Κυβέρνηση Δημητρίου Γούναρη 1915

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Πρώτη κυβέρνηση Γούναρη
Royal Coat of Arms of Greece (1863-1936).svg
Βασιλευομένη Δημοκρατία
Dimitrios Gounaris - 02.jpg
Ημερομηνία σχηματισμού25 Φεβρουαρίου 1915
Ημερομηνία διάλυσης10 Αυγούστου 1915
Πρόσωπα και δομές
Αρχηγός ΚράτουςΚωνσταντίνος Α΄ της Ελλάδας
Πρόεδρος ΚυβέρνησηςΔημήτριος Γούναρης
Συνολικός αριθμός Μελών9
Κατάσταση στο νομοθετικό σώμακυβέρνηση μειοψηφίας
Ιστορία
ΕκλογέςΕλληνικές βουλευτικές εκλογές Μαΐου 1915
Θητεία νομοθετικού σώματοςχωρίς κοινοβούλιο
ΠροηγούμενηΚυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου 1910
ΔιάδοχηΚυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου 1915

Η κυβέρνηση Δημητρίου Γούναρη του 1915 (Φεβρουάριος - Αύγουστος 1915), ήταν η πρώτη κυβέρνηση της περιόδου του Εθνικού Διχασμού.
Διορίστηκε από το βασιλιά Κωνσταντίνο Α΄ μετά την παραίτηση του Ελευθερίου Βενιζέλου από την πρωθυπουργία και την πτώση της κυβέρνησής του εξαιτίας της διαφωνίας του με τα Ανάκτορα για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην εκστρατεία της Καλλίπολης στο πλευρό των συμμάχων της Αντάντ.

Πιο συγκεκριμένα,ο Βενιζέλος επεδίωκε να συμμετάσχει η Ελλάδα στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των δυνάμεων της Αντάντ, επιδίωξη που ο Κωνσταντίνος δεν συμμεριζόταν.[1]
Ο βασιλιάς πρότεινε στον Αλέξανδρο Ζαΐμη, ήπιο βασιλόφρονα, να αναλάβει τον σχηματισμό κυβέρνησης. Ο Ζαΐμης αφού απέτυχε να συγκεντρώσει την απαραίτητη - λόγω πλειοψηφίας - κοινοβουλευτική στήριξη των Φιλελευθέρων, επέστρεψε την εντολή.
Ο Κωνσταντίνος κατόπιν ανέθεσε τον σχηματισμό κυβέρνησης, στον Δημήτριο Γούναρη, ο οποίος εκτός του ότι εκπροσωπούσε την αντι-βενιζελική μερίδα στη Βουλή, είχε και ταυτόσημες απόψεις με το βασιλιά, στο θέμα των συμμαχιών στον πόλεμο, προτιμώντας την ουδετερότητα που λειτουργούσε υπέρ των «Κεντρικών Δυνάμεων», αφού αυτές δεν είχαν αξιόλογο ναυτικό. Η κυβερνηση Γούναρη, - όπως αφηγείται ο αντιβενιζελικός Τύπος της εποχής - , συνέχισε την ευμενή προς την Αντάντ ουδετερότητα, ροκανίζοντας χρόνο σε διαπραγματεύσεις για συγκεκριμένες διασφαλίσεις που στην πραγματικότητα δεν την ενδιέφεραν, ενώ κατήγγειλε την προηγούμενη κυβέρνηση Βενιζέλου ως άνευ όρων υποχωρητική μέχρι και φιλο-βουλγαρική στην επιδίωξή της για την Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη. [2][3]

Επειδή ήταν βέβαιο, ότι η νέα κυβέρνηση Γούναρη, δεν μπορούσε να αποσπάσει την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής (αφού την υποστήριζαν μόνο 30 βουλευτές[4]), ο βασιλιάς προκήρυξε εκλογές για τις 31 Μαΐου 1915. Οι εκλογές του Μαΐου, επιβεβαίωσαν την φιλο-ανταντική στάση του λαού [4] αλλά και την δύναμη του Βενιζέλου, παρά τη φαινομενική του αδιαφορία για το αποτέλεσμα των εκλογών.[εκκρεμεί παραπομπή]. Το πρώτο φιλομοναρχικό κόμμα στην Ελλάδα που μόλις είχε ιδρύσει ο Γούναρης, το Κόμμα των Εθνικοφρόνων, κατάφερε να εκλέξει μόνο 95 βουλευτές, έναντι 156 του κόμματος των «Φιλελευθέρων».[5]
Ο Γούναρης ωστόσο, λόγω της πλευρίτιδας του βασιλιά Κωνσταντίνου, συνέχισε να κυβερνά και να εφαρμόζει την φιλο-γερμανική πολιτική των Ανακτόρων μέχρι τις 10 Αυγούστου, οπότε και ο υγιής πλέον βασιλιάς όρκισε τη νέα κυβέρνηση Βενιζέλου που έμελε να διαλυθεί ξανά από το βασιλιά, δύο μήνες αργότερα.

Τα πλοία της Αντάντ, μεταφέροντας στρατιώτες στην Καλλίπολη, παραβιάζουν την ελληνική ουδετερότητα αγκυροβολώντας στο λιμάνι της Λήμνου, Απρίλιος 1915

Σύνθεση υπουργικού συμβουλίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

[6]

- αντικαταστάθηκε στις 5 Ιουλίου 1915 από τον Δημήτριο Γούναρη

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Νίκος Αλιβιζάτος: «Εισαγωγή στην ελληνική συνταγματική ιστορία 1821-1941», τόμος Α', σελ.110, εκδ. "Σάκουλα", 1981
  2. Παπαδημητρίου, Δέσποινα (1990). Λεονταρίτης, Γεώργιος, επιμ. «Ο ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ Ο ΔΙΧΑΣΜΟΣ 1914-1917». Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών Διατριβών. Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου. σελίδες 55–62. doi:10.12681/eadd/28581. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2020. 
  3. Hassiotis, Loukianos (8 Οκτωβρίου 2014). «Greece». 1914-1918-online. International Encyclopedia of the First World War. Freie Universität Berlin. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Αυγούστου 2015. Ανακτήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2020. 
  4. 4,0 4,1 Ηλίας Νικολακόπουλος: «ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ 1910 - 1920: Ελευθέριος Βενιζέλος από τον θρίαμβο στην ήττα», https://eclass.uoa.gr/modules/document/?course=PSPA154
  5. Ντέικιν Ντάγκλας «Η ενοποίηση της Ελλάδας 1770-1923». "Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας", σελ. 441
  6. Γενική γραμματεία της κυβέρνησης:http://www.ggk.gov.gr/?p=871