Νόβι Σαντ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 45°15′N 19°51′E / 45.25°N 19.85°E / 45.25; 19.85

Νόβι Σαντ
Нови Сад
Το Νόβι Σαντ.

Σημαία

Έμβλημα
Χώρα Σερβία Σερβία
Περιφέρεια Βοϊβοντίνα
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Miloš Vučević
Έκταση 1.105 χλμ²
Υψόμετρο 80 μ
Πληθυσμός 388.490(2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 21000
Ιστοσελίδα http://www.novisad.rs/
Το κάστρο του Νόβι Σαντ - Petrovaradinska Tvrđava

Το Νόβι Σαντ (σερβικά: Нови Сад/Novi Sad), είναι η πρωτεύουσα της βόρειας σερβικής επαρχίας Βοϊβοντίνα, και το διοικητικό κέντρο της. Είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σερβίας, μετά από το Βελιγράδι. Στην πιο πρόσφατη επίσημη απογραφή το 2013, η πόλη είχε πληθυσμό 388.490 κατοίκους. Είναι ένα μεγάλο βιομηχανικό και οικονομικό κέντρο της Σερβίας με δικό του πανεπιστήμιο και μια από τις περιοχές με την μεγαλύτερη κατασκευαστική δραστηριότητα.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

To Νόβι Σαντ από δορυφόρο

Το Νόβι Σαντ βρίσκεται 45°20′0″N, 19°51′0″E, στην κεντρική Βοϊβοντίνα, στον βορρά της Σερβίας, στα σύνορα του Σρεμ (Срем) και της Μπάτσκα (Бачка). Την πόλη διαπερνά ο ποταμός Δούναβης (εντός των 1.252 και 1.262 χιλιομέτρων της ροής του. Από την αριστερή όχθη απλώνεται η πεδινή περιοχή της Μπάτσκα και από την δεξιά όχθη απλώνονται οι πλαγιές της Φρούσκα Γκόρα (Фрушкa горa/Fruška Gora) που βρίσκεται στην περιοχή του Σρεμ. Το υψόμετρο στην πλευρά της Μπάτσκα κυμαίνεται από 72 έως 80 m, και στην πλευρά του Σρεμ το υψόμετρο φθάνει έως 250-350 μέτρα. Στα αριστερά του Δούναβη κυλάει ένα μικρό κανάλι, το οποίο ανήκει στο σύστημα καναλιών Δούναβης - Τίσα - Δούναβης. Με τα 15 προάστια του, το Νόβι Σαντ καταλαμβάνει επιφάνεια 702,7 km², η κυρίως πόλη με το Πετροβαράντιν και την Σρέμσκα Καμένιτσα καταλαμβάνει επιφάνεια 129,4 km², ενώ μόνη της η κυρίως πόλη καταλαμβάνει 106,2 km².

Το κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κλίμα στο Νόβι Σαντ αλλάζει από ελαφρά ηπειρωτικό σε τέλεια ηπειρωτικό, έτσι ώστε η πόλη να έχει και τις τέσσερις εποχές. Κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα φυσάει κρύος άνεμος που λέγεται κόσαβα, ο οποίος συνήθως διαρκεί από τρεις έως επτά ημέρες. Ο κόσαβα μπορεί σε συνδυασμό με ισχυρή χιονοθύελλα να σχηματίσει παχύ στρώμα και στοίβες χιονιού. Η μέση θερμοκρασία του αέρα στην πόλη είναι 10,9 °C, η μέση θερμοκρασία τον Ιανουάριο είναι –1 °C, ενώ τον Ιούλιο 21,6 °C. Ετησίως πέφτουν 578 mm βροχής και οι βροχερές ημέρες του έτους είναι 122.

Μήνας ιαν φεβ μάρ απρ μάϊ ιού ιούλ αύγ σεπ οκτ νοέ δεκ ετησίως
Μέσ.μέγιστ.μηνιαίες θερμοκρασίες (-{°C}-) 2,5 5,7 11,5 17,2 22,5 25,2 27,2 27,2 23,7 18 10,3 4,5
16,3
Μέσ.μέγιστ.μηνιαίες θερμοκρασίες(-{°C}-) -4,4 -2,3 1,2 5,8 10,6 13,6 14,7 14,2 11,2 6,3 2,2 -1,9
5,9
Μέγ.ποσοστό βροχ/σης (σε-{mm}-) 38 35 41 47 57 82 61 55 36 35 46 44
577
Πηγή: Εθνική μετεωρολογική υπηρεσία της Σερβίας

Η ιστορία της πόλης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O καθεδρικός της πόλης


Έχουν βρεθεί στην περιοχή του Νόβι Σαντ, ερείπια οικισμών της Λίθινης εποχής (από το 4.500 πΧ.). Ο αρχαιότερος οικισμός βρέθηκε στην δεξιά πλευρά του Δούναβη στην περιοχή του σημερινού Πετροβαραντίν (Петроварадин). Σε αρχαιολογικές ανασκαφές που έγιναν σε υπολείμματα οικισμού της Χάλκινης εποχής (3000 π.Χ.) διαπιστώθηκε πως υπήρχαν οχυρώσεις , με τείχος και τάφρο. Αυτή την περιοχή την κατέκτησαν οι Κέλτες τον (4ο αιώνα π.Χ.) και οι Ρωμαίοι (τον 1ο αιώνα π.Χ.). Οι Κέλτες στο ίδιο μέρος έκτισαν το πρώτο κάστρο και αργότερα οι Ρωμαίοι στο ίδιο πάλι σημείο έκτισαν πιο μεγάλο κάστρο με καλύτερη οχύρωση που ονομάζονταν "Cusum" το οποίο ανήκε στην ρωμαϊκή επαρχία της Πανονίας. Το 5ο αιώνα μ.Χ. οι Ούννοι κατέστρεψαν εντελώς το Cusum. Στα τέλη του 5ο αιώνα μ.Χ. οι Βυζαντινοί έκτισαν ξανά την πόλη την οποία ονόμασαν "Cusum" και "Petrikon". Την πόλη αργότερα κατέκτησαν οι Οστρογότθοι, οι Γέπιδες, οι Άβαροι, οι Φράγκοι, οι Βούλγαροι και στο τέλος και πάλι οι Βυζαντινοί.
Οι Ούγγροι κατέκτησαν την περιοχή αυτή μεταξύ του 10ου και 12ου αιώνα. Η πόλη εμφανίζεται πρώτη φορά με το όνομα Πέτροβαράντιν ( Pétervárad ) σε διάφορα κείμενα το 1237. Την ίδια χρονιά γίνεται επίσης αναφορά για ορισμένους οικισμούς στην αριστερή πλευρά του Δούναβη με τις ονομασίες : Βάσαροσ-Βάραντ (Вашарош-Варад), Μρτβαλιόσ (Мртваљош), Σεντ Μάρτον (Сент Мартон), Μπάκσα (Бакша), Σάϊλοβο I (Сајлово I), Σάϊλοβο II (Сајлово II), Μπίβαλο (Бивало), Ρίβιτσα (Ривица) και το Τσένεϊ (Ченеј). Το Μπίβαλο ήταν μεγάλο σλαβικό χωριό το οποίο υπήρχε ακόμη από τον 5ο ή 6ο αιώνα. Από το 1526 έως το 1687 όλη η περιοχή πέρασε στην Οθωμανική επικράτεια. Τα περισσότερα από τα παραπάνω χωριά συνέχιζαν να υπάρχουν την εποχή αυτή της Τουρκοκρατίας του 16ου αιώνα και τα κατοικούσαν Σέρβοι. Δύο νέα χωριά εμφανίστηκαν τον 16ο και 17ο αιώνα, δίπλα στα άλλα, που ονομάζονταν Μπίστριτσα (Бистрица) και Κάμεντιν (Камендин).

Η ίδρυση του Νόβι Σαντ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Πετροβαραντίν έμεινε υπό τουρκική κατοχή μέχρι την μάχη της Βιέννης. Οι Τούρκοι προσπάθησαν να επανακαταλάβουν το κάστρο του Πετροβαραντίν και έκαναν και άλλες εκστρατείες. Υπέστησαν όμως πανωλεθρίες, το 1691 στην μάχη του Σλάνκαμεν, στην μάχη της Σέντα το 1697 και έτσι το 1694 μέσα σε άσχημες καιρικές συνθήκες σταματούν την πολιορκία του κάστρου στο Πετροβαραντίν.

Ratzen Stadt01.jpg

Στην αρχή της βασιλείας των Αψβούργων, στο τέλος του 17 αιώνα, απαγορεύτηκε σε όλους τους ορθόδοξους χριστιανούς να κατοικούν στο Πετροβαραντίν. Γι' αυτό οι Σέρβοι το 1694 άρχισαν να κτίζουν στην απέναντι αριστερή όχθη του Δούναβη νέο οικισμό. Στην αρχή ονομάστηκε Ράτσκα-βάρος (Racka) - (Raitzenstadt) και είχε και δεύτερη ονομασία : Πετροβαράντινσκι Σάνατς (Petrovaradinski Sanac). Οι πρώτοι του κάτοικοι ήταν κυρίως Σέρβοι αλλά και Γερμανοί, Αρμένιοι, Ούγγροι, Βούλγαροι, Βλάχοι και Έλληνες, που άφησαν πολλά οικοδομήματα και πολιτιστικά μνημεία που μαρτυρούν ακόμα και σήμερα για την τότε παρουσία τους.
Σε μια προσπάθεια να αλλάξει την Συμφωνία ειρήνης του Κάρλοβατς, η Οθωμανική αυτοκρατορία επιχείρησε και πάλι εκστρατεία εναντίον τη Αυστρίας. Η δύο στρατοί των Αυστριακών και των Οθωμανών συγκρούστηκαν, στο Πετροβαραντίν τον Αύγουστο του 1716 και οι Οθωμανοί και πάλι ηττήθηκαν. Το έτος 1718 οι κάτοικοι του κοντινού χωριού Άλμας άρχισαν να εγκαθίστανται στο Πέτροβαράντινσκι Σάνατς και ονόμασαν την συνοικία τους Άλμασκα.

Το 1720 στο Νόβι Σαντ υπήρχαν καταγεγραμμένες 112 οικίες Σέρβων, 15 οικίες Ούγγρων και 14 οικίες Γερμανών. Το 1748 γίνεται ελεύθερη βασιλική πόλη και παίρνει την σημερινή ονομασία Νόβι Σαντ και αυτό έγινε με τον ακόλουθο τρόπο: πλούσιοι κάτοικοι του οικισμού της Ράτσκα πήγαν στην Βιέννη και με 80.000 βασιλικά φιορίνια αγόρασαν από την αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία την ιδιότητα της ελεύθερης βασιλικής πόλης. Σε αρχεία του 1843, το Νόβι Σαντ φαίνεται πως είχε 17.332 συνολικά κατοίκους και σύμφωνα με το θρήσκευμα, υπήρχαν 9.675 ορθόδοξοι, 5.724 ρωμαιοκαθολικοί, 1.032 προτεστάντες, 727 κάτοικοι εβραϊκού θρησκεύματος και 30 πιστοί στην αρμενική εκκλησία.

To Νόβι Σαντ το 1920

Στην διάρκεια της Σερβικής επανάστασης του 1848/49, το Νόβι Σάντ ήταν μέρος της Σερβικής Βοϊβοντίνας, αυτόνομης σερβικής περιοχής μέσα στο πλαίσιο της μοναρχίας των Αψβούργων. Στις 12 Ιουνίου 1849 ο ουγγρικός στρατός που βρίσκονταν στρατοπεδευμένος στο κάστρο του Πετροβαραντίν για να εμποδίσει την επίθεση των αυστριακών βομβάρδισε και κατέστρεψε την πόλη, η οποία έχασε το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων της και καταστράφηκαν τα 2/3 των κτιρίων της. Σύμφωνα με στοιχεία του 1850 στην πόλη έμειναν μόνο 7.182 κάτοικοι από τους 17.332 που υπήρχαν το 1843. Από το 1849 έως το 1860 το Νόβι Σαντ ανήκε στην Αυστρία. Μετά την Αυστρο-Ουγγρική ένωση το 1867 η πόλη πέρασε να στα ουγγρικά εδάφη της Αυστροουγγαρίας. Την περίοδο αυτή, η πολιτική της ουγγρικής κυβέρνησης, με στόχο την ουγγαροποίηση της πόλης άλλαξε σημαντικά την δημογραφική δομή της. Η Μάτιτσα Σρπσκα (Матица српска) ένα σημαντικό επιστημονικό, λογοτεχνικό και πολιτιστικό, ίδρυμα μεταφέρθηκε στο Νόβι Σαντ το 1864 και τότε κτίστηκε το σερβικό γυμνάσιο (српска гимназија) και ιδρύθηκε το Σερβικό εθνικό θέατρο (Српско народно позориште). Αυτή την ίδια εποχή το Νόβι Σαντ έγινε το πολιτιστικό, πολιτισμικό και κοινωνικό κέντρο όλου του Σερβικού λαού. Την ίδια εποχή στο Νόβι Σαντ έζησαν ή πέρασαν για λίγο, σημαντικές προσωπικότητες του Σερβικoύ Διαφωτισμού, της διανόησης και της πολιτικής, όπως ο Σβέτοζαρ Μίλετιτς, ο Πόλιτ-Ντέσαντσιτς, ο Γιόβαν Γιοβάνοβιτς Ζμάι, ο Λάζα Κόστιτς, ο Τζόρτζε Νατόσεβιτς, ο Ίλια Βούτσετιτς, ο Στέφαν Μπρανόβατσκι, ο Σ. Πάβλοβιτς, ο Τέοντορ Μάντιτς, ο Λ. Στανόγεβιτς, ο Α. Χάτζιτς, ο Κώστα Τρίβκοβιτς, ο Άρσα Πάγεβιτς και πολλοί άλλοι μετανάστες από την Σερβία. Γι' αυτούς όλους τους λόγους το Νόβι Σαντ ονομάστηκε «Σερβική Αθήνα».

Αδελφοποιημένες πόλεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
WikiVoyage logo
Στο Wikivoyage υπάρχει ταξιδιωτικός οδηγός σχετικός με το λήμμα: