Κάσος
| Κάσος |
|
|---|---|
Το λιμανάκι της Μπούκας, στο Φρυ |
|
| Γεωγραφία | |
| Αρχιπέλαγος | Αιγαίο Πέλαγος |
| Σύμπλεγμα | Δωδεκάνησα |
| Έκταση | 66 τ.χλμ |
| Χώρες | |
| Περιφέρεια | Νοτίου Αιγαίου |
| Νομός | Δωδεκανήσου |
| Πρωτεύουσα | Φρύ Κάσου |
| Δημογραφικά Χαρακτηριστικά | |
| Πληθυσμός | 990 (απογραφής 2001) |
| Ιστότοπος | |
| www.kasos.gr | |
Η Κάσος είναι ελληνική νήσος του νότιου Αιγαίου και το νοτιότερο από τα Δωδεκάνησα. Βρίσκεται ανάμεσα στην Κρήτη και την Κάρπαθο. Έχει σχήμα περίπου ρομβοειδές επίμηκες με μέγιστο μήκος από Ακρωτήρι Αυλάκι μέχρι Ακρωτήρι Ακτίνα 19,8 χλμ. και μέγιστο πλάτος (στο μέσον σχεδόν της νήσου) 7,7 χλμ. Η έκταση της φθάνει τα 66 τ.χλμ. και έχει μήκος ακτών 59 χλμ.
Έχει πέντε χωριά: την Αγία Μαρίνα, το Πόλι, την Παναγία, το Αρβανιτοχώρι και το Φρυ (πρωτεύουσα). Υψηλότερες κορυφές των βουνών της είναι ο Πρίωνας (601 μ.), ο Περίολας (504 μ.) και ο Κόρακας (494 μ.) και ακολουθούν το Σύσφι, οι Τρούλλες, τα Δώματα, ο Άη Γιώργης και η Μυρτώ.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Πληθυσμός
Ο πληθυσμός της Κάσου ακολουθεί μία φθίνουσα πορεία, παράλληλη προς αυτήν των περισσοτέρων νησιών της Ελλάδος. Κατά την ακμή του νησιού, την περίοδο της Ελληνική Επαναστάσεως, οι κάτοικοί της έφθαναν τις 12.000. Ύστερα από το Ολοκαύτωμα, και κατά την κατάληψη της Κάσου από τους Ιταλούς, το 1911, είχαν μειωθεί στους μισούς, 6.700 –όλοι Έλληνες Ορθόδοξοι. Κατά την απογραφή του 1917 ο πληθυσμός της Κάσου μειώθηκε σε 1.855, καθώς πολλοί μετανάστευσαν στην ελεύθερη Ελλάδα και στην Αίγυπτο. Το 1930 ο πληθυσμός είχε μειωθεί ακόμη περισσότερο, σε περίπου 1.200. Η ανεπίσημη καταμέτρηση των κατοίκων της Κάσου από την απογραφή του 2001 δίνει μικρή μείωση του πληθυσμού της σε 990 κατοίκους.
[Επεξεργασία] Ιστορία
Αρχαιότερη αναφορά στην ιστορία του νησιού θεωρούνται οι στίχοι του Ομήρου Ιλιάς, Β, όπου μαζί με τη Νίσυρο, την Ευρυπόλοιο Κω, τις Καλύνδες νήσους και την Κάρπαθο μετέχουν στον Τρωϊκό πόλεμο με τριάντα πλοία υπό την αρχηγία του Φειδιπίδη και του Άντιφου. Στην ονομασία του νησιού αναφέρεται και ο Στέφανος ο Βυζάντιος, ο οποίος το ονομάζει επίσης Άμφη και Αρτράβη. Αστράβη και Άχνη ή Κάσο ονομάζει το νησί ο Πλίνιος. Το όνομα Κάσος έχει φοινικική ρίζα-Κας σημαίνει άχνη, αφρός της θάλασσας, ευθεία αναφορά στο πέρασμα μεταξύ Κάσου και Καρπάθου, το πιο τρικυμιώδες σημείο στις ελληνικές θάλασσες. Αστράβη την ονομάζει επίσης ο γεωγράφος Στράβων[1]
Η Κάσος συνεισέφερε στην επανάσταση του 1821 δίνοντας πλοία από το στόλο της, διότι ήταν μεγάλη ναυτική δύναμη και πατρίδα πολλών εφοπλιστών. Επικεφαλής του στόλου τέθηκε ο Νικόλαος Γιούλιος και συμμετείχε σε διάφορες πολεμικές επιχειρήσεις, ακόμα και στη Συρία και τον Λίβανο, συλλαμβάνοντας και βυθίζοντας πολλά οθωμανικά πλοία. Ο στόλος αυτός βοήθησε πολύ την Επανάσταση στην Κρήτη εφοδιάζοντας τους επαναστάτες και κανονιοβολώντας τα τουρκικά οχυρά. Λόγω αυτής της δραστηριότητας των Κασίων το 1824 επιτέθηκε κατά του νησιού Αιγυπτιακός στόλος. Οι Κάσιοι αρχικά απέκρουσαν τις επιθέσεις των Αιγυπτίων οι οποίοι τελικά αποβιβάστηκαν την 28 Μαΐου 1824. Μέσα στην πόλη της Κάσου έγιναν λυσαλέες μάχες όπου 1.000 περίπου Κάσιοι αντιμετώπισαν 7.000 εχθρών. Σκοτώθηκαν 220 κάτοικοι του νησιού και αιχμαλωτίστηκαν περί τις 300 γυναίκες και παιδιά. Η μάχη σταμάτησε μετά από συνθηκολόγηση μετά την οποία όσοι Κάσιοι είχαν χρήματα αναγκάζονταν να εξαγοράσουν την ελευθερία των δικών τους. Έτσι επεβλήθη και πάλι η τουρκική εξουσία στο νησί και χιλιάδες κάτοικοι αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν [2]. Η μάχη και η σφαγή της Κάσου μνημονεύονται και τιμώνται με μεγαλοπρέπεια και με προσέλευση κόσμου και επισήμων απ' όλη την Ελλάδα κάθε Ιούνιο.
Η Κάσος καταλήφθηκε το 1911 από τους Ιταλούς και παρέμεινε υπό ιταλική κατοχή μέχρι το 1947 οπότε και ενσωματώθηκε - στις 7 Μαρτίου 1948 - με τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα.
[Επεξεργασία] Κύριες ασχολίες & Προϊόντα
Η κύρια επαγγελματική ενασχόληση των κατοίκων του νησιού είναι η κτηνοτροφία, η γεωργία και το ψάρεμα. Το νησί έχει μεγάλη παραγωγή αιγοπροβάτων, τυροκομικών προϊόντων, ελαιόλαδου και φρέσκων ψαριών. Γνωστότερα όλων, το κασιώτικο τυρί (το λεγόμενο "αρμυροτύρι"), η "σιτάκα", η "ελαϊκή", η "αλευρά", η "δρίλα", το κασιώτικο βούτυρο, τα "αποψήματα".
Επίσης έχει δημιουργηθεί και σύγχρονη τυροκομική μονάδα, η οποία παρασκευάζει όλα τα παραδοσιακά τυροκομικά προϊόντα του νησιού.
[Επεξεργασία] Αθλητισμός
Η Δόξα Αρβανιτοχωρίου είναι η σημαντικότερη ομάδα του νησιού, με τις περισσότερες κατακτήσεις του τοπικού πρωταθλήματος.
[Επεξεργασία] Ο δήμος Κάσου
Ο δήμος Κάσου περιλαμβάνει το νησί της Κάσου, καθώς και τις γύρω νησίδες. Αναλυτικά οι οικισμοί και οι νησίδες που αποτελούν τον δήμο Κάσου:
- Δ.δ. Κάσου [ 990 ]
-
- το Φρύ [ 335 ]
- η Αγία Μαρίνα [ 393 ]
- το Αρβανιτοχώρι [ 167 ]
- τα Αρμάθια (νησίδα) [ 0 ]
- το Μακρονήσι (νησίδα) [ 0 ]
- η Παναγία [ 17 ]
- το Πόλιον [ 78 ].
-
Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011 ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 2.10.Γ. αυτού.
[Επεξεργασία] Πρόσβαση
Το νησί διαθέτει δημοτικό αερολιμένα με διάδρομο 1000 μέτρων περίπου και συνδέεται με την Αθήνα, καθώς και με τοπικές πτήσεις με τη Ρόδο την Κάρπαθο και τη Σητεία. Η πτήση Κάσου-Καρπάθου είναι η μικρότερης διάρκειας στον κόσμο, με χρόνο πτήσης 5 λεπτών και κατέχει περίοπτη θέση στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες. Οι κτιριακές εγκαταστάσεις του αεροδρομίου επεκτείνονται σε έκταση 700τ.μ. Έχει επίσης λιμάνι το οποίο προσεγγίζουν πλοία που συνδέουν την Κάσο με την Κρήτη, τον Πειραιά, την Κάρπαθο και τα άλλα νησιά των Δωδεκανήσων.
[Επεξεργασία] Σημειώσεις
- Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για τη νήσο Κάσο παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός 4ος τόμος, επίσης ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-45, που καλύπτει όλη τη θαλάσσια περιοχή από νήσο Κάσο μέχρι τη νήσο Μεγίστη και ειδικότερα ο ΧΕΕ-445/1 που είναι και ο λιμενοδείκτης των όρμου Εμπορειό της νήσου.
[Επεξεργασία] Παραπομπές
[Επεξεργασία] Πηγές
- Bertarelli, L.V. (1929). Guida d'Italia, Vol. XVII. Consociazione Turistica Italiana, Milano.