Πρεσιάνος Α΄ της Βουλγαρίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Πρεσιάνος Α΄ της Βουλγαρίας
Philippi Inscription 1.JPG
Γενικές πληροφορίες
Θάνατος 852
Υπηκοότητα Βουλγαρία
Οικογένεια
Τέκνα Βόρις Α΄
Doks of Bulgaria[1]
Γονείς Zvinitsa
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Πρεσιάνος (Βουλγαρικά: Пресиян, Персиян, Пресиан) ήταν Χάνος της Βουλγαρίας από το 836 ως το 852 μ.Χ. Κυβέρνησε κατά τη διάρκεια μιας εκτεταμένης επέκτασης της Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας στη Μακεδονία.

Προέλευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σύνθετη εικόνα των Βυζαντινών πηγών αναφέρουν ότι ο Πρεσιάν ήμουν ο γιος του Ζβίνιτσα (Ζβηνιτζής), ο οποίος ήταν γιος του Ομουρτάγ. Σε πολλές παλαιότερες μελέτες ο Πρεσιάν ταυτίζεται με την βραχύβιο προκάτοχό του Μαλαμίρ και είναι δεδομένο ότι αυτός ο ενιαίος χαρακτήρας επέζησε μέχρι την δεκαετία του 850 ως ο άμεσος προκάτοχος του Βόρη Α΄. Αυτό είναι πολύ απίθανο, καθώς ο Μαλαμίρ πιστοποιείται ότι τον διαδέχθηκε ο ανιψιός του (ο γιος του αδερφού του Ζβίνιτσα), ενώ ο πατέρας του Βόρη Α΄ Πρεσιάν προηγήθηκε τον πρώτο. Ο Ζλατάρσκι επίλυσε τα προβλήματα στην αποσπασματικές πηγές προσδιορίζοντας ότι ο ανώνυμος ανιψιός και διάδοχός του ήταν ο Πρεσιάν, και ο Βόρης ο τελευταίος γιος του.

Τον 17ο αιώνα η συλλογή Τζαφάρ Ταρίχ των Βουλγάρων του Βόλγα (αμφισβητούμενης γνησιότητας) αντιπροσωπεύει τον Μπιρντζιχάν (δηλαδή τον Πρεσιάν) ως γιο του Σαμπάνσα (δηλαδή τον Ζβίνιτσα), το οποίο ίσως στήριξε την ερμηνεία για την καταγωγή του, που τώρα κυριαρχεί στην βουλγαρική ιστοριογραφία.

Σύγκρουση με τη Σερβία και το Βυζάντιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έκτη πλάκα της επιγραφής του Πρεσιάν,
Αρχαιολογικό Μουσείο Φιλίππων, Ελλάδα.

Ο Πρεσιάν μπορεί να ήταν νέος και άπειρος κατά τη στιγμή της προσχώρησης, και οι κρατικές υποθέσεις κυριαρχούνταν από τον υπουργό (Καβχάν) Ισμπούλ, όπως και με τον ανιψιό του Πρεσιάν Μαλαμίρ. Σύντομα μετά την άνοδο του Πρεσιάν στην εξουσία, οι Σλάβοι στην περιοχή της Θεσσαλονίκης επαναστάτησαν εναντίον της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το 837. Ο αυτοκράτορας Θεόφιλος ζήτησε βουλγαρική υποστήριξη στην αντιμετώπιση της εξέγερσης, αλλά ταυτόχρονα έστειλε τον στόλο να ταξιδέψει μέσω του δέλτα του Δούναβη και να αναλάβουν μια μυστική εκκένωση ορισμένων από τους Βυζαντινούς αιχμαλώτους που εγκαταστάθηκαν στην υπερπαραδουνάβια Βουλγαρία από τον Κρούμο και τον Ομουρτάγ.

Η Βουλγαρία υπό τον Πρεσιάν

Σε αντίποινα ο Ισμπούλ εκστράτευσε κατά μήκος των ακτών του Αιγαίου στη Θράκη και τη Μακεδονίας και κατέλαβε την πόλη των Φιλίππων, όπου έστησε μια σωζόμενη μνημειακή επιγραφή που βρίσκεται σε μια τοπική εκκλησία. Η εκστρατεία του Ισμπούλ μπορεί να είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία της βουλγαρικής επικυριαρχίας πάνω από τη Σλαβική φυλή των Σμολιάνι.

Η βασιλεία του Πρεσιάν συμπίπτει με την επέκταση της Βουλγαρικής εξουσίας πάνω από τις Σλαβικές φυλές μέσα και γύρω από τη Μακεδονία. Είναι γνωστό ότι οι Σέρβοι και Βούλγαροι ζούσαν ειρηνικά μέχρι την εισβολή στο 839 (τα τελευταία χρόνια του Θεόφιλου)[2]. Ο Βλαστίμιρ, Κνεζ της Σερβίας, ένωσε αρκετές σερβικές φυλές,[3] και ο αυτοκράτορας Θεόφιλος (κυβέρνησε το 829-842) χορήγησε στους Σέρβους ανεξαρτησία,[4] έτσι, οι Σέρβοι αναγνώρισαν ονομαστική επικυριαρχία του Αυτοκράτορα. Η προσάρτηση της δυτικής Μακεδονίας από τους Βούλγαρους άλλαξε τη πολιτική κατάσταση, και ο Μαλαμίρ ή ο Πρεσιάν μπορεί να είχαν δει μια απειλή για την ενοποίηση των Σέρβων, και επέλεξαν να τους υποτάξουν στη μέση της κατάκτησης των Σλαβικών χωρών. Μια άλλη αιτία θα μπορούσε να ήταν ότι οι Βυζαντινοί ήθελαν να εκτρέψουν την προσοχή έτσι ώστε να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τη Σλαβική Εξέγερση στην Πελοπόννησο, που σημαίνει ότι θα είχαν στείλει τους Σέρβους να ξεκινήσουν τον πόλεμο.[5] Ο Πρεσιάν[6] εισέβαλε σε σερβικό έδαφος μεταξύ του 839-842 (βλ. Βουλγαρο-Σερβικοί πολέμοι). Η εισβολή οδήγησε σε τριετές πόλεμο, με νίκη του Βλαστίμιρ. Ο Πρεσιάν δεν είχε εδαφικά κέρδη, και σε μεγάλο βαθμό ηττήθηκε και έχασε πολλούς άντρες, καθώς οι Σέρβοι είχαν τακτικό πλεονέκτημα στους λόφους[7], και ο Πρεσιάν εκδιώχθηκε από το στρατό του Βλαστίμιρ. Ο πόλεμος έληξε με το θάνατο του Θεόφιλου το 842, το οποίο απελευθέρωσε τον Βλαστίμιρ από τις υποχρεώσεις του με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.[8]Πέθανε το 852 και τον διαδέχτηκε ο γιος του Βόρις Α΄.

Τιμή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κορυφογραμμή Πρεσιάν στην νήσο Λίβινγκστον στα Νότια Νησιά Σέτλαντ της Ανταρκτικής ονομάζεται από τον Πρεσιάν Α΄ της Βουλγαρίας.

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βουλγάροι
  • Ιστορία της Βουλγαρίας
  • Επιγραφή Πρεσιάν

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Doks of Bulgaria. Ανακτήθηκε στις 3  Οκτωβρίου 2016.
  2. Bury 2008, σελ. 372
  3. L. Kovacevic & L. Jovanovic, Историjа српскога народа, Belgrade, 1894, Book 2, p. 38—39
  4. S. Stanojevic, Историjа српскога народа, Belgrade, 1910, p. 46—47
  5. Известия за българите, p. 42—43
  6. Fine 1991, σελ. 110
  7. Runciman 1930, σελ. 88
  8. Houtsma 1993, σελ. 199

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]