Άγιος Αχίλλειος Πρεσπών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°47′18″N 21°04′45″E / 40.78833°N 21.07917°E / 40.78833; 21.07917

Άγιος Αχίλλειος
Η πλωτή γέφυρα που ενώνει το νησί με την απέναντι στεριά, στο βάθος διακρίνεται ο οικισμός
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άγιος Αχίλλειος
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα Ελλάδα
ΠεριφέρειαΔυτική Μακεδονία
Περιφερειακή ΕνότηταΦλώρινας
ΔήμοςΠρεσπών
Δημοτική ΕνότηταΠρεσπών
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαFlag of Greek Macedonia.svg Μακεδονία
Έκταση38,848 (η κοινότητα) (2011) χλμ2
Υψόμετρο845
Πληθυσμός21 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΑχίλλειον
Ταχ. κωδ.53 150

Ο Άγιος Αχίλλειος είναι νησίδα της Μικρής Πρέσπας και ομώνυμος οικισμός στην Π.Ε. Φλώρινας της Μακεδονίας. Διοικητικά ανήκει στη Δ.Ε. Πρεσπών του Δήμου Πρεσπών στη Δυτική Μακεδονία.[1] Στην τοπική κοινότητα Αγίου Αχιλλείου ανήκει επίσης και ο οικισμός Πύλη.[2] Μέχρι το 1926 η νησίδα και ο οικισμός είχαν την επίσημη ονομασία Αχίλλειον.[3]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νησί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η νησίδα του Αγίου Αχιλλείου βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της Μικρής Πρέσπας σε αβαθή και ελώδη θέση της λίμνης. Η νησίδα βρίσκεται -όπως και όλη η περιοχή της λίμνης- σε μεγάλο υψόμετρο που πλησιάζει τα 900 μέτρα, μεσοσταθμικά. Στο νότιο τμήμα υπάρχει κορυφή που φθάνει τα 925 μέτρα, το υψηλότερο σημείο της νησίδας. Συνδέεται με πλωτή γέφυρα μήκους 650μ. ενώνοντας τον Άγιο Αχίλλειο με την απέναντι όχθη.[4] Η ονομασία της, όπως και του οικισμού, προέρχεται από τον Άγιο Αχίλλιο τον Καππαδόκη (σημ. διατηρείται η ορθογραφία), επίσκοπο Λαρίσης, κατά τον 4ο αιώνα.[5] Μαζί με το νησί Ιωαννίνων, είναι το δεύτερο κατοικημένο νησί σε λίμνη της Ελλάδος.[6][7][8][9]

Οικισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άγιος Αχίλλειος είναι οικισμός στο βόρειο τμήμα της ομώνυμης νησίδας της Μικρής Πρέσπας, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 860. Απέχει 59 χλμ. περίπου Δ. της Φλώρινας. Η τοπική κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ορεινός οικισμός, με έκταση 38,848 χμ² (2011).[6][9][10][11][7][8]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μόνιμος [12][13][14]
Έτος Πληθυσμός
1991 32 (137)
2001 28 (143)
2011 21 (110)
Πραγματικός (de facto) [10][11][2]
Έτος Πληθυσμός
1961 38 (160)
1971 39 (151)
1981 31 (168)
1991 31 (149)
2001 28 (144)
2011 21 (107)

(σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως Αχίλλειον

Ο οικισμός αναγνωρίστηκε το 1918 και προσαρτήθηκε στην κοινότητα Γέρμαν του νομού Φλωρίνης. Το 1920 προσαρτήθηκε στην κοινότητα Νιβίστης. Το 1926 μετονομάστηκε σε ΄Άγιος Αχίλλειος

Ως ΄Άγιος Αχίλλειος

Το 1942 ο οικισμός πέρασε στον νομό Καστοριάς, για να επανέλθει στον νομό Φλωρίνης το 1944

  • Με το ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997 ο οικισμός αποσπάστηκε από την κοινότητα Αγίου Αχιλλείου και προσαρτήθηκε στον δήμο Πρεσπών

(Πηγή:[3])

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, ερειπωμένη μονή του 10ου αιώνα (968), οικοδομημένη από τον τσάρο των Βουλγάρων Σαμουήλ για να μεταφέρει σ’ αυτήν τα λείψανα του Αγίου Αχιλλείου (Αχιλλίου) από την μητροπολιτική εκκλησία της Λάρισας, όταν κατέλαβε τη θεσσαλική πόλη. Στο διακανονικό του ναού αυτού τοποθετήθηκε το λείψανο του Αγίου Αχιλλείου, ενώ στο δεξιό κλίτος του τάφηκε ο Σαμουήλ. Από τις μεγαλύτερες της κατηγορίας της με διαστάσεις 22 Χ 45μ., η βασιλικήείναι τρίκλιτη, ξυλόστεγη, με νάρθηκα, με δύο ψηλές πεσσοστοιχίες που φέρουν από δύο σειρές τόξων. Είναι κτισμένη στη βάση μικρού λόφου, με ενσωματωμένο οικοδομικό υλικό, από κτίσματα αρχαίας πόλης (πιθανόν της Λύκης, ρωμαϊκού/βυζαντινού οικισμού, όπως μαρτυρούν ανασκαφείσες επιγραφές), όπως έχει συμβεί και με τις άλλες εκκλησίες της νησίδας.[15]
  • Η Βασιλική των Δώδεκα Αποστόλων, ερειπωμένη εκκλησία του 11ου αιώνα
  • Η μονή Παναγίας Πορφύρας, στο νοτιοανατολικό άκρο της νησίδας, που διατηρεί στο καθολικό της τοιχογραφίες των 15ου, 16ου και 18ου αιώνων
  • Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου (14ος αιώνας)
  • Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, μικρή μονόκλιτη βασιλική του 15ου αιώνα που διασώζει τις τοιχογραφίες της[8][7][16]

Φωτογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου  
Η γέφυρα του Αγίου Αχιλλείου  
Άποψη της νησίδας  

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Άγιος Αχίλλειος ΦΛΩΡΙΝΑΣ, Δήμος ΠΡΕΣΠΩΝ». buk.gr. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022. 
  2. 2,0 2,1 https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous
  3. 3,0 3,1 «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022. 
  4. «Άγιος Αχίλλειος: το νησάκι στις Πρέσπες». Greek-CrossRoads. 14 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022. 
  5. «Άγιος Αχίλλειος Λαρίσης ο Θαυματουργός». ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ. 14 Μαΐου 2021. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022. 
  6. 6,0 6,1 Εκδόσεις «Ελλάδα»
  7. 7,0 7,1 7,2 «Διακοπές», σ. 956
  8. 8,0 8,1 8,2 «Κορφές», τ. 117
  9. 9,0 9,1 Δομή 35:105
  10. 10,0 10,1 ΠΛ 1:169
  11. 11,0 11,1 ΠΛΜ 1:449
  12. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdf
  13. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdf
  14. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdf
  15. «Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Βασιλική Αγίου Αχιλλείου». odysseus.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022. 
  16. https://web.archive.org/web/20140112193106/http://www.ktelflorinas.gr/%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%BF%CE%B8%CE%AD%CE%B1%CF%84%CE%B1/%CF%80%CF%81%CE%AD%CF%83%CF%80%CE%B5%CF%82-%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%BF%CE%B8%CE%AD%CE%B1%CF%84%CE%B1

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006 (ΠΛΜ)
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963 (ΠΛ)
  • Εγκυκλοπαίδεια Δομή, 1996, 2002-4
  • Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
  • Περιοδικό «Κορφές», τεύχος 117 (άρθρο Λάζαρου Παμπέρη)
  • Περιοδικό «Διακοπές», εκδ. Δ.Ο.Λ., 2010

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]