Τάκης Μουζενίδης
| Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς παραπομπές. |
| Τάκης Μουζενίδης | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Τάκης Μουζενίδης (Ελληνικά) |
| Γέννηση | 1909 Τραπεζούντα |
| Θάνατος | 1981 Αθήνα |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ελλάδα |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Νέα ελληνικά |
| Σπουδές | Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | σκηνοθέτης σκηνοθέτης κινηματογράφου |
| Εργοδότης | Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | Μοσχούλα |
| Τέκνα | Αγνή Μουζενίδου |
| Γονείς | Κυριάκος Μουζενίδης, Βουλευτής Θεσσαλονίκης |
| Αδέλφια | Σωτηρία, Ελένη, Κλεαρέτη και Σοφία |
Ο Τάκης (Θεόδωρος) Μουζενίδης (1909 - 8 Αυγούστου 1981) ήταν Έλληνας σκηνοθέτης του θεάτρου και του κινηματογράφου.
Τα πρώτα χρόνια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Γεννήθηκε στη Τραπεζούντα του Πόντου το 1909. Μετά το ξεριζωμό των Ελλήνων ήλθε με την οικογένειά του στη Θεσσαλονίκη όπου και ανέλαβε πολύ νεαρός από το 1929 μέχρι το 1931 τη διεύθυνση του Ωδείου Θεσσαλονίκης ενώ παράλληλα με όμιλο φοιτητών ίδρυσε το "Ελεύθερο Θέατρο της Θεσσαλονίκης". Λέγεται πως η συμμετοχή του στις Δελφικές τελετές του 1927 με τον "Προμηθέα Δεσμώτη" της οικογένειας του Σικελιανού ήταν εκείνο τελικά που τον επηρέασε ιδιαίτερα στη μετέπειτα επαγγελματική σταδιοδρομία του.
Σπουδές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στη συνέχεια μετά το πέρας των νομικών του σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών μετέβη στη Γερμανία όπου σπούδασε σκηνοθεσία και παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας, ιστορίας της τέχνης και του πολιτισμού, ψυχολογίας και αισθητικής, στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Εκεί εργάσθηκε αρχικά ως βοηθός σκηνοθέτη, στο Κρατικό Δραματικό Θέατρο, και αργότερα ως προϊστάμενος του τμήματος πειραματικής σκηνοθεσίας του Επιστημονικού Θεατρικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου του Βερολίνου.
Επάνοδος στην Ελλάδα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1937 επανήλθε στην Ελλάδα όπου και διορίστηκε αμέσως σκηνοθέτης της Κρατικής Σκηνής και καθηγητής της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου. Στη θέση αυτή παρέμεινε μέχρι το 1943 σκηνοθετώντας 20 περίπου θεατρικά έργα. Ακολούθως συνεργάσθηκε με όλους τους μεγάλους θιάσους της Αθήνας σκηνοθετώντας πλήθος έργων μεταξύ των οποίων «Σχολείο γυναικών» του Μολιέρου, τα «Θαμπά τζάμια», τον «Παίκτη» του Ντοστογιέφσκι, τη μουσική κωμωδία «Μ΄ αγαπά, δεν μ΄ αγαπά», την «Ιωάννα της Λωραίνης» του Άντερσεν, τον «Υπηρέτη δύο αφεντάδων» του Γκολντόνι κ.α.
Το 1946 ίδρυσε το θεατρικό οργανισμό «Αυλαία». Με το θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη και τον Δημήτρη Μυράτ οργάνωσε και σκηνοθέτησε, το 1952, την «Ορέστεια» του Αισχύλου, που περιόδευσε σε Θεσσαλονίκη, Κωνσταντινούπολη, Κάιρο, Αλεξάνδρεια, Πορτ Σαΐντ και Κύπρο. Στη συνέχεια με το θίασο της Κατερίνας (Ανδρεάδη) ίδρυσε και ανέλαβε τη διεύθυνση του πρώτου παιδικού θεάτρου με επαγγελματίες ηθοποιούς. Από το 1952 διεύθυνε την υπό τον ίδιο ιδρυθείσα πρώτη στην Ελλάδα Σχολή Μουσικού Θεάτρου υπό την επωνυμία «Σπουδαστήριο του Μουσικού Θεάτρου».
Μεταπολεμικά
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1954 σκηνοθέτησε στο Τουρκικό Κρατικό Θέατρο στην Άγκυρα το έργο «Ωραία Ελένη» του Σ. Μπαττού, και τον επόμενο χρόνο συνεργάσθηκε με το αντίστοιχο θέατρο της Κωνσταντινούπολης. Το 1958 δίδαξε στο Κρατικό Θέατρο Σόφιας την «Αντιγόνη». Στη συνέχεια και για ενάμισι χρόνο παρακολούθησε κατόπιν προσκλήσεων τις θεατρικές κινήσεις στη Σοβιετική Ρωσία, Τσεχοσλοβακία, Ανατολική Γερμανία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Πολωνία, Βουλγαρία και Κίνα για την τελευταία την οποία εξέδωσε και σχετικό βιβλίο.
Από το 1954 υπήρξε ο μόνιμος σκηνοθέτης του Ελληνικού Λαϊκού Θεάτρου του Μάνου Κατράκη. Το 1959 κατόπιν πρόσκλησης ανέλαβε η σκηνοθεσία της «Μήδειας» στο Κρατικό Θέατρο της Άγκυρας, και στη συνέχεια επανήλθε σε συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο (Ελλάδας).
Μεγάλες συνεργασίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εκτός όμως των παραπάνω ο Τάκης Μουζενίδης δίδαξε την τέχνη της σκηνοθεσίας και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης καθώς και στις ΗΠΑ. Σκηνοθέτησε περί τα 150 θεατρικά έργα, όλων των ειδών, των σημαντικότερων Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, από τα οποία τα 20 ήταν αρχαίες ελληνικές τραγωδίες, με τελευταία εκείνη του 1981 «Οιδίπους Τύραννος» που ανεβάστηκε στην Επίδαυρο με τον Μάνο Κατράκη. Επίσης συνεργάσθηκε με όλους τους μεγάλους ηθοποιούς σκηνογράφους και μουσικοσυνθέτες της εποχής του μέχρι και τους Θεοδωράκη και Χατζιδάκι.
Την περίοδο 1949/60, σκηνοθέτησε στην ΕΛΣ τέσσερα λυρικά έργα, σε 14 παραγωγές ή/και αναβιώσεις παραγωγών (Θέατρο Ολύμπια, Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, Δημοτικό Θέατρο Πάτρας): Ντον Πασκουάλε, Τόσκα, Ένας χορός μεταμφιεσμένων και Ο σοκολατένιος στρατιώτης.
Παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής[1]
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Το δαχτυλίδι της μάνας (Το δαχτυλίδι της μάνας), 1949[2] |
| Ένας χορός μεταμφιεσμένων (Un ballo in maschera), 1949-1950[3] |
| Ντον Πασκουάλε (Don Pasquale), 1949-1950[4] |
| Περουζέ (Περουζέ), 1950[5] |
| Τόσκα (Tosca), 1950 |
| Τόσκα (Tosca), 1950-1951[6] |
| Τόσκα (Tosca), 1951-1952 |
| Ένας χορός μεταμφιεσμένων (Un ballo in maschera), 1952-1953[7] |
| Τόσκα (Tosca), 1952-1953[8] |
| Τόσκα (Tosca), 1954[9] |
| Τόσκα (Tosca), 1954-1955 |
| Ένας χορός μεταμφιεσμένων (Un ballo in maschera), 1955-1956 |
| Ένας χορός μεταμφιεσμένων (Un ballo in maschera), 1956-1957 |
| Ντον Πασκουάλε (Don Pasquale), 1956[10] |
| Τόσκα (Tosca), 1956[11] |
| Ένας χορός μεταμφιεσμένων (Un ballo in maschera), 1958-1959 |
| Ένας χορός μεταμφιεσμένων (Un ballo in maschera), 1959-1960[12] |
| Ένας χορός μεταμφιεσμένων (Un ballo in maschera), 1961-1962 |
| Ένας χορός μεταμφιεσμένων (Un ballo in maschera), 1963-1964 |
Συνεργασία με το Εθνικό Θέατρο[13]
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Αίας (1961)
- Άλκηστις (1964)
- Ανδρομάχη (1964)
- Γύρνα πίσω μικρούλα Σήμπα (1973)
- Δωροθέα Άγγερμαν (1940)
- Ελένη (1962)
- Ένα ποτήρι νερό (1940)
- Η βεντάλια (1941)
- Η γυναίκα στοιχειό (1943)
- Η κωμωδία των παρεξηγήσεων (1965)
- Η μπόρα (1965)
- Ηρακλής μαινόμενος (1960)
- Μαρία Στούαρτ (1970)
- Ντόνα Ντιάνα (1963)
- Αντιγόνη
- Ο Δον Χιλ με το πράσινο παντελόνι (1967)
- Οι δαιμονισμένοι (1964)
- Ορέστεια: Χοηφόροι - Ευμενίδες (1972)
- Ορέστεια: Χοηφόροι - Ευμενίδες (1972)
- Ποτέ δεν μπορείς να ξέρεις (1967)
- Ρήσος (1968)
- Ρόδο χωρίς αγκάθι (1963)
- Ρόσμερσχολμ (1962)
- Σχολείο κακογλωσσιάς (1939)
- Τα δημιουργηθέντα συμφέροντα (1939)
- Τα φτερά του Ίκαρου (1965)
- Το επάγγελμα της κυρίας Γουώρεν (1966)
- Το κοντσέρτο (1939)
- Το κράτος του ζόφου (1962)
- Το λεβεντόπαιδο (1971)
- Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα: Ο γυρισμός (1971)
- Το σκυλί του περιβολάρη (1963)
- Το σπίτι της κούκλας (Νόρα) (1964)
- Ικέτιδες (1966)
- Οιδίπους τύραννος (1981)
- Ο βυσσινόκηπος (1969)
- Ιφιγένεια εν Ταύροις (1941)
- Ίων (1964)
- Ανδρομάχη (1964)
- Μήδεια (1942)
- Άλκηστις (1968)
- Τρωάδες (1965)
- Ηλέκτρα (1969)
- Άλκηστις (1963)
- Άλκηστις (1965)
- Οιδίπους τύραννος (1973)
- Ιφιγένεια εν Αυλίδι (1970)
- Προμηθεύς δεσμώτης (1974)
- Οθέλλος (1973)
- Ζακυνθινή σερενάτα (1938)
- Ηλέκτρα (1961)
- Ανδρομάχη (1963)
- Ιφιγένεια εν Αυλίδι (1971)
- Ηλέκτρα (1971)
- Πέρσαι (1971)
- Ορέστεια: Αγαμέμνων (1972)
- Δον Κιχώτης (1972)
- Ορέστεια: Αγαμέμνων (1972)
- Τρωάδες (1968)
Συγγραφικό έργο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Απαγγελία και τέχνη / Τάκης Μουζενίδης. - Γκοβόστης, 1939
- Το Ποντιακό θέατρο / Τάκης Μουζενίδης. - Εκδόσεις: Παμποντιακή Ένωσις, 1959
- Ο σκηνοθέτης (Διάλεξη) Ανάτυπο απο την Καινούρια Εποχή. - Ιδιωτική έκδοση, 1960
- Το θέατρο της Κίνας / Τάκης Μουζενίδης. - Φέξης, 1962
- Θεατρικός Χώρος και Σκηνοθεσία / Τάκης Μουζενίδης. - Φέξης, 1965
- Το θέατρο της Κίνας / Τάκης Μουζενίδης. - Πλέθρον, 2006, (ISBN: 9789603481607) -- Επανέκδοση
Το τέλος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Τάκης Μουζενίδης ήταν μέλος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών (ΣΕΗ) καθώς και Γενικός Γραμματέας του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου. Μιλούσε επίσης τουρκικά, γαλλικά και ήταν μόνιμος κάτοικος της Αθήνας. Πέθανε στις 8 Αυγούστου 1981.
Θεατρικές παραστάσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Κατάλογος θεατρικών παραστάσεων που σκηνοθέτησε ο Μουζενίδης
Όλες οι πληροφορίες προέρχονται από το έντυπο πρόγραμμα της κάθε παράστασης ή/και από σχετικά δελτία τύπου.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Μουζενίδης Τάκης (Θεόδωρος) - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «To δαχτυλίδι της μάνας - 1949-1950 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Ένας χορός μεταμφιεσμένων - 1949-1950 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Ντον Πασκουάλε - 1949-1950 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Περουζέ - 1949-1950 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Τόσκα - 1950-1951 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Ένας χορός μεταμφιεσμένων - 1952-1953 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Τόσκα - 1952-1953 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Τόσκα - 1953-1954 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Ντον Πασκουάλε - 1955-1956 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Τόσκα - 1956-1957 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Ένας χορός μεταμφιεσμένων - 1959-1960 - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ R.C, Athena. «Αρχείο Εθνικού Θεάτρου». nt-archive.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Οκτωβρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τ.13ος, σ.991.
- Εθνική Λυρική Σκηνή (Αρχείο)[1]
- Pontos News "Σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή ο Πόντιος σκηνοθέτης Τάκης Μουζενίδης"[2]
- ↑ «Μουζενίδης Τάκης (Θεόδωρος) - Εθνική Λυρική Σκηνή». virtualmuseum.nationalopera.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.
- ↑ «Σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή ο Πόντιος σκηνοθέτης Τάκης Μουζενίδης». 8 Αυγούστου 2015. Ανακτήθηκε στις 23 Μαΐου 2026.