Πισοδέρι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°47′10″N 21°14′49″E / 40.78611°N 21.24694°E / 40.78611; 21.24694

Πισοδέρι
Μερική άποψη του Πισοδερίου κατά το καλοκαίρι
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Πισοδέρι
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΠρεσπών
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΦλώρινας
Υψόμετρο1.420 μ.
Πληθυσμός7 (2011)

Το Πισοδέρι είναι χωριό χτισμένο στις πλαγιές του όρους Βαρνούντα σε υψόμετρο περίπου 1.420 μέτρων και αποτελεί τον πιο ορεινό οικισμό του Νόμου Φλώρινας.[1] Το Πισοδέρι ανήκει στον Δήμο Πρεσπών και ο πληθυσμός του σύμφωνα με την Απογραφή του 2011 ανέρχεται σε μόλις 7 μόνιμους κατοίκους.

Ναός του χωριού

Πρωτοαναφέρεται σε ένα οθωμανικό «τεφτέρι» του 1481 με την ονομασία Ipsoder και με πληθυσμό 12 οικογένειες[2]. Στο χωριό το 1887 λειτουργούσε και χάνι.

Από το Πισοδέρι καταγόταν η οικογένεια Κασομούλη, μέλη της οποίας μετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, με σημαντικότερο αγωνιστή, τον Νικόλαο Κασομούλη, προτομή του οποίου, κοσμεί την πλατεία του χωριού. Άλλα μέλη της οικογένειας Κασομούλη που αγωνίστηκαν στην Επανάσταση, ήταν οι αδελφοί του Νικόλαου, Δημήτριος και Γεώργιος και ο πατέρας τους Κωνσταντίνος. Άλλος Πισοδερίτης αγωνιστής του 1821 ήταν ο Παπαδάμος. Το Πισοδέρι, με βλαχόφωνο πληθυσμό[3], διαδραμάτισε ρόλο στο Μακεδονικό Αγώνα. Νωρίτερα, από την επανάσταση στη Δυτική Μακεδονία το 1878, το Πισοδέρι και γειτονικά χωριά συμμετείχαν στην «παρασκευή ανδρών»[4]. Στο παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής, έθαψε το κεφάλι του Παύλου Μελά ο ιερέας Σταύρος Τσάμης στις 18 Οκτωβρίου 1904[5][3]. Σπουδαίος Μακεδονομάχος και παράγοντας του Ελληνισμού της περιοχής ήταν ο αδελφός του παπα-Σταύρου, Λάζαρος Τσάμης.

Επίσης, το χωριό είναι γνωστό και για τις μάχες του Δημοκρατικού Στρατού κατά τον Ελληνικό Εμφύλιο[6][7].

Στο χωριό υπάρχει επίσης το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας, που λειτουργεί από το 1050, καθώς και το κτίριο της Μοδέστειας Σχολής, που κατασκευάστηκε το 1903, αλλά σήμερα, αναπαλαιωμένο, λειτουργεί ως ξενώνας. Πολύ κοντά στον οικισμό, μόλις στα 2 χιλιόμετρα, λειτουργεί το Χιονοδρομικό Κέντρο Πισοδερίου, το οποίο απέχει 29 χιλιόμετρα από την πόλη της Φλώρινας[8].

Το χωριό Πισοδέρι. Η φωτογραφία έχει τραβηχτεί από την τοποθεσια "Πέτρα (βράχος) του φιλιού" (Κιάτρα αλ μπας, στα βλάχικα). Ενας ορατός από το χωριό βράχος, όπου ανέβαιναν κατά παράδοση τα νιόπαντρα ζευγάρια για να δώσουν το πρώτο τους φιλί.

Προσωπικότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ελληνική Στατιστική Αρχή - Απογραφή πληθυσμού-κατοικιών, 18 Μαρτίου 2001, σελ. 412, στο e-demography.gr
  2. Kravari, Vassiliki (1989). Villes et villages de Macédoine occidentale. Realites byzantines (στα Γαλλικά). 2. Paris: Editions P. Lethielleux. σελ. 270. ISBN 2283604524. 
  3. 3,0 3,1 Η συμβολή των Βλαχόφωνων Ελλήνων στον Μακεδονικό Αγώνα
  4. Αναφορά του Έλληνα προξένου του Μοναστηρίου: «Ο Γεώργιος Δούμας εκ Πισοδερίου συνδεδεμένος δια συγγενειών και συμφερόντων μετά του χωρίου τούτου και μετά των παρακείμενων χωρίων, βουλγαροφώνων αλλά ελληνιζόντων, Ζελόβου, Σμαρδεσίου, Κωστανεζίου συνεννοήθη και γίνεται εν αυτοίς ικανή ενέργεια προς παρασκευή ανδρών... συμπράττει και ο μητροπολίτης Καστορίας.»
  5. «Η Ορθόδοξη Εκκλησία και ο Μακεδονικός Αγώνας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Φεβρουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2009. 
  6. Χαρά Κατσούλη (28 Ιανουαρίου 2001). «Καθ'... οδόν στις Πρέσπες». Τα Καθημερινά της Κυριακής. Ριζοσπάστης. σελ. 16. Ανακτήθηκε στις 13 Απριλίου 2009. 
  7. Αφιέρωμα - Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας, σελ. 56
  8. «Βόλτα στην Ελλάδα - Πισοδέρι». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Οκτωβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 12 Απριλίου 2009. 
  9. Κουζινόπουλος, Σπύρος. Τα παρασκήνια του Μακεδονικού ζητήματος. Μαρτυρίες πρωταγωνιστών, άγνωστα έγγραφα και ντοκουμέντα (β΄ έκδοση). Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη. σελ. 289. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]