Καταλανική Δημοκρατία (2017)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Καταλανική Δημοκρατία
República Catalana (Καταλανικά)
Republica Catalana (Οξιτανικά)
República Catalana (Ισπανικά)

Σημαία

Σύμβολο
Τοποθεσία της Καταλονίας στην Ευρώπη
και μεγαλύτερη πόλη Βαρκελώνη
Καταλονικά, Οξιτανικά, Ισπανικά
Κάρλες Πουτζδεμόν
Ιστορικά
Δημοψήφισμα ανεξαρτησίας
• Ανακήρυξη ανεξαρτησίας
• Ισπανική παρέμβαση

1 Οκτωβρίου 2017

27 Οκτωβρίου 2017

28 Οκτωβρίου 2017
 • Σύνολο
32.108 km2 km2
Πληθυσμός
 • Απογραφή 2017 

7.522.596  
Νόμισμα Ευρώ (EU)
(UTC +2) Ώρα Κεντρικής Ευρώπης
Internet TLD .cat
Οδηγούν από δεξιά
Κωδικός κλήσης ++34 93 (στην Βαρκελώνη)
+34 97 (στην υπόλοιπη Καταλονία)

Η Καταλανική Δημοκρατία (καταλανικά: República Catalana‎, ισπανικά: República Catalana, οξιτανικά: Republica Catalana) είναι ένα μονομερώς ανακηρυγμένο κράτος στην Ιβηρική χερσόνησο[1]. Το Κοινοβούλιο της Καταλονίας κήρυξε την ανεξαρτησία της περιοχής από την Ισπανία εν μέσω συνταγματικής κρίσης με αφορμή το δημοψήφισμα της 1ης Οκτωβρίου 2017 για την ανεξαρτησία της Καταλονίας.[2]

Λίγα λεπτά αφότου το καταλανικό κοινοβούλιο ανακήρυξε την ανεξαρτησία από την Ισπανία, η Ισπανική Γερουσία ενεργοποίησε το Άρθρο 155 του Ισπανικού Συντάγματος του 1978, το οποίο επιτρέπει στην ισπανική κυβέρνηση να επιβάλει άμεση κυριαρχία στην Καταλονία[3]. Λίγο αργότερα ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι διέλυσε το Κοινοβούλιο της Καταλονίας, απέλυσε το Εκτελεστικό Συμβούλιο και ανακοίνωσε έκτακτες περιφερειακές εκλογές για τις 21 Δεκεμβρίου 2017[4]Από τις 30 Οκτωβρίου η κεντρική κυβέρνηση στη Μαδρίτη πήρε υπό τον έλεγχό της την διοίκηση της επαρχίας.[5]

Ως σήμερα η Καταλανική Δημοκρατία δεν έχει αναγνωριστεί από κανένα κυρίαρχο κράτος και η διεθνής κοινότητα τη θεωρεί τμήμα του Βασιλείου της Ισπανίας.[6]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρασκήνιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα δημοψήφισμα ανεξαρτησίας, το οποίο ανεστάλη από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ισπανίας αφού σύμφωνα με την Ισπανική κυβέρνηση ήταν παράνομο, διεξήχθη στην Καταλονία την 1η Οκτωβρίου 2017. Το ερώτημα του δημοψηφίσματος, στο οποίο οι ψηφοφόροι απαντούσαν με "Ναι" ή "Όχι", ήταν το "Θέλετε η Καταλονία να γίνει ένα ανεξάρτητο κράτος υπό τη μορφή μιας δημοκρατίας;". Το ''Ναι'' κέρδισε με συντριπτική πλειοψηφία, με 2.044.308 ψηφοφόρους (92.01%) να ψηφίζουν υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ 177.547 ψηφοφόροι ψήφισαν κατά της ανεξαρτησίας, και η συνολική συμμετοχή ανήλθε στο 43.03% και εν μέσω ερωτημάτων σχετικά με τη συμμόρφωση με τους βασικούς κανονισμούς ψηφοφορίας.[7][8][9][10]

Σε μια διφορούμενη ομιλία κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικής συνεδρίασης στο Κοινοβούλιο της Καταλονίας στις 10 Οκτωβρίου, ο Κάρλες Πουτζδεμόν δήλωσε ότι «η Καταλονία είχε κερδίσει το δικαίωμα να είναι ανεξάρτητο κράτος» και ότι υπερασπίστηκε «την εντολή του λαού της Καταλονίας να γίνει ανεξάρτητη δημοκρατία». Ωστόσο, ανακοίνωσε αμέσως ότι το κοινοβούλιο πρέπει να αναστείλει μια επίσημη διακήρυξη ανεξαρτησίας προκειμένου να συνεχίσει το διάλογο με την ισπανική κυβέρνηση. Ο Πουτζδεμόν και άλλοι βουλευτές υπέρ της ανεξαρτησίας υπέγραψαν τότε μια συμβολική ανακήρυξη ανεξαρτησίας χωρίς νομική ισχύ.[11] Στις 11 Οκτωβρίου, μετά από έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου που είχε ως στόχο να αντιμετωπίσει τα γεγονότα της προηγούμενης ημέρας, ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι ανακοίνωσε ότι ζητούσε επισήμως από την κυβέρνηση της Καταλονίας να επιβεβαιώσει εάν είχε δηλώσει ανεξαρτησία πριν από τις 16 Οκτωβρίου στις 10 π.μ και μέχρι τις 19 Οκτωβρίου για να ανακαλέσει όλες τις θεωρούμενες παράνομες πράξεις, εάν είχε δοθεί καταφατική απάντηση ή και καθόλου απάντηση.[12] Αυτή η απαίτηση ήταν μια τυπική προϋπόθεση που απαιτείται για να ενεργοποιηθεί το άρθρο 155 του ισπανικού Συντάγματος, μια αποκαλούμενη "πυρηνική επιλογή" που θα επέτρεπε στην ισπανική κυβέρνηση να αναστείλει την πολιτική αυτονομία της Καταλονίας και να επιβάλει άμεση εξουσία από τη Μαδρίτη.[13][14][15] Η πίεση που ασκήθηκε στο πλαίσιο του συνασπισμού υπέρ της ανεξαρτησίας, ιδιαίτερα από την Υποψηφιότητα Λαϊκής Ενότητας, απαίτησε μια σαφή επιβεβαίωση της καταλανικής ανεξαρτησίας, απειλώντας να αποσύρει την κοινοβουλευτική στήριξή της από την κυβέρνηση Πουτζδεμόν εάν ανακαλέσει την απαίτησή της για ανεξαρτησία.[16] Στην επίσημη απάντησή του στην απαίτηση του Ραχόι, που βιαζόταν την αρχική προθεσμία των πέντε ημερών, ο Πουτζδεμόν απέτυχε να διευκρινίσει εάν είχε ανακηρυχθεί ανεξαρτησία και αντίθετα ζήτησε διαπραγματεύσεις για τους επόμενους δύο μήνες.[17][18] Η ισπανική κυβέρνηση απάντησε ότι αυτό δεν ήταν μια έγκυρη απάντηση στην απαίτησή της και αμφέβαλλε ότι η προσφορά του Πουτζδεμόν για διάλογο ήταν ειλικρινής λόγω της έλλειψης "σαφήνειας".[19][20] Η άρνηση της κυβέρνησης της Καταλονίας είτε να επιβεβαιώσει είτε να αρνηθεί την ανεξαρτησία της, έδωσε μια δεύτερη προθεσμία για να απαντήσει πριν την ενεργοποίηση του Άρθρου 155.[21][22]

Σημαία της Καταλονίας με λευκό αστέρι σε μπλε τριγωνικό φόντο, που προτείνεται από υποστηρικτές της ανεξαρτησίας ως η σημαία της νεοσύστατης Καταλανικής Δημοκρατίας.

Στις 19 Οκτωβρίου, ο Μαριάνο Ραχόι επιβεβαίωσε ότι η ισπανική κυβέρνηση θα ενεργοποιήσει το Άρθρο 155 και θα αναστείλει την αυτονομία της Καταλονίας ύστερα από μια συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στις 21 Οκτωβρίου, μετά από επιστολή του Πουτζδεμόν, στην οποία ανέφερε ότι η δήλωση ανεξαρτησίας είχε ανασταλεί αλλά ότι το καταλανικό κοινοβούλιο θα μπορούσε να επιλέξει να το ψηφίσει εάν η Ισπανία συνέχιζε την "καταστολή".[23] Στη συνέχεια, ο Ραχόι ανακοίνωσε ότι η ισπανική κυβέρνηση θα ασκήσει άμεση εξουσία επί του Κοινοβουλίου της Καταλονίας, προχωρώντας στην καθαίρεση του Πουτζδεμόν και ολόκληρης της καταλανικής κυβέρνησης από τα αξιώματά τους και θα προκηρύξει περιφερειακές εκλογές εντός έξι μηνών.[24][25][26]

Θεσμικές αντιδράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 26-27 Οκτωβρίου 2017 μια συζήτηση για μια πιθανή κήρυξη της ανεξαρτησίας πραγματοποιήθηκε στο Κοινοβούλιο της Καταλονίας[27], ταυτόχρονα με την συζήτηση της Ισπανικής Γερουσίας για την άμεση κυβέρνηση στην Καταλονία[28]. Στο τέλος της συζήτησης, το καταλανικό κοινοβούλιο ψήφισε μια μονομερή διακήρυξη της ανεξαρτησίας η οποία πέρασε με 70 ψήφους υπέρ, 10 κατά. Δύο Βουλευτές είχαν λευκή ψήφο, και οι 52 βουλευτές του Κόμματος των Πολιτών, του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Καταλονίας και του Λαϊκού Κόμματος μποϊκόταραν την ψηφοφορία.[29][30]. Σε απάντηση, ο Πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι διέλυσε το Κοινοβούλιο της Καταλονίας, απέλυσε το Εκτελεστικό Συμβούλιο και ανακοίνωσε έκτακτες περιφερειακές εκλογές για τις 21 Δεκεμβρίου 2017, μετά την ενεργοποίηση του Άρθρου 155 από την Ισπανική Γερουσία.

Λίγο μετά την ανακοίνωση του Ραχόι, ο διευθυντής της Καταλανικής Αστυνομίας Πέρε Σολέρ ι Καμπίνς, απέστειλε μια αποχαιρετιστήρια επιστολή αναγνωρίζοντας με αυτό τον τρόπο την απομάκρυνσή του από την ισπανική κυβέρνηση. Ο Πουτζντεμόν ζήτησε από τους Καταλανούς να αντισταθούν δημοκρατικά στην επιβολή του Άρθρου 155, αλλά δεν διευκρίνισε αν θα αναγνωρίσει ή αν θα αρνηθεί τις εντολές της ισπανικής κυβέρνησης.[31][32]

Το Γενικό Συμβούλιο της Κοιλάδας του Αράν, αυτόνομη περιφέρεια της Καταλονίας από το 2015 (με παρόμοιους όρους όπως η αυτόνομη κοινότητα της Καταλονίας εντός της Ισπανίας) ανακοίνωσε ότι θα κάνει μια έκτακτη συνάντηση στις 30 Οκτωβρίου για να αξιολογήσει τις συνέπειες της ανακήρυξης ανεξαρτησίας καθώς και να αποφασίσει εάν θα ανακηρύξει ή όχι την ανεξαρτησία του από την Καταλονία.[33][34][35]

Διεθνείς σχέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διεθνής αναγνώριση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  Ισπανία
  Καταλονία
  Κράτη που αναγνωρίζουν επίσημα την Καταλανική Δημοκρατία
  Κράτη που δεν αναγνωρίζουν την Καταλανική Δημοκρατία
  Κράτη που έχουν δηλώσει ουδέτερη στάση
  Κράτη που δεν έχουν δηλώσει την θέση τους για την Καταλανική Δημοκρατία, ή η θέση τους δεν είναι ξεκάθαρη

Μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της από την Ισπανία, η Καταλανική Δημοκρατία δεν έχει λάβει αναγνώριση από κάποιο κυρίαρχο κράτος.[6]

[36] Προς το παρόν, οι εξής 60 χώρες έχουν ανακοινώσει ότι δεν αναγνωρίζουν την Καταλανική Δημοκρατία ως κυρίαρχη οντότητα και υποστηρίζουν την εδαφική ενότητα και τη συνταγματική τάξη της Ισπανίας.[37][38]

Την ίδια στιγμή, μερικές χώρες έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για αναγνώριση. Ένας βουλευτής από το κυβερνών Κόμμα Κέντρου της Φινλανδίας σκέφτεται να προτείνει ψηφοφορία για την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Καταλονίας στο εθνικό κοινοβούλιο[101]. Ένας βουλευτής στην Αργεντινή εξέφρασε επίσης ενδιαφέρον για ψηφοφορία στο κοινοβούλιο της χώρας του. Η Βενεζουέλα και η Βόρεια Κορέα έχουν μιλήσει πρόσφατα υποστηρίζοντας την Καταλανική κυριαρχία, αλλά δεν έχουν προβεί ακόμα σε επίσημη αναγνώριση[102].

Αναγνώριση από άλλες μη κυρίαρχες ή αμφισβητούμενες οντότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένας βουλευτής από την μερικώς αναγνωρισμένη Νότια Οσσετία επισκέφθηκε πρόσφατα τη Βαρκελώνη και εξέφρασε υποστήριξη για μια ανεξάρτητη Καταλονία και την ενίσχυση των δεσμών με την Ισπανία. Η Αμπχαζία και η Νότια Οσσετία έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για την αναγνώριση της Καταλανικής Δημοκρατίας αν λάβουν σχετικό αίτημα από την Καταλονία.[103][104] Το Υπουργείο Εξωτερικών της Δημοκρατίας του Αρτσάχ εξέδωσε ανακοίνωση υποστήριξης, λέγοντας ότι "Πιστεύουμε ότι είναι σημαντική η επίτευξη λύσης στην πολιτική κρίση μεταξύ της Βαρκελώνης και της Μαδρίτης αποκλειστικά με ειρηνικά μέσα, μέσω διαλόγου."[105]

Ο Φλαμανδός Υπουργός-Πρόεδρος, Γκερτ Μπουρζουά, εξέφρασε υποστήριξη για την Καταλανική Δημοκρατία, αλλά δήλωσε ότι η απόφαση είναι στα χέρια της Βελγικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης.[106] Ο Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης της Κορσικής, Ζαν-Γκι Ταλαμόνι, εξέφρασε την υποστήριξή του για την καταλανική ανεξαρτησία, αλλά η αναγνώριση είναι εντελώς συμβολική[107]. Η Κυβέρνηση της Σκωτίας εξέφρασε την υποστήριξή της για την αυτοδιάθεση των Καταλανών, δηλώνοντας ότι "καταλαβαίνουν και σέβονται τη θέση της Καταλανικής Κυβέρνησης."[108]

Ιδιότητα μέλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ως περιοχή της Ισπανίας, η αυτόνομη κοινότητα της Καταλονίας είναι επίσης μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), της Ευρωζώνης και της Ζώνης Σένγκεν. Πριν από την ανακήρυξη, διεξήχθη συζήτηση σχετικά με το κατά πόσον μια ανεξάρτητη Καταλονία θα μπορούσε να παραμείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις συναφείς διεθνείς συμφωνίες ή αν, μετά την ανεξαρτησία, θα βρισκόταν εκτός αυτών των ρυθμίσεων. Η απόσπαση μέρους ενός έθνους-μέλους δεν αντιμετωπίζεται ειδικά στις Συνθήκες της ΕΕ, αν και έχουν δοθεί νομικές απόψεις τόσο στην περίπτωση της Καταλονίας όσο και κατά τη διάρκεια της συζήτησης γύρω από το δημοψήφισμα για τη ανεξαρτησία της Σκωτίας το 2014[109][110]. Το «δόγμα Πρόντι» που ακολουθείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι μία περιοχή που αποχωρεί από ένα κράτος-μέλος, θα εξέλθει και από την ΕΕ και θα πρέπει να υποβάλει αίτηση για ένταξη ως εξωτερικό έθνος[111].

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι η ανακήρυξη ανεξαρτησίας "δεν άλλαξε τίποτα" και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ασχοληθεί μόνο με την ισπανική κυβέρνηση, ενώ παράλληλα καλεί την Ισπανία να χρησιμοποιήσει τη "δύναμη των επιχειρημάτων, όχι το επιχείρημα της δύναμης."[112]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Catalan parliament votes to declare independence from Spain». Guardian. 27 October 2017. https://www.theguardian.com/world/2017/oct/27/spanish-pm-mariano-rajoy-asks-senate-powers-dismiss-catalonia-president. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  2. «Catalan parliament declares independence from Spain». Reuters. 27 October 2017. https://www.reuters.com/article/us-spain-politics-catalonia-independence/catalan-parliament-declares-independence-from-spain-idUSKBN1CW1WO. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  3. «Catalan crisis: Spain PM Rajoy demands direct rule». BBC. 27 October 2017. http://www.bbc.com/news/world-europe-41771294. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  4. Ponce de León, Rodrigo (27 October 2017). «Rajoy cesa a Puigdemont y su Govern y convoca elecciones para el 21 de diciembre» (στα Spanish). eldiario.es. http://www.eldiario.es/politica/Rajoy-cesa-Puigdemont-Govern_0_701680927.html. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  5. «Σκληρή μάχη για το μέλλον της Καταλονίας». In.gr. 2017-10-30. http://news.in.gr/world/article/?aid=1500170995. Ανακτήθηκε στις 2017-11-01. 
  6. 6,0 6,1 Sandford, Alasdair (27 October 2017). «Catalonia: what direct rule from Madrid could mean» (στα αγγλικά). euronews. http://www.euronews.com/2017/10/27/catalonia-what-direct-rule-from-madrid-could-mean. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  7. «Catalan referendum results» (στα αγγλικά). Government of Catalonia. 2 October 2017. http://www.govern.cat/pres_gov/govern/ca/monografics/303541/govern-trasllada-resultats-definitius-referendum-l1-doctubre-parlament-catalunya.html. Ανακτήθηκε στις 3 October 2017. 
  8. «El Govern anuncia un 90% de 'síes' entre las 2.262.424 papeletas contadas y asegura haber escrutado el 100,88% de votos» (στα Spanish). El Mundo. 2 October 2017. http://www.elmundo.es/cataluna/2017/10/02/59d1725fca4741da328b458d.html. Ανακτήθηκε στις 3 October 2017. 
  9. «Catalan independence referendum: Region votes overwhelmingly for independence from Spain». The Independent. 2 October 2017. http://www.independent.co.uk/news/world/europe/catalan-independence-referendum-catalonia-vote-secession-spain-violence-police-a7977676.html. 
  10. Hilary Clarke, Isa Soares and Vasco Cotovio (2 October 2017). «Catalonia referendum plunges Spain into political crisis». CNN. http://www.cnn.com/2017/10/01/europe/catalonia-spain-independence-referendum-result/index.html. Ανακτήθηκε στις 4 October 2017. 
  11. Sanchez, Ray; Gallón, Natalie (10 October 2017). «Catalonia's president puts off declaration of split from Spain». CNN (Barcelona). http://edition.cnn.com/2017/10/10/europe/catalonia-independence-declaration-delayed-spain/index.html. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  12. Ponce de León, Rodrigo (11 October 2017). «El Gobierno exige que Puigdemont aclare su posición sobre la independencia antes del lunes» (στα Spanish). eldiario.es. http://www.eldiario.es/politica/Rajoy-democracia-momentos-historia-reciente_0_696081134.html. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  13. Ponce de León, Rodrigo (11 October 2017). «Rajoy anuncia el requerimiento a la Generalitat previo a la aplicación del artículo 155» (στα Spanish). eldiario.es. http://www.eldiario.es/politica/Rajoy_0_696080511.html. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  14. «Spain moves towards activating "nuclear option" on Catalonia crisis». Reuters. 11 October 2017. https://www.reuters.com/article/spain-politics-catalonia-government/spain-moves-towards-activating-nuclear-option-on-catalonia-crisis-idUSE8N1AD01F. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  15. Rogers, Jon (11 October 2017). «Catalonia crisis: Rajoy opens way to suspending region's self-rule». Daily Express. http://www.express.co.uk/news/world/865153/Catalonia-independence-referendum-Mariano-Rajoy-Article-155-Puigdemont. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  16. McLaughlin, Kelly (15 October 2017). «Catalan leader has until Monday morning to tell Madrid whether he did or didn't declare independence as Spain teeters on verge of splitting». Daily Mail. http://www.dailymail.co.uk/news/article-4981996/Catalonia-s-separatist-movement-danger-splitting.html. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  17. «Catalonia leader Puigdemont fails to clarify independence bid». BBC News. 16 October 2017. http://www.bbc.com/news/world-europe-41632084. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  18. Vallespín, Ivanna (16 October 2017). «Puigdemont letter fails to provide clear answer on independence declaration». El País. https://elpais.com/elpais/2017/10/16/inenglish/1508138246_000760.html. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  19. «El Gobierno cree que la carta de Puigdemont "parece que no responde a lo que se le ha solicitado"» (στα Spanish). eldiario.es. 16 October 2017. http://www.eldiario.es/politica/Gobierno-considera-valida-respuesta-Puigdemont_0_697830296.html. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  20. Ponce de León, Rodrigo (16 October 2017). «El Gobierno duda de la oferta de diálogo de Puigdemont y pone en marcha el segundo requerimiento» (στα Spanish). eldiario.es. http://www.eldiario.es/politica/Gobierno_0_697830345.html. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  21. Jones, Sam (16 October 2017). «Catalan president Carles Puigdemont ignores Madrid's ultimatum». The Guardian (Madrid). https://www.theguardian.com/world/2017/oct/16/catalan-president-carles-puigdemont-ignores-madrids-ultimatum. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  22. Couzens, Gerard (16 October 2017). «Furious Spain sets Catalonia new deadline as it REFUSES to confirm independence». Daily Express. http://www.express.co.uk/news/world/866931/Catalonia-latest-news-independence-Puigdemont-Spain-direct-rule. Ανακτήθηκε στις 16 October 2017. 
  23. «Spain moves to suspend Catalan autonomy». BBC News. 19 October 2017. http://www.bbc.com/news/world-europe-41678086. Ανακτήθηκε στις 19 October 2017. 
  24. Ponce de León, Rodrigo (21 October 2017). «Rajoy aprueba la intervención completa de Catalunya para cesar al Govern y convocar elecciones» (στα Spanish). eldiario.es. http://www.eldiario.es/politica/Rajoy-activa-intervenir-Catalunya_0_699580194.html. Ανακτήθηκε στις 21 October 2017. 
  25. Burgen, Stephen (21 October 2017). «Catalonia crisis escalates as Spain set to impose direct rule within days». The Guardian (Barcelona). https://www.theguardian.com/world/2017/oct/21/catalonai-crisis-spain-rajoy-direct-rule. Ανακτήθηκε στις 21 October 2017. 
  26. «Catalonia independence: Spain pushes to remove leaders». BBC News. 21 October 2017. http://www.bbc.com/news/world-europe-41704759. Ανακτήθηκε στις 21 October 2017. 
  27. «Catalan crisis: Regional MPs debate Spain takeover bid». BBC. 26 October 2017. http://www.bbc.com/news/world-europe-41760832. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  28. «Catalan crisis: Spain PM Rajoy demands direct rule». BBC. 27 October 2017. http://www.bbc.com/news/world-europe-41771294. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  29. «Los letrados del Parlament advierten de que la votación de la DUI es ilegal» (στα es). 20 minutos. 27 October 2017. http://www.20minutos.es/noticia/3171812/0/letrados-parlament-advierten-votacion-propuesta-dui-ilegal/. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  30. «Catalan parliament declares independence from Spain». BBC. 27 October 2017. http://www.bbc.com/news/world-europe-41780116. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  31. «Carles Puigdemont pide “oposición democrática” a la aplicación del 155» (στα Spanish). La Vanguardia. 28 October 2017. http://www.lavanguardia.com/politica/20171028/432420321067/puigdemont-comparecencia-articulo-155-dui-catalunya.html. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  32. «Són els parlaments els que escullen o cessen els presidents» (στα cat). El Món. 28 October 2017. http://elmon.cat/politica/puigdemont-son-parlaments-que-escullen-cessen-presidents. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  33. «El gobierno del Aran se reunirá este lunes para abordar las consecuencias de la DUI» (στα Spanish). La Vanguardia. 27 October 2017. http://www.lavanguardia.com/politica/20171027/432393056423/gobierno-aran-reunira-lunes-abordar-conscuencias-dui.html. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  34. «La Vall d'Aran hará un pleno sobre su encaje en Catalunya» (στα spanish). El Periódico. 27 October 2017. http://www.elperiodico.com/es/politica/20171027/vall-aran-plantea-independizarse-catalunya-6385222. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  35. «El 'derecho a decidir' del Valle de Arán: "Si hay independencia, nos vamos con España"» (στα spanish). El Confidencial. 27 October 2017. https://www.elconfidencial.com/espana/cataluna/2017-09-25/valle-aran-cataluna-derecho-a-decidir-vielha_1448606/. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  36. Sandford, Alasdair (27 October 2017). «Catalonia: what direct rule from Madrid could mean» (στα αγγλικά). euronews. http://www.euronews.com/2017/10/27/catalonia-what-direct-rule-from-madrid-could-mean. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  37. Smith-Spark, Laura (27 October 2017). «Catalonia declares independence from Spain as political crisis deepens» (στα αγγλικά). CNN. http://edition.cnn.com/2017/10/27/europe/catalonia-independence-spain/index.html. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  38. «Catalonia live updates: UK and Germany refuse to recognise region's declaration of independence». The Independent. 27 October 2017. http://www.independent.co.uk/news/world/europe/catalonia-independence-live-latest-news-updates-spain-barcelona-parliament-rajoy-puigdemont-a8023256.html. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  39. «Albanian Ambassador to Spain about Albania’s stance on Catalonia and comparison to Kosovo». 28 October 2017. http://top-channel.tv/english/albanian-ambassador-to-spain-about-albanias-stance-on-catalonia-and-comparison-to-kosovo/. Ανακτήθηκε στις 29 October 2017. 
  40. d’Andorra, Govern (27 October 2017). «El Govern considera que Catalunya continua essent una part integrant d’Espanya i apel·la al diàleg per resoldre la situació http://zpr.i». @GovernAndorra. https://twitter.com/GovernAndorra/status/923977972155109376. 
  41. «La Argentina pidió "restablecer la legalidad y el orden constitucional" tras la declaración de independencia de Cataluña» (στα Spanish). Infobae. 27 October 2017. https://www.infobae.com/politica/2017/10/27/la-argentina-pidio-restablecer-la-legalidad-y-el-orden-constitucional-tras-la-declaracion-de-independencia-de-cataluna/. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  42. «Australia respeta la integridad territorial de España» (στα Spanish). WRadio. 28 October 2017. http://www.wradio.com.co/noticias/internacional/australia-respeta-la-integridad-territorial-de-espana/20171028/nota/3621684.aspx. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  43. «Die EU zeigt Katalonien die kalte Schulter» (στα German). Vorarlberg Online. 27 October 2017. http://www.vol.at/die-eu-zeigt-katalonien-die-kalte-schulter/apa-1438894180. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  44. «Azerbaijan supports territorial integrity&sovereignty of #Spain within its internationally recognized borders.». https://twitter.com/HikmetHajiyev/status/924176574324330496. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  45. «Crise en Catalogne: Charles Michel, Didier Reynders et... la N-VA réagissent». DH.be. 27 October 2017. http://www.dhnet.be/actu/monde/crise-en-catalogne-charles-michel-didier-reynders-et-la-n-va-reagissent-59f35737cd703cdd751caaeb. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  46. «Ministro boliviano considera correctas las decisiones de Rajoy sobre Cataluña» (στα Spanish). eldiario.es. 28 October 2017. http://www.eldiario.es/politica/Ministro-boliviano-decisiones-Rajoy-Cataluna_0_702029807.html. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  47. «Brasil não reconhece declaração de independência da Catalunha» (στα Portugese). Poder 360. 28 October 2017. https://www.poder360.com.br/governo/brasil-nao-reconhece-declaracao-de-independencia-da-catalunha/. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  48. «(DF) Bulgaria Supports Territorial Integrity of Spain». European News. 27 October 2017. http://www.europe.easybranches.com/bulgaria/-DF--Bulgaria-Supports-Territorial-Integrity-of-Spain-86107. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  49. «Canada recognizes 'a united Spain': official». Yahoo News. 27 October 2017. https://www.yahoo.com/news/canada-recognizes-united-spain-official-182721049.html. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  50. «Gobierno chileno afirma que no reconocerá “ningún acto o decisión independentista unilateral” sobre Cataluña» (στα Spanish). La Tercera. 27 October 2017. http://www.latercera.com/noticia/gobierno-chileno-afirma-no-reconocera-ningun-acto-decision-independentista-unilateral-cataluna/. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  51. «China offers support to Spanish government amid Catalonia crisis». 12 October 2017. https://www.reuters.com/article/us-spain-politics-catalonia-china/china-offers-support-to-spanish-government-amid-catalonia-crisis-idUSKBN1CH1DR. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  52. «Catalonia declares independence from Spain as political crisis deepens» (στα Spanish). CNN. 27 October 2017. http://cnnespanol.cnn.com/2017/10/27/el-mundo-reacciona-al-avance-de-la-declaracion-independentista-de-cataluna/. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  53. «Costa Rica desconoce declaración unilateral independencia de Cataluña» (στα Spanish). Prensa Latina. 27 October 2017. http://www.prensa-latina.cu/index.php?o=rn&id=127211&SEO=costa-rica-desconoce-declaracion-unilateral-independencia-de-cataluna. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  54. «Europa je uz Madrid: Vlade Republike Hrvatske, Ujedinjenog Kraljevstva, SR Njemačke, Francuske i Republike Srbije ne priznaju katalonsku neovisnost» (στα Croatian). 28 October 2017. https://hrvatska-danas.com/2017/10/28/europa-je-uz-madrid-vlade-republike-hrvatske-ujedinjenog-kraljevstva-sr-njemacke-francuske-i-republike-srbije-ne-priznaju-katalonsku-neovisnost/. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  55. «Chipre no reconoce la independencia de Cataluña y expresa preocupación» (στα Spanish). eldiario.es. 27 October 2017. http://www.eldiario.es/politica/Chipre-reconoce-independencia-Cataluna-preocupacion_0_701680971.html. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  56. «Česká republika nadále považuje Katalánsko za nedílnou součást Španělského království». http://www.mzv.cz/jnp/cz/udalosti_a_media/prohlaseni_a_stanoviska/ceska_republika_nadale_povazuje.html. 
  57. «República Dominicana respalda al Gobierno español». El País. https://elpais.com/Comentario/1509218722-b5c5b0ad91986bbc4d9cb0532f3a559e. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  58. «Inicio Noticias Artículo Ecuador se pronuncia ante la intervención de comunidad autónoma Cataluña» (στα Spanish). Ecuavisa. 27 October 2017. http://www.ecuavisa.com/articulo/noticias/actualidad/332481-ecuador-se-pronuncia-ante-intervencion-comunidad-autonoma. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  59. Ratas, Jüri (27 October 2017). «Estonia supports the territorial integrity and unity of Spain. Internal affairs must be solved according to their constitution and laws.» (στα αγγλικά). @ratasjuri. https://twitter.com/ratasjuri/status/923964845879373824. 
  60. «Ulkoministeri Soini Kataloniasta: "En näe tällaisia yksipuolisia itsenäisyysjulistuksia hedelmällisinä"» (στα Finnish). YLE. 27 October 2017. https://yle.fi/uutiset/3-9905685. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  61. France-Presse, Agence (27 October 2017). «Paris "ne reconnaît pas" la déclaration d'indépendance de la Catalogne (officiel) #AFP» (στα γαλλικά). @afpfr. https://twitter.com/afpfr/status/923962580057645058. 
  62. «Georgia fully supports the sovereignty and territorial integrity of the Kingdom of Spain and stands in solidarity W/ the Spanish Government.». https://twitter.com/MargvelashviliG/status/923928491317440512. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  63. «Germany refuses to recognize Catalonia independence move». Reuters. 27 October 2017. https://www.reuters.com/article/us-spain-politics-catalonia-germany/germany-refuses-to-recognize-catalonia-independence-move-idUSKBN1CW196?il=0. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  64. «Grecia rechaza declaración independencia Cataluña y apoya diálogo en España» (στα Spanish). La Vanguardia. 28 October 2017. http://www.lavanguardia.com/politica/20171028/432418044586/grecia-rechaza-declaracion-independencia-cataluna-y-apoya-dialogo-en-espana.html. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  65. «COMUNICADO SOBRE LA DECLARACIÓN INDEPENDENTISTA DE LA COMUNIDAD DE CATALUÑA.» (στα es). 27 October 2017. http://www.minex.gob.gt/noticias/Noticia.aspx?id=27403. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  66. «Honduras no reconoce la independencia de Cataluña y manifiesta su apoyo a España» (στα Spanish). El Heraldo. 27 October 2017. http://www.elheraldo.hn/pais/1120647-466/honduras-no-reconoce-la-independencia-de-catalu%C3%B1a-y-manifiesta-su-apoyo-a. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  67. «The declaration of Catalonian independence is a matter of Spanish internal affairs». Website of the Hungarian Government. http://www.kormany.hu/en/ministry-of-foreign-affairs-and-trade/news/the-declaration-of-catalonian-independence-is-a-matter-of-spanish-internal-affairs. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  68. «Menlu: Indonesia tidak akan mengakui kemerdekaan Catalonia» (στα Indonesian). detik.com. 28 October 2017. https://news.detik.com/berita/d-3703771/menlu-indonesia-tidak-akan-mengakui-kemerdekaan-catalonia. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  69. «Iraq says disappointed over Catalonia’s independence declaration». Iraqinews. 29 October 2017. https://www.iraqinews.com/features/iraq-says-disappoint-catalonias-independence-declaration/. Ανακτήθηκε στις 29 October 2017. 
  70. «Irish government will not recognise Catalonia's bid for independence». Irish Mirror. 27 October 2017. http://www.irishmirror.ie/news/irish-news/irish-government-not-recognise-catalonias-11421701. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  71. «Italian No to Catalan independence». Ansa. 27 October 2017. http://www.ansa.it/english/news/politics/2017/10/27/italian-no-to-catalan-independence-2_29433262-74a6-4f2b-a5d3-8b9bb602c6ac.html. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  72. «Kazakhstan Voices Support for Spain's Territorial Integrity Amid Catalan Crisis». Sputnik. 28 October 2017. https://sputniknews.com/europe/201710281058618731-kazakhstan-catalonia-spain-territorial-integrity/. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  73. «The official national position of Latvia on developments in Spain, in the autonomous community of Catalonia». http://www.mfa.gov.lv/en/news/latest-news/58232-the-official-national-position-of-latvia-on-developments-in-spain-in-the-autonomous-community-of-catalonia-2. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  74. Lebanon, MFA (28 October 2017). «Lebanon reaffirms support for Spain's territorial integrity» (στα ar). @GebranBassil. https://www.facebook.com/GebranBassil/photos/a.645022475554334.1073741882.207368492653070/1589708071085765/. 
  75. Lithuania, B. N. S. (27 October 2017). «#Lithuania supports Spain's territorial integrity, calls for dialogue, foreign minister @LinkeviciusL tells public radio #Catalonia» (στα αγγλικά). @BNSLithuania. https://twitter.com/BNSLithuania/status/923922513880547329. 
  76. «Xavier Bettel sur la Catalogne : «Il faut se mettre autour d’une table»» (στα French). 19 October 2017. https://www.lequotidien.lu/international/xavier-bettel-sur-la-catalogne-il-faut-se-mettre-autour-dune-table/. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  77. «Le Gouvernement du Mali ne reconnaît pas l’indépendance de la Catalogne» (στα French). 28 October 2017. http://news.abamako.com/h/173199.html. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  78. «Malta does not recognise d Declaration of Independence of #Catalonia.Support for Spanish govt. crisis to be dealt in respect of constitution». https://twitter.com/AbelaCarmelo/status/923996804835958784. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  79. El Universal (27 October 2017). «México no reconoce independencia de Cataluña». http://www.eluniversal.com.mx/nacion/politica/mexico-no-reconoce-independencia-de-cataluna. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  80. «Moldova reiterates strong support for unity and constitutional order in #Spain». https://twitter.com/AndreiGalbur/status/923992841583517697. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  81. «Morocco "الخارجية المغربية: لا نعترف ولن نعترف باستقلال كتالونيا"» (στα Arabic). Tanja7. 27 October 2017. http://www.tanja7.com/news-15869/. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  82. «FM Zijlstra: ‘Let it be clear, also after recent events in #Catalonia: the Netherlands only considers Spain to be its interlocutor.’». https://twitter.com/DutchMFA/status/924236907827130368. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  83. «FM #Eriksen Søreide:Norway will not recognize unilateral declaration of Independence #Catalonia. Re-establish legality as basis for dialogue» (στα αγγλικά). @NorwayMFA. 27 October 2017. https://twitter.com/NorwayMFA/status/923988214586757120. 
  84. «Panamá "no reconoce ni reconocerá decisión unilateral de Cataluña"» (στα Spanish). Telémetro. 27 October 2017. http://www.telemetro.com/nacionales/Panama-reconoce-reconocera-unilateral-Cataluna_0_1075993186.html. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  85. «Paraguay respalda medidas adoptadas por España ante independencia de Cataluña» (στα Spanish). La Vanguardia. 28 October 2017. http://www.lavanguardia.com/politica/20171028/432398980076/paraguay-respalda-medidas-adoptadas-por-espana-ante-independencia-de-cataluna.html. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  86. «Perú rechaza declaración unilateral de independencia de Cataluña» (στα Spanish). El Comercio. 27 October 2017. https://elcomercio.pe/politica/peru-rechaza-declaracion-unilateral-independencia-cataluna-noticia-469388. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  87. «MFA statement on developments in Catalonia». MFA Poland. 27 October 2017. http://www.msz.gov.pl/en/news/mfa_statement_on_developments_in_catalonia_1;jsessionid=E684E6B0B22F4E32122409769B77BD9C.cmsap2p. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  88. «Comunicado do Governo português sobre a «Declaração Unilateral de Independência» no Parlamento da Catalunha» (στα Portuguese). portugal.gov.pt. 27 October 2017. https://www.portugal.gov.pt/pt/gc21/comunicacao/comunicado#comunicado-do-governo-portugues-sobre-a-declaracao-unilateral-de-independencia-no-parlamento-da-catalunha. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  89. «Romania reaffirms its strong support for the sovereignty and territorial integrity of Spain». https://www.mae.ro/en/node/43854. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  90. «Reacciones internacionales tras la declaración de independencia en Cataluña». El Pais. 28 October 2017. https://politica.elpais.com/politica/2017/10/27/actualidad/1509118059_068644.html. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  91. «Senegal: Government supports Spanish Unity». Anadolu Agency. 28 October 2017. http://aa.com.tr/en/africa/senegal-government-supports-spanish-unity-/949905. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  92. «Dačić: Isti je put Kosova i Katalonije» (στα Serbian). Blic. 27 October 2017. http://www.blic.rs/vesti/politika/dacic-isti-je-put-kosova-i-katalonije/j98j0zc. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  93. «Hela världen nobbar Katalonien» (στα Swedish). DN. 27 October 2017. https://www.dn.se/nyheter/varlden/hela-varlden-nobbar-katalonien/. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  94. «카탈루냐 분리독립 문제 관련 대변인 논평» (στα Korean). http://www.mofa.go.kr/news/pressinformation/index.jsp?mofat=001&menu=m_20_30&sp=/webmodule/htsboard/template/read/korboardread.jsp%3FtypeID=6%26boardid=235%26tableName=TYPE_DATABOARD%26seqno=366997. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. «정부는 통합된 스페인을 지지하며, 카탈루냐 문제가 스페인의 헌법질서내에서 평화적으로 조속히 해결되기를 기대한다.» 
  95. «Sri Lanka rejects declaration of independence by Catalonia». APD. 28 October 2017. http://www.apdnews.com/news/778609.html. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  96. «Suiza dice que el caso de Cataluña debe abordarse "dentro del orden constitucional"» (στα Spanish). EFE. 28 October 2017. https://www.efe.com/efe/espana/destacada/suiza-dice-que-el-caso-de-cataluna-debe-abordarse-dentro-del-orden-constitucional/10011-3421911. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  97. «Dışişleri Bakanlığı: Parlamentonun bağımsızlık ilanı halkın iradesini yansıtmıyor» (στα Turkish). Gazete Duvar. 27 October 2017. https://www.gazeteduvar.com.tr/gundem/2017/10/27/disisleri-bakanligi-parlamentonun-bagimsizlik-ilani-halkin-iradesini-yansitmiyor/. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  98. Pavlo Klimkin (27 October 2017). «Ukraine supports the state sovereignty and territorial integrity of Spain within its internationally recognized borders.» (στα αγγλικά). @PavloKlimkin. https://twitter.com/PavloKlimkin/status/923932138797502464. 
  99. «UK won't recognise Catalan independence». BBC News. 27 October 2017. http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-41783238. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  100. «U.S. backs Spanish efforts to block break-away by Catalonia». Reuters. 27 October 2017. http://www.reuters.com/article/us-spain-politics-catalonia-usa/u-s-backs-spanish-efforts-to-block-break-away-by-catalonia-idUSKBN1CW280?il=0. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  101. Rogers, Jon. «EU TURMOIL: Finland preparing to go against Spain and RECOGNISE Catalonia’s independence | World | News». Express.co.uk. http://www.express.co.uk/news/world/872094/spain-catalonia-independence-news-EU-finland-Mikko-Karna. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  102. «Catalonia Parliament Votes for Independence from Spain». Voanews.com. https://www.voanews.com/a/catalonia-parliament-votes-independence-spain/4089035.html. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  103. «Abkhazia is ready to consider recognizing the independence of Catalonia». rusreality.com. 27 October 2017. https://rusreality.com/2017/10/27/abkhazia-is-ready-to-consider-recognizing-the-independence-of-catalonia/. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  104. «South Ossetia Ready to Consider Recognition of Catalonia's Independence - FM». Sputnik. 28 October 2017. https://sputniknews.com/europe/201710281058616071-south-ossetia-catalonia-independence/. Ανακτήθηκε στις 28 October 2017. 
  105. [1]
  106. NWS, VRT (27 October 2017). «Liveblog: Catalonië onafhankelijk: uren van blijdschap, verwarring en spanning». https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2017/10/27/liveblog--catalonie-stemt-voor-onafhankelijkheid-/. 
  107. «Le président de l'Assemblée de Corse reconnaît l'indépendance de la Catalogne». 27 October 2017. http://www.francetvinfo.fr/france/corse/corse/le-president-de-l-assemblee-de-corse-reconnait-l-independance-de-la-catalogne_2440411.html. 
  108. «Statement on Catalonia». ScotGov. 27 October 2017. https://news.gov.scot/news/statement-on-catalonia-1. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  109. Martin, Garret (29 September 2017). «The Catalan Independence Referendum Leaves the E.U. With Few Options». Pacific Standard. https://psmag.com/news/eu-has-few-good-options-to-deal-with-spanish-crisis. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  110. «Newton Emerson: Catalan crisis a double-edged sword for Sinn Féin». Irish Times. https://www.irishtimes.com/opinion/newton-emerson-catalan-crisis-a-double-edged-sword-for-sinn-f%C3%A9in-1.3268592. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  111. «Could an independent Catalonia stay in the EU?» (στα αγγλικά). SBS. 8 October 2017. http://www.sbs.com.au/news/article/2017/10/08/could-independent-catalonia-stay-eu. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 
  112. «Catalan independence declaration changes nothing for EU, says Tusk». Reuters. 27 October 2017. https://www.reuters.com/article/us-spain-politics-catalonia-tusk/catalan-independence-declaration-changes-nothing-for-eu-says-tusk-idUSKBN1CW220?il=0. Ανακτήθηκε στις 27 October 2017. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]