Άνω Πορόια Σερρών
Συντεταγμένες: 41°17′8″N 23°2′13″E / 41.28556°N 23.03694°E
| Άνω Πορόια | |
|---|---|
 | |
| Διοίκηση | |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Περιφέρεια | Κεντρικής Μακεδονίας |
| Περιφερειακή Ενότητα | Σερρών |
| Δήμος | Σιντικής |
| Δημοτική Ενότητα | Κερκίνης |
| Δημοτική Κοινότητα | Άνω Ποροΐων |
| Γεωγραφία | |
| Γεωγραφικό διαμέρισμα | Μακεδονίας |
| Νομός | Σερρών |
| Υψόμετρο | 380 μέτρα |
| Έκταση | 39,705 (η κοινότητα) |
| Πληθυσμός | |
| Μόνιμος | 836 |
| Έτος απογραφής | 2021 |
| Πληροφορίες | |
| Ταχ. κώδικας | 620 55 |
| Τηλ. κωδικός | 2327 |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Τα Άνω Πορόια είναι μεγάλος οικισμός του νομού Σερρών της Μακεδονίας. Είναι έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητας του δήμου Σιντικής. Είναι κτισμένα στις υπώρειες του Όρους Κερκίνη, βορειοδυτικά της λίμνης Κερκίνης και έχουν 965 κατοίκους σύμφωνα με την Απογραφή του 2011. Η τοπική κοινότητα Άνω Ποροΐων είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ορεινός οικισμός, με έκταση 39,705 χμ² (2011).[1]
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σύμφωνα με την πρώτη απογραφή των Ελλήνων της Μακεδονίας το 1913 από την ΕΣΥΕ το χωριό είχε 2.684 κατοίκους.
Σχετικά με την ετυμολογία του ονόματος του χωριού, υπάρχουν δύο εκδοχές. Η μία φαίνεται να υποστηρίζει ελληνική προέλευση και συμπεριλαμβάνει διάφορες υποεκδοχές και συγκεκριμένα τις συνθέσεις «πολλαί ροιαί» (πολλές ροδιές), πόρος (πέρασμα) + ροιαί (ροδιές), πολλή ροή, ή πόρος (πέρασμα) + ροή.[2] Η δεύτερη εκδοχή υποστηρίζει σλαβική προέλευση και συγκεκριμένα από την λέξη «порой» (πορόι) που σημαίνει «χείμαρρος».[3] Η ονομασία του χωριού στα βλάχικα είναι «Poroya di-Nsus» (Πορόια ντι Νσους).[4]
Επί Τουρκοκρατίας αποκαλούνταν "Μικρή Κωνσταντινούπολη" γιατί στα Άνω Πορόια είχαν τα εξοχικά τους οι μπέηδες της περιοχής.[5]
Οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού με ελληνικές καταβολές ήταν απόγονοι Βλάχων. Πιο συγκεκριμένα, η ιστορία αναφέρει ότι ομάδες οικογενειών κατατρεγμένων, από τη Μοσχόπολη, τα Γιάννενα, το Αργυρόκαστρο, τα Τρίκαλα, τα χωριά του Ολύμπου, της Πίνδου και του Γράμμου, όπως το Μέτσοβο, η Σαμαρίνα και η Αβδέλλα, ήταν οι πρώτοι μετανάστες που αποτέλεσαν τους πυρήνες του πληθυσμού του χωριού στις αρχές του 19ου αιώνα. Κατά το Μακεδονικό Αγώνα, οι κάτοικοι συμμετείχαν στις Ελληνικές προσπάθειες με κυριότερο αγωνιστή, τον οπλαρχηγό Εμμανουήλ Βασιλείου. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκαν - ξεριζωμένοι από τις πατρογονικές τους εστίες - πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, οι οποίοι αντιμετωπίσθηκαν με ευνοϊκή μεταχείριση και ευμενή διάθεση από τους τοπικούς παράγοντες και τους απλούς ανθρώπους. Η προοδευτική δε μίξη των προσφύγων με τους ντόπιους έδωσε νέα τροπή στο χωριό.
Η οικονομική ζωή του χωριού βασιζόταν κυρίως στην άνθηση της κτηνοτροφίας και της γεωργίας, με κύριο βάρος της δεύτερης στην καπνοκαλλιέργεια, αλλά και στην πλούσια αγορά, που την απάρτιζαν φούρνοι, μπακάλικα, τσαγκαράδικα, υφασματάδικα, ραφτάδικα, μαγειρεία, τυράδικα, κρεοπωλεία, καφενεία και κέντρα διασκέδασης. Το 1935 ηλεκτροφωτίστηκε το χωριό από αυτόνομη πετρελαιοκίνητη μονάδα.
Τα Άνω Πορόια έχουν πολυμελή πολυφωνική χορωδία, καθώς και πολυόργανη Φιλαρμονική που ιδρύθηκε το έτος 1934 με πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού Σώστη Χρήστου, που ήταν και μουσικοδιδάσκαλος.
Τα Άνω Πορόια λόγω του ξηρού κλίματος και της ομορφιάς του φυσικού περιβάλλοντος αποτελούν πόλο έλξης των ξένων και κέντρο ψυχαγωγίας.
Στο χωριό αυτό γεννήθηκε ο μαρτυρικά δολοφονηθείς από του Ναζί λοχίας Δημήτριος Ίτσιος (προτομή του βρίσκεται στην πλατεία του χωριού) και ο ιστορικός Πέτρος Πέννας.[6]
Στο χωριό υπάρχει Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγείο και Παιδικός Σταθμός.
Το χωριό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το χωριό βρίσκεται στους πρόποδες του Όρους Μπέλλες, στα 380 μέτρα, αγναντεύοντας την κοιλάδα και τη λίμνη Κερκίνη. Ο οικισμός διατηρεί τα χαρακτηριστικά της Μακεδονίτικης Αρχιτεκτονικής που έφεραν οι βλαχόφωνοι Έλληνες από την Ήπειρο και τη Δυτική Μακεδονία μαζί με τα ήθη και έθιμά τους και αργότερα, σε αυτούς τους πληθυσμούς προστέθηκαν και νεότεροι με την εγκατάσταση Μικρασιατών προσφύγων στα 1922. κ. Αξιοθέατα είναι τα καλντερίμια των "μαχαλάδων", το αισθητικό δάσος με τα πλατάνια και τα αγιογραφημένα ξωκλήσια του Αγίους Γεωργίου και του Αγίου Δημητρίου.
Πληθυσμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Έτος | Πληθυσμός |
|---|---|
| 1991 | 1.401 |
| 2001 | 1.530 |
| 2011 | 965 |
| Έτος | Πληθυσμός |
|---|---|
| 1961 | 1.831 |
| 1971 | 1.804 |
| 1981 | 1.402 |
| 1991 | 1.434 |
| 2001 | 1.529 |
| 2011 | 970 |
Τουρισμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το χωριό ενδείκνυται για τουρισμό καθ' όλη την διάρκεια του έτους. Στην περιοχή, υπάρχουν επιχειρήσεις όπως εστιατόρια, καφετέριες αλλά και ξενοδοχεία. Δραστηριότητες στις οποίες μπορεί κανείς να επιδοθεί είναι η πεζοπορία, η ιππασία, η ορειβασία και οι διαδρομές με 4Χ4. Υπάρχουν επίσης περιπατητικά μονοπάτια, ενώ η ορειβασία υποστηρίζεται από τον Ορειβατικό Σύλλογο Άνω Ποροΐων.
Προσωπικότητες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Γεννήθηκαν στα Άνω Πορόια
- Εμμανουήλ Βασιλείου, Έλληνας οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα (Β' τάξεως)
- Δημήτριος Ίτσιος, Έλληνας Λοχίας κατά την Γερμανική εισβολή και ηρωική μορφή
- Πέτρος Θ. Πέννας, Έλληνας πολιτικός, ιστορικός και συγγραφέας
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous
- ↑ ιστοσελίδα Σιδηρόκαστρο, Άνω Πορόια - αρχές 20ού αιώνα[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ Йордан Иванов. „Местните имена между Долна Струма и Долна Места". София, БАН, 1982, σελ. 176.
- ↑ The War of Numbers and its First Victim: The Aromanians in Macedonia (End of 19th – Beginning of 20th century)
- ↑ τηλεοπτικός σταθμός EUROPE1, Άνω Πορόια, η Μικρή Κωνσταντινούπολη στους πρόποδες του Μπέλες, Τετάρτη 8 Μαιου 2013[νεκρός σύνδεσμος]
- ↑ «Βιογραφίες». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Νοεμβρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2009.
- ↑ https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2011_monimos.pdf
- ↑ https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_2001_monimos.pdf
- ↑ https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1991_monimos.pdf
- ↑ ΠΛ 11:304
- ↑ ΠΛΜ 50:200
- ↑ https://www.statistics.gr/2011-census-pop-hous
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα, 1992, 2006 (ΠΛΜ)
- Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, 1964 (ΠΛ)