θάλασσας. Ανάμεσά τους υπήρχαν Δωριείς από την Ηράκλεια Ποντική η οποίοι και Ίωνες από τη Μίλητο που προσορμίστηκαν στη Θεοδοσία και το Παντικάπαιον (αποκαλούμενο επίσης Κιμμέριος Βόσπορος).

Δύο αιώνες αργότερα το 438 Π.Κ.Ε. ο Άρχων κυβερνήτης των εποικιστών έλαβε τον τίτλο Βασιλεύς Κιμμερίου Βοσπόρου, ενός κράτους που διατήρησε στενές σχέσεις με την πόλη των Αθηνών, προμηθεύοντάς τη σιτάρι, μέλι και άλλα αγαθά. Ο τελευταίος αυτής της δυναστείας, ο Παιρισάδης ο Ε', πιεζόμενος σκληρά υπό των Σκυθών, έθεσε τον εαυτόν του υπό την προστασία του Μιθριδάτη Στ'[3],, του βασιλέα του Πόντου, το 114 Π.Κ.Ε.. Μετά την αυτοκτονία του εξαιτίας της εξέγερσης του γιου του κατά την προσπάθειά του να αναδιοργανώσει τον στρατό του μετά την ήττα του στον Γ΄ Μιθριδατικό πόλεμο, ο γιος του Φαρνάκης Β', έλαβε από τον Πομπήιο το βασίλειο του Κιμμέριου Βοσπόρου το 63 Π.Κ.Ε. ως ανταμοιβή για τη βοήθεια που παρέσχε στη ρωμαϊκή δημοκρατία κατά τους πολέμους με τον πατέρα του[4]. Το 15 Π.Κ.Ε. αποδόθηκε και πάλι στον βασιλέα του Πόντου.

Στους ύστερους αιώνες η Κριμαία έγινε αντικείμενο επιδρομών ή διαδοχικής κατοχής από τους Γότθους το 250, τους Ούννους το 376, τους Βούλγαρους 4ος-8ος αιώνας, τους Χαζάρους 8ος αιώνας, η Κιεβινή Ρωσία (Κιεβάν Ρως) ή Κράτος των Ρως (10ος–11ος αιώνας), η Βυζαντινή αυτοκρατορία το 1016, οι Κιπτσάκ το 1050, και οι Μογγόλοι το 1237. Περί τα μέσα του δέκατου αιώνα η ανατολική περιοχή της Κριμαίας κατακτήθηκε από τον πρίγκιπα Σβιατοσλάβ Α' του Κιέβου και έγινε τμήμα του πριγκιπάτου του Τμουταρακάν. Το 988, ο πρίγκιπας Βλαντιμίρ Α' του Κιέβου είχε επίσης καταλάβει τη βυζαντινή πόλη της Χερσονήσου (σήμερα τμήμα της Σεβαστούπολης) όπου αργότερα μεταστράφηκε στον Χριστιανισμό. Τούτο το ιστορικό γεγονός αποτυπώνει σήμερα ένας εντυπωσιακός καθεδρικός ναός της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Κατά τον 13ο αιώνα η Δημοκρατία της Γένοβας κατέλαβε τις εγκαταστάσεις των Βενετών, κτισμένες κατά μήκος της κριμαϊκής ακτής και εγκαταστάθηκαν στο Τσέμπαλο, τη Σολδαία, το Τσέρκο και την Κάφφα, ελέγχοντας την κριμαϊκή οικονομία και το εμπόριο της Μαύρης Θάλασσας επί δύο αιώνες.

[Επεξεργασία] Χανάτο της Κριμαίας: 1441-1783

Ένας αριθμός τουρκικών λαών γνωστοί σήμερα ως Τάταροι της Κριμαίας, κατοίκησαν τη χερσόνησο από τον πρώιμο ήδη μεσαίωνα. Η εθνική ταυτότητα των Τατάρων της Κριμαίας είναι σύνθετη καθώς ενσωματώνει στοιχεία από νομαδικές τουρκικές και ευρωπαϊκές, τους Γότθους της Κριμαίας και τους Γενουάτες καταρχήν), γεγονός που αντανακλάται στην εμφάνιση και τις γλωσσικές διαφορές τους. Ένα μικρό ενκλάβιο των Καραϊτών της Κριμαίας, πιθανώς χαζαρικής καταγωγής, αλλά μέλη ιουδαϊκής σέκτας ιδρύθηκε κατά τον 8ο αι.. Το κρατίδιο επιβίωσε ανάμεσα στους άλλους μουσουλμάνους Τατάρους της Κριμαίας κυρίως στην ορεινή περιοχή Τσουφούτ Καλέ (Çufut Qale).

Μετά την καταστροφή της Χρυσής Ορδής από τον Τιμούρ το 1441, οι Τάταροι της Κριμαίας ίδρυσαν ένα ανεξάρτητο Χανάτο της Κριμαίας υπό τον Χάτσι Α' Γκεράι (Hacı I Giray), απόγονο του Τζένγκις Χαν. Αυτός και οι διάδοχοί του βασίλευσαν αρχικά στο Τσουφούτ Καλέ και από την έναρξη του 15ου αι. στο Μπαχτσίσαραϊ (Bakhchisaray)[5].

Οι Τάταροι της Κριμαίας ήλεγχαν τις στέππες που εκτείνονταν από το Κουμπάν ως τον Δνείστερο, ωστόσο, δεν κατάφεραν να ελέγξουν τις εμπορικές πόλεις της Γένοβας. Όταν οι Τάταροι της Κριμαίας ζήτησαν βοήθεια από την Οθωμανική αυτοκρατορία, εκείνη ανταποκρίθηκε με εισβολή στις γενουατικές πόλεις, την οποία καθοδήγησε ο Γκεντίκ Αχμέντ Πασά το 1475. Οι οθωμανικές δυνάμεις κατέλαβαν την Θεοδοσία και τις άλλες εμπορικές πόλεις υπό τον έλεγχό τους[6].

Μετά την κατάληψη των γενουατικών πόλεων, ο οθωμανός σουλτάνος κράτησε τον Μενλί Α' Γκεράι (Meñli I Giray) αιχμάλωτο[7] και τον απελευθέρωσε αργότερα μετά την αποδοχή εκ μέρους του της οθωμανικής επικυριαρχίας επί των Χάνων της Κριμαίας και του επέτρεψε εκείνου και των διαδόχων του να κυβερνήσουν ως υποτελείς πρίγκιπες της οθωμανικής αυτοκρατορίας[6][8]. Ωστόσο, οι Χάνοι της Κριμαίας διατήρησαν ένα μεγάλο μέρος της αυτονομίας τους ακολουθώντας μόνον τους κανόνες που τους βόλευαν. Ταυτόχρονα ενεπλάκησαν στο δουλεμπόριο με επιδρομές στις γαίες της Ουκρανίας και την αρπαγή σκλάβων για τα σκλαβοπάζαρα[6].

Κατά την περίοδο 1553–1554, ο Κοζάκος Ντμιτρό Βιτσνεβέτσκι (Dmytro Vyshnevetsky) συγκέντρωσε γύρω του ομάδες Κοζάκων και κατασκεύασε ένα οχυρό προορισμένο να σταματήσει τις επιδρομές των Τατάρων στην Ουκρανία. Με αυτή την πράξη του ίδρυσε στην πραγματικότητα το Ζαποροζιάν Σιχ, το οποίο χρησιμοποίησε ως ορμητήριο για μια σειρά επιδρομών στην κριμαϊκή χερσόνησο και τους οθωμανούς Τούρκους[9]. Το 1774. Οι Χαν της Κριμαίας υποτάχθηκαν στη ρωσική επιρροή με τη συνθήκη του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή[10]. Το 1783, ολόκληρη η Κριμαία προσαρτήθηκε στη ρωσική αυτοκρατορία[11].

[Επεξεργασία] Ρωσική αυτοκρατορία και εμφύλιος πόλεμος: 1783-1922

Η Φωλιά του Χελιδονιού, σύμβολο της Κριμαίας, ένα από τα γνωστότερα ρομαντικά κάστρα κοντά στη Γιάλτα. Χτίστηκε το 1912 σε νεογοτθικό ρυθμό και σχεδιάστηκε από τον ρώσο αρχιτέκτονα A. Sherwood.

Ο Κριμαϊκός πόλεμος (1853–1856) κατάστρεψε ένα μεγάλο τμήμα της οικονομικής και κοινωνικής υποδομής της Κριμαίας. Οι Τάταροι της Κριμαίας εγκατέλειψαν μαζικά τις εστίες τους εξαιτίας των συνθηκών που δημιούργησε ο πόλεμος τις διώξεις και τις απαλλοτριώσεις γης. Εκείνοι που επιβίωσαν από το ταξίδι, τον λιμό και τις ασθένειες επανεγκαταστάθηκαν στο Ντομπρουτσά (Dobruja), της Ανατολίας και άλλα τμήματα της οθωμανικής αυτοκρατορίας[12]. Εντέλει η ρωσική κυβέρνηση αποφάσισε να σταματήσει τη διαδικασία καθώς η ερήμωση της υπαίθρου επέφερε και σημαντική πτώση στις αγροτικές καλλιέργειες.

Κατά τη διάρκεια του Ρωσικού εμφυλίου, η Κριμαία ήταν οχυρό του αντιμπολσεβικικού λευκού στρατού. Στην Κριμαία οι Λευκοί υπό την αρχηγία του Πιοτρ Νικολάγιεβιτς Ράνγκελ (Pyotr Nikolayevich Wrangel) αντιστάθηκε για τελευταία φορά ενάντιο στον Νέστορ Μάκνο (Nestor Makhno) και τον κόκκινο στρατό το 1920. Μετά τη συντριβή της αντίστασης, πολλοί στρατιώτες και πολίτες διέφυγαν με πλοία στην Κωνσταντινούπολη.

[Επεξεργασία] Σοβιετική Ένωση: 1922-1991

Στις 18 Οκτωβρίου, 1921, δημιουργήθηκε η Κριμαϊκή Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία ως τμήμα της ρωσικής SFSR[8]. Ωστόσο, αυτό δεν προστάτεψε τους Τατάρους της Κριμαίας, οι οποίοι αποτελούσαν περίπου το 25% του κριμαϊκού πληθυσμού[13], από τις διώξεις και τις εκκαθαρίσεις του Ιωσήφ Στάλιν στη δεκαετία 1930[8].

Οι Έλληνες μια άλλη πολιτισμική ομάδα είχαν ίδια αντιμετώπιση μέσα στη δίνη των πολιτικών εξελίξεων της εποχής. η γη τους χάθηκε στη διαδικασία της κολεκτιβοποίησης. Τα σχολεία που δίδασκαν την ελληνική γλώσσα έκλεισαν και η ελληνική λογοτεχνία εξαιτίας κυρίως του γεγονότος ότι οι Έλληνες θεωρούνταν αντεπαναστάτες με ιδιαίτερους δεσμούς προς ένα καπιταλιστικό κράτος όπως ήταν η Ελλάδα και ανεξάρτητοι πολιτισμικά[8].

Η Κριμαία έζησε δύο σοβαρούς λιμούς στον 20ο αιώνα, τον λιμό του 1921-1922 και τον λιμό του 1932-1933 (Γολοντομόρ)[14].

Κατά τη διάρκεια του Β' Π.Π. Η Κριμαία έγινε ένα από τα πλέον αιματοβαμμένα πεδία μαχών Οι Ναζί στρατηγοί ανυπομονούσαν να κατακτήσουν και να αποικίσουν τη γόνιμη χερσόνησο ως τμήμα της πολιτικής τους για επανεγκατάσταση των Γερμανών στην Αν. Ευρώπη, εις βάρος των Σλάβων. Οι Γερμανοί υπέστησαν σοβαρές απώλειες το καλοκαίρι του 1941 καθώς προσπάθησαν να περάσουν τον στενό ισθμό του Περεκόπ, που συνδέει την Κριμαία με τη σοβιετική ηπειρωτική γη. Οι Γερμανοί κατέλαβαν κατόπιν μετά τη μάχη της χερσονήσου του Κερτς σχεδόν ολοκληρωτικά την Κριμαία εκτός από τη Σεβαστούπολη, η οποία έλαβε μεταπολεμικά την τιμητική ονομασία Ηρωίδα Πόλη.

Οι τρεις Μεγάλοι στη Γιάλτα, Ουίνστον Τσώρτσιλ, Φράνκλιν Ρούζβελτ και Ιωσήφ Στάλιν.

Η Σεβαστούπολη κράτησε από τον Οκτώβριο του 1941, έως τις 4 Ιουλίου, 1942 όταν τελικά την κατέλαβαν οι Γερμανοί. Από τη 1 Σεπτεμβρίου, 1942, η χερσόνησος διοικείτο ως γενική περιφέρεια της Κριμαίας (Generalbezirk Krim) και υποπεριφέρεια (und Teilbezirk) της Ταυρικής (Taurien) από τον Ναζί γενικό κομμισάριο (Generalkommissar) Άλφρεντ Έντουαρντ Φράουενφελντ (1898–1977), υπό την εποπτεία των τριών διαδοχικών κομμισαρίων του Ράιχ (Reichskommissar) για ολόκληρη την Ουκρανία. Παρά τη βαριά τακτική που ακολουθήθηκε και τη βοήθεια των στρατευμάτων της Ρουμανίας και της Ιταλίας τα κριμαϊκά όρη έμειναν ελεύθερο οχυρό της τοπικής αντίστασης μέχρι την ημέρα που ελευθερώθηκε η χερσόνησος από τις δυνάμεις κατοχής.

Το 1944, η Σεβαστούπολη περιήλθε υπό τον έλεγχο στρατευμάτων της ΕΣΣΔ. Η αποκαλούμενη «Πόλη της Ρωσικής Δόξας», άλλοτε γνωστή για την όμορφη αρχιτεκτονική της, είχε καταστραφεί εντελώς και έπρεπε να χτιστεί εκ θεμελίων. Εξαιτίας της μεγάλης σημασίας και του συμβολικού της νοήματος για τους Ρώσους έγινε προτεραιότητα για τον Στάλιν και τη σοβιετική κυβέρνηση, που την αποκατέστησε στο μεγαλείο του παρελθόντος στο ελάχιστο δυνατό χρονικό διάστημα.

Στις 18 Μαΐου 1944 ο πληθυσμός των Τατάρων της Κριμαίας σχεδόν στο σύνολό του εκτοπίστηκε στην εξορία (Sürgün), κυρίως στην κεντρική Ασία από τη σοβιετική κυβέρνηση του Στάλιν ως μορφή συλλογικής τιμωρίας με την κατηγορία της συνεργασίας με τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής[15]. Περίπου το 46% των εκτοπισμένων πέθανε από την πείνα και τις ασθένειες. Στις 26 Ιουνίου του ίδιου έτους αρμενικοί, βουλγαρικοί και ελληνικοί πληθυσμοί εκτοπίστηκαν επίσης στην κεντρική Ασία. Έως το καλοκαίρι του 1944, η εθνοκάθαρση της Κριμαίας είχε ολοκληρωθεί. Το 1967, οι Τάταροι της Κριμαίας παλινόστησαν, αλλά παρέμειναν αποκλεισμένοι από τη νόμιμη επιστροφή στην πατρική τους γη έως τις τελευταίες ημέρες της Σοβιετικής Ένωσης.

Η Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Κριμαίας απεμπολήθη ως καθεστώς στις 30 Ιουνίου, 1945 και έγινε Κριμαϊκή Επαρχία (oblast) της ρωσικής SFSR. Στις 19 Φεβρουαρίου, 1954, η επαρχία μεταβιβάστηκε από τη ρωσική SFSR στην Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ουκρανίας. Στο σχετικό διάταγμα αναφέρθηκε ότι η μεταβίβαση έγινε εξαιτίας στενών γεωγραφικών, οικονομικών και πολιτισμικών δεσμών με την ουκρανική σοβιετική δημοκρατία[16].

Σε μεταπολεμικά χρόνια έγινε σημαντικό τουριστικό θέρετρο, με ποικίλες τουριστικές εγκαταστάσεις. Τουρίστες κατέφθαναν εκεί από όλες τις γειτονικές χώρες, ιδιαίτερα από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας[8]. Επίσης αναπτύχθηκε η εσωτερική υποδομή, η βιομηχανία, ιδιαίτερα γύρω από τους λιμένες του Κερτς και της Σεβαστούπολης και στην πρωτεύουσα τηςς επαρχίας τη Συμφερόπολη. Οι πληθυσμοί των Ουκρανών και των Ρώσων διπλασιάστηκαν, με περισσότερους από 1.6 εκατομμύρια Ρώσους και 626.000 Ουκρανούς να ζουν στη χερσόνησο από το 1989[8].

Λαμβανομένου υπόψιν ότι στην Κριμαία εδρεύει ο ρωσικός στόλος της Μαύρης Θάλασσας, η χώρα, σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές θα μπορούσε να γίνει ένα νέο θέατρο αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία. Μετά την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, το 1991, στην Κριμαία άνθησε η τουριστική βιομηχανία μεγάλο μέρος της οποίας ανήκει σε ρώσους επενδυτές. Η προβολή οικονομικών λόγων, πέραν των εθνικιστικών, θα μπορούσαν να αποτελέσουν δικαιολογία μιας νέας προσάρτησης. Η διανομή ρωσικών διαβατηρίων σε χιλιάδες κατοίκους ενισχύει πιθανώς ένα τέτοιο ενδεχόμενο[17].

[Επεξεργασία] Αυτονομία στην ανεξάρτητη Ουκρανία

Το νοτιότερο σημείο της Κριμαίας είναι το ακρωτήριο Σάρυχ, που χρησιμοποιείται επί του παρόντος από το Ρωσικό Ναυτικό.

Με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, η Κριμαία έγινε τμήμα της ανεξάρτητης Ουκρανίας, γεγονός που δημιούργησε εθνοτικής φύσης αδιέξοδο, καθώς ο πληθυσμός εξαιτίας των αλλεπάλληλων εθνοκαθάρσεων είναι στο μεγαλύτερο τμήμα του πολιτισμικά και εθνικά Ρωσικός[8]. Η συγκεκριμένη κατάσταση οδήγησε σε προστριβές και εντάσεις τις σχέσεις Ρωσίας και Ουκρανίας, πολύ περισσότερο εξαιτίας της παρουσίας του ρωσικού στόλου της Μαύρης θάλασσας, ο οποίος αποτελεί θεωρητικά απειλή για την Ουκρανία.

Μετά τη διεξαγωγή του Παν-κριμαϊκού δημοψηφίσματος στις 20 Ιανουαρίου του 1991 η Κριμαϊκή Ομπλάστ μεταμορφώθηκε σε Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Κριμαίας ως τμήμα της Ουκρανικής Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας ενώ στη Σεβαστούπολη δόθηκε ειδικό status στην Ουκρανία[18]. Στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, στις 1 Δεκεμβρίου, 1991, 54.19% των κατοίκων από την Κριμαία και 57.07% Από τη Σεβαστόπολη ψήφισαν υπέρ της ουκρανικής ανεξαρτησίας[19][20].

Βασισμένο στη θέσπιση νέου συντάγματος από τη Βέρχοβνα Ράντα και το ανάλογο ψήφισμα για την Κριμαία[21] (Verkhovna Rada), το κοινοβούλιο της Κριμαίας, στις 26 Φεβρουαρίου, 1992, μετονόμασε την κριμαϊκή ΑΣΣΔ σε Δημοκρατία της Κριμαίας και διακήρυξε αυτοδιάθεση στις 5 Μαΐου, 1992[22][23]. Την επομένη πέρασε το πρώτο κριμαϊκό σύνταγμα.

Στις 19 Μαΐου η Κριμαία συμφώνησε να παραμείνει τμήμα της Ουκρανίας και ακύρωσε την προκήρυξη της αυτοδιάθεσης. Έως τις 30 Ιουνίου, οι κομμουνιστές της Κριμαίας πίεσαν την κυβέρνηση του Κιέβου να επεκτείνει το status αυτονομίας της Κριμαίας[24] Την ίδια περίοδο ο ρώσος πρόεδρος Μπορίς Γιέλτσιν και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Λεονίντ Κραβτσούκ συμφώνησα να διαιρέσουν τον πρώην Σοβιετικό στόλο της Μαύρης Θάλασσας ανάμεσα στη Ρωσία και το νεοσχηματισθέν Ουκρανικό Ναυτικό[25].

Στις 14 Οκτωβρίου, 1993, η Κριμαία εγκαθίδρυσε τη θέση του προέδρου της Κριμαίας. Στις 30 Ιανουαρίου 1994 ο Γιούρι Μέσκοβ εκλέχθηκε στη νέα θέση, αλλά σύντομα ήρθε σε σύγκρουση με το κοινοβούλιο. Στις 7 Σεπτεμβρίου το κριμαϊκό κοινοβούλιο κατάργησε τα δικαιώματα του προέδρου, πράξη προς την οποία ο Μέσκοβ απάντησε, απολύοντας και διασκορπίζοντας το κοινοβούλιο και αναγγέλλοντας τον έλεγχό του επί της Κριμαίας τέσσερις ημέρες αργότερα. Στις 17 Μαρτίου 1995 το κοινοβούλιο της Ουκρανίας παρενέβη απορρίπτοντας το κριμαϊκό σύνταγμα και διώχνοντας τον Μέσκοβ από το αξίωμά του[26]. Μετά από ένα προσωρινό σύνταγμα που διήρκεσε από τις 4 Απριλίου 1996 έως τις 23 Δεκεμβρίου 1998, τέθηκε σε ισχύ το παρόν σύνταγμα, αλλάζοντας και το όνομα της περιοχής σε Αυτόνομη Δημοκρατία της Κριμαίας.

Μετά την επικύρωση του Συμφώνου Φιλίας, Συνεργασίας και Συνεταιρισμού του Μαΐου 1997 για τη διάσπαση του Στόλου της Μαύρης Θάλασσας, οι διεθνείς εντάσεις βαθμιαία αποκλιμακώθηκαν. Με τη συμφωνία η Μόσχα αναγνώρισε τα σύνορα της Ουκρανίας, την εδαφική της ακεραιότητα και αποδέχθηκε την επικυριαρχία της επί της Κριμαίας και της Σεβαστούπολης[27]. Με ξεχωριστή συμφωνία η Ρωσία παρέλαβε το 80% και απέκτησε δικαίωμα χρήσης των στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Σεβαστούπολη με 20ετή εκμίσθωση[27].

Ωστόσο, υφίστανται αρκετές αμφισβητήσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας σε εδαφικά ζητήματα, ανάμεσα στα οποία περιλαμβάνεται η ιδιοκτησία ενός φάρου στο ακρωτήριο Σάρυχ. Εξαιτίας του γεγονότος ότι το Ρωσικό Ναυτικό ήλεγχε 77 γεωγραφικά αντικείμενα στη νότια κριμαϊκή ακτή, το κυβερνητικό δικαστήριο της Σεβαστούπολης διέταξε την εκκένωση αυτών των αντικειμένων, πράξη την οποία οι ρωσικές στρατιωτικές αρχές δεν δέχθηκαν να εφαρμόσουν[28]. Από τις 3 Αυγούστου του 2005, ο φάρος ελέγχεται από τον Ρωσικό Στρατό[29]. Αν και έγιναν αρκετές προσπάθειες για την επιστροφή του φάρου σε ουκρανική δικαιοδοσία, όλες ήσαν ανεπιτυχείς.

Αντινατοϊκές διαμαρτυρίες στη Φεοντόσιγια το 2006.

To 2006 ξέσπασαν αντινατοϊκές διαμαρτυρίες στη χερσόνησο όταν πεζοναύτες του αμερικανικού στρατού[30] έφθασαν στην κριμαϊκή πόλη Φεοντόσιγια για να λάβουν μέρος στη νατοϊκή στρατιωτική άσκηση Sea Breeze 2006, στην οποία συμμετείχε και η Ουκρανία. Οι διαμαρτυρόμενοι υποδέχθηκαν τους πεζοναύτες με οδοφράγματα και συνθήματα. Δύο ημέρες αργότερα η Βερκόβνα Ράντα της Κριμαίας διακήρυξε την Κριμαία «περιοχή ελεύθερη του ΝΑΤΟ». Μετά από αρκετές ημέρες διαμαρτυρίας, οι αμερικανοί πεζοναύτες αποσύρθηκαν από τη χερσόνησο[31]

Το Σεπτέμβριο του 2008, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Βολοντιμίρ Οχρύζκο (Volodymyr Ohryzko) κατηγόρησε τη Ρωσία ότι παρέχει ρωσικά διαβατήρια στον πληθυσμό της Κριμαίας και περιέγραψε την πράξη ως «πραγματικό πρόβλημα» δεδομένης της δεδηλωμένης θέσης της Ρωσίας για στρατιωτική επέμβαση στο εξωτερικό, προκειμένου να προστατευθούν ρώσοι πολίτες[32]

[Επεξεργασία] Επιστροφή των Τατάρων της Κριμαίας

Σημαία των Τατάρων της Κριμαίας, με το παραδοσιακό tamğa.

Ένα άλλο επίκεντρο συγκρούσεων στη χερσόνησο είναι οι διεκδικήσεις γης. Εφόσον οι Τάταροι της Κριμαίας όπως και άλλοι πληθυσμοί εκδιώχθηκαν βίαια τον Μάιο του 1944, άλλοι λαοί, ιδιαίτερα ρωσικής καταγωγής κατέλαβαν τη χερσόνησο και ανέλαβαν τον ιδιοκτησιακό έλεγχο των γαιών οι οποίες ανήκαν προγενέστρα σε Κριμαίους Τατάρους. Μετά την πτώση της ΕΣΣΔ, επετράπη να επιστρέψουν οι Κριμαίοι Τάταροι στην Κριμαία, αλλά υπήρξε διαφωνία και σύγκρουση όταν άρχισαν να ζητούν πίσω τις γαίες που κατασχέθηκαν μετά τον εκτοπισμό τους[33].

[Επεξεργασία] Οι Έλληνες της Κριμαίας

Στην αγγλική και την τουρκική έκδοση της Βικιπαίδειας προβάλλεται η αμερικανική και η τουρκική προπαγάνδα, περί επιστροφής των ταταρικών τουρκόφωνων πληθυσμών, ενώ παράλληλα αποσιωπάται η διαρκής και μακρόχρονη παρουσία του Ελληνισμού στην περιοχή, κυρίως εξαιτίας των νέων γεωπολιτικών στόχων των Αμερικανών σε ότι αφορά στην παρουσία τους σε πρώην σοβιετικές σοσιαλιστικές δημοκρατίες[34].

Οι πληθυσμοί των Ρουμέων (από τον Ρουμ) της Ταυρικής ανήκουν στους παλαιότερους κατοίκους της Κριμαίας και είναι βέβαιο ότι προϋπήρχαν των Τατάρων και των Καραϊτών, που το νεοσύστατο Ουκρανικό κράτος ανεγνώρισε ως μόνες «γηγενείς εθνότητες», μάλλον λόγω της ολιγωρίας των ελληνικών κυβερνήσεων οι οποίες, μετά το 1991, δε ζήτησαν ανάλογη μεταχείριση και για τους ντόπιους Μαριουπολίτες Έλληνες. Γνωστή είναι η έξοδος των ελληνόφωνων (Ρουμέων) και ταταρόφωνων (Ουρούμ)[35] ορθοδόξων το 1778, όταν ο θρησκευτικός τους εθνάρχης (μιλέτ μπασί) μητροπολίτης Γοτθίας και Καφά, Ιγνάντιος Γκοζαδίνος (από τη νήσο Τζια) τους οδήγησε στα μέρη της Μαριούπολης, όπου τους εγκατέστησε με αυτοκρατορικό ουκάζιο η Αικατερίνη η Μεγάλη.

Όταν ο P.S. Pallas έκανε το 1793-1794, με εντολή της Μεγάλης Αικατερίνης, την επιστημονική καταγραφή της Ταυρικής χερσονήσου διαπίστωσε ότι σε όλη την νότια παραλιακή ζώνη τα ίχνη της μακρόχρονης παρουσίας των Ελλήνων ήταν καταφανεί τόσο στους άδειους οικισμούς τους όσο και στις καλλιέργειες. Από τις περιγραφές του γερμανού αυτού επιστήμονα, που αποτελούν πάντα πολύτιμη πηγή για την ιστορία της Κριμαίας στο τέλος του 18ου αιώνα, απομονώσαμε το τοπωνυμικό των ελληνικών χωριών, πολλά από τα οποία ξανακτίστηκαν στη περιοχή της Μαριούπολης, στο Ντονιέσκ, στα παράλια της «Χρυσής Μαιωτίδας[36]» όπου υπάρχουν μέχρι σήμερα[37].

Ο Πάλλας αναφέρει σχετικά[38]:

«Ο πληθυσμός της Κριμαίας έφτανε προηγουμένως τουλάχιστον το μισό εκατομμύριο. Η πρώτη πληθυσμιακή μείωση έγινε το 1778, όταν σαν επακόλουθο της ειρήνης που σύναψε η Ρωσία με την Τουρκία, πάνω από τριάντα χιλιάδες χριστιανοί, τόσο Έλληνες όσο και Αρμένιοι που ήσαν προηγουμένων εγκατεστημένοι στην Κριμαϊκή Ταρταρία (Crim Tartary), μεταφέρθηκαν στις περιοχές που βρίσκονται ανάμεσα στους ποταμούς Ντον και Μπέρντα, προς την Θάλασσα Αζόφ. Ακόμα μεγαλύτερη ήταν η έξοδος των Τάταρων, ευθύς ως η Ρωσία ανέλαβε την κατοχή της Κριμαίας, στη διάρκεια των ετών 1785-1788[39] [...]

»Έτσι, το 1783, όταν έγινε απογραφή πληθυσμού σε όλη την (Ρωσική) Αυτοκρατορία (διαπιστώθηκε ότι) κατοικούσαν σε όλη την περιφέρεια του τότε κυβερνείου, ή oblast της Ταυρίδας, μόνο 85.805 άντρες και 71.328 γυναίκες, ήτοι συνολικά 157.125 άτομα όλων των ηλικιών.»

Μεταξύ των κατοίκων αυτών μαθαίνουμε, από τα στοιχεία που παραθέτει ο Πάλλας, ότι περιλαμβάνονταν 1.751 Έλληνες του «αλβανικού λόχου» (1.165 άντρες και 586 γυναίκες) οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Μπαλουκλαβά (Balaklava) και διαχέονταν εμπορευόμενοι στα κυριότερα αστικά κέντρα της χερσονήσου, όπως και 3.659 (1.987 άντρες και 1.672 γυναίκες) έποικοι που εγκατέστησαν οι ευγενείς στις νέες κτηματικές τους περιουσίες. Από διάφορες άλλες, επί μέρους, αναφορές του Πάλλας, προκύπτει ότι πολλοί από τους έποικους αυτούς ήταν γηγενείς Ρουμέοι που ζήτησαν να επανέλθουν στους παραθαλάσσιους πατρογονικούς τους οικισμούς και ορισμένοι ευγενείς τους το επέτρεψαν, επειδή γνώριζαν να καλλιεργούν τα αμπέλια και τα ελαιόδεντρα.

Να σημειωθεί ότι σημαντικό ρόλο στην οργάνωση της ζωής των ελληνικών παροικιών της Ρωσίας έπαιξαν, από πολύ νωρίς, ο Ευγένιος Βούλγαρης (1716-1806) και ο Νικηφόρος Θεοτόκης (1731-1800).

Ο Ευγένιος Βούλγαρης δέχεται το 1772 πρόσκληση της Μεγάλης Αικατερίνης και τον βρίσκουμε βιβλιοθηκάριο στην Πετρούπολη. Όταν τελειώνει ο ρωσοτουρκικός πόλεμος το 1774 χειροτονείται αρχιεπίσκοπος «Σκλαβενίου και Χερσώνος». Το 1779 ο Βούλγαρης παραιτείται από το αρχιεπισκοπικό αξίωμα και επιστρέφει στην Πετρούπολη. Το 1801 αποχωρεί στο μοναστήρι του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκι. Με τη σειρά του ο Θεοτόκης που διαδέχεται τον Ευγένιο Βούλγαρη στην αρχιεπισκοπή «Σκλαβενίου και Χερσώνος» το 1779, περνάει, επτά χρόνια αργότερα το 1786 στην αρχιεπισκοπή «Αστραχανίου» στις εκβολές του Βόλγα, όπου ήδη ζούσε εκεί ένας σημαντικός αριθμός Ελλήνων. Στο Αστραχάν θα υπηρετήσει μέχρι το 1792 οπότε, σε ηλικία 61 ετών, παραιτείται και αποσύρεται σε μοναστήρι της Μόσχας.

Αναφορικά με τις ελληνικές κοινότητες της Ρωσίας, παραγνωρισμένο (μέχρι το 1992!) τμήμα των οποίων είναι οι Έλληνες της Κριμαίας, σημειώνουμε ότι ένα χρόνο μετά τη συνθήκη ειρήνης του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή, το 1775, και σε αντιπαράθεση με το Φανάρι, ο Νικηφόρος Θεοτόκης συμβούλευε τους Έλληνες να μετοικήσουν στη Ρωσία.

«… η κραταιοτάτη και ευρυχωροτάτη των Ρώσων Αυτοκρατορία υπτίαις χερσί και πατρικαίς αγκάλαις πάντας τους ορθοδόξους υποδέχεται, έκαστον αναλόγως κυβερνώσα τε και τιμούσα και προβιβάζουσα, κατά την αυτού κατάστασιν και ικανότητα.[40]»

Θεωρείται, από τους ιστορικούς, ότι με τις παραινέσεις του αυτές υπηρετούσε τη Ρωσική προπαγάνδα η οποία, στα τέλη του 18ου αιώνα είχε δημιουργήσει ένα ευνοϊκό κλίμα για μετανάστευση στη Νότια Ρωσία. Ήταν μάλιστα σε τέτοιο βαθμό διαδεδομένη αυτή η προπαγάνδα που η λαίδη Craven αναρωτήθηκε στην αλληλογραφία της το 1786[41], γιατί οι εύποροι Ρωμιοί της Κωνσταντινούπολης ανέχονταν ακόμα την οθωμανική καταπίεση και δεν πήγαιναν να ζήσουν στην ομόθρησκό τους Ρωσία.

Οι τσαρικές αρχές έδιναν, μάλιστα, στους μετανάστες που έρχονταν να εγκατασταθούν στις «νέες κτήσεις» της Ρωσίας σιτάρι για ένα χρόνο, ένα άλογο, μια αγελάδα, δυο βόδια για το όργωμα, πέντε αργυρά ρούβλια και δέκα χρόνια εξαίρεση από τη φορολογία. Υπολογίζεται ότι στην περίοδο 1829-1882 μετανάστευσαν, εκμεταλλευόμενοι τις διατάξεις αυτές περί τους 150.000 Έλληνες κυρίως εποχικοί εργάτες της γης, κτίστες και βιοτέχνες από τον Ανατολικό Πόντο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1915 ένας ανάλογος αριθμός Ελλήνων πήγαινε στα σχολεία της Ρωσίας. Η πολιτική αυτή έφερε σημαντικό αριθμό Ελλήνων του Πόντου, του Αρχιπελάγους και της κυρίως Ελλάδος στις περιοχές της Νότιας Ρωσίας. Οι μετανάστες αυτοί ανέδειξαν, μέχρι το 1918, ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες αλλά δε συνδέθηκαν με τους γηγενείς Έλληνες της Μαριούπολης ένα τμήμα των οποίων διατηρεί, μέχρι σήμερα, την ιδιαίτερη του ελληνική διάλεκτο, ενώ ένα άλλο μιλάει ένα τουρκο-ταταρικό ιδίωμα που χρονολογείται από τον 13ο αιώνα[42].

[Επεξεργασία] Διοίκηση και πολιτική

Το πολίτευμα της Κριμαίας είναι η κοινοβουλευτική δημοκρατία χωρίς πρόεδρο. Το νομοθετικό σώμα είναι βουλή 100 θέσεων η Βερχόβνα Ράντα της Κριμαίας[43].

Εκτελεστική ισχύ έχει το Υπουργικό Συμβούλιο επικεφαλής του οποίου είναι ο πρωθυπουργός. Ο πρωθυπουργός διορίζεται ή απολύεται από τη Βερχόβνα Ράντα της Κριμαίας, με την έγκριση του προέδρου της Ουκρανίας[44]. Η κυριαρχία και η λειτουργία της Βερχόβνα Ράντα και του Υπουργικού Συμβουλίου της Κριμαίας καθορίζονται από το σύνταγμα της Ουκρανίας και άλλους ουκρανικούς νόμους, καθώς επίσης από τακτικές αποφάσεις της Βερχόβνα Ράντα της Κριμαίας[44].

Η δικαιοσύνη αποδίδεται από δικαστήρια που ανήκουν στο δικαστικό σύστημα της Ουκρανίας[44].

[Επεξεργασία] Εκλογές και κόμματα

Παρόλο που δεν είναι επίσημο το αντιπροσωπευτικό σώμα των Τατάρων της Κριμαίας, οι Μετζλί (Mejlis) έχουν δικαίωμα να απευθύνουν παράπονα κακοδιαχείρισης στη Βερχόβνα Ράντα της Ουκρανίας, στη Βερχόβνα Ράντα της Κριμαίας και σε διεθνή σώματα[45].

Κατά τη διάρκεια των προεδρικών εκλογών του 2004, η Κριμαία ψήφισε ως επί το πλείστον για τον υποψήφιο Βίκτορ Γιανούκοβιτς (Viktor Yanukovych). Τόσο στις ουκρανικές κοινοβουλευτικές εκλογές του 2006 και του 2007 το Κόμμα των Περιφερειών του Γιανούκοβιτς άντλησε τις περισσότερες ψήφους του από την περιοχή.

Μετά τις κριμαϊκές κοινοβουλευτικές εκλογές του 2006 τα παρακάτω πολιτικά κόμματα αντιπροσωπεύονταν στη Βερχόβνα Ράντα:

  • Συνασπισμός "Za Yanukovycha!" (Κόμμα των Περιφερειών και ρωσικός συνασπισμός): 32.55% (44 βουλευτές).
  • Κόμμα "Soiuz": 7.63% (10 βουλευτές).
  • Εκλογικός συνασπισμός Kunytsyna: 7.63% (10 βουλευτές)
  • Κομμουνιστικό Κόμμα της Ουκρανίας: 6.55% (9 βουλευτές).
  • Λαϊκό Κίνημα της Ουκρανίας: 6.26% (8 βουλευτές).
  • Συνασπισμός Yulia Tymoshenko: 6.03% (8 βουλευτές).
  • Συνασπισμός της Λαϊκής Αντιπολίτευσης της Natalia Vitrenko: 4.97% (7 βουλευτές).
  • Συνασπισμός της Αντιπολίτευσης "Ne Tak": 3.09% (4 βουλευτές)[46].

[Επεξεργασία] Διοικητικές υποδιαιρέσεις

Η Κριμαία υποδιαιρείται σε 25 περιοχές: 14 περιφέρειες και 11 δήμους, επίσημα γνωστές ως «περιοχές που κυβρνώνται από αστικά συμβούλια»[47]. Η πόλη της Σεβαστούπολης, ενώ ανήκει στην κριμαϊκή χερσόνησο, διαχωρίζεται διοικητικά από την υπόλοιπη Κριμαία και συγκροτεί έναν από τους δύο ειδικούς δήμους της Ουκρανίας.

[Επεξεργασία] Περιφέρειες

Διοικητικές υποδιαιρέσεις της Κριμαίας
1. Περιφέρεια Μπακτσίσαραϊ
2. Περιφέρεια Μπελογκόρσκ
3. Περιφέρεια Τζανκόι
4. Περιφέρεια Κιρόβσκιγ
5. Περιφέρεια Κρασνογκβάρντισκ
6. Περιφέρεια Κρασνοπέρεσκοπσκ
7. Περιφέρεια Λένινσκ
8. Περιφέρεια Νίζνεγκορσκ
9. Περιφέρεια Πέρβομισκ
10. Περιφέρεια Ροζντόλνογιε
11. Περιφέρεια Σάκι
12. Περιφέρεια Συμφερούπολης
13. Περιφέρεια Σοβέτσκ
14. Περιφέρεια Τσόρνομορσκ

[Επεξεργασία] Πόλεις δήμοι

15. Δήμος Αλούστα
16. Δήμος Αρμγιάνσκ
17. Δήμος Ντζανκόι
18. Δήμος Ευπατόριας
19. Δήμος Κερτς
20. Δήμος Κρασνοπέρεσκοπσκ
21. Δήμος Σάκι
22. Δήμος Συμφερούπολης
23. Δήμος Σουντάκ
24. Δήμος Θεοδοσίας
25. Δήμος Γιάλτας

[Επεξεργασία] Μείζονες πόλεις

Χάρτης της Κριμαίας με τις μείζονες πόλεις.

[Επεξεργασία] Γεωγραφία και κλίμα

Η Κριμαία βρίσκεται στη βόρεια ακτή της Μαύρης Θάλασσας και στη δυτική ακτή της Αζοφικής Θάλασσας και συνορεύει με την επαρχία Χερσόν βόρεια. Αν και βρίσκεται στο νοτιοδυτικότερο τμήμα της κριμαϊκής χερσονήσου, η Σεβαστούπολη διακρίνεται για το ιδιαίτερο καθεστώς της στην Ουκρανία. Η συνολική έκταση της Κριμαίας είναι 26.100 km² (10,038 sq mi).

Η Κριμαία ενώνεται με την ενδοχώρα με τον εύρους 5–7 χιλιομέτρων (3–4 μίλια) Ισθμός του Ισθμό του Πέρεκοπ. Στο ανατολικό άκρο βρίσκεται η Χερσόνησος Κερτς, στο αντίθετο άκρο από τη Χερσόνησο Ταμάν στη ρωσική ηπειρωτική γη. Μεταξύ των χερσονήσων Κερτς και Ταμάν βρίσκονται τα Στενά του Κερτς εύρους 3–13 χιλιομέτρων (2–9 mi) που συνδέουν τα νερά της Μαύρης θάλασσας με την Αζοφική.

Η κριμαϊκή ακτογραμμή διακόπτεται από αρκετούς κόλπους και λιμένες. Αυτοί οι λιμένες βρίσκονται δυτικά του Ισθμού του Πέρεκοπ στον Κόλπο του Καρκινίτ. Νοτιοδυτικά βρίσκονται ο ανοικτός Κόλπος του Καλαμίτα, οι λιμένες της Ευπατόριας και της Σεβαστούπολης. Βόρεια βρίσκεται ο Κόλπος του Αραμπάτ του Ισθμού του Κερτς, επίσης Γενίκαλε, και νότια ο Κόλπος της Κάφφα ή Θεοδοσία, με τον ανάλογο λιμένα.

Τα κριμαϊκά όρη κοντά στον Μπαλουκλάβα (Balaklava).

Η νοτιανατολική ακτή καλύπτεται σε απόσταση 8–12 km (5–8 mi) με μια οροσειρά, τα Κριμαϊκά Όρη[48]. Η συγκεκριμένη ακολουθείται από μια δευτερεύουσα μικρότερη σε ύψος οροσειρά. Το 75% της υπόλοιπης χερσαίας έκτασης συντίθεται από λειμώνες, όντας φυσική προς νότον συνέχεια των ποντικών στεπών. Ο κύριος όγκος των ορέων φθάνει στο υψόμετρο των 600–750 m, ξεκινώντας από το νοτιοδυτικό άκρο της χερσονήσου το Ακρωτήριο Φιολέντε. Σε αυτό το ακρωτήριο υπ[ότίθεται ότι υπήρχε ναός της Άρτεμης, στον οποίο υπηρετούσε η Ιφιγένεια ως ιέρεια[49]. Επιπλέον, πολυάριθμοι τύμβοι (Κούργκαν) της αρχαίας Σκυθίας είναι δισκορπισμένοι στη στέπα.

Η γη που απλώνεται πέρα από την οροσειρά των κριμαϊκών ορέων συνθέτει εντελώς διαφορετικό τοπίο. Εδώ η στενή λωρίδα της ακτής και οι βουνοπλαγιές είναισκεπασμένες με πρασινάδα, από το Ακρωτήριο Σάρυχ έως τη Θεοδοσία και είναι γεμάτο θέρετρα, όπως η Αλούπκα, η Γιάλτα, το Γκουρφούζ, η Αλούστα και το Σουντάκ. Στην περίοδο της ΕΣΣΔ τα θέρετσα και οι εξοχικές κατοικίες (ντάτσα) αυτης της ακτής ήταν τόπος διακοπών των μελών του Κόμματος. Στην περιοχή ευδοκιμούν αμπέλια και οπωροφόρα, ενώ είναι σημαντικές ασχολίες η αλιεία και η παραγωγή αιθέριων ελαίων. Ανάμεσα στα πολυάριθμα χωριά των Κριμαίων Τατάρων υπάρχουν πολυάριθμα τζαμί|τζαμιά μοναστήρι|μοναστήρια ανάκτορο|ανάκτορα της ρωσικής αυτοκρατορικής οικογένειας και ευγενών, όπως και αρχαία αρχαιοελληνικά και μεσαιωνικά κάστρα.

Το μεγαλύτερο τμήμα της Κριμαίας διακρίνεται για το ήπιο ηπειρωτικό κλίμα της εκτός της νότιας ακτής όπου επικρατεί ένα υγρό υποτροπικό κλίμα, εξαιτίας θερμών ρευμάτων της Μαύρης Θάλασσας. Τα καλοκαίρια είναι θερμά με μέσο όρο θερμοκρασίας Ιουλίου 28 °C και οι χειμώνες ψυχροί με μέσο όρο θερμοκρασίας Ιανουαρίου -0.3 °C στο εσωτερικό της χώρας. Στις νότιες ακτές ο χειμώνας είναι ηπιότερος μέ μέσο όρο θερμοκρασίας Ιανουαρίου τους 4 °C. Η βροχόπτωση στα ηπειρωτικά είναι χαμηλή -μόνο 400 mm ανά έτος. Στις νότιες ακτές είναι διπλάσια. Για παράδειγμα η Γιάλτα δέχεται ετησίως 1050 mm.

[Επεξεργασία] Τόποι ενδιαφέροντος

[Επεξεργασία] Οικονομία

Οι κύριοι κλάδοι της κριμαϊκής οικονομίας είναι ο τουρισμός και η γεωργία. Οι βιομηχανικές περιοχές βρίσκονται κυρίως στις βόρειες περιοχές της αυτόνομης αυτής δημοκρατίας. Ανάμεσα στις σημαντικές βιομηχανικές πόλεις περιλαμβάνονται ανάμεσα στις άλλες το Ντζανκόι και το Κρασνοπέρεκοπσκ.

Οι σημαντικότερες βιομηχανίες της Κριμαίας σχετίζονται με την παραγωγή τροφίμων, χημικών προϊόντων, τη μηχανουργία, τη μεταλλοτεχνία και βιομηχανίες παραγωγής καυσίμων[50]. Το 65% της συνολικής βιομηχανίας καλύπτουν οι βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων, 291 περίπου, με 1002 μικρότερες επιχειρήσεις[50].

Οι κύριοι κλάδοι της γεωργικής παραγωγής περιλαμβάνουν δημητριακά, λαχανικά, κηπευτικά και ουκρανικό κρασί, ιδιαίτερα στις περιοχές της Γιάλτας και της Μασάντρα. Στις κτηνοτροφικές δραστηριότητες περιλαμβάνονται η εκροφή βοοειδών, η εκτροφή πουλερικών και η εκτροφή αιγοπροβάτων[51]. Ανάμεσα στα προϊόντα της χερσονήσου περιλαμβάνεται το αλάτι, ο πορφυρίτης, ο ασβεστόλιθος και ο σιδηρίτης (στο Κερτς)[52].

[Επεξεργασία] Μεταφορές

Το Σκόντα τρόλεϊ στη γραμμή.

Σχεδόν όλες οι περιοχές της Κριμαίας ενώνονται μεταξύ τους με δρομολόγια λεωφορείων. Η Κριμαία διαθέτει τη μεγαλύτερη γραμμή (96 km ή 59 mi) τρόλεϊ στον κόσμο, που εκτείνεται από τη Συμφερούπολη έως τη Γιάλτα[53]. Η γραμμή ξεκινά κοντά στη Συμφερούπολη περνά μέσα από τα βουνά στην Αλούστα και από εκεί στη Γιάλτα.

Οι πόλεις Γιάλτα, Θεοδοσία, Κερτς, Σεβαστούπολη, Τσορνομόρσκε και Ευπατόρια συνφδέονται μεταξύ τους δια θαλασσίων οδών. Στην Ευπατόρια και την πολίχνη Μολοτσνόγιε λειτουργεί το σύστημα τραμ. Οι σιδηροδρομικές γραμμές που διατρέχουν την Κριμαία περιλαμβάνουν τη γραμμή Αρεμιάνσκ-Κερτς με σύνδεση Θεοδοσία και τη γραμμή Μελιτούπολη—Σεβαστούπολη (με σύνδεση Ευπατόρια), και συνδέουν επίσης την Κριμαία με την Ουκρανία.

[Επεξεργασία] Δημογραφικά στοιχεία

Το 2005, ο συνολικός πληθυσμός της Κριμαίας είναι 1.994.300. Από το 1989 έως 2001, ο πληθυσμός της αυτόνομης δημοκρατίας μειώθηκε κατά 396.795 άτομα, με ποσοστό μείωσης 16.33% από τον πληθυσμό του 1989, παρά την επιστροφή εκτοπισθέντων ομάδων, όπως οι Τάταροι της Κριμαίας. Από το 2001 έως το 2005 ο πληθυσμός μειώθηκε επιπλέον κατά 39.400 άτομα, άλλο ένα 2% δηλαδή από το 2001.

Σύμφωνα με την ουκρανική απογραφή του 2001, ο πληθυσμός της Κριμαίας ήταν 2.033.700[54]. Η εθνική σύνθεση βάσει αυτής της απογραφής είχε ως εξής:

Άλλες μειονότητες είναι οι Γερμανοί της Μαύρης Θάλασσας, Ρομά, Βούλγαροι, Πολωνοί, Αζερμπαϊτζανοί, Κορεάτες και Έλληνες.

Η Ουκρανική γλώσσα είναι η μόνη επίσημη γλώσσα σε όλη την επικράτεια και είναι η μόνη κυβερνητική γλώσσα στην Ουκρανία. Στην Κριμαία οι κυβερνητικές υποθέσεις φέρονται εις πέρας κυρίως στη Ρωσική. Προσπάθειες που ε΄γιναν για την επέκταση χρήσης της ουκρανικής στις εκπαίδευση και τις κυβερνητικές υποθέσεις υπήρξε λιγότερο επιτυχής στην Κριμαία απ' ό,τι σε άλλες περιοχές της Ουκρανίας[56]. Άλλη γλώσσα που ομιλείται ευρέως είναι η Κριμαϊκή Ταταρική. Σύμφωνα με την απογραφή του 2001, το 77% των κατοίκων της Κριμαίας δήλωσε τα Ρωσικά ως μητρική γλώσσα. Το 11.4% δήλωσε την Κριμαϊκή Ταταρική ως μητρική και το 10.1% την Ουκρανική[57]

Επί του παρόντος τα 2/3 των μεταναστών στην Κριμαία προέρχονται από την Ουκρανία το 1/5 από την πρώην ΕΣΣΔ και το 1/40 από χώρες εκτός της πρώην ΕΣΣΔ. Τα 3/4 εκείνων που εγκαταλείπουν την Κριμαία μετακινούνται προς άλλες περιοχές της Ουκρανίας ενώ το 1/4 των μεταναστών στρέφεται προς τη Δύση[57].    

[Επεξεργασία] Δημογραφικές τάσεις

Ο πληθυσμός της κριμαϊκής χερσονήσου ελαττώνεται διαρκώς με ρυθμό 0.4% ανά έτος[58]. Τούτο είναι ιδιαίτερα εμφανές τόσο στη ρωσική όσο και στην ουκρανική εθνοτική ομάδα των οποίων ο ρυθμός αύξησης μειώνεται ετησίως κατά 0.6% και 0.12% αντίστοιχα. Αντιθέτως ο εθνοτικός πληθυσμός των Τατάρων της Κριμαίας αυξάνεται με ρυθμό 0.9% ανά έτος, γεγονός που μελλοντικά θα προκαλέσει κρίση εθνικής ταυτότητας, μεγαλύτερη από αυτήν που ήδη υφίσταται[59].

[Επεξεργασία] Παραπομπές - σημειώσεις

  1. ↑ Ηροδότου Ιστορίαι 4.1-59.
  2. ↑ Σκολότες ονόμαζαν εαυτούς (βλ. Ηροδότου Ιστορίαι 4.6)
  3. ↑ Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού: Εύξεινος Πόντος
  4. ↑ Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού:Μιθριδάτης ΣΤ΄ Ευπάτωρ Διόνυσος
  5. ↑ Το ταταρικό χανάτο της Κριμαίας (αγγλ)
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Subtelny, Orest (2000). Ukraine: A History. University of Toronto Press. σελ. 78. ISBN 0-8020-8390-0. 
  7. ↑ Ο στρατιώτης Χαν
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 "Ιστορία της Κριμαίας". blacksea-crimea.com. http://www.blacksea-crimea.com/history1.html. Ανακτήθηκε την 2007. 
  9. ↑ Subtelny, 109.
  10. ↑ Subelny, 176.
  11. ↑ Subelny, 176.
  12. ↑ Πρόσφυγες και μετανάστες: Tάταροι της Κριμαίας στη Βουλγαρία, Βούλγαροι στη ρωσική επικράτεια στα 1859-1862 ελλ.
  13. ↑ Κριμαία: Ιστορία
  14. ↑ Λιμός στην Κριμαία
  15. ↑ Subtelny, 483.
  16. ↑ "The Transfer of Crimea to Ukraine". International Committee for Crimea. July 2005. http://www.iccrimea.org/historical/crimeatransfer.html. Ανακτήθηκε την 2007. 
  17. ↑ Φόβοι για νέα αντιπαράθεση στην Κριμαία
  18. ↑ "Day in history - 20 January" (στα Ρωσικά). RIA Novosti. 8 Ιανουαρίου 2006. http://www.ukrweekly.com/Archive/1991/499101.shtml. Ανακτήθηκε την 2007. 
  19. ↑ Subtelny, 585.
  20. ↑ Lalpychak, Chrystyna (8 Δεκεμβρίου 1991). "Ukraine's vote for freedom". The Ukrainian Weekly. http://www.ukrweekly.com/Archive/1991/499101.shtml. Ανακτήθηκε την 2007. 
  21. ↑ ΔΕΛΤΙΟ ΕΕ 7/8-1996
  22. ↑ Wolczuk, Kataryna (31 Αυγούστου 2004). "Catching up with 'Europe'? Constitutional Debates on the Territorial-Administrative Model in Independent Ukraine". Taylor & Francis Group. http://taylorandfrancis.metapress.com/openurl.asp?genre=article&issn=1359-7566&volume=12&issue=2&spage=65. Ανακτήθηκε την 2006. 
  23. ↑ Wydra, Doris (11 Νοεμβρίου 2004). "The Crimea Conundrum: The Tug of War Between Russia and Ukraine on the Questions of Autonomy and Self-Determination". SpringerLink. http://www.springerlink.com/content/b3e4b28e1301017b/. Ανακτήθηκε την 2007. 
  24. ↑ Subtelny, 587.
  25. ↑ Ready To Cast Off, TIME Magazine, June 15, 1992.
  26. ↑ {Laws of Ukraine. Verkhovna Rada law No. 93/95-вр: On the termination of the Constitution and some laws of the Autonomous Republic of Crimea. Passed on 1995-03-17 (Ουκρανικά)
  27. ↑ 27,0 27,1 Subtelny, 600.
  28. ↑ "Access to Ukrainians is prohibited.." (στα Ουκρανικά). Zakryta Zona. http://www.zakrytazona.tv/ua/programs/pershiy-viddil/teksti/service/ukrayintsyam-vhid-zaboroneno/. Ανακτήθηκε την 2007. 
  29. ↑ "The owner of the "sarych" lighthouse came back with a blank document to the President of Ukraine" (στα Ουκρανικά). CPCFPU. http://cpcfpu.org.ua/projects/foreignpolicy/headlines/security/internal/2302/. Ανακτήθηκε την 2007. 
  30. ↑ Page, Jeremy (8 Ιουνίου). "Anti-Nato protests threaten eastward expansion". The Times Online. http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article1083290.ece. Ανακτήθηκε την 2007. 
  31. ↑ "Tensions rise in Crimea over NATO". EuroNews. 7 Ιουνίου 2006. http://euronews.net/create_html.php?page=detail_info&article=362919&lng=1. Ανακτήθηκε την 2007. 
  32. ↑ Cheney urges divided Ukraine to unite against Russia 'threat. Associated Press. 06-09-2008].
  33. ↑ "Tatars push to regain their historic lands in Crimea". Today's Zaman. 31 Μαρτίου 2006. http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=106815. Ανακτήθηκε την 2007. 
  34. ↑ Καπόπουλου Άρη «Γεωπολιτική της Mαύρης Θάλασσας...» εφ. ΗΜΕΡΗΣΙΑ, 11/09/2008.
  35. ↑ Οι ταταρόφωνοι Έλληνες της Κριμαίας λέγονται Ουρούμοι.
  36. ↑ Τίτλος ποιητικής συλλογής του Μαριουπολότη Γρηγόρη Μεότη
  37. ↑ Βλ. Λεοντή Κυριακόβ, Απ ατό μαρέγια ας τα τρία γιαλούς, Ντονιέσκ 1993, 62-76.
  38. ↑ Pallas P. S. Vol 1, 342-343.
  39. ↑ Είναι γνωστό ότι το Οθωμανικό κράτος εγκατέστησε ορισμένους από τους Τατάρους αυτούς στη Θεσσαλία.
  40. ↑ Θεοτόκης Νικηφόρος 1853, Απόκρισης ορθοδόξου τινός προς τινα αδελφόν ορθόδοξον περί της των κατολίκων δυναστείας. Έκδοση 3η, 95 (1η έκδοση 1775).
  41. ↑ Craven 1789, 238.
  42. ↑ Το παρόν κείμενο προέρχεται από το «Mελέτη του ιστορικού λεξιλογίου και της τοπογραφίας του ελληνισμού της Κριμαίας» και είναι παραχώρηση έκδοσης υπό την GFDL των συγγραφέων καθ. Ν. Βερνίκου και Σ. Δασκαλοπούλου.
  43. ↑ Η Βερχόβνα Ράντα της Κριμαίας δε θα πρέπει να συγχέεται με το εθνικό κοινοβούλιο Βερχόβνα Ράντα της Ουκρανίας.
  44. ↑ 44,0 44,1 44,2 Autonomous Republic of Crimea - Information card". Cabinet of Ministers of Ukraine. Retrieved on February 22, 2007.
  45. ↑ Ziad, Waleed (20 Φεβρουαρίου 2007). "A lesson in stifling violent extremism". CS Monitor. http://www.csmonitor.com/2007/0220/p09s02-coop.html. Ανακτήθηκε την 2007. 
  46. ↑ "Results of the Verkhovna Rada of Crimea elections are accepted" (στα Russian). REGNUM. 19 Απριλίου 2006. http://regnum.ru/news/626150.html. Ανακτήθηκε την 2007. 
  47. ↑ "Infobox card — Avtonomna Respublika Krym" (στα Ουκρανικά). Βερχόβνα Ράντα. http://gska2.rada.gov.ua:7777/pls/z7502/A005?rdat1=24.02.2007&rf7571=2. Ανακτήθηκε την 2007. 
  48. ↑ Τα Κριμαϊκά όρη αναφέρονται επίσης ως Yaylâ Dağ ή Όρη Αλπικών Λιβαδιών.
  49. ↑ Βλ. το άρθρο "Crimea" στην Encyclopædia Britannica Eleventh Edition.
  50. ↑ 50,0 50,1 Autonomous Republic of Crimea - Information card". Cabinet of Ministers of Ukraine. Ανακτήθηκε 22 Φεβρουαρίου, 2007
  51. ↑ "Autonomous Republic of Crimea - Information card". Cabinet of Ministers of Ukraine. http://www.kmu.gov.ua/control/en/publish/printable_article?art_id=301361. Ανακτήθηκε την 2007. 
  52. ↑ Bealby, John T. (1911). Encyclopædia Britannica Eleventh Edition. Cambridge University Press. σελ. 449. 
  53. ↑ "The longest trolleybus line in the world!". blacksea-crimea.com. http://www.blacksea-crimea.com/Places/trolleybuses.html. Ανακτήθηκε την 2007. 
  54. ↑ "Regions of Ukraine / Autonomous Republic of Crimea". Ukrainian Census (2001). http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/regions/reg_crym/. Ανακτήθηκε την 2006. 
  55. ↑ "Results / General results of the census / National composition of population". Ukrainian Census (2001). http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/nationality/. Ανακτήθηκε την 2006. 
  56. ↑ Bondaruk, Halyna (3 Μαρτίου 2007). "Yushchenko Appeals to Crimean Authority Not to Speculate on Language". Ukrayinska Pravda. http://www2.pravda.com.ua/en/news/2007/3/3/7209.htm. Ανακτήθηκε την 2007. 
  57. ↑ 57,0 57,1 "Results / General results of the census / Linguistic composition of the population / Autonomous Republic of Crimea". Ukrainian Census (2001). http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/general/language/Crimea/. Ανακτήθηκε την 2006. 
  58. ↑ Falling Population growth rate in Crimea (Ουκρανικά)
  59. ↑ Population growth in Crimea (Ουκρανικά)

[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία

  • Craven Elizabeth, Baroness, A journey through the Crimea to Constantinople: In a series of letters from the Right Honourable Elizabeth lady Craven, to His Serene Highness the Margrave of Brandebourg, Anspach, and Bareith / Written in the year MDCCLXXXVI. London: G. G. J. and J. Robinson, 1789. (illustrated)
  • Θεοτόκης Νικηφόρος, Απόκρισης ορθοδόξου τινός προς τινα αδελφόν ορθόδοξον περί της των κατολίκων δυναστείας. Έκδοσις 3η, 1853 - (1η έκδοση 1775).
  • Pallas P. S., Travels through the Southern Provinces of the Russian Empire in the Years 1793 and 1794. Translated from the German [by W. Blagdon]. London, Strahan, 1802-1803. Επίσης, London, 1812, vol. 2, 343-44. Η πρώτη έκδοση αποτελείται από 2 τόμους, α XXIII, 552, και β XXX, 523 σελ. Με 50 έγχρωμες εικόνες, από τις οποίες οι 43 είναι ακουαρέλες χρωματισμένες με το χέρι, οι 23 είναι διπλωμένες, και 5 διπλωμένους χάρτες. (Αντίτυπο του έργου υπάρχει στη βιβλιοθήκη της Βρετανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας στην Αθήνα).
  • Subtelny, Orest (2000). Ukraine: A History. University of Toronto Press. ISBN 0-8020-8390-0, 78
  • Ολυμπία Σελέκου, «ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΙΚΙΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΜΑΙΑ (18ος -19ος ΑΙΩΝΑΣ).ΤΥΠΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΟΣΑΦΗΝΗΣΕΙΣ», Επιθ. Κοιν. Ερευνών, τομ. 104 - 105, (2001), σελ. 249-267[1]

[Επεξεργασία] Δικτυακοί τόποι

Επίσημοι δικτυακοί τόποι

  • crimea-portal.gov.ua — Επίσημος δικτυακός τόπος του Υπουργικού συμβουλίου της Κριμαίας
  • rada.crimea.ua — Επίσημος δικτυακός τόπος της Verkhovna Rada της Κριμαίας

Διεθνείς σύνδεσμοι

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Αυτόνομη_Δημοκρατία_της_Κριμαίας&oldid=3333344"
Προσωπικά εργαλεία
Περιοχές ονομάτων

Παραλλαγές
Ενέργειες
Πλοήγηση
Συμμετοχή
Εκτύπωση/εξαγωγή
Εργαλειοθήκη
Άλλες γλώσσες