Γ΄ Εθνοσυνέλευση Τροιζήνας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Γ' Εθνοσυνέλευση Τροιζήνας)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η Γ' Εθνοσυνέλευση Τροιζήνας ή Συνέλευση της Τροιζήνας ή Γ' Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας, έγινε από τις 19 Μαρτίου μέχρι τις 5 Μαΐου 1827 [1].

Η διοργάνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η προηγούμενη Εθνοσυνέλευση του Άστρους είχε ορίσει ότι η Γ' Εθνοσυνέλευση θα γινόταν το 1824. Όμως λόγω των πολεμικών επιχειρήσεων η σύγκληση της Γ' Εθνοσυνέλευσης αναβλήθηκε και έγινε στην Επίδαυρο στις 6 Απριλίου του 1826 [2][Σημειώσεις 1] αλλά διαλύθηκε λόγω της πτώσης του Μεσολογγίου στις 16 Απριλίου [3] και επαναλήφθηκε αρχικά στην Ερμιόνη (χωρίς όλους τους πληρεξουσίους και ενώ η επιτροπή της Εθνοσυνέλευσης καλούσε τους πληρεξουσίους στην Αίγινα) και συνέχισε τις εργασίες της με πλήρη σύνθεση στην Τροιζήνα. Για το λόγο αυτό το πρώτο της μέρος αναφέρεται ως Γ' Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου, ενώ το τμήμα της συνέλευσης που έγινε στην Ερμιόνη αναφέρεται ως Γ' Εθνοσυνέλευση Ερμιόνης [4]. Οι δυο πλευρές συμβιβάστηκαν και επέλεξαν τρίτο μέρος, την Τροιζήνα για τον τόπο της συνέλευσης.[5] Η επόμενη εθνοσυνέλευση, η Δ' Εθνοσυνέλευση Άργους, έγινε δυο χρόνια μετά στο Άργος, το 1829 όσο κυβερνήτης ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας.

Εργασίες της Εθνοσυνέλευσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με το ψήφισμα της Τρίτης Εθνικής Συνέλευσης ο Καποδίστριας εκλέχτηκε Κυβερνήτης της Ελλάδας

Κατά το πρώτο μέρος της Εθνοσυνέλευσης, τον Απρίλιο του 1826 και πριν διαλυθεί λόγω του μεγάλου κινδύνου για το Μεσολόγγι, διόρισε Διοικητική επιτροπή της Ελλάδος στην οποία εμπιστεύθηκε προσωρινά την ολική κυβέρνηση των ελληνικών πραγμάτων[6].

Από τον Αύγουστο μέχρι το Δεκέμβριο του 1826 έγιναν προσκλήσεις των πληρεξουσίων για συνέχιση της Συνέλευσης αρχικά στον Πόρο και μετά στην Αίγινα. Τον Ιανουάριο 1827, καλούν δε τους «ευρισκόμενους εν Ερμιόνει» στην Αίγινα για την εθνοσυνέλευση. Εκδόθηκαν αποφάσεις στην Ερμιόνη, αρχεία των οποίων καταγράφηκαν. Στην Ερμιόνη υπογράφει ως πρόεδρος ο Γεώργιος Σισίνης. Αντίθετα, από τις όποιες συνεδριάσεις έγιναν στην Αίγινα, δεν καταγράφηκαν έγγραφες αποφάσεις. Τελικά η Εθνοσυνέλευση συνήλθε ως συμβιβαστική λύση στην Τροιζήνα.

Εκλογή του Καποδίστρια ως πρώτου Έλληνα κυβερνήτη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν η Εθνοσυνέλευση ξανάρχισε τις εργασίες της στην Τροιζήνα εξέλεξε τον Ιωάννη Καποδίστρια Κυβερνήτη της Ελλάδος, για επτά χρόνια. Με το υπ' αριθμό ΣΤ' ψήφισμα της 3 Απριλίου 1827, η κυβέρνηση της χώρας ανατέθηκε στον Καποδίστρια, μέχρι δε της αφίξεώς του στην Ελλάδα συγκροτήθηκε τριμελής "Αντικυβερνητική της Ελλάδος Επιτροπή" (που την αποτελούσαν τρία "άσημα" πρόσωπα, τα οποία βρίσκονταν μέχρι εκείνη τη στιγμή εκτός των πολιτικών ανταγωνισμών και συγκεκριμένα οι Γεώργιος Μαυρομιχάλης, Ιωάννης Μακρής - Μιλαΐτης και Ιωαννούλης -ή Γιαννούλης- Νάκου)[7]. Ακολούθως, η Συνέλευση συνέταξε επιστολή προς τον Καποδίστρια, με ημερομηνία 6 Απριλίου 1827 την οποία υπέγραφαν χωρίς να τηρηθεί κάποια προτεραιότητα στις υπογραφές τους, 91 πληρεξούσιοι, μεταξύ των οποίων και οι μέχρι πρότινος αντιδρώντες στην εκλογή του, για λόγους ιδίων συμφερόντων, Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, Ανδρέας Ζαΐμης, Γεώργιος Κουντουριώτης. Έτσι, μετά και την έγκριση της επιλογής του Καποδίστρια, από το ναύαρχο Άμιλτον, όπως σχετικά αναφέρει ο Ν. Σπηλιάδης αλλά και ο Φωτάκος στην περίφημη στιχομυθία του άγγλου πλοιάρχου με τον Κολοκοτρώνη και με διερμηνέα τον Ανδρ. Μεταξά η οποία διαμείθηκε στον Πόρο[8] ο Καποδίστριας εκλέχθηκε παμψηφεί, ακόμη και από όλους όσους διατηρούσαν ελπίδες να αναλάβουν εκείνοι τη διακυβέρνηση της επαναστατημένης χώρας. Τα επικυρωμένα αντίγραφα του ψηφίσματος της Εθνοσυνέλευσης, όπως και η προσκλητήρια επιστολή προς τον κυβερνήτη ταχυδρομήθηκαν από τον πληρεξούσιο Κορώνης Δ. Βόιλα στην Κέρκυρα με παραλήπτη το Β. Καποδίστρια με την παράκληση αυτός να τα προωθήσει στον αδελφό του, που βρισκόταν στη Γενεύη της Ελβετίας.

Το παρασκήνιο της εκλογής Καποδίστρια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εκλογή του Ι. Καποδίστρια σαν κυβερνήτη της Ελλάδας ήταν αποτέλεσμα συνδυασμένων παραγόντων και γεγονότων. Πέρα από το ότι ο ίδιος θεωρούνταν κορυφαίος διπλωμάτης, την είσοδό του στα κοινά της χώρας επέσπευσε η από του 1826 επικρατούσα διάσταση απόψεων μεταξύ των δυο ισχυρών προσωπικοτήτων του Ναυπλίου, του Ανδ. Ζαΐμη και του Κολοκοτρώνη. Ο πρώτος, αφού εξασφαλίσθηκε στην ηγεσία της κυβέρνησης, θέλησε να περιορίσει τη δύναμη των στρατιωτικών ηγετών, τις απόψεις των οποίων εξέφραζε, δικαιωματικά, ο αρχιστράτηγος του αγώνα, Κολοκοτρώνης. Από τη μεριά του, ο "Γέρος του Μοριά" είχε πάρει ήδη την απόφαση να παρέμβη στα πολιτικά δρώμενα ανατρέποντας την κυβέρνηση Ζαΐμη και φέρνοντας στην Ελλάδα έναν άνθρωπο που θα ήταν ανώτερος κάθε άλλης πολιτικής μορφής. Στη συνείδησή του, ο μόνος που θα μπορούσε να ανταποκριθεί στο ρόλο αυτό, ήταν ο Καποδίστριας, με τον οποίο, χωρίς ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης να είναι ρωσόφιλος (αφού είχε από τους πρώτους υπογράψει την αίτηση προς την Αγγλία να θέσει υπό την προστασία της την Ελλάδα) διατηρούσε τακτική αλληλογραφία[9] Την υποψηφιότητα Καποδίστρια, ενίσχυαν επίσης, οι Επτανήσιοι της Ζακύνθου και της Κέρκυρας που παρακολουθούσαν στενά τις εξελίξεις του ελληνικού ζητήματος (Δ. Ρώμας κ.α.) οι οποίοι παρότι ήταν αγγλόφιλοι, προέκριναν θερμά την ανάδειξη του Καποδίστρια στην Αρχή, ως "ελληνικής προσωπικότητας"[10]

Οι υπόλοιπες εργασίες της Εθνοσυνέλευσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις σχετικές συζητήσεις παρατηρήθηκε διχογνωμία και η τελική επιλογή προκάλεσε δυσάρεστα αισθήματα σε ορισμένους προύχοντες. Εκδόθηκαν συνολικά 24 ψηφίσματα στα οποία, μεταξύ άλλων, διορίστηκε επιτροπή για τον έλεγχο των δανείων, αποκαταστάθηκε ο Δημήτριος Υψηλάντης στα πολιτικά του δικαιώματα, ενώ ψηφίσθηκαν ομόφωνα αρχηγοί των δυνάμεων ξηράς και θάλασσας οι Ριχάρδος Τσωρτς (Richard Church) και ο λόρδος Thomas Cochrane αντίστοιχα.

Πρώτες ενέργειες των Τσωρτς - Κόχραν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αμέσως μόλις ο Ρ. Τσωρτς ανέλαβε αρχιστράτηγος, εξέδωσε έντυπη διακήρυξη - έκκληση προς όλους του μάχιμους Έλληνες να καταταγούν στις επαναστατικές δυνάμεις. Επίσης, αναφέρθηκε στην ενότητα που επικράτησε κατά την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας και στην προοπτική της αναγνώρισης της χώρας "ως αυτόνομου έθνους" από τις χριστιανικές δυνάμεις του δυτικού κόσμου, δίνοντας την υπόσχεση ο ίδιος να πολεμήσει με γενναιότητα, αλλά και να προστατεύσει τους άμαχους πληθυσμούς με όλες του τις δυνάμεις. Ο δε στόλαρχος Κόχραν, ζήτησε με επιστολές του προς τους προύχοντες των τριών ναυτικών νήσων (Ύδρα, Σπέτσες, Ψαρά) την ενίσχυση των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ρεσί Πασά με την αποστολή πλοίων και με στρατολόγηση ανδρών[11]

Κατά την εθνοσυνέλευση, στις 26 Μαρτίου 1827, η Διοικητική επιτροπή της Ελλάδος παρουσιάζει από τον Πόρο την παραίτησή της στην Γ' Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, επιστολή που πέρασε στην απόφασή της η Εθνοσυνέλευση στην ΚΒ' Συνεδρίαση στις 2 Απριλίου 1827, με ταυτόχρονη απόφαση εκλογής της Αντικυβερνητικής επιτροπής, μέχρι να έλθει ο Ιωάννης Καποδίστριας.

Στην Τροιζήνα, η συνέλευση αναθεώρησε τον Νόμο της Επιδαύρου, το σύνταγμα που είχε ψηφίσει η Β' Εθνοσυνέλευση στο Άστρος το 1823. Η Συνέλευση της Τροιζήνας ψήφισε την 1η Μαΐου 1827 το «Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος», το τρίτο κατά σειρά της ελληνικής επανάστασης και περισσότερο δημοκρατικό και φιλελεύθερο από τα προηγούμενα. Για την απονομή της δικαιοσύνης θεσμοθετήθηκαν τα ειρηνοδικεία, τα επαρχιακά και ανέκκλητα, ενώ ορίστηκε επιπλέον «ανώτατο» ή «ακυρωτικό δικαστήριο» στην έδρα της κυβέρνησης. Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε για το νομοθετικό σώμα ο όρος «βουλή», αντικαθιστώντας το «βουλευτικόν».

Αποτίμηση του έργου της Εθνοσυνέλευσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την απόφασή της να καλέσει τον Καποδίστρια ως κυβερνήτη και να αναθέσει την αρχηγία των ενόπλων δυνάμεων στους Τσωρτς και Κόχραν αποκαλυπτόταν η «αδυναμία των ηγετικών ομάδων της Επανάστασης να αναπτύξουν μια γενικά αποδεκτή κρατική εξουσία από τους κόλπους τους. Ουσιαστικά οι Έλληνες ηγέτες παραδέχονταν ότι δεν εμπιστεύονταν ο ένας τον άλλο.[...] Η απόφαση αυτή έδειχνε, ότι οι Έλληνες ηγέτες είχαν συνειδητοποιήσει την ανάγκη δημιουργίας μιας ισχυρής κρατικής κυβέρνησης»[12] Eπίσης, οι τρεις διορισμοί «σήμαιναν τον εξευρωπαϊσμό της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της Επανάστασης, ώστε να την καταστήσουν ευκολότερα αποδεκτή από τις μεγάλες δυνάμεις»[13]

Κατάλογος πληρεξουσίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πληρεξούσιοι της Γ' Εθνοσυνέλευσης αναφέρονται παρακάτω με τη σειρά που φαίνεται στα πρακτικά της Τροιζήνας τον Μάϊο του 1827, στην απόφαση επικύρωσης για το Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος[2]. Η αρίθμηση της Εθνοσυνέλευσης έμεινε η ίδια (Γ' Εθνοσυνέλευση) δεδομένου ότι δεν επαναλήφθηκαν εκλογές για τους πληρεξουσίους. Αναφέρονται 173 υπογράφοντες[14].

Υπογράφοντες από απόφαση της 5 Μαΐου 1827 που δεν φαίνονται στην απόφαση για το Πολιτικό Σύνταγμα

Υπογράφων από απόφαση της 1ης Μαΐου 1827 για τη Διάταξη Διοικήσεως της Ελληνικής Επικράτειας που δε φαίνεται στις άλλες αποφάσεις

Από άλλες πηγές διατελέσαντες

Άλλοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη συνέλευση πήρε μέρος ο Ν. Σπηλιάδης από τη θέση του γραμματέα. Σε ψήφισμα της συνέλευσης, αποφασίστηκε να του δοθούν 5.000 γρόσια ως ανταμοιβή, αλλά αυτός τα χάρισε στο έθνος.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Απόστολος Βακαλόπουλος, Ιστορία του νέου ελληνισμού, τ. 7ος, Θεσσαλονίκη, 1986
  • Ανδρέας Ζ. Μάμουκας, Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος, ήτοι συλλογή των περί την αναγεννωμένην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι τέλους του 1832, Α΄-Ι΄, Πειραιάς 1839

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Άλλη πηγή αναφέρει ότι έγινε τα Χριστούγεννα (25/12) του 1825 στην Επίδαυρο (Γενική Κωδικοποίησις ολοκλήρου της ισχυούσης Ελληνικής Νομοθεσίας, Συνεργασία ομάδος συντακτών Δικηγόρων τη γενική επιμελεία Αντ. Ν. Μαλαγάρδη, Τομ. Α', σελ. 40, Εκδ. Ι.& Π. Ζαχαρόπουλου, Αθήναι, 1932.)

Παρακάτω βρίσκεται σημείωση με την ένδειξη «Μόνο στην Τροιζήνα» για όσους δεν υπήρχαν στους υπογράφοντες στη Γ' Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου, κάτι που είναι σημαντικό, δεδομένου ότι η Συνέλευση της Τροιζήνας θεωρήθηκε συνέχεια της Συνέλευσης στην Επίδαυρο που διακόπηκε.

  1. Μόνο στην Τροιζήνα
  2. Μόνο στην Τροιζήνα
  3. Μόνο στην Τροιζήνα
  4. Μόνο στην Τροιζήνα
  5. Μόνο στην Τροιζήνα
  6. Μόνο στην Τροιζήνα
  7. Μόνο στην Τροιζήνα
  8. Μόνο στην Τροιζήνα
  9. Μόνο στην Τροιζήνα
  10. Μόνο στην Τροιζήνα
  11. Μόνο στην Τροιζήνα
  12. Μόνο στην Τροιζήνα
  13. Μόνο στην Τροιζήνα
  14. Μόνο στην Τροιζήνα
  15. Μόνο στην Τροιζήνα
  16. Μόνο στην Τροιζήνα
  17. Μόνο στην Τροιζήνα
  18. Μόνο στην Τροιζήνα
  19. Μόνο στην Τροιζήνα
  20. Μόνο στην Τροιζήνα
  21. Μόνο στην Τροιζήνα
  22. Μόνο στην Τροιζήνα
  23. Μόνο στην Τροιζήνα
  24. Μόνο στην Τροιζήνα
  25. Μόνο στην Τροιζήνα
  26. Μόνο στην Τροιζήνα
  27. Μόνο στην Τροιζήνα
  28. Μόνο στην Τροιζήνα
  29. Μόνο στην Τροιζήνα
  30. Μόνο στην Τροιζήνα
  31. Μόνο στην Τροιζήνα
  32. Μόνο στην Τροιζήνα
  33. Μόνο στην Τροιζήνα
  34. Μόνο στην Τροιζήνα
  35. Μόνο στην Τροιζήνα
  36. Μόνο στην Τροιζήνα
  37. Μόνο στην Τροιζήνα
  38. Μόνο στην Τροιζήνα
  39. Μόνο στην Τροιζήνα
  40. Μόνο στην Τροιζήνα
  41. Μόνο στην Τροιζήνα
  42. Μόνο στην Τροιζήνα
  43. Μόνο στην Τροιζήνα
  44. Μόνο στην Τροιζήνα
  45. Μόνο στην Τροιζήνα
  46. Μόνο στην Τροιζήνα
  47. Μόνο στην Τροιζήνα
  48. Μόνο στην Τροιζήνα
  49. Μόνο στην Τροιζήνα
  50. Μόνο στην Τροιζήνα
  51. Μόνο στην Τροιζήνα
  52. Μόνο στην Τροιζήνα
  53. Μόνο στην Τροιζήνα
  54. Μόνο στην Τροιζήνα
  55. Μόνο στην Τροιζήνα
  56. Μόνο στην Τροιζήνα
  57. Μόνο στην Τροιζήνα
  58. Μόνο στην Τροιζήνα
  59. Μόνο στην Τροιζήνα
  60. Μόνο στην Τροιζήνα
  61. Μόνο στην Τροιζήνα
  62. Μόνο στην Τροιζήνα
  63. Μόνο στην Τροιζήνα
  64. Μόνο στην Τροιζήνα
  65. Μόνο στην Τροιζήνα
  66. Μόνο στην Τροιζήνα
  67. Μόνο στην Τροιζήνα
  68. Μόνο στην Τροιζήνα
  69. Μόνο στην Τροιζήνα
  70. Μόνο στην Τροιζήνα
  71. Μόνο στην Τροιζήνα
  72. Μόνο στην Τροιζήνα
  73. Μόνο στην Τροιζήνα
  74. Μόνο στην Τροιζήνα
  75. Μόνο στην Τροιζήνα
  76. Μόνο στην Τροιζήνα
  77. Μόνο στην Τροιζήνα
  78. Μόνο στην Τροιζήνα
  79. Μόνο στην Τροιζήνα
  80. Μόνο στην Τροιζήνα
  81. Μόνο στην Τροιζήνα
  82. Μόνο στην Τροιζήνα
  83. Μόνο στην Τροιζήνα
  84. Μόνο στην Τροιζήνα
  85. Μόνο στην Τροιζήνα
  86. Μόνο στην Τροιζήνα
  87. Μόνο στην Τροιζήνα
  88. Μόνο στην Τροιζήνα
  89. Μόνο στην Τροιζήνα
  90. Μόνο στην Τροιζήνα
  91. Μόνο στην Τροιζήνα
  92. Μόνο στην Τροιζήνα
  93. Μόνο στην Τροιζήνα
  94. Μόνο στην Τροιζήνα
  95. Μόνο στην Τροιζήνα
  96. Μόνο στην Τροιζήνα
  97. Μόνο στην Τροιζήνα
  98. Μόνο στην Τροιζήνα

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» «Ήτοι, συλλογή των περί την αναγεννώμενην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι του 1832», Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Πειραιάς, Τυπογραφία Ηλίου Χριστοφίδου, Η αγαθή τύχη, 1839, τόμος 7ος, σελ. 68, ΙΗ' Συνεδρίασις εν Τροιζήνι (Η πρώτη συνεδρίαση στην Τροιζήνα) και Τόμος 9ος, σελ. 83, Διακήρυξις της Τρίτης Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως: «Η Εθνική Γ' Συνέλευσις ετελείωσε τας εργασίας της. Σήμερον διαλύεται, και οι πληρεξούσιοι απέρχονται ... Εν Τροιζήνι 5 Μαΐου 1827»
  2. 2,0 2,1 «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» «Ήτοι, συλλογή των περί την αναγεννώμενην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι του 1832», Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Τόμος Α', Πειραιάς, Τυπογραφία Ηλίου Χριστοφίδου, Η αγαθή τύχη, 1839, τόμος Δ, σελ. 41 Πρακτικά της Γ' Εθνικής Συνελεύσεως συγκροτηθείσης εν Επιδαύρω (το δεύτερον) Κατά μήνα Απρίλιον αωκσ' (αναφέρεται και σε σημείωση στη σελ. 136:«Η Εθνική Συνέλευσις ήρξατο των έργων αυτής την 6 Απριλίου»
  3. Στο «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» του Μάμουκα, αναφέρεται στην απόφαση της Εθνοσυνέλευσης της 10ης Απριλίου 1826: «εκρίθη ωφέλιμον να αναβάλη η Συνέλευσις τα εργασίας της και να τρέξωσι όλοι εις τα όπλα, επειδή ο κίνδυνος παρουσιάζεται μέγας και προς τον Σεπτέμβριον, ή και πρότερον, αν αι περιστάσεις το συγχωρήσουν να συνέλθωσιν οι αυτοί Πληρεξούσιοι οι διορισθέντες για την Γ' Εθνικήν Συνέλευσιν για να εξακολουθήσωσι τας εργασίας των»
  4. Η εν Ερμιόνη Γ' Εθνοσυνέλευση 18 Ιανουαρίου-18 Μαρτίου 1827, Μαλλώσης Ιωάννης, εκδόσεις ΠΕΛΑΣΓΟΣ
  5. Ο υπαίθριο χώρος ήταν κατά τον Ν. Δραγούμη μεγάλος λεμονόκηπος και οικία όπου συνήλθε η Εθνοσυνέλευση. Χαρίκλεια Δημακοπούλου, «Οι ιστορικοί τόποι των Εθνικών Συνελεύσεων» Δελτίον της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος, τομ.23,(1980) σελ.91
  6. «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» «Ήτοι, συλλογή των περί την αναγεννώμενην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι του 1832», Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Πειραιάς, Τυπογραφία Ηλίου Χριστοφίδου, Η αγαθή τύχη, 1839, τόμος Δ, σελ. 103, Κώδικας Η' ψηφισμάτων, «Η ολική κυβέρνησις των ελληνικών πραγμάτων εμπιστεύεται προσωρινώς εις ενδεκαμελή Επιτροπή με το όνομα Διοικητική Επιτροπή της Ελλάδος συγκεκριμένη εκ των κυρίων ... εκλεχθέντων παρά της Γενικής Συνελεύσεως»
  7. Διονύσιος Κόκκινος, "Η Ελληνική Επανάστασις" (έκδοση "Μέλισσα", Αθήνα, 1974) τόμος 5, σελ. 619, 629
  8. Διονύσιος Κόκκινος, ο. πρ., σελ. 628-9
  9. Δ. Κόκκινος, ο. πρ., σελ 10
  10. Κόκκινος, ο. πρ., σελ 10
  11. Κόκκινος, ο. πρ., σελ. 12 & 13
  12. Χαράλαμπος Παπασωτηρίου, Ο αγώνας για την ελληνική ανεξαρτησία. Πολιτική και στρατηγική των Ελλήνων και της οθωμανικής αυτοκρατορίας 1821-1832, εκδ.Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 1996, σελ.275-276
  13. όπ.π.,σελ.290
  14. «Τα κατά την αναγέννησιν της Ελλάδος» «Ήτοι, συλλογή των περί την αναγεννώμενην Ελλάδα συνταχθέντων πολιτευμάτων, νόμων και άλλων επισήμων πράξεων από του 1821 μέχρι του 1832», Ανδρέου Ζ. Μάμουκα, Τόμος Α', Πειραιάς, Τυπογραφία Ηλίου Χριστοφίδου, Η αγαθή τύχη, 1839, τόμος Z, σελ. 156 ΚΓ' Συνεδρίασης την 5 Απριλίου 1927
  15. Αφιέρωμα στην επανάσταση της 25ης Μαρτίου 1821, Επιμέλεια: Νίκος Νικολάου - Αντώνης Αγγελής, Δημόσια Κεντρική βιβλιοθήκη της Ρόδου, όπου αναφέρεται ως βιβλιογραφία: Χριστόδ. Παπαχριστοδουλου, Η Ρόδος στον ιερόν αγώνα της εθνικής παλιγγενεσίας, τόμος Β' Σ.Γ.Τ.Δ., Αθήνα 1974
    Αναστάσιος Βρόντης, Η Ρόδος στα 1821 και οι άγνωστοι ήρωές της, Αθήνα 1950
    Μιλτιάδης Λογοθέτης, Οι Δωδεκανήσιοι στον κοινοβουλευτικό βίο της Ελλάδας (1821-1981), έκδοση Σ.Γ.Τ.Δ. τόμος Η' Αθήνα 1983
  16. Έγγραφα της ιστορίας της Μακεδονίας κατά την Τουρκοκρατίαν, Α΄Συλλογή πρώτη, Γεώργιος Χ. Χιονίδης
  17. Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική εγκυκλοπαίδεια, Λεξικόν, Τόμος Β' , Αθήνα 1929
  18. Κώστα Τριανταφύλλου, Ιστορικό λεξικό των Πατρών, Εκ του τυπογραφείου Π. Κούλη, Πάτρα 1995, τόμος Α΄.
  19. Εφημερίδα Νέα Εποχή Αγρινίου Κωνσταντίνος Βλαχόπουλος
  20. ΕΛΙΑ - Οικογένεια Μεγαπάνου Μαυρομμάτη

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]