Μάνος Κατράκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Μάνος Κατράκης
Μάνος Κατράκης.png
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Μάνος Κατράκης (Ελληνικά)
Γέννηση14  Αυγούστου 1908
Κίσσαμος
Θάνατος2  Σεπτεμβρίου 1984
Αθήνα
Αιτία θανάτουκαρκίνος
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςΠρώτο Νεκροταφείο Αθηνών
ΕθνικότηταΈλληνες
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςνέα ελληνική γλώσσα
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταηθοποιός θεάτρου (από 1927)
ηθοποιός ταινιών (1928–1984)
ποιητής
σκιτσογράφος
ποδοσφαιριστής (1923–1926)
σκηνοθέτης
διασκευαστής
ΕργοδότηςΘεατρικό Σπουδαστήρι Βασίλη Ρώτα[1]
Οικογένεια
ΣύζυγοςΆννα Λώρη (1933–1935)
Λίντα Άλμα (1954–1984)
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςGolden Gate Award (1961)
Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (1961)

Ο Μάνος Κατράκης (Καστέλι Κισσάμου, 14 Αυγούστου 1908 – 2 Σεπτεμβρίου 1984) ήταν Έλληνας ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, και στα νιάτα του υπήρξε και ποδοσφαιριστής.

Πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ήταν το μικρότερο από τα πέντε παιδιά του εμπόρου Χαράλαμπου Κατράκη και της Ειρήνης. Πριν συμπληρώσει τα 10 του χρόνια η οικογένειά του μετακόμισε στην Αθήνα καθώς οι δουλειές του πατέρα δεν πήγαιναν και τόσο καλά και θεώρησαν πως η πρωτεύουσα θα προσέφερε περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες από τη Μεγαλόνησο. Κάποια στιγμή σε νεαρή ηλικία αναγκάζεται να γίνει ο προστάτης της οικογένειας, καθώς ο πατέρας του λείπει πια συνεχώς και ο μεγαλύτερος αδελφός του Γιάννης κατοικεί στην Αμερική.

Ο Κατράκης στα νεανικά του χρόνια έπαιξε ποδόσφαιρο και αγωνιζόταν στη θέση του σέντερ μπακ.[2] Έπαιζε αρχικά στην ανεξάρτητη ομάδα του «Κεραυνού Πολυγώνου» και το 1925 μεταπήδησε στον Αθηναϊκό.[2] Με τον Αθηναϊκό αγωνίστηκε στα πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ.Α το 1924–25, όπου η ομάδα τερμάτισε τρίτη στον όμιλό της, και την περίοδο 1925–26, όπου η ομάδα τερμάτισε έκτη.[2]

Καριέρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κατράκης εφανίστηκε για πρώτη φορά σε θεατρική σκηνή στην Αθήνα το 1927. Ο σκηνοθέτης Κώστας Λελούδας ενθουσιάστηκε από τη δυναμικότητά του. Έναν χρόνο μετά έπαιξε στην πρώτη ελληνική βουβή ταινία με τίτλο Το λάβαρο του '21 (1928). Παράλληλα συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις τοπικών θιάσων, μεταξύ των οποίων ο Θίασος Νέων του Ανδρέα Παντόπουλου και ο θιάσος της Μαρίκας Κοτοπούλη. Το 1931 μπήκε στο Εθνικό Θέατρο.

Τη δεκαετία του 1930 γνωρίστηκε με τον μαέστρο Δημήτρη Μητρόπουλο και έγιναν φίλοι. Από το 1933 έπαιξε κατά σειρά με τους θιάσους Λουδοβίκου Λούη, Μήτσου Μυράτ, Βασίλη Αργυρόπουλου και Μαρίκας Κοτοπούλη μέχρι το 1935, όταν επαναπροσλήφθηκε από το Εθνικό θέατρο.

Πόλεμος-Κατοχή-Αντίσταση-Εξορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Κατράκης συμμετείχε στο μέτωπο και νυμφεύτηκε δεύτερη φορά αλλά ξαναχώρισε. Επίσης, έχασε τα δίδυμα παιδιά του. Το 1943, όταν ανέλαβε Πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών συνέβαλε στην ίδρυση του Κρατικού θεάτρου Θεσσαλονίκης.

Ο Κατράκης εντάχθηκε στο ΕΑΜ και στο ΚΚΕ κατά τη διάρκεια της Κατοχής, και πολέμησε στην Εθνική Αντίσταση. Η πεισματική άρνησή του να υπογράψει "δήλωση μετανοίας και αποκήρυξης των κομμουνιστικών ιδεών" οδήγησε σε διώξεις, βασανιστήρια και εξορία στη Μακρόνησο και τον Άη Στράτη για σχεδόν επτά χρόνια. Η φιλία του και η κοινή πορεία με συναγωνιστές του, όπως ο Γιάννης Ρίτσος, ο Τζαβαλάς Καρούσος και ο Γιάννης Χοντζέας, τον βοήθησαν να αντιμετωπίσει τις δραματικές αυτές στιγμές. Ταυτόχρονα εμψύχωνε σύντροφους του στη Μακρόνησο και στον Άη Στράτη.

Όταν στις αρχές της δεκαετίας του 1950 επιστρέφει στην Αθήνα οριστικά, το μετεμφυλιακό κλίμα είναι βαρύ. Αναγκάζεται να εργαστεί ευκαιριακά (στο ραδιόφωνο στην αρχή) αλλά σιγά-σιγά έπαιρνε μικρούς ή μεγαλύτερους ρόλους στο θέατρο και στον κινηματογράφο.

Επαγγελματική καταξίωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1951-1952 διοργανώνει «ποιητικές απογευματινές» στο θέατρο Μουσούρη. Το 1952 πρωταγωνίστηε στον «Προμηθέα» του Αισχύλου με τον Θυμελικό θίασο του Καρζή σε Δελφούς και Αθήνα, όπου μετά την παράσταση δέχεται την έκφραση συγχαρητηρίων από τους Βασιλείς. Ακολούθως πρωταγωνίστησε στον θίασο της Κοτοπούλη και το 1953 οργάνωσε δικό του θίασο. Από το 1954, εργάζεται στο Θεάτρο Αθηνών κι από το επόμενο έτος, στο Εθνικό Λαϊκό Θέατρο.

Προσωπική ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νυμφεύτηκε σε ηλικία 25 ετών την, επίσης ηθοποιό, Άννα Λώρη, αλλά σύντομα χώρισαν.

Την περίοδο της κατοχής παντρεύεται την Νένα Βρακοτσώλη, με την οποία είχε δεσμό πριν τον πόλεμο. Η γυναίκα του έμεινε έγκυος, αλλά οκτώ μηνών κάνει αποβολη και χάνει τα διδυμά της. [3] [4]

Το 1954, μετά από μία θεατρική πρεμιέρα, γνώρισε την τρίτη σύζυγό του, Λίντα Άλμα.

Θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η συνεχής καταπόνηση του οργανισμού του του δημιούργησε με τον καιρό προβλήματα και η υγεία του εξασθένησε. Αρνήθηκε να ακολουθήσει αυστηρό πρόγραμμα θεραπείας, όντας καπνιστής. Έτσι, λίγο μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της τελευταίας ταινίας όπου πρωταγωνίστησε με τίτλο Ταξίδι στα Κύθηρα, απεβίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984, σε ηλικία 76 ετών, λόγω καρκίνου του πνεύμονα. Μέχρι το τέλος της ζωής του ήταν μέλος του ΚΚΕ. Κηδεύτηκε στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών.

Θεατρικές Παραστάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτός ο κατάλογος ενημερώνεται περιοδικά με μηχανικό τρόπο από ένα bot. Επεξεργασίες σε αυτό τον κατάλογο από χρήστες με το συνηθισμένο «χειροκίνητο» τρόπο θα αναιρεθούν με την επόμενη ανανέωση από το bot!

WQS | PetScan | YASGUI | Βρείτε εικόνες
σεζόν παράσταση ρόλος θίασος θέατρο σκηνοθέτης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1929/1930 Ο Καραγκιόζης Πέτρος Δικέλας Λαϊκό Θέατρο Αθηνών Βασίλη Ρώτα Λαϊκό Θέατρο Παγκρατίου Βασίλης Ρώτας
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1932/1933 Ο έμπορος της Βενετίας Λορέντζο Εθνικό Θέατρο Ελλάδας Εθνικό Θέατρο - Κτίριο Τσίλερ Φώτος Πολίτης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1932/1933 Η θυσία του Αβραάμ Άγγελος Εθνικό Θέατρο Ελλάδας περιοδεία Φώτος Πολίτης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1932/1933 Οθέλλος Γ Άρχοντας Εθνικό Θέατρο Ελλάδας Εθνικό Θέατρο - Κτίριο Τσίλερ Φώτος Πολίτης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1935/1936 Αρραβωνιάσματα Λένας Εθνικό Θέατρο Ελλάδας Εθνικό Θέατρο - Κτίριο Τσίλερ Δημήτρης Ροντήρης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1938/1939 Ο σταυρός και το σπαθί Αέτιος Εθνικό Θέατρο Ελλάδας Εθνικό Θέατρο - Κτίριο Τσίλερ Δημήτρης Ροντήρης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1943/1944 Η Τρισεύγενη Πέτρος Φλώρης Κρατικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Κωστής Μιχαηλίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1943/1944 Βαβυλωνία Κρητικός Κρατικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Κωστής Μιχαηλίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1943/1944 Λουίζα Μίλλερ Πρόεδρος Φον Βάλτερ Κρατικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Βασιλικό Θέατρο Θεσσαλονίκης Κωστής Μιχαηλίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1945/1946 Τρικυμία Πρόσπερο Καλλιτεχνικός Θεατρικός Οργανισμός Αυλαία Θέατρο Rex - Κοτοπούλη Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1946/1947 Πέρσαι Ξέρξης Εθνικό Θέατρο Ελλάδας Εθνικό Θέατρο - Κτίριο Τσίλερ Δημήτρης Ροντήρης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1946/1947 Πολύ κακό για το τίποτα Δον Πέτρος Εθνικό Θέατρο Ελλάδας Εθνικό Θέατρο - Κτίριο Τσίλερ Δημήτρης Ροντήρης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1946/1947 Βαβυλωνία Κρης Εθνικό Θέατρο Ελλάδας Εθνικό Θέατρο - Κτίριο Τσίλερ Δημήτρης Ροντήρης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1947/1948 Βαθειές είναι οι ρίζες Μπρετ Τσαρλς Θίασος Βάσως Μανωλίδου - Γιώργου Παππά Θέατρο Rex - Κοτοπούλη Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1952/1953 Το φως του γκαζιού Κύριος Μάνινγκαμ Θίασος Κατερίνας - Ελεύθερος Καλλιτεχνικός Οργανισμός Δημοτικό Θέατρο Πειραιά Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1953/1954 Ο έβδομος ουρανός Τσίκο Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη περιοδεία Μάνος Κατράκης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1954/1955 Βαθειές είναι οι ρίζες Μπερτ Τσαρλς Θέατρο Αθηνών Μάνος Κατράκης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1955/1956 Η τραγωδία του Λόρδου Μπάυρον Λόρδος Μπάυρον Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Δημοτικό Θέατρο Πειραιά Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1955/1956 Ο Χριστός ξανασταυρώνεται Μσνωλιός Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Άλσος Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1956/1957 Οθέλλος Οθέλλος Θίασος Δημήτρη Μυράτ Θέατρο Rex - Κοτοπούλη Δημήτρης Μυράτ
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1957/1958 Ο ηλίθιος Πρίγκηπας Μίσκιν Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Rex - Κοτοπούλη Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1958/1959 Φουέντε Οβεχούνα Φροντόζο Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Άλσος Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1959/1960 Η δίκη των πιθήκων Χένρι Ντριμον Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Μίμη Φωτόπουλου Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1959/1960 Ο Πατούχας Μανώλης Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Άλσος
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1961/1962 Οδύσσεια Δυσέας Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Καλουτά Μάνος Κατράκης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1963/1964 Ιούλιος Καίσαρ Μάρκος Βρούτος Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Άλσος Μίνως Βολανάκης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1963/1964 Το κορίτσι με το κορδελάκι Βάνιας ο τραγουδιστής Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Άλσος Μάνος Κατράκης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1965/1966 Χωριστά τραπέζια Ταγματάρχης Πόλλοκ
Κύριος Μάλκομ
Θίασος Έλσας Βεργή - Μάνου Κατράκη Θέατρο Έλσας Βέργη Γιώργος Θεοδοσιάδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1965/1966 Ο σταυρός και το σπαθί Κωνσταντίνος ο Στ Θίασος Έλσας Βεργή - Μάνου Κατράκη περιοδεία Πέλος Κατσέλης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1965/1966 Ο καπετάν Μιχάλης Καπετάν Μιχάλης Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Άλσος Μάνος Κατράκης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1969/1970
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1970/1971
Ο χορός του θανάτου Έντγκαρ Θίασος Έλσας Βεργή - Μάνου Κατράκη Θέατρο Έλσας Βέργη Μάνος Κατράκης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1973/1974 Οθέλλος Οθέλλος Εθνικό Θέατρο Ελλάδας Εθνικό Θέατρο - Κτίριο Τσίλερ Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1974/1975 Μαντώ Μαυρογένους (Προδομένος λαός) Θεόδωρος Κολοκοτρώνης Θίασος Αλίκης Βουγιουκλάκη Θέατρο Αλίκη Κωστής Μιχαηλίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1977/1978 Φθινοπωρινή ιστορία Ροντιόν Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Μπρόντγουεϊ Μάνος Κατράκης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1979/1980 Ντα Πατέρας (Ντα) Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Μπρόντγουεϊ Τάκης Μουζενίδης
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1980/1981
Ελληνική Θεατρική Περίοδος 1981/1982
Ντα Πατέρας (Ντα) Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο Μάνου Κατράκη Θέατρο Μπρόντγουεϊ
Θέατρο Χατζώκου
Τάκης Μουζενίδης
Τέλος αυτόματα δημιουργημένου καταλόγου.

Όλες οι πληροφορίες προέρχονται από το έντυπο πρόγραμμα της κάθε παράστασης ή/και από σχετικά δελτία τύπου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. BiblioNet. 2565. Ανακτήθηκε στις 28  Νοεμβρίου 2020.
  2. 2,0 2,1 2,2 Δημήτρη Καραγκούνη, Δημήτρη Μανίκα, Η Ιστορία του Αθηναϊκού, 1917-1988, 70 χρόνια, Αθήνα 1987, σελ. 22 και 23
  3. «"Ε, μωρέ Μάνο Κατράκη…σαν τον Αη-Γιώργη τον καβαλάρη μοιάζεις&#8221». Cosmopoliti.com - Χριστίνα Πολίτη. 18 Αυγούστου 2016. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2022. 
  4. mixanitouxronou.gr (16 Δεκεμβρίου 2015). «Ο Μάνος Κατράκης παντρεύτηκε κατά τη διάρκεια της Κατοχής και η γυναίκα του έχασε τα δίδυμα στο όγδοο μήνα. Πούλαγε τα ρούχα του για να ζήσει. Η ψαραγορά, ο τζόγος, η συντροφιά με τον θάνατο». ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ. Ανακτήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2022. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μάνος Κατράκης - retroDB
  • Θόδωρος Έξαρχος: "Έλληνες ηθοποιοί - Αναζητώντας τις ρίζες", Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών
  • www.90lepta.com
  • Who's who

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μάνος Κατράκης. Στη ζωή, τη σκηνή και την οθόνη. (Βασίλης Γ. Μαρτσάκης, Μαρία Στ. Καραγεώργου, Αικατερίνη Δεμέστιχα) Εκδόσεις: Σύγχρονη Εποχή, 2004

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]