Κυβέρνηση της Καταλονίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Να μην συγχέεται με την Κυβέρνηση της Βαλένθια.

{{Πληροφορίες κυβερνητικού φορέα | όνομα_φορέα = Ζενεραλιτάτ της Καταλονίας | λογότυπο = Logotipo de la Generalitat de Catalunya.svg | πλάτος_λογότυπου = 230px | σύσταση = |σχηματίστηκε = 1192 (πρώτη αρχή)
1932 (πρώτα Καθεστώς Αυτονομίας)
1979 (σύγχρονη Generalitat) |διαλυμένο = 11 September 1714 (Nueva Planta Decrees)
1 April 1939 (τέλος του[[ισπανικός εμφύλιος πόλεμος ]]) |δικαιοδοσία = Flag of Catalonia.svg Καταλονία |αρχηγείο = Palau de la Generalitat, Barcelona |υπαλλήλους = 240,000 [1] Ωστόσο, στον πόλεμο εναντίον της Καστίλης, που διήρκησε μεταξύ 1356-1375 κι έμεινε γνωστός και ως «Πόλεμος των Δύο Πέτρων», οι αυξημένες ανάγκες του βασιλιά Πέτρου Δ’ τον ανάγκασαν να αποδεχθεί ένα μεγάλο δάνειο από τις τρεις τάξεις του Πριγκιπάτου, οι οποίες σταδιακά καθιέρωσαν την προσωρινή επιτροπή, με αρχικό σκοπό τον έλεγχο του βασιλικού χρέους. Ηγέτης της διαρκούς πλέον επιτροπής (που επικράτησε να λέγεται Generalitat αντί για Diputació del General) και πρόεδρός της θεωρείτο ο αντιπρόσωπος των κληρικών.[2]

Με την δυναστική αλλαγή και την άνοδο του Φερδινάνδου της Αντεκέρα της δυναστείας των Τραστάμαρα στην εξουσία, τα δικαιώματα της Ζενεραλιτάτ επισφραγίστηκαν με μία ακόμη μεγαλύτερη αυτονομία. Πλέον ο θεσμός αυτός ανέλαβε ουσιώδεις εξουσίες στην Καταλονία, βασισμένος στο παραδοσιακό καταλανικό δίκαιο, του οποίο η πρώτη συλλογή έγινε μετά από διαταγή του ίδιου του Φερδινάνδου.[3] Οι αυξημένες δικαιοδοσίες της Ζενεραλιτάτ την έφεραν στο σημείο να κηρύξει τον πόλεμο εναντίον του βασιλιά Ιωάννη Β’ το 1462, προκαλώντας τον Καταλανικό Εμφύλιο Πόλεμο.

Οι επόμενοι αιώνες είδαν την Καταλονία να περνά στο παρασκήνιο της Ισπανικής Μοναρχίας και την Ζενεραλιτάτ να συνεχίζει την ύπαρξή της ως κύριο όργανο διακυβέρνησης της Καταλονίας, μέχρι την διάλυσή της το 1714 από τον Φίλιππο Ε’ και την επιβολή των νόμων της Καστίλης στο σύνολο της των εδαφών της τότε Ισπανίας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεσαιωνική προέλευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παλάτι του Generalitat de Catalunya
Παλαιό έμβλημα της Generalitat.

Η γενική κυβέρνηση της Καταλονίας προέρχεται από το μεσαιωνικό ίδρυμα που κυβέρνησε, στο όνομα του Βασιλιά του Στέμματος της Αραγωνίας, ορισμένες πτυχές της διοίκησης του Πριγκιπάτου της Καταλονίας. Το πρώτο καταστατικό της Καταλονίας είναι το δικαστήριο της Βαρκελώνης από το 1283.

La Pau i Treva de Déu ήταν ένα κοινωνικό κίνημα που προωθήθηκε τον 11ο αιώνα ως απάντηση της Εκκλησίας και των αγροτών στις βιαιότητες που διαπράχθηκαν από φεουδάρχες ευγενείς. Μπορεί να ληφθεί υπόψη η καταγωγή των δικαστηρίων της Καταλωνίας.

Οι πατρίδες, λοιπόν, οριοθετούσαν έναν προστατευμένο χώρο φεουδαρχικής βίας. Ωστόσο, για να εξασφαλιστεί ένα κλίμα συνύπαρξης, ήταν απαραίτητο να προχωρήσουμε περαιτέρω, δημιουργώντας μια αρχή που απαγόρευε την άσκηση κάθε είδους βίαιης πράξης οπουδήποτε στην επικράτεια. Αυτός ήταν ο στόχος των συνελεύσεων της Ειρήνης και της Εκεχειρίας του Θεού, η πρώτη από τις οποίες, στις καταλανικές κομητείες, πραγματοποιήθηκε το 1027 στο Toluges (Roussillon), υπό την προεδρία του Abbot Oliba, για λογαριασμό του Επίσκοπου Berenguer d'Elna, απών από τη μητρόπολη καθώς αυτός βρισκόταν σε προσκύνημα.

Ένα άλλο μεσαιωνικό προηγούμενο - το Diputació del General de Catalunya (ο Γενικός Γραμματέας της Καταλονίας, όπου ο "στρατηγός" σημαίνει την πολιτική κοινότητα των Καταλανών και όχι η στρατιωτική τάξη) - που οι νομοθέτες του 1931 θεωρούσαν κατάλληλες για να επικαλεστούν ως νομιμοποιητική βάση σύγχρονη αυτοδιοίκηση.

Το πολιτικό παρελθόν της Καταλονίας ως εδαφικά διαφοροποιημένη κοινότητα που έχει δικά της αντιπροσωπευτικά και αυτόνομα θεσμικά όργανα, σε σχέση με την κυρίαρχη δύναμη της κυριαρχίας των συνδυασμένων καταλανικών επαρχιών το έτος 988-1283, των αραγωνικών μοναρχιών (1283-1516) και των καστιλιάνικων μοναρχιών (1516-1808) του ισπανικού συνταγματικού κράτους (από το 1812), μπορεί να χωριστεί σε τέσσερα στάδια, χωρισμένα από τρεις μεγάλες ρήξεις στη νομική / δημόσια τάξη.

Πρώτη κατάργηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα Καταλανικά ιδρύματα που εξαρτώνται από τη Ζενεραλιτάτ καταργήθηκαν σε αυτό που σήμερα είναι γνωστό στην Καταλονία ως Βόρεια Καταλονία, ένα χρόνο μετά την υπογραφή της συνθήκης των Πυρηναίων τον 17ο αιώνα, που μετέφερε το έδαφος από την ισπανική στη γαλλική κυριαρχία.

Στη συνέχεια, στις αρχές του 18ου αιώνα, καθώς ψηφίστηκαν τα διατάγματα Nueva Planta στην Ισπανία, ο θεσμός καταργήθηκε και στην ισπανική επικράτεια.

Πρώτη αποκατάσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τραπεζικό σημείωμα της Generalitat de Catalunya, 1936

Η γενική περιφέρεια της Καταλονίας αποκαταστάθηκε στο νότιο τμήμα της Καταλονίας και έλαβε τη σύγχρονη πολιτική και αντιπροσωπευτική της λειτουργία ως περιφερειακή κυβέρνηση της Καταλονίας το 1932, κατά τη διάρκεια της δεύτερης Ισπανικής Δημοκρατίας.

Αφού ο δεξιός συνασπισμός κέρδισε τις ισπανικές εκλογές το 1934, οι αριστεριστές ηγέτες της γενικής κυβέρνησης της Καταλονίας επαναστάτησαν κατά των ισπανικών αρχών και προσωρινά αναστάλθηκαν από το 1934 έως το 1936.

Δεύτερη κατάργηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1939, καθώς ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος τελείωσε με την ήττα της Ρεπουμπλικανικής πλευράς, το γενικό καθήκον της Καταλονίας ως θεσμός καταργήθηκε και παρέμεινε έτσι κατά τη διάρκεια όλων των φραγκοκρατικών δικτατοριών μέχρι το 1975. Ο τότε πρόεδρος της Ζενεραλιτάτ, Λιουίς Κονπάνς βασανίστηκε και εκτελέστηκε τον Οκτώβριο του 1940 για το έγκλημα της «στρατιωτικής εξέγερσης».

Δεύτερη αποκατάσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η διαδοχή των προέδρων της Ζενεραλιτάτ διατηρήθηκε σε εξορία από το 1939 έως το 1977, όταν ο Josep Tarradellas επέστρεψε στην Καταλονία και αναγνωρίστηκε ως ο νόμιμος πρόεδρος της ισπανικής κυβέρνησης. Ο Tarradellas, όταν επέστρεψε στην Καταλονία, έκανε την εξής δήλωση που συχνά σήμερα παραθέτεται: «Ciutadans de Catalunya: ja sóc aquí» («Πολίτες της Καταλωνίας: Επέστρεψα!»), αναλαμβάνοντας ξανά τις αυτόνομες δυνάμεις της Καταλονίας, μια από τις ιστορικές εθνικότητες της σημερινής Ισπανίας.

Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν οι εξουσίες που δόθηκαν στην αυτόνομη καταλανική κυβέρνηση σύμφωνα με το ισπανικό Σύνταγμα του 1978 και εγκρίθηκε το Καταστατικό της Αυτονομίας της Καταλονίας (Estatut d'Autonomia), αφού εγκρίθηκε τόσο με δημοψήφισμα στην Καταλονία όσο και από το ισπανικό κοινοβούλιο.

Νεότερα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σύσταση της Κοινοπολιτείας της Καταλονίας, του πρώτου κρατικού θεσμού που αναγνώριζε την Καταλονία ως διακριτό σώμα στα πλαίσια της Ισπανίας μετά την διάλυση της Ζενεραλιτάτ υπήρξε ο πρόδρομος της νέας Ζενεραλιτάτ, που ανασυστάθηκε το 1931, στα πλαίσια της Β’ Ισπανικής Δημοκρατίας. Ωστόσο, η ανακήρυξη του Καταλανικού Κράτους από τον Λιουίς Κονπάνς τρία χρόνια μετά την έθεσε εκ νέου εκτός νόμου, για να επανέλθει στιγμιαία κάτω από την κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου και να καταργηθεί από τον νικητή του Ισπανικού Εμφυλίου, στρατηγό Φράνκο. Τέλος, με την επαναφορά της δημοκρατίας στην Ισπανία, η Ζενεραλιτάτ καθιερώθηκε ως ο κύριος θεσμός περιφερειακής αυτοδιοίκησης της Αυτοδιοικούμενης Περιφέρειας της Καταλονίας.[4]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Statistical Bulletin of public administrations, P.32 | πρώην1 = | πρώην2 = | πρώην3 = | πρώην4 = | πρώην5 = | πρώην6 = | κατάργηση = | αντικατέστησε = | είδος_φορέα = | δικαιοδοσία = Καταλονία | έδρα = Βαρκελώνη, Ισπανία | προϋπολογισμός = | ιδιότητα_προϊσταμένου = | προϊστάμενος_όνομα = | ιστοσελίδα = gencat.cat }} Η Κυβέρνηση της Καταλονίας (καταλανικά: Generalitat de Catalunya, προφέρεται: [ʒənəɾəɫiˈtat də kətəˈɫuɲə], μεταγραφή: Ζενεραλιτάτ της Καταλονίας) είναι ο θεσμός βάσει του οποίου οργανώνεται πολιτικά η αυτοδιοίκηση της Αυτοδιοικούμενης Περιφέριας της Καταλονίας. Αποτελείται από το Κοινοβούλιο της Καταλονίας, το Εκτελεστικό Συμβούλιο (κατεξοχήν κυβέρνηση), την Προεδρία και λοιπούς θεσμούς όπως τον Συνήγορο του Πολίτη, το Ελεγκτικό Συνέδριο και το Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο ενώ ελέγχει οργανισμούς όπως τον Καταλανικό Οργανισμό Οπτικοακουστικών Μέσων. Ως θεσμός έχει βαθιές ιστορικές ρίζες στην μεσαιωνική Καταλονία ενώ η σημερινή της έδρα είναι στο Μέγαρο της Κυβέρνησης της Καταλονίας στη Βαρκελώνη.

    Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

    Ο θεσμός της Κυβέρνησης της Καταλονίας είναι αποτέλεσμα της εξέλιξης του μεσαιωνικού θεσμού των Corts Reials, του κοινοβουλίου που από την εποχή του Ιάκωβου Α' (1208-1276) συγκεντρωνόταν μετά από έκκληση του βασιλιά και όπου αντιπροσωπεύονταν οι τρεις κοινωνικές ομάδες του κάθε ομόσπονδου μέρους του Στέμματος της Αραγώνας, οι ευγενείς, οι κληρικοί και οι εκπρόσωποι των συντεχνιών των βασιλικών πόλεων. Το πρώτο μεγάλο βήμα προς την ίδρυση της Ζενεραλιτάτ πραγματοποιήθηκε στο Κοινοβούλιο του Μονθόν το 1289, με τον ορισμό μιας Diputació del General, προσωρινής επιτροπής που είχε ως στόχο την είσπραξη του χρηματικού ποσού που αποδίδονταν στον βασιλιά από τις τρεις κοινωνικές ομάδες.<ref>Sánchez de Movellán Torent, Isabel (2004). La Diputació del General de Catalunya: 1413-1479. Institut d'Estudis Catalans, σελ. 466. http://books.google.es/books?id=ZOn5mac3WOcC&pg=PA466&dq=diputaci%C3%B3+del+general+1289&hl=ca&sa=X&ei=kobiUd2DJ-He7AaS_ICoBQ&ved=0CDsQ6AEwAg#v=onepage&q=diputaci%C3%B3%20del%20general%201289&f=false. 

  2. Ryder, Alan (2007). The wreck of Catalonia civil war in the fifteenth century (1. publ. έκδοση). Oxford: Oxford University Press, σελ. 14. ISBN 978-0199207367. 
  3. Ryder, Alan (2007). The wreck of Catalonia civil war in the fifteenth century (1. publ. έκδοση). Oxford: Oxford University Press, σελ. 15. ISBN 978-0199207367. 
  4. «Η προσωρινή ανασύσταση της Ζενεραλιτάτ της Καταλονίας το 1977 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ισπανίας». http://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-1977-24354. Ανακτήθηκε στις 26 October 2014. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • RYDER, Alan, The Wreck of Catalonia. Oxford, 2007
  • Historia de La Generalitat de Catalunya I Dels Seus Presidents. Έκδοση της Ζενεραλιτάτ της Καταλονίας, Βαρκελώνη, 2003

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]