Σίφνος
 |
Αυτό το λήμμα ή η ενότητα δεν αναφέρει τις πηγές του ή δεν περιέχει επαρκείς παραπομπές. Μπορείτε να βοηθήσετε την Βικιπαίδεια προσθέτοντας κατάλληλες πηγές και παραπομπές που να υποστηρίζουν το λήμμα. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 16/01/2012. |
| Σίφνος |
|
|---|---|
 |
|
| Γεωγραφία | |
 |
|
| Συντεταγμένες | Συντεταγμένες: |
| Αρχιπέλαγος | Αιγαίο Πέλαγος |
| Σύμπλεγμα | Κυκλάδες |
| Έκταση | 73,2 τ.χλμ |
| Υψηλότερη Κορυφή | Προφήτης Ηλίας (682μ. μ) |
| Χώρες | |
 Ελλάδα |
|
| Περιφέρεια | Νοτίου Αιγαίου |
| Νομός | Κυκλάδων |
| Πρωτεύουσα | Απολλωνία |
| Δημογραφικά Χαρακτηριστικά | |
| Πληθυσμός | 2.442 (απογραφής 2001) |
| Πυκνότητα | 33 /τ.χλμ |
| Ιστότοπος | |
| www.sifnos.gr | |
Η Σίφνος είναι νησί μεσαίου μεγέθους στις δυτικές Κυκλάδες. Απέχει περίπου 130 χιλιόμετρα ή 80 ναυτικά μίλια από τον Πειραιά. Έχει έκταση 73,2 τετραγωνικών χιλιομέτρων, μήκος 15 χιλιόμετρα και πλάτος 7,5 χιλιόμετρα. Η ακτογραμμή της είναι περίπου 70 χιλιόμετρα, και έχει μόνιμο πληθυσμό περίπου 2000 κατοίκους.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Μορφολογία
Η Σίφνος διασχίζεται από τέσσερις παράλληλες βουνοσειρές με κυριότερες κορυφές του Προφήτη Ηλία (682 μ.), στο κέντρο, και του Αγ. Συμεών (463 μ.) στα βόρεια. Ακρωτήρια της Σίφνου είναι: του Αγ. Φιλίππου (ΒΔ.), το Ακρ. Νάπος (Α.), και το Ακρ. Κοντό (Ν.). Γύρω από τη νήσο υφίστανται οι ακόλουθοι όρμοι: Όρμος Αγίου Γεωργίου (ΒΔ.), των Καμαρών (Δ.) και ο Πλατύγιαλος (Ν.). Νότια της Σίφνου βρίσκεται η μικρή νησίδα Κιτριανή.
Το έδαφος της Σίφνου αποτελείται από πετρώματα γρανίτη, αργιλώδη ψαμμίτη λίθο ή σχιστόλιθους, ασβεστόλιθους κ.λπ. Περιέχει και ορυκτό πλούτο όπως μεταλλεύματα σιδήρου, χαλκού, μολύβδου, μαγγανίου, γαληνίτη, μαγνησίου κ.λπ. Στην αρχαιότητα περιείχε και μεταλλεία χρυσού και αργύρου καθώς και λατομεία "Σιφναίου Λίθου" από τα οποία κατασκευάζονταν περίφημα επιτραπέζια είδη όπως τα "σίφνια ποτήρια".
[Επεξεργασία] Προϊόντα
Γενικά το κλίμα της Σίφνου είναι εύκρατο και υγιεινό, όπως όλων των Κυκλάδων, και το έδαφός της είναι αρκετά εύφορο. Κυριότερα προϊόντα που παράγονται είναι δημητριακά, λάδι, κρασί, όσπρια, φρούτα, υφαντά βαμβακερά, είδη αγγειοπλαστικής, καθώς και πτηνοτροφικά και κτηνοτροφικά προϊόντα.
[Επεξεργασία] Χωριά
Διοικητικά η Σίφνος υπάγεται στην επαρχία Μήλου, εκκλησιαστικά στη Μητρόπολη Σύρου, Τήνου, Άνδρου, Κέας και Μυκόνου. Παλαιότερα αποτελούνταν από δύο κοινότητες, της Απολλωνίας (με 10 χωριά) και του Αρτεμώνα (με 5 χωριά) που συναποτελούσαν ένα δήμο.
Τα χωριά της Σίφνου είναι: Απολλωνία (πρωτεύουσα), Άνω Πετάλι, Εξάμπελα, Κάστρο, Κάτω πετάλι, Καταβατή και Αρτεμώνας. Παραλίες του νησιού είναι οι Καμάρες (λιμάνι), Βαθύ, Φάρος, Φασολού, Σεράλια, Αποκοφτό, Πλατύς Γυαλός, Βουρλίδια και Χερόνησος.
- Τα κύρια αξιοθέατά της περιλαμβάνουν το ενετικό χωριό Κάστρο, τον Προφήτη Ηλία τον ψηλό, τον Άγιο Συμεών (με θέα προς τις Καμάρες) και πάρα πολλά εξωκλήσια.
Η Σίφνος έχει μεγάλη παράδοση στη μαγειρική και είναι η γενέτειρα του Νίκου Τσελεμεντέ.
[Επεξεργασία] Ιστορία
Η Σίφνος κατά τον Πλίνιο ονομαζόταν αρχικά "Μεροπία" και "Άκις", κατά δε τον Στέφανο τον Βυζάντιο "Μερόπη". Το σημερινό όνομά της έλαβε κατ΄ άλλους από τον Σίφνο, γιο του μυθικού αττικού ήρωα Σουνίου, κατ΄ άλλους από το επίθετο "σιφνός" (= κενός), ίσως από τις αρχαίες σήραγγες μεταλλείων) και κατ΄ άλλους εκ του "σιφνείς" (= ασπάλαξ).
Νοτιοανατολικά της σημερινής Απολλωνίας, στο λόφο του Αγ. Ανδρέου βρίσκονται διπλά τείχη προελληνικής Ακρόπολης, που αποδεικνύουν την ύπαρξη πόλης από εκείνη την εποχή αγνώστου όμως ονόματος. Το εξωτερικό τείχος μοιάζει μ΄ εκείνο της Τροίας και της Μυκηναϊκής εποχής. Στο ίδιο σημείο βρέθηκαν πολλά αγγεία και τάφοι της ίδιας ιστορικής περιόδου.
Πρώτοι κάτοικοι της νήσου πιθανολογούνται οι Κάρες και οι Κρήτες. Ο Ηρόδοτος θεωρεί ότι ήταν οι Ίωνες, άποικοι των Αθηναίων. Στους κλασικούς χρόνους στη νήσο υπήρχε σπουδαία πόλη που ο Ηρόδοτος την αποκαλεί "Άστυ". με περικαλλή κτίρια, που εντοπίσθηκε στη σημερινή θέση "Σεράλια" ή "Κάστρο" (στ΄ ανατολικά). Στη πόλη αυτή υπήρχε Πρυτανείο, "Λευκόφρυξ Αγορά", κτισμένη από παριανό λευκό μάρμαρο, μεγάλος ναός και θέατρο του Διονύσου.
Η αρχαία Σίφνος είχε γίνει πολλή γνωστή από τα χρυσωρυχεία και αργυρωρυχεία της, από τα οποία οι Σίφνιοι είχαν γίνει πολύ πλούσιοι. Αργότερα όμως είτε λόγω εξάντλησης κοιτασμάτων, είτε λόγω κατακλυσμού των σηράγγων από θάλασσα περιέπεσε σε δεινή φτώχεια.
[Επεξεργασία] Αρχιτεκτονική
Η Σίφνος φημίζεται για την αρχιτεκτονική των οικισμών της. Τα σπίτια, κατάλευκα με συνδυασμούς ορθογώνιων όγκων, διατάσσονται γύρω από τα πλακόστρωτα σοκάκια με τους επιμελημένα ασβεστωμένους αρμούς και τις ραμπόσκαλες, με τρόπο που δημιουργείται μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ποικιλομορφία. Ο οικισμός του "Κάστρου" ξεχωρίζει με την μεσαιωνική αρχιτεκτονική του και την αμυντικού χαρακτήρα ρυμοτομία του. Χαρακτηριστικό επίσης του νησιού είναι οι ξερολιθιές που ακολουθώντας την μορφολογία του εδάφους δημιουργούν επίπεδες καλλιεργήσιμες ζώνες (λουριά). Στις παραλίες σήμερα υπάρχουν οικισμοί, ενώ κατά το παρελθόν υπήρχαν μόνο τα αγγειοπλαστεία, όπου αρκετά από αυτά σώζονται και λειτουργούν μέχρι σήμερα.
[Επεξεργασία] Γαστρονομία
Ο εθνικός σεφ, Νίκος Τσελεμεντές, κατάγεται από τη Σίφνο. Αυτό έχει προσδώσει στο νησί μία κουλτούρα μαγειρικής, η οποία, αν και δεν ταυτίζεται άμεσα με τον Τσελεμεντέ, έχει δημιουργήσει μία διάθεση για γαστρονομική ποιότητα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι κάθε χρόνο τον Σεπτέμβριο διοργανώνεται στη Σίφνο κυκλαδίτικο φεστιβάλ γαστρονομίας Τσελεμεντέ. Παράλληλα η ευρεία χρήση των αγγείων που παράγονταν στη Σίφνο έχει κάνει διάσημες δύο συνταγές που παρασκευάζονται στα αντίστοιχα πήλινα σκεύη. Η πρώτη είναι το μαστέλο το οποίο πήρε την ονομασία του απ' το ομώνυμο σκεύος στο οποίο ψήνεται και η δεύτερη είναι η ρεβυθάδα. Εκτός αυτών άλλα, παραδοσιακά σιφνέικα φαγητά είναι τα εξής : καπαροσαλάτα, ρεβυθοκεφτέδες, μελόπιτες, αμυγδαλωτά, παστέλια.
[Επεξεργασία] Παραδοσιακά πανηγύρια
Η Σίφνος είναι πάρα πολύ γνωστή για τον πολύ μεγάλο αριθμό εκκλησιών και εξωκλησιών της. Εκτός όμως από τον εντυπωσιακό αριθμό αυτών, 365 εκκλησίες, έχει ενδιαφέρον ότι σχεδόν όλα γιορτάζουν την παραμονή της γιορτής του πολιούχου ,διοργανώνοντας πανηγύρι. Αυτό όμως που πραγματικά καθιστά τα πανηγύρια της Σίφνου μοναδικά είναι ο θεσμός του ιδιώτη «πανηγυρά».
Κάθε χρόνο ένας πιστός αναλαμβάνει και χρηματοδοτεί την πλήρη διοργάνωση του πανηγυριού, δηλαδή: το άσπρισμα, τον σημαιοστολισμό, το καθάρισμα της εκκλησίας, τον προσφερόμενο άρτο, το φαγητό και το κρασί, που θα καταναλωθεί στο πανηγύρι και τους μουσικούς.
Ο πανηγυράς φυλά και συντηρεί επί ένα χρόνο την εικόνα της εκκλησίας στο σπίτι του.
[Επεξεργασία] Αγγειοπλαστική
Σημαντικό ρόλο στη ζωή της Σίφνου κατείχε και κατέχει η αγγειοπλαστική. Στην ανάπτυξη της αγγειοπλαστικής συνέβαλε η γεωλογική σύσταση του νησιού, λόγω του ότι το πλούσιο σε άργιλο έδαφος της απετέλεσε εξαιρετική πρώτη ύλη. Η ιστορία της ανάγεται αρκετούς αιώνες πίσω, αλλά την μεγαλύτερη άνθιση της γνώρισε τον προτελευταίο αιώνα όπου οι σίφνιοι αγγειοπλάστες εξήγαν τα προϊόντα τους σε όλη την χώρα. Με την πάροδο του χρόνου οι αγγειοπλάστες της Σίφνου εγκαταστάθηκαν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, στις Κυκλάδες ,στην Χίο, στην Κρήτη, στα νησιά του Αργοσαρωνικού, μεταφέροντας την τέχνη τους. Στην περιοχή του Αμαρουσίου στην Αθήνα δημιούργησαν πολλά εργαστήρια και συνοικία. Τα αγγειοπλαστεία εγκαθίστανται, μετά την εξάλειψη της πειρατείας, στις παραλίες, διευκολύνοντας έτσι την ασφαλή μεταφορά με τα καΐκια.
Στο νησί σήμερα λειτουργούν αρκετά αγγειοπλαστεία, τα οποία συνεχίζοντας την παράδοση, κατασκευάζουν τα παραδοσιακά χρηστικά αγγεία αλλά και διακοσμητικά έργα τέχνης.
[Επεξεργασία] Ο Δήμος
Ο δήμος Σίφνου περιλαμβάνει το νησί της Σίφνου καθώς και τις γύρω νησίδες.
Αναλυτικά οι οικισμοί και οι νησίδες που αποτελούν τον δήμο Σίφνου:
- Δ.δ. Απολλωνίας [ 1.593 ]
-
- η Απολλωνία [ 942 ]
- το Βαθύ [ 46 ]
- οι Καμάρες [ 188 ]
- το Κάστρο [ 101 ]
- το Κάτω Πετάλι [ 117 ]
- η Κιτριανή (νησίδα) [ 0 ]
- ο Πλατύς Γιαλός [ 111 ]
- ο Φάρος [ 85 ]
- η Χρυσοπηγή [ 3 ]
-
- Δ.δ. Αρτεμώνος [ 849 ]
-
- ο Αρτεμώνας [ 744 ]
- η Αγία Μαρίνα [ 49 ]
- το Τρουλάκι [ 9 ]
- η Χερρόνησος [ 47 ]
-
Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011, ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 2.29.Γ. αυτού.
[Επεξεργασία] Πηγές
- "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου", τομ.16ος, σελ.1052.
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- «Σίφνος: Αγέρωχη Κυκλαδίτισσα». Ειδικό αφιέρωμα περιοδικού Γεωτρόπιο τεύχος 68, σ.14-22 (Ιουλ. 2001).
[Επεξεργασία] Εξωτερικές συνδέσεις
- Δήμος Σίφνου
- Ταξιδιωτικός οδηγός Σίφνου
Σίφνος-Τίτος Πατρίκιος (Αρχείο ντοκιμαντέρ της Ε.Ρ.Τ.)- Φωτογραφίες από την Σίφνο
Αυτό το λήμμα γεωγραφίας της Ελλάδας χρειάζεται επέκταση. Βοηθήστε τη Βικιπαίδεια επεκτείνοντάς το!
|
||||||||
|
||||||||
