Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πετρινό Σερρών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 41°16′59.88″N 23°4′59.88″E / 41.2833000°N 23.0833000°E / 41.2833000; 23.0833000

Πετρινό
Παλιό αναψυκτήριο στο Πετρινό Σερρών.
Πετρινό is located in Greece
Πετρινό
Πετρινό
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚεντρικής Μακεδονίας
Περιφερειακή ΕνότηταΣερρών
ΔήμοςΣιντικής
Δημοτική ΕνότηταΠετριτσίου
Γεωγραφία
Γεωγραφικό διαμέρισμαΜακεδονίας
ΝομόςΣερρών
Υψόμετρο200 μέτρα
Πληθυσμός
Πραγματικός339
Έτος απογραφής1940
Πληροφορίες
Παλαιά ονομασίαΜεσιλή

Το Πετρινό ή Πετρηνό, έως το 1927 γνωστό ως Μεσιλή, είναι πρώην οικισμός στον σημερινό Δήμο Σιντικής της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Βρισκόταν σε υψόμετρο 200 μέτρων, στους νότιους πρόποδες της οροσειράς Μπέλλες, σε απόσταση ενός χιλιομέτρου βόρεια από το Μανδράκι Σερρών.[1][2][3]

Οθωμανική περίοδος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ανήκε διοικητικά στον Καζά του Ντεμίρ Ισάρ του Σαντζακίου των Σερρών του Βιλαετίου της Θεσσαλονίκης. Το 1876, σε υπηρεσιακή έκθεση του Έλληνα πρόξενου Σερρών, Ιωάννη Παπακωστόπουλου, αναφέρεται ότι στον οικισμό διέμεναν 90 οικογένειες Οθωμανών που μιλούσαν την οθωμανική γλώσσα.[4] Το έτος 1891, ο Γκεόργκι Στρέζοφ έγραψε σχετικά: «Μισιλί, 5 ώρες δυτικά από τις Σέρρες. Οι κάτοικοι είναι γεωργοί, βοσκοί και κτηνοτρόφοι. 35 σπίτια, μόνο Τούρκοι».[5] Η στατιστική μελέτη του Βούλγαρου Βασίλ Κάντσωφ, «Μακεδονία, Εθνογραφία και Στατιστική», εκτιμά ότι το 1900 ο οικισμός είχε 350 Τούρκους κατοίκους.[6] Στην «Εθνολογική Στατιστική των Βιλαετίων Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου» του Αθανάσιου Χαλκιόπουλου, που εκδόθηκε το 1910 στην Αθήνα, ο οικισμός αναφέρεται ως μουσουλμανικός.[7] Σε υπολογισμούς που εξέδωσε το έτος 1919 η Επιτελική Υπηρεσία του Ελληνικού Στρατού, προ του 1912 αναφέρονται 600 μωαμεθανοί κάτοικοι.[8]

Με το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων, ο οικισμός περιήλθε στην ελληνική επικράτεια και κατά την ελληνική απογραφή του 1913 είχε πληθυσμό 492 κατοίκων.[9] Αμέσως μετά την απελευθέρωση, συνεπεία των πολέμων και της Συνθήκης του Βουκουρεστίου, εγκαταστάθηκαν εκεί Έλληνες πρόσφυγες. Όπως προκύπτει από την «Έκθεσιν περί των εν Μακεδονία προσφύγων» (1916), στο Μεσιλή εγκαταστάθηκαν 31 οικογένειες, συνολικά 112 άτομα.[10][11] Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Ελληνικού Στρατού, τον Αύγουστο του 1915 υπήρχαν 111 Έλληνες πρόσφυγες και 40 μωαμεθανοί κάτοικοι.[8]

Κατά την έναρξη της Β΄ Βουλγαρικής Κατοχής (1916–1918) ο πληθυσμός ανερχόταν σε 275 κατοίκους, ενώ έως τον Μάρτιο του 1919 είχε μειωθεί σε 150 κατοίκους. Κατά τη διάρκεια της κατοχής, 30 σπίτια καταστράφηκαν ολοσχερώς, ενώ άλλα 30 υπέστησαν ζημιές.[12] Ο οικισμός προσαρτήθηκε το 1920 στη νεοσύστατη κοινότητας Ράμνης της Υποδιοίκησης Σιδηροκάστρου του νομού Σερρών, μαζί με τα χωριά Δερβέντι (Ακριτοχώρι), Μπαχτιάρ (Δενδρόφυτο), Τουρτσελή (Θρακικό) και Χατζή-Μπεϊλίκ (Άνω Βυρώνεια).[13][14]

Το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο του Πετρινού, όπως δημοσιεύτηκε στις 12 Φεβρουαρίου 1948 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.[15]

Με την ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 ο μουσουλμανικός πληθυσμός εκδιώχθηκε στην Τουρκία και στον οικισμό εγκαταστάθηκαν τουλάχιστον 60 οικογένειες Ελλήνων προσφύγων από την Ανατολική Θράκη.[16][17][18] Το 1927 μετονομάστηκε σε Πετρηνό,[α] όνομα που αποδόθηκε με βάση τη γεωλογική μορφολογία της περιοχής.[20] Το 1928 αριθμούσε, πλέον, 311 κατοίκους.[21] Την περίοδο του ελληνικού εμφυλίου πολέμου (1946-1949) ο οικισμός εγκαταλείφθηκε και οι κάτοικοι μετεγκαταστάθηκαν στο κοντινό χωριό Μανδράκι.[22] Κάτοψη του πρώην οικισμού είναι ορατή σε αεροφωτογραφίες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού από την περίοδο 1945-1960.[23]

Σήμερα, στη θέση του πρώην οικισμού διακρίνονται λιθοσωροί από τα ερείπια των σπιτιών που υπήρχαν κάποτε εκεί. Το μοναδικό οικοδόμημα που έχει απομείνει όρθιο είναι η εκκλησία του Προφήτη Ηλία. Στο κεντρικό σημείο του χωριού, ανεγέρθηκε πριν από δεκαετίες ένα δημοτικό αναψυκτήριο, το οποίο πλέον έχει εγκαταλειφθεί. Επίσης, σε απόσταση 600 μέτρων βόρεια, βρίσκεται μια τεχνητή λίμνη – ταμιευτήρας νερού, που εξυπηρετεί τις αρδευτικές ανάγκες του Μανδρακίου, ενώ παράλληλα λειτουργεί και ως χώρος αναψυχής.

Απογραφή Ονομασία Κάτοικοι Αναφ.
Άνδρες Γυναίκες Σύνολο
1913 Μεσιλή 233 259 492 [9]
1915 Μισιλλή 72 79 151 [8]
1920 Μεσιλή 77 96 173 [24]
1923* Μεσιλή 83 70 153 [25]
1928 Πετρινόν (Μεσιλή) 179 132 311 [21]
1940 Πετρινόν 161 178 339 [26]

* απογραφή προσφύγων

  1. Η ασυμφωνία μεταξύ της επίσημης μετονομασίας του χωριού σε «Πετρηνό» το 1927 και της καταγραφής του ως «Πετρινόν» στην απογραφή του 1928, οφείλεται σε γλωσσική ασυνέπεια της εποχής, καθώς η χρήση λόγιων και καθαρευουσιάνικων μορφών εναλλασσόταν με τη δημοτική γλώσσα στην ορθογραφία των τοπωνυμίων.[19]
  1. «Gov.gr - Θέαση». gov.gr. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2025.
  2. Άτλας των δήμων και κοινοτήτων της Ελλάδος (1950) - Τόμος 2 - Νομός Σερρών - Επαρχία Σερρών. Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας - Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, Τεχνικά Εργαστήρια Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού. 1950. σελ. 57. Πετρινόν (Υψ. 200)
  3. Επιτελικός Χάρτης της Ελλάδος - Πορρόια-Πετρίτσι - Προσωρινή Έκδοσις (Κλίμακα 1:100.000). Ελλάδα: Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού, Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (United Nations Library & Archives). 1928. Πετρηνό (Μισελί)
  4. Παπαδάκη, Λύδια (Μάρτιος 2003). «Εθνολογικές Κατηγοριοποιήσεις του Πληθυσμού των Οθωμανικών Σερρών». Περιοδικό Ίστωρ (Αθήνα: Εκδόσεις Βάνιας) (13): 5-24. ISSN 1105-2791. «68. Μεσελή».
  5. Στρέζοφ, Γκεόργκι (1891). Два санджака отъ Источна Македония (Δυο σαντζάκια της Ανατολικής Μακεδονίας) (PDF) (στα Βουλγαρικά). σελ. 859. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2024.
  6. Κάντσωφ, Βασίλ (1900). Македония. Етнография и статистика (στα Βουλγάρικα). Σόφια: Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών. 48. МешелиCS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  7. Χαλκιόπουλος, Αθανάσιος (1910). Εθνολογική Στατιστική των Βιλαετίων Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου. Αθήνα: Τυπογραφείου "Νομικής". σελ. 55. Μισιλί
  8. 1 2 3 Στατιστικοί πίνακες του πληθυσμού κατ' εθνικότητας των νομών Σερρών και Δράμας. Αθήνα: Επιτελική Υπηρεσία του Ελληνικού Στρατού. 1919. σελ. 9. 43. Μισιλλή
  9. 1 2 Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας - Διεύθυνση Στατιστικής (1915). Απαρίθμησις των Κατοίκων των Νέων Επαρχιών της Ελλάδος του Έτους 1913 (PDF). Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο. σελ. 48.
  10. Υπουργείον Οικονομικών. Διεύθυνσις Κτημάτων Κράτους (1916). Έκθεσις περί των εν Μακεδονία προσφύγων. Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο. σελ. 5, 23, 34.
  11. Υπουργείον Οικονομικών. Διεύθυνσις Κτημάτων Κράτους (1916). Χάρτης εμφαινών τας γενομένας εγκαταστάσεις προσφύγων εν Μακεδονία. Έκθεσις περί των εν Μακεδονία προσφύγων. Αθήνα: Λιθογραφείο Χατζή-Σάββα, Εθνικό Τυπογραφείο. Καγιαλή
  12. Ρουδομέτωφ, Νικόλαος, επιμ. (2008). Τετράδια Βουλγαρικής Κατοχής. Ανατολική Μακεδονία 1916-18, Τόμος 3ος. Καβάλα: Ιστορικό & Λογοτεχνικό Αρχείο Καβάλας. σελ. 356. ISBN 9789609800112.
  13. Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) 2Α΄/4-1-1920. Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο. σελ. 7.
  14. «Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Μεσιλή (Σερρών)». Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ). Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2025.
  15. «ΦΕΚ 36Α΄/12-2-1948: Διάταγμα περί εγκρίσεως του πολεοδομικού σχεδίου Πετρινού Σιντικής (Σερρών)». Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Α). Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο. σελ. 173.
  16. Ονομαστικόν Ευρετήριον Αγροτών Προσφύγων - Τόμος 1ος. Αθήνα: Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων. 1928. σελ. ΧΧΧI. Αύξων αριθ. υπεύθ. δηλώσεων 112721 - 112780: Πετρινό (πρ. Μισελή)
  17. Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (Ε.Α.Π.) - Γενική Διεύθυνσις Εποικισμού Μακεδονίας - Τμήμα Στατιστικής. Εποικιστικός Χάρτης Μακεδονίας (Κλίματα 1:400.000). Σχεδιαστής: Μ. Μηλιαρέσης, Χαράκτης: Λάζαρος Αρχοντόπουλος (Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών - United Nations Library & Archives at Geneva έκδοση). Θεσσαλονίκη: Γραφικαί Τέχναι Ασπιώτη Ε.Λ.Κ.Α. Α.Ε. Πετρηνό
  18. Γενική Διεύθυνσις Εποικισμού Μακεδονίας - Τμήμα Στατιστικής (1926). Εποικιστικός Χάρτης Μακεδονίας. Χαράκτης: Λάζαρος Αρχοντόπουλος (Ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών - United Nations Library & Archives at Geneva έκδοση). Θεσσαλονίκη: Λιθογραφείον - Τυπογραφείον Δ. Γκατένιο. Πετρινό
  19. Αναστασία, Νάκα (2022). Τοπονύμια και η Προσαρμογή τους στην Ελληνική (μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία) (PDF). Θεσσαλονίκη: Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Φιλολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. σελ. 40. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2025.
  20. Φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) 7Α΄/14-1-1927. Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο. σελ. 46.
  21. 1 2 Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας - Διεύθυνση Στατιστικής (1935). Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 15-16 Μαΐου 1928 - Πραγματικός πληθυσμός (PDF). Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο. σελ. 320.
  22. «Το Μανδράκι». Πολιτιστικός Σύλλογος Μανδρακιωτών Θεσσαλονίκης & Παραρτήματος Μανδρακίου "Ο Βιότοπος". www.mandraki.eu. 23 Αυγούστου 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2025.
  23. «Gov.gr - Θέαση (υπόβαθρο 1945-1960)». gov.gr. Ανακτήθηκε στις 30 Απριλίου 2025.
  24. Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας - Διεύθυνση Στατιστικής (1921). Πληθυσμός του Βασιλείου της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 19 Δεκεμβρίου 1920 - Πραγματικός πληθυσμός (PDF). Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο. σελ. 282.
  25. Υπουργείο Υγιεινής, Πρόνοιας και Αντιλήψεως - Τμήμα Στατιστικής (1923). Απογραφή προσφύγων ενεργηθείσα κατ΄ Απρίλιον 1923 (PDF). Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο. σελ. 47.
  26. Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας - Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος (1950). Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την Απογραφήν της 16 Οκτωβρίου 1940 - Πραγματικός πληθυσμός (PDF). Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο. σελ. 351.