Τζαϊνισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ναός τζαϊνιστών στο Ρακναπούρ της Ινδίας.
Το έμβλημα του Τζαϊνισμού (Τζάιν Πρατίκ Τσίχνα)

O Τζαϊνισμός ή Ζαϊνισμός (εκ του ινδικού Τζάιν Ντάρμα (जैन धर्म), δηλαδή Νόμος του Τζάιν) αποτελεί θρησκεία που προέρχεται από την Ινδία και ιδρυτής της φέρεται ο Κύριος Ρισάμπα (ऋषभ), θεωρούμενος ως μία μορφή των μετεμψυχώσεων του Βισνού, το έργο του οποίου συνεχίσθηκε από τους 23 διαδόχους του, των «Τιρθάνκαρα». O 24oς και τελευταίος Τιρθάνκαρα που έγινε γνωστός με το όνομα Μαχαβίρα (μεγάλος ήρωας) υπήρξε σύγχρονος του «Σακιαμούνι» (Βούδα).

Ο Τζαϊνισμός έχει δύο κύριες αρχαίες υποπαραδόσεις, τις Ντιγκαμπάρα και Σβεταμπάρα, και αρκετές μικρότερες υποπαραδόσεις που αναδύθηκαν στην 2η χιλιετία μ.Χ. Οι Ντιγκαμπάρα και Σβεταμπάρα έχουν διαφορετικές απόψεις στις ασκητικές πρακτικές, φύλο και ποια τζαϊνιστικά κείμενα μπορούν να θεωρηθούν κανονικά. Οι Τζαϊνιστές μοναστικοί βρίσκονται σε όλες της υποπαραδόσεις του Τζαϊνισμού, με τους σραβάκα να υποστηρίζουν τις πνευματικές επιδιώξεις τους με πόρους.[1]

Εκτός από την Ινδία, μερικές από τις κύριες Τζαϊνιστικές κοινότητες βρίσκονται στον Καναδά, την Ευρώπη, την Κένυα, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Χονγκ Κονγκ, το Σουρινάμ, το Φίτζι και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα κύρια φεστιβάλ του Τζαϊνισμού περιλαμβάνουν τα Παριουσάνα και Ντασλακσάνα, Μαχαβίρ Τζαγιάντι και Ντιουάλι. Έχει περίπου 4-5 εκατομμύρια ακολούθους, από τους οποίους οι περισσότεροι κατοικούν στην Ινδία.

Δόγμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τζαϊνισμός παραδέχεται την ύπαρξη δύο μόνο «ουσιών» εκ των οποίων η μία είναι χονδροειδής και αδρανής καλούμενη «ατζίβα» και που αποτελεί το άψυχο τμήμα του Σύμπαντος, η δε άλλη καλούμενη «τζίβα» (= έμψυχος) αποτελεί τις ψυχές (άτμαν) τόσο των φυτών και των ζώων, όσο και των ανθρώπων. Ο «τζίβα» είναι επ΄ άπειρον άφθαρτος. Όλες οι φθαρτές και εφήμερες μορφές γεννιούνται κάτω από την επίδραση μιας αθάνατης και ακαταμάχητης δύναμης, η οποία και ενεργεί ως αποτέλεσμα των πράξεων ενός εκάστου όντος.

Οι ψυχές, περιβεβλημένες με υλική μορφή, προάγονται βαθμηδόν, ανάλογα των καλών ή κακών πράξεών των, και η περιβάλλουσα αυτές ύλη καθίσταται λεπτότερη ή χονδροειδέστερη. Τοιουτοτρόπως, επιτελείται βαθμηδόν η προαγωγή της ψυχής από της φυτικής μορφής στη ζωική και από αυτή στην ανθρώπινη, καταλήγουσα τέλος στην πλήρη απελευθέρωση (καϊβάλια) από τα δεσμά της ύλης.

Απαλλασσόμενη έτσι από του φθαρτού περιβάλλοντός της, η ψυχή, καθίσταται «Σίντα» (ή «σίντχα»), επιτυγχάνει δηλαδή τη μακαριότητα της «Νιρβάνα» ή «Μόκσα» (της αιθέριας διαμονής) όπου βρίσκονται σ' αυτήν ενθρονισμένες οι ψυχές των 24 ιδρυτών του Τζαΐνισμού. (Οι ψυχές των ιδρυτών είναι πλέον απαλλαγμένες από την ανάγκη περαιτέρω αναγέννησης, αφού στερούνται υλικής υπόστασης, έτσι δεν αναμειγνύονται στη σωτηρία των ανθρώπων αφού δεν μπορούν να συντελέσουν σ΄ αυτό. Αποτελούν μόνο παράδειγμα για τους ανθρώπους από τις εν ζωή πράξεις τους.).

Οπαδοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι μοναχοί του Τζαϊνισμού διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: στους «Ντιγκάμπαρας» και «Σβετάμπαρας» χωρίς μεταξύ τους δογματικές διαφορές, απλά οι πρώτοι είναι γυμνοί και έχουν αυστηρότερο κώδικα, ενώ οι δεύτεροι φορούν λευκά ρούχα και επιτρέπουν τη μύηση και σε γυναίκες.

Τζαϊνισμός: Ηθική και Όρκοι[2][Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τζαϊνισμός διδάσκει πέντε ηθικά καθήκοντα, τα οποία ονομάζει πέντε όρκους. Οι ηθικοί κανόνες προνοούν ότι ο Τζαϊνιστής έχει πρόσβαση σε έναν γκουρού («δάσκαλος», «σύμβουλος»), το δόγμα («Τζίνα», «θεός») και ότι το άτομο είναι απαλλαγμένο από πέντε αδικήματα: αμφιβολία πίστης, αναποφασιστικότητα για τις αλήθειες του Ζαϊνισμού, η ειλικρινή επιθυμία για διδασκαλίες του Τζαϊνισμού, η αναγνώριση των συναδέλφων τζαϊνιστών και θαυμασμός για πνευματικές επιδιώξεις. Ένα τέτοιο πρόσωπο αναλαμβάνει τους ακόλουθους πέντε όρκους του τζαινισμού:

  • Αχίμσα, "εκ προθέσεως μη βία" ή "μη τραυματισμού": Ο πρώτος σημαντικός όρκος που λαμβάνει ο τζαϊνιστής είναι να μην προκαλέσει βλάβη σε άλλους ανθρώπους, καθώς και σε όλα τα έμβια όντα Αυτό είναι το υψηλότερο ηθικό καθήκον στον τζαϊνισμό, και ισχύει όχι μόνο για τις ενέργειες ενός ατόμου, αλλά απαιτεί να μην είναι κανείς βίαιος στην ομιλία και τις σκέψεις του.
  • Σάτια, "αλήθεια": Αυτός ο όρκος είναι να μιλάει πάντα την αλήθεια. Κανένα ψέμα, ούτε να μιλήσει τι δεν είναι αληθινό, και να μην ενθαρρύνει τους άλλους ή να εγκρίνει οποιονδήποτε μιλάει με ψεύδος.
  • Αστέγια, "που δεν κλέβει": Ο Τζαϊνιστής δεν πρέπει να πάρει τίποτα που δεν δίνεται πρόθυμα.
  • Μπραχματσάρια, "αγαμία": Η αποχή από το σεξ και τις αισθησιακές απολαύσεις συνταγογραφείται για τους μοναχούς και καλόγριες του τζαϊνισμού. Για τους λαϊκούς, ο όρκος σημαίνει αγνότητα, πίστη στον σύντροφό του.
  • Απαριγκράχα, "μη προσκόλληση": Αυτό περιλαμβάνει τη μη προσκόλληση σε υλικά και ψυχολογικά περιουσιακά στοιχεία, αποφεύγοντας την λαχτάρα και την απληστία. Οι μοναχοί και οι μοναχές του τζαϊνισμού αποκηρύσσουν εντελώς την ιδιοκτησία και τις κοινωνικές σχέσεις, δεν διαθέτουν τίποτα και δεν συνδέονται με κανέναν.

Σημαία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημαία

Τα πέντε χρώματα της Τζαϊνιστικής σημαίας αντιπροσωπεύουν το Πάντσα-Παραμέσθι και τις πέντε υποσχέσεις:[3]

  • Άσπρο – αντιπροσωπεύει τα αριχάντ, τις ψυχές που έχουν κατακτήσει όλα τα πάθη (θυμός, προσήλωση, αποστροφή) και έχουν επιτύχει την παντογνωσία και την αιώνια ευδαιμονία μέσω της αυτοπραγμάτωσης. Υποδηλώνει επίσης την ειρήνη ή την αχίμσα ("εκ προθέσεως μη βία").
  • Κόκκινο – Αντιπροσωπεύει τις Σίντχα, τις ψυχές που έχουν κατακτήσει τη σωτηρία και αλήθεια. Αντιπροσωπεύει επίσης την Σάτια ("αλήθεια").
  • Κίτρινο – αντιπροσωπεύει την ατσάρια. Αντιπροσωπεύει επίσης την ατσάουρβα ("που δεν κλέβει").
  • Πράσινο – αντιπροσωπεύει τις ουπαντγιάγια, εκείνους που διδάσκουν τις γραφές σε μοναχούς. Αντιπροσωπεύει επίσης την μπραχματσάρια ("αγνότητα").
  • Μαύρο – αντιπροσωπεύει την Τζαϊνιστική ασκητική. Συμβολίζει την απαριγκράχα ("μη προσκόλληση").

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Melton & Baumann 2010, σελ. lix, 1395.
  2. «Jainism» (στα αγγλικά). Wikipedia. 2018-10-02. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jainism&oldid=862095042. 
  3. Vijay K. Jain 2012, σελ. iv.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Jainism (έκδοση 862095042) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).