Ολιμπίκ Μαρσέιγ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ολιμπίκ Μαρσέιγ

FC Olympique Marseille.png

Πλήρες όνομα Olympique de Marseille
Ψευδώνυμο l'OM, l'Ohème, Marseillais,
Les Phocéens
Σύντομο όνομα Μαρσέιγ
Έτος ίδρυσης 1899
Γήπεδο Στάδιο Βελοντρόμ,
Μασσαλία, Γαλλία
Χωρητικότητα 60.031 θέσεις
Πρόεδρος Flag of France.svg Βενσάν Λαμπρύν
Προπονητής Flag of France.svg Ντιντιέ Ντεσάμπ
Κατηγορία Λιγκ 1
2010-2011 Λιγκ 1, 2η
Εντός έδρας
Εκτός έδρας
Τρίτη

Η Ολιμπίκ Μαρσέιγ (γαλλικά:Olympique de Marseille) είναι γαλλικός ποδοσφαιρικός σύλλογος. Ιδρύθηκε το 1899 στη Μασσαλία και αγωνίζεται στην Α΄ κατηγορία. Είναι η μόνη γαλλική ομάδα που έχει κατακτήσει το Κύπελλο Πρωταθλητριών και θεωρείται ο πιο επιτυχημένος γαλλικός σύλλογος.[εκκρεμεί παραπομπή] Ως έδρα χρησιμοποιεί το στάδιο Βελοντρόμ (Stade Vélodrome), χωρητικότητας 60.031 θεατών.

Αν και αντιμετώπισε οικονομικά και διοικητικά προβλήματα που οδήγησαν την ομάδα ακόμα και στον υποβιβασμό, τα τελευταία χρόνια βρίσκει σταδιακά την παλιά της αίγλη. Έχει τους περισσότερους οπαδούς στη χώρα και το μότο του συλλόγου είναι "Droit Au But", δηλαδή «Κατευθείαν προς το γκολ». Το παρατσούκλι της είναι "l'OM" ή "l'Ohème" και το συνηθισμένο σύνθημα των οπαδών: "Allez l'OM, allez!", δηλαδή: "Εμπρός Μαρσέιγ, εμπρός!". Χρώματά της είναι το γαλάζιο και το λευκό.

Πίνακας περιεχομένων

[Επεξεργασία] Ιστορία

[Επεξεργασία] Γέννηση

"Κάθε μέλος της οργάνωσης θα πρέπει να διαθέτει το σήμα της Οργάνωσης, του οποίου η χρησιμοποίηση είναι υποχρεωτική στους περιπάτους, μετακινήσεις, διαγωνισμούς και γιορτές.", Άρθρο 41 του Καταστατικού και των Κανονισμών της OM[1].

Επισήμως, η ομάδα της Ολιμπίκ Μαρσέιγ ιδρύθηκε από τον Ρενέ Ντυφώρ ντε Μονμιράιγ το 1899[2]. Η ομάδα προέρχεται από την συγχώνευση της Φουτμπόλ Κλαμπ ντε Μαρσέιγ, από την οποία κληρονομεί το σύνθημά της "Droit au but" (ελ: Κατευθείαν στο γκολ), και του συλλόγου ξιφασκίας L'Épée (ελ: Το Σπαθί). Τα καταστατικά του συλλόγου υιοθετούνται στη διάρκεια μιας εντυπωσιακής γενικής συνέλευσης τον Αύγουστο του 1899 και αναγνωρίζονται επίσημα με νομαρχιακή απόφαση στις 12 Δεκεμβρίου 1900[2]. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τον Αντρέ Γκασκάρ, παίκτη, προπονητή και διοικούντα, και στη συνέχεια αρχειοθέτης της OM, ο αθλητικός σύλλογος της Ολιμπίκ ντε Μαρσέιγ ιδρύθηκε το 1892[3]. Εξάλλου, το χαρτί με το λογότυπο του συλλόγου και οι κάρτες των μελών θα φέρουν πάντα την φράση "fondé en 1892" (ελ: ιδρυμένη το 1892)[2].

Η ομάδα ράγκμπι αποτελεί το πλέον σημαντικό τμήμα του νεοσύστατου σωματείου στις αρχές της ιστορίας του, με σημαντικούς παίκτες στα πρώτα της βήματα όπως οι Χαρί Μπώρ, Καμίγ Μοντάντ ή ο Φερνάν Μπουισόν. Αναγνωρισμένο από την Ένωση Γαλλικών Αθλητικών Εταιρειών (USFSA) το 1894, το ποδόσφαιρο, που εκείνη την εποχή ονομαζόταν "association" (ελ: ένωση,ομοσπονδία), αρχίζει πραγματικά να παίζεται στη Γαλλία από το 1902[3]. Από όλες τις ποδοσφαιρικές ομάδες της πόλης της Μασσαλίας, η Μαρσέιγ γίνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα η πλέον σημαντική ομάδα της πόλης χάρη στην οργάνωση και στον προϋπολογισμό της, υποβιβάζοντας την Σπορτίνγκ Κλαμπ ντε Μαρσέιγ, ή την Ουνιόν Σπορτίβ Φωσεέν σε δεύτερο πλάνο. Εκείνη την εποχή χρησιμοποιεί ως έδρα το Σταντ ντε λ’Υβών[4].

Το 1903, η Μαρσέιγ κατακτά το πρώτο της πρωτάθλημα της τοπικής περιοχής (στο οποίο συμμετείχαν οι ομάδες της Μασσαλίας και των προαστίων) και συμμετέχει για πρώτηφορά στο πρωτάθλημα Γαλλίας που οργανωνόταν τότε από την USFSA[5], όπου αποκλείεται εύκολα στον προκριματικό γύρο[6]. Η ομάδα δεν καταφέρνει να φτάσει το τελευταίο σκαλοπάτι αποκλειόμενη στα ημιτελικά το 1904, το 1907 και το 1908[7], αλλά σε τοπικό επίπεδο είναι η απόλυτη κυρίαρχος κατακτώντας έξι συνεχόμενους τίτλους του τοπικού πρωταθλήματος, από το 1903 μέχρι και το 1908. Το αντίπαλον δέος της, η Σταντ Ελβετίκ ντε Μαρσέιγ βάζει τέλος σε αυτή τη δυναστεία και καταφέρνει μάλιστα να αναδεχτεί τρεις φορές πρωταθλήτρια Γαλλίας [7].

Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος θα διακόψει σχεδόν κάθε αθλητική δραστηριότητα. Παρά τα γεγονοτα αυτά, μια νέα διοργάνωση κάνει την εμφάνισή της : το Κύπελλο Γαλλίας. Η Μαρσέιγ θα αποτελέσει την πλέον ένδοξη ομάδα της. Ο πρώτος αγώνας βρίσκει την Μαρσέιγ να κερδίζει την Χέρκουλις του Μονακό με σκορ 7-0[8]. Μετά τον Μεγάλο Πόλεμο, η Μαρσέιγ γνωρίζει την ήττα στον τελικό του τελευταίου πρωταθλήματος που διοργανώνεται από την USFSA, απέναντι στην Χάβρη (4-1)[7]. Η Ολιμπίκ ντε Μαρσέιγ πραγματοποιεί με αυτό τον τρόπο την πρώτη της μεγάλη πορεία στο πρωτάθλημα, αν και ο μεγάλος αριθμός και η ποικιλία των εθνικών διοργανώσεων κ΄νουν σχετική αυτή την πορεία.

[Επεξεργασία] Πρώτες επιτυχίες σε εθνικό επίπεδο

Είναι από τις αρχές της δεκαετίας του 1920 που η Ολιμπίκ ντε Μαρσέιγ αρχίζει να γίνεται γνωστή σε εθνικό επίπεδο. Ο Μαρίνο Νταλαπόρτα αναλαμβάνει την θέση του προέδρου το 1921 και ξεκινά μια πολιτκή αγοράς «παικτών-κραχτών»[4], μιμούμενος με αυτό τον τρόπο την πολιτική της μεγάλης αντιπάλου Σετ, αποκτώντας στο Παρίσι ενόψει της νέας σεζόν 1923- 1924 τον Εντουάρ Κρυ και τον Ζαν Μπουαγιέ, με τον πρώτο να είναι μέλος της εθνικής ενόπλων, και τον δεύτερο να έχει συμμετάσχει στην ιστορική νίκη της Γαλλίας απέναντι στην Αγγλία τον Μάιο του 1921 σημειώνοντας το ένα από τα δύο τέρματα της γαλλικής νίκης[9].

Η Μαρσέιγ κατέκτησε το Κύπελλο Γαλλίας το 1924 (νίκη με 3-2 απέναντι στην ΦΚ Σετ στον τελικό), το 1926 και το 1927[10], αποτελώντας έτσι την πρώτη ομάδα της επαρχίας που κατακτά αυτό το τρόπαιο, όπως και η πρώτη ομάδα στην οποία το Κύπελλο απονέμεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας[11]. Η Μαρσέιγ ξαναγίνεται η μεγάλη δύναμη του ποδοσφαίρου της περιοχής κατακτώντας δύο φορές τον τίτλο της πρωταθλήτριας της Νοτιοανατολικής Γαλλίας. Η Μαρσέιγ συνεχίζει την επιτυχημένη της πορεία κατακτώντας το Ερασιτεχνικό Πρωτάθλημα Γαλλίας το 1929 απέναντι στην Κλαμπ Φρανσαί[12].

Στις αρχές της δεκαετίας του 1930, η Μαρσέιγ συνεχίζει να επιβάλλεται στο Νοτιοανατολικό Πρωτάθλημα. Όλες αυτές οι επιτυχίες δίνουν τη δυνατότητα στη Μαρσέιγ να αποτελέσει μέλος των ομάδων που θα γίνουν επαγγελματικές και να συμπεριληφθεί στο νεοσύστατο Επαγγελματικό Πρωτάθλημα Γαλλίας που δημιουργήθηκε το 1932. Αυτή η εξέλιξη, δίνοντας στην ομάδα το επαγγελματικό καταστατικό, έχει ως αποτέλεσμα μια αναδιοργάνωση της λειτουργίας του συλλόγου με την εκλογή ενός προέδρου, ενός γενικού γραμματέα και ενός οικονομικού διευθυντή[13].

[Επεξεργασία] Είσοδος στην εποχή του επαγγελματικού ποδοσφαίρου

Η Ολιμπίκ ντε Μαρσέιγ το 1935

Αυτό το εθνικό πρωτάθλημα είναι χωρισμένο σε δύο ομίλους. Η Μαρσέιγ τερματίζει δεύτερη στον όμιλό της[14] πίσω από την μελλοντική πρωταθλήτρια Γαλλίας, Ολιμπίκ Λιλουά, παρά το γεγονός ότι την είχε κερδίσει στον εναρκτήριο αγώνα τα σεζόν με το ευρύ 7-0[15].

Η σεζόν 1933-1934 των Μασσαλών είναι η σεζόν της διπλής αποτυχίας, με την ΦΚ Σετ ως δήμιο της Μαρσέιγ. Η ημερήσια εφημερίδα L'Auto αναφέρει ξεκάθαρα μία από τις 29 Απριλίου 1934 μετά από μια νίκη με 7-3 απέναντι στην Σπορτίνγκ Κλαμπ Νιμουά[16] : « Η Ολιμπίκ ντε Μαρσέιγ είναι τύπις πρωταθλήτρια Γαλλίας ». Πράγματι η Σετ βρίσκεται μόλις με έναν βαθμό μπροστά και με χειρότερη διαφοιρά γκολ από τους Μασσαλούς ενώ η Μαρσέιγ έχει ακόμα τρεις αγώνες να δώσει, σε αντίθεση με την Σετ που δεν έχει κανέναν. Αρκεί στην Μαρσέιγ μια ισσοπαλία στη διάρκεια των τριών εναπομείναντων αγώνων της για να πανηγυρίσει τον τίτλο. Η ομάδα της Σετ θα μάθει την είδηση στη διάρκεια μιας περιοδίας στην Αφρική, μετά από μία νίκη απέναντι στους ίδιους αυτούς Μασσαλούς στον τελικό του Κυπέλλου Γαλλίας[17] : η Μαρσέιγ ηττήθηκε στα τρία ματς που χρωστούσε, και η Σετ ανακυρήχτηκε πρωταθλήτρια Γαλλίας[18].

Η Μαρσέιγ κατακτά τελικά το πρώτο της γαλλικό πρωτάθλημα το 1937 χάρη σε έναν καλύτερο συντελεστή τερμάτων σε σχέση με την ΦΚ Σοσό (1,76 contre 1,33)[14]. Στις 13 Ιουνίου 1937, η Μαρσέιγ χρησιμοποιεί πλέον ως έδρα το Στάδιο Βελοντρόμ, που διαθέτει χωρητικότητα 35.000 θέσεων, το οποίο εγκαινιάζει με έναν φιλικό αγώνα απέναντι στην Τορίνο ΦΚ (2-1)[19]. Τον ίδιο καιρό, η Μαρσέιγ επιβεβαιώνει τη φήμη της ως « ομάδα του κυπέλλου » κατακτώντας για μία ακόμη φορά το Κύπελλο Γαλλίας το 1935 (γίνεται η ομάδα με τους περισσότερους τίτλους σε αυτή τη διοργάνωση μαζί με την Ρεντ Σταρ 93[20]) και 1938[21]. Η ομάδα, παρά την αποχώρηση του τερματοφύλακά της Ντι Λορτό με προορισμό την ΦΚ Σοσό, ενισχύεται με την άφιξη ενός νεαρού Γάλλου επιθετικού, του Μαριό Ζατελλί, του Βραζιλιάνου Τζαγκουάρε ντε Μπεσβεκόνε Βασκονσέλος και του Μαροκινού Λαρμπί Μπενμπαρέκ, γνωστό ως « μαύρη πέρλα »[22]. Οι Μασσαλοί αναδεικνύονται δευτεραθλητές το 1938 και το 1939.

[Επεξεργασία] Δεκαετία 1940

Το ποδόσφαιρο συνεχίζει να υπάρχει παρά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και την επίταξη του Σταδίου Βελοντρόμ από τις ένοπλες δυνάμεις[23]. Με την επιστροφή της στο Σταντ ντε λ’Υβών, η Μαρσέιγ τερματίζει δεύτερη στο πρωτάθλημα της Νοτιοανατολικής ζώνης του 1939-1940, με την εμφάνιση για έναν μόλις αγώνα του Αχμέντ Μπεν Μπελά, μελλοντικού προέδρου της Αλγερίας [24], και αποτυγχάνει στον τελικό του Κυπέλλου Γαλλίας απέναντι στην ΡΚ Παρί (2-1)[25]. Το 1941, η Μαρσέιγ αναδεικνύεται πρωταθλήτρια Γαλλίας της ελεύθερης ζώνης (που δεν είχε καταληφτεί από τους Γερμανούς και ουσιαστικά αποτελούσε τον νότο της Γαλλίας) παρόλα αυτά, ο τίτλος αυτός δεν βρίσκεται στην λίστα των τίτλων που έχει κατακτήσει ο σύλλογος. Τη σεζόν 1942- 1943, η επίθεση των Μασσαλών αποδεικνύεται άκρως αποτελεσματική : 100 γκολ[14] επετεύχθησαν στο πρωτάθλημα, εκ των οποίων τα 20 σε έναν αγώνα απέναντι στην Αβινιόν, που λήγει με σκορ 20-2. Ο Εμανουέλ Αζνάρ θα πετύχει εννέα τέρματα[26] . Τον ίδιο καιρό, η ομάδα κατακτά το πέμπτο της Κύπελλο Γαλλίας απέναντι στην Μπορντό (4-0), και αυτό χάρη σε μια νέα γενιά ταλαντούχων ποδοσφαιριστών όπως ο Ροζέ Σκοτί ή ακόμα ο Ζορζ Νταρ. Τη σεζόν 1943-1944 κάνουν την εμφάνισή τους ομοσπονδιακές ομάδες που έχουν δημιουργηθεί από το καθεστώς του Βισύ, που παίρνουν την θέση των συλλόγων εντός του πρωταθλήματος Γαλλίας. Αρκετοί παίκτες της Μαρσέιγ αγωνίζονται εκείνη την εποχή στην Ομοσπονδιακή Ομάδα Μασσαλίας-Προβηγκίας. Αυτές οι ομοσπονδιακές ομάδες διαλύονται με την Απελευθέρωση. Το 1945, η Μαρσέιγ παίρνει μέρος στο Κύπελλο της Απελευθέρωσης (με το όνομα να αλλάζει στη συνέχεια σε Κύπελλο της Νίκης) και ηττάται στον τελικό στο Σταντ ντε λ’Υβών από την ΦΚ Μετς[27].

Μετά από μία 9η και έπειτα μια 6η θέση, η Μαρσέιγ ξαναγίνεται πρωταθλήτρια Γαλλίας το 1948, έντεκα χρόνια μετά τον τελευταίο τίτλο της, χάρη σε μια ισσοπαλία στα τελευταία λεπτά ενός αγώνα με την Σοσό Μονμπελάρ και δύο νίκες απέναντι στην ΚΟ Ρουμπαί-Τουρκουάν (6-0) και την ΦΚ Μετς (6-3)[28]. Την επόμενη χρονιά οι Φωκαείς καταλαμβάνουν την τρίτη θέση. Το 1949, ο πρόεδρος των Μασσαλών Λουί-Μπερνάρ Ντανκώς, ιδρύει μια δεύτερη επαγγελματική ομάδα, την Γκρουπ Σπορτίνγκ Κλαμπ Μαρσεγιαί, γνωστή στη συνέχεια ως « Μαρσέιγ Β’ », που σύντομα γίνεται απλώς η δεύτερη ομάδα της Μαρσέιγ, και εξαφανίζεται μέσα στην ανωνυμία το 1951[29].

[Επεξεργασία] Τέλη δεκαετίας 1950, πρώτος υποβιβασμός στη δεύτερη κατηγορία

Το 1952, η Μαρσέιγ γλυτώνει για λίγο τον υποβιβασμό στην δεύτερη κατηγορία, κυρίως χάρη στον Σουηδό γκολτζή της Γκούναρ Άντερσον (πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος), και καταφέρνει να εξασφαλίσει την θέση της στην πρώτη κατηγορία στα μπαράζ παραμονής απέναντι στην Βαλενσιέν ΦΚ : η Μαρσέιγ ηττάται με 3-1 στον πρώτο αγώνα πριν επιβληθεί με 4-0 στον δεύτερο αγώνα[30]. Αυτή η σεζόν χαρακτηρίζεται από μια βαριά ήττα απέναντι στην ΑΣ Σαντ-Ετιέν, που «σκόρπισε» την ομάδα της Μασσαλίας με 10-3[26].

Το 1953, ο Γκούναρ Άντερσον διατηρεί τον τίτλο του πρώτου σκόρερ πετυχαίνοντας 35 γκολ, ή αλλιώς το 56 % των τερμάτων της Μαρσέιγ[31]. Η Μαρσέιγ φτάνει στο τελικό δύο διοργανώσεων : του Κυπέλλου Γαλλίας το 1954, όπου ηττάται με 2-1 από την ΟΓΚ Νις με την επιστροφή του Μπενμπαρέκ, και το Κύπελλο Σαρλ Ντραγκό το 1957, κερδίζοντας με 3-1 την ΡΚ Λανς.

Παρά αυτές τις αναλαμπές στο κύπελλο, η Μαρσέιγ δεν καταφέρνει να επιβεβαιώσει την δυναμική της στο πρωτάθλημα. Μετά την εξασφάλιση της παραμονής στην τελευταία αγωνιστική το 1958[32], η Μαρσέιγ υποβιβάζεται για πρώτη φορά στην ιστορία της στην Β' Εθνική Γαλλίας το 1959. Ακόμα και στο Κύπελλο αποτυγχάνει πλέον η ομάδα της Μασσαλίας : αποκλείεται από τον πρώτο μόλις γύρο απέναντι στην Περπινιάν Κανέ Φουτμπόλ Κλαμπ (2-1), τότε ουραγό της δεύτερης κατηγορίας. Οι Μασσαλοί δυσκολεύονται στα ξεκινήματά τους στην δεύτερη κατηγορία τερματίζοντας δέκατοι στην πρώτη τους χρονιά. Μετά από μια πρώτη απόπειρα το 1961, ξανανεβαίνουν στην πρώτη κατηγορία το 1962, αλλά ξαναϋποβυβάζονται το 1963, τερματίζοντας στην τελευταία θέση του βαθμολογικού πίνακα[14], παρά μια πρώτη ευρωπαϊκή συμμετοχή στο Κύπελλο Εκθέσεων που αποκλείονται από τον μόλις πρώτο γύρο σε διπλούς αγώνες από τους Βέλγους της Ουνιόν Σαιντ-Ζιλουάζ, με συνολικό σκορ 4-3[33].

[Επεξεργασία] Το Στάδιο

Στάδιο Βελοντρόμ

Από το 1904 ως το 1937 η Ολιμπίκ Μαρσέιγ αγωνιζόταν σε δικό της γήπεδο, το Stade de l'Huveaune, το οποίο για κάποιο χρονικό διάστημα ονομάστηκε "Stade Fernand Buisson", προς τιμή ενός παλιού παίκτη του ράγκμπι. Το στάδιο αυτό είχε χωρητικότητα 15.000 θεατών.

Το 1937 ο πρόεδρος Λεκλέρκ μετέφερε την ομάδα στο Στάδιο Βελοντρόμ (Stade Vélodrome), το οποίο ανακαινίστηκε το 1982-83 για να φιλοξενηθούν αγώνες του Ευρωπαϊκού πρωταθλήματος του 1984. το στάδιο ανακαινίστηκε ξανά για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 1998. Σήμερα έχει χωρητικότητα 60.013 θέσεων.

[Επεξεργασία] Η Ομάδα 2011-2012

-. Ζουλιάν Ροντριγκέζ

-. Σεντρίκ Ντ'Ουλιβό

1. Τζενάρο Μπρασιγκλιάνο

2. Θέσαρ Αθπιλικουέτα

3. Νικολά Νκουλού

4. Αλού Ντιαρρά

7. Μπενουά Σειρού

8. Λούτσο Γκονζάλεζ

9. Κρις Γκαντί

10. Αντρέ Πιέρ Ζινιάκ

11. Λοίκ Ρεμύ

12. Σαρλ Καμπορέ

13. Τζιμί Τραορέ

15. Ζερεμύ Μορέλ

16. Έλιντον Αντράντε

17. Στεφάν Μπιά

18. Μοργκάν Αμαλφιτανό

20. Αντρέ Αγιού

21. Σουλεϊμάν Ντιαβαρά

23. Τζορντάν Αγιού

24. Ροντ Φαννί

25. Μπιλλέλ Ομρανί

26. Ζαν Φιλίπ Σαμπό

28. Ματιέ Βαλμπουενά

30. Στεβ Μανταντά

[Επεξεργασία] Τίτλοι - Διακρίσεις

Η Ολιμπίκ Μαρσέιγ με οκτώ γαλλικά πρωταθλήματα είναι δεύτερη στη σχετική λίστα μετά τη Σεντ Ετιέν που έχει δέκα. Επίσης, έχει κερδίσει δέκα κύπελλα που αποτελεί γαλλικό ρεκόρ και το Τσάμπιονς Λιγκ.

[Επεξεργασία] Εξωτερικοί Σύνδεσμοι

[Επεξεργασία] Πηγές

  1. ↑ Laurent Oreggia, Tout (et même plus) sur l'OM, Hugo et Compagnie, janvier 2009, 128 p. (ISBN 9782755603262), « Divers », p. 101
  2. 2,0 2,1 2,2 ↑ a, b et c Alain Pécheral, La grande histoire de l'OM (Des origines à nos jours), L'Équipe, 2007, 507 p. (ISBN 2916400079), « Ainsi fonts, fonts, fonts (baptismaux) », p. 10-11
  3. 3,0 3,1 Football magazinen°23, décembre 1961, p. 12
  4. 4,0 4,1 ↑ a, b et c Collectif, Olympique de Marseille - Un club à la une, L'Équipe, 2005 (ISBN 2915535019), p. 7
  5. Le Petit Journal, N°14689 du 16 mars 1903, p.4, sur gallica.bnf.fr.
  6. La Presse, N°3942 du 16 mars 1903, p.3, sur gallica.bnf.fr.
  7. 7,0 7,1 7,2 (Αγγλικά) France 1892-1919, Frédéric Pauron, www.rsssf.com, 24 Απριλίου 2004
  8. [L'Équipe, Coupe de France : la folle épopée, Collectif, 2007, ISBN 2915535620, 334, σελ.431]
  9. Alain Pécheral, op.cit., 35, Le déclic des années 1920
  10. L'Équipe, Coupe de France: La folle épopée, Collectif, 2007, ISBN 2915535620, 45-47, σελ.431
  11. L'Équipe, Olympique de Marseille - Un club à la une, Collectif, 2005, ISBN 2915535019, 6
  12. Alain Pécheral, op.cit., 45, Le déclic des années 1920
  13. La Saison 1931/1932, l'OM Champion du Sud-Est adhère au professionnalisme, www.om4ever.com, 2007, 11 Νοεμβρίου 2008
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 (Αγγλικά) France - First Division Results and Tables 1932-1998, www.rsssf.com, Jan Schoenmakers, 23 Φεβρουαρίου 2005, ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2008
  15. op.cit., Laurent Oreggia, Divers, 103
  16. OM 7 - 3 Nîmes : Feuille de match, www.om1899.com, 12 Νοεμβρίου 2009
  17. L'Équipe, Coupe de France : la folle épopée, Collectif, 2007, ISBN 2915535620, 350, σελ.431
  18. Atlas, 100 ans de football en France, Collectif, 1982, ISBN 2731201088, 131-132, σελ.320
  19. op.cit., Laurent Oreggia, Stades, 77
  20. L'Équipe, Coupe de France : la folle épopée, Collectif, 2007, ISBN 2915535620, 351, σελ.431
  21. L'Équipe, Coupe de France : la folle épopée, Collectif, 2007, ISBN 2915535620, 354, σελ.431
  22. 1938/39 : la France découvre la « perle noire », OM Match, 12 Δεκεμβρίου 2009, τεύχος 89, σελ.26, ISBN 1954-1449
  23. Vélodrome - Le cœur du football français, fr.fifa.com, 11 Δεκεμβρίου 2009
  24. op.cit., Laurent Oreggia, Quelques « histoires » moins connues, σελ.13
  25. L'Équipe, Coupe de France: La folle épopée, Collectif, 2007, ISBN 2915535620, απ.351, σελ.431
  26. 26,0 26,1 op.cit., Laurent Oreggia, Quelques « histoires » moins connues, σελ.14
  27. La résurrection, [http://www.fcmetz.com www.fcmetz.com, 1η Νοεμβρίου 2009
  28. Πρότυπο:Lien web
  29. ↑ Collectif, Dictionnaire historique des clubs de football français, Pages de foot, mars 1999, 500 p. (ISBN 2913146015), p. 209-210
  30. ↑ Alain Pécheral, op.cit., « Les quatre saisons d'Henri Roessler », p. 146-147
  31. ↑ Alain Pécheral, op.cit., « Annexe III - Le championnat », p. 390
  32. Saison 1957-1958 de l'OM, www.om4ever.com, 11 Νοεμβρίου 2008
  33. ↑ a, b, c et d Alain Pécheral, op.cit., « Annexe V - L'OM et l'Europe », p. 414
Wikipedia-logo.png Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Olympique de Marseille της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Προσωπικά εργαλεία
Περιοχές ονομάτων

Παραλλαγές
Ενέργειες
Πλοήγηση
Συμμετοχή
Εκτύπωση/εξαγωγή
Εργαλειοθήκη
Άλλες γλώσσες