Κύθνος
| Κύθνος |
|
|---|---|
Το λιμάνι της Μέριχας το ηλιοβασίλεμα |
|
| Γεωγραφία | |
| Αρχιπέλαγος | Αιγαίο Πέλαγος |
| Σύμπλεγμα | Κυκλάδες |
| Έκταση | 99,3 τ.χλμ |
| Υψηλότερη Κορυφή | Προφήτης Ηλίας (336 μ) |
| Χώρες | |
| Περιφέρεια | Νοτίου Αιγαίου |
| Νομός | Κυκλάδων |
| Πρωτεύουσα | Κύθνος |
| Δημογραφικά Χαρακτηριστικά | |
| Πληθυσμός | 1.608 (απογραφής 2001) |
| Ιστότοπος | |
| www.kythnos.gr | |
Η Κύθνος είναι νησί των Δυτικών Κυκλάδων ανάμεσα σε Κέα και Σέριφο, και απέχει 56 ν. μίλια από το λιμάνι του Πειραιά και μόλις 2 ώρες από το λιμάνι του Λαυρίου.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Γενικά
Ονομάζεται και Θερμιά (τα Θερμιά), τουλάχιστον από τον 12ο αιώνα οπότε και αναφέρεται "Επισκοπή Κέας και Θερμίων". Το όνομα αυτό οφείλεται στις θερμές πηγές που υπάρχουν μέχρι και σήμερα στον όρμο των Λουτρών. Τα λουτρά της Κύθνου λέγεται ότι απολάμβανε και ο βασιλιάς Όθωνας και η βασίλισσα Αμαλία.
Έχει έκταση 99,3 τ.χλμ. και μήκος ακτογραμμών περίπου 104 χιλιόμετρα. Διαθέτει 92 όρμους, ορμίσκους και παραλίες, οι περισσότερες από τις οποίες είναι προσιτές οδικά. Τα βουνά της νήσου δεν είναι μεγάλα, η υψηλότερη κορυφή είναι ο "Προφήτης Ηλίας" στο όρος Πέτρα με υψόμετρο 336μ. ενώ στο ίδιο περίπου ύψος είναι και οι κορυφές του Αγίου Μηνά και των Αγίων Θεοδώρων. Παλαιότερα στη Κύθνο ευδοκιμούσε πολύ το κριθάρι που προπολεμικά η εξαγωγή του έφθανε το μισό εκατομμύριο οκάδες. Κύριος προμηθευτής ήταν η ζυθοποιία Φιξ. Άλλα κύρια προϊόντα είναι το μέλι τα σύκα, το κρασί, τα αμύγδαλα. Το κλίμα θεωρείται πολύ υγιεινό και η διαμονή μάλλον ευχάριστη παρά τους ισχυρούς βόρειους ανέμους. Γενικά τα δένδρα στη Κύθνο σπανίζουν.
Στο νησί υπάρχουν δύο μεσόγεια χωριά, η Χώρα η Μεσαριά με 806 κατοίκους και η Δρυοπίδα με 797 κατοίκους (απογραφή 2001). Επιπλέον υπάρχουν τρεις κύριοι παραθαλάσσιοι οικισμοί: το κύριο λιμάνι Μέριχας με 250 κατοίκους περίπου, τα Λουτρά με τις ιαματικές πηγές και η Παναγία Κανάλα με την ομώνυμη εκκλησία. Εκτός από αυτούς υπάρχουν και αρκετοί μικρότεροι οικισμοί όπως: Αγ. Δημήτριος, Επισκοπή, Αγ. Στέφανος, Φλαμπούρια, Καλό Λιβάδι, Αγ. Ειρήνη και Απόκρουση. Έχει καθημερινή συγκοινωνία με τον Πειραιά, το λιμάνι του Λαυρίου και την πρωτεύουσα των Κυκλάδων Ερμούπολη (Σύρος) καθώς και με άλλα νησιά των δυτικών Κυκλάδων, με συμβατικά και ταχύπλοα πλοία.
Οι ομορφότερες παραλίες της Κύθνου: Γαϊδουρόμαντρα, Αγ. Σώστης, Επισκοπή, Απόκρουση, Σκύλου, Σιμουσί, Ποτάμια, Κολώνα, Νάουσα, Λεύκες, Φλαμπούρια, Μεγάλη Άμμος, Καλό Λιβάδι
[Επεξεργασία] Ιστορία
Πρώτοι κάτοικοι της Κύθνου αναφέρονται οι αρχαίοι Δρύοπες με βασιλιά τους τον Κύθνο εξ ου και το όνομα της νήσου που λεγόταν επίσης και Δρυοπίς ή Οφιούσα. Κατά τον Μεσαίωνα λεγόταν Θήραμνα (όπως ο Δανιήλ ο Θηράμνιος 1661), ενώ ο Νείλος Δοξαπατρής από το 1143 την αναφέρει με το όνομα Θερμιά, από τις θερμές πηγές που υφίστανται. Αργότερα οι Τούρκοι την αποκαλούσαν "Χαμάμ αντασί" (=νήσος Λουτρά). Και τέλος οι Ιταλοί την αποκαλούσαν "Φέρμινα". Ο Μαρουλάς, στη βορειοανατολική ακτή του νησιού , κοντά στα ΄΄Λουτρά΄΄, ήταν η παλαιότερη εγκατάσταση των Κυκλάδων. Οργανικά δείγματα που στάλθηκαν για χρονολόγηση πιστοποιούν ότι η θέση χρονολογείται στην 9η και 8η χιλιετία π.Χ., δηλαδή στη Μεσολιθική περίοδο.[1] [2]Οι ανασκαφές έφεραν λείψανα κυκλικών κατασκευών ,που πιθανώς είχαν χρησιμοποιηθεί ως χώροι διαμονής, καθώς και λίγες ταφές.[3]
Στους αρχαίους επίσης χρόνους στη Κύθνο είχε ιδρυθεί μια ακμάζουσα ιωνική αποικία από τους Κέστορα και Κέλυφο. Οι αρχαίοι Κύθνιοι ασχολούνταν και με την ναυτιλία και στους Περσικούς πολέμους συμμετείχαν με μια τριήρη και μία πεντηκόντορο αφού απέκρουσαν τις προτάσεις φιλίας του Πέρση Βασιλέως. Η αρχαία πολιτεία της Κύθνου φημιζόταν για την ευνομία της όπου και για το λόγο αυτό ο Αριστοτέλης αφιερώνει ειδική μελέτη για τη Κύθνο στο έργο του "Περί Κυθνίων Πολιτείας", έργο που δεν διασώθηκε. Επίσης οι αρχαίοι Κύθνιοι διέπρεψαν στα γράμματα και τις τέχνες όπου και ανέδειξαν δύο ονομαστούς ζωγράφους τον Τιμάνθη και τον Κυδία.
Λόγω της γεωγραφικής της θέσης η Κύθνος έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αρχαία εποχή. Ο Βασιλεύς της Μακεδονίας Φίλιππος ο Ε' το 202 π.Χ. εγκατέστησε φρουρά για να ανακόψει τις ρωμαϊκές επιθέσεις, όπου και πράγματι μετά την άλωση της Άνδρου το 199 π.Χ. όταν επιχείρησαν οι Ρωμαίοι να καταλάβουν την Κύθνο όχι μόνο δεν το κατάφεραν αλλά αναγκάσθηκαν μετά από μακρά πολιορκία να εγκαταλείψουν τη νήσο λόγω της ισχυρής οχύρωσης[4]. Ίχνη αρχαίων πόλεων βρίσκονται στα ΝΔ μέρη της νήσου στη τοποθεσία Ρηγόκαστρο ή Εβραιόκαστρο και στα ΒΔ στη τοποθεσία Κεφαλόκαστρο. Το Κεφαλόκαστρο πρέπει να ήταν η πρωτεύουσα της νήσου που καταστράφηκε από τους Τούρκους κατόπιν προδοσίας τον 16ο αιώνα.
Η Κϋθνος χρησιμοποιήθηκε επίσης ως τόπος εξορίας πρώτα από τους Ρωμαίους. Έγινε δε περισσότερο γνωστή από ένα τρομερό πειρατή με το όνομα Νέρων κατά του οποίου επιχείρησε ολόκληρη εκστρατεία ο Καλπούρνιος Ασπρενάτος κατά την οποία συνέλαβε και σκότωσε τον ψευδο-Νέρωνα.[5]
Επί Φραγκοκρατίας η νήσος περιήλθε από το 1207 και μετά στη κυριαρχία διαφόρων Οίκων όπως των Σανούδων, Καστέλλη κ.ά. μέχρι το 1537 που καταλήφθηκε από τους Τούρκους.Το Κάστρο ήταν η έδρα της ιταλικής φεουδαρχικής οικογένειας των Κοζαδίνων (Gozzadini) οι οποίοι κυριάρχησαν στο νησί από το 1337 έως το 1617. Το Κάστρο ήταν η έδρα της ιταλικής φεουδαρχικής οικογένειας των Κοζαδίνων (Gozzadini) οι οποίοι κυριάρχησαν στο νησί από το 1337 έως το 1617. Το πόλισμα καταστράφηκε από τον τουρκικό στόλο και τα πειρατικά του Χαϊρρεντίν Μπαρμπαρόσσα στα 1537. Σύμφωνα όμως με τη μαρτυρία του καθολικού Επισκόπου Σύρου Αντ. Ιουστινιάνη, η οριστική εγκατάλειψη τοποθετείται γύρω στα 1570 μ.Χ[6]Το 1600 οι Τούρκοι έσφαξαν όλους τους άρρενες με συνέπεια το νησί σχεδόν να ερημωθεί και οι κάτοικοί του, τον επόμενο αιώνα, έφθαναν μόλις τους 1.000 έως 3.000 που και οι περισσότεροι εξ αυτών προέρχονταν από τις γύρω νήσους. Το 1770 τη Κύθνο κατέλαβαν οι Ρώσοι όταν και εγκατέστησαν ως διοικητική αρχή ένα διοικητή - επίτροπο και τέσσερις συνδίκους. Όταν οι Ρώσοι εγκατέλειψαν μετά 4 χρόνια τη Κύθνο μετέφεραν μαζί τους πολλές αρχαιότητες.
[Επεξεργασία] Ο δήμος Κύθνου
Ο δήμος Κύθνου περιλαμβάνει το νησί της Κύθνου καθώς και τις γύρω νησίδες.
Αναλυτικά οι οικισμοί και οι νησίδες που αποτελούν τον δήμο Κύθνου:
- Δ.δ. Κύθνου [ 746 ]
-
- η Κύθνος (Χώρα) [ 676 ]
- η Αγία Ειρήνη [ 2 ]
- ο Άγιος Στέφανος [ 3 ]
- η Απόκριση [ 2 ]
- τα Λουτρά [ 63 ]
-
- Δ.δ. Δρυοπίδος [ 862 ]
-
- η Δρυοπίδα [ 517 ]
- ο Άγιος Δημήτριος [ 9 ]
- η Νάουσα [ 6 ]
- η Γαϊδουρόμαντρα [ 2 ]
- η Επισκοπή [ 8 ]
- το Καλό Λιβάδι [ 10 ]
- η Κανάλα [ 13 ]
- οι Λεύκες [ 0 ]
- το Λιοτρίβι [ 0 ]
- ο Μέριχας [ 289 ]
- το Πιπέρι (νησίδα) [ 0 ]
- ο Σκύλου [ 0 ]
- τα Φλαμπούρια [ 8 ]
-
Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011 ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 2.29.Γ. αυτού.
[Επεξεργασία] Σημειώσεις
Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για την Κύθνο παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός 2ος τόμος και ιδιαίτερα ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-421, που καλύπτει και όλες τις ΒΔ. Κυκλάδες και ειδικότερα ο ΧΕΕ-421/5, που είναι και ο λιμενοδείκτης του λιμένα Μέριχα.
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ Sampson A.κ.α.,The Mesolithic settlement at Maroulas, Kythnos, Mediterranean Archeology and Archeometry 2(2002), σελ.45-67
- ↑ http://extras.ha.uth.gr/kythnos/index.php?page=sites
- ↑ Αλέξανδρος Μαζαράκης Αινιάν, ΄΄Κύθνος΄΄, στο:Ανδρέας Βλαχόπουλος (επίμ),Αρχαιολογία-νησιά του Αιγαίου, εκδ.Μέλισσα, Αθήνα, 2005, σελ.246
- ↑ http://extras.ha.uth.gr/kythnos/index.php?page=history-4
- ↑ http://extras.ha.uth.gr/kythnos/index.php?page=history-5
- ↑ http://extras.ha.uth.gr/kythnos/index.php?page=history-5