Γιαζίντι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Γιαζίντι
Σημαία των Γιαζίντι που χρησιμοποιεί το ιρακινό κόμμα Κίνημα Γιαζίντι για τη Μεταρρύθμιση και την Πρόοδο
Μία από τις σημαίες των Γιαζίντι
Συνολικός πληθυσμός
500.000–1.200.000[1][2][3]
Περιοχές με σημαντικούς πληθυσμούς
Flag of Iraq.svg Ιράκ 650.000[4]
Flag of Germany.svg Γερμανία 100.000–120.000[5][6][7]
Flag of Syria.svg Συρία 70.000[8][9]
Flag of Russia.svg Ρωσία 60.586[10]
Flag of Armenia.svg Αρμενία 35.272 (2011 απογραφή)[11]
Flag of Georgia.svg Γεωργία 30.843[12]
Flag of Sweden.svg Σουηδία 7.000[7]
Θρησκείες
Γιαζιντισμός[13]:196
Γλώσσες
Βόρεια Κουρδικά (Λατινική γραφή)[14]

Οι Γιαζίντι, ή Γεζίντι (κουρδικά: Êzidî, ελληνοποιημένο: Γιαζιντίτες ή Γιεζιντίτες), είναι κουρδική εθνοθρησκευτική ομάδα με ινδοϊρανικές ρίζες. Οι Κούρδοι Γεζίντι[15][16] διατηρούν στοιχεία του κουρδικού πολιτισμού. Ζουν στην επαρχία της Νινευή του βορείου Ιράκ. Στην Ασία υπάρχουν κι άλλες κοινότητες Γιαζιντιτών στην Υπερκαυκασία, την Αρμενία, την Τουρκία και τη Συρία, οι οποίες όμως βρίσκονται από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 σε παρακμή, με τα περισσότερα μέλη τους να έχουν μεταναστεύσει στην Ευρώπη, κυρίως στη Γερμανία.[17]

Η θρησκεία τους, ο Γιαζιντισμός, αποτελεί κλάδο του Γιαζντανισμού και θεωρείται ως ένα εξαιρετικώς συγκριτικό θεολογικό σύμπλεγμα τοπικών κουρδικών πίστεων, που περιέχει επίσης ζωροαστρικά στοιχεία, ενώ προστέθηκαν και τμήματα του ισλαμικού σουφικού δόγματος, το οποίο εισήχθη στην περιοχή από τον σεΐχη Αντί ιμπν Μουσαφίρ το 12ο αιώνα μ.Χ.

Οι Γιαζίντι πιστεύουν στον Θεό ως δημιουργό του κόσμου, τον οποίο έθεσε υπό τη φροντίδα επτά θεϊκών υπάρξεων ή αγγέλων, ο αρχηγός των οποίων είναι ο Μελέκ Τάους, ο άγγελος Παγώνι όπως ονομάζεται.

Δημογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ιστορικώς, οι Γιαζιντίτες ζούσαν αρχικά σε κοινότητες του σημερινού Ιράκ, Συρίας και Τουρκίας, ενώ υπήρχαν αξιοσημείωτοι πληθυσμοί τους στην Αρμενία και τη Γεωργία. Παρόλα αυτά, τα γεγονότα του 20ου αιώνα επέφεραν σημαντικές δημογραφικές αλλαγές στις περιοχές αυτές και μαζική μετανάστευση. Ως αποτέλεσμα, ο πραγματικός αριθμός των Γιαζιντιτών δεν είναι ξεκάθαρος σε πολλές περιοχές και οι εκτιμήσεις για το μέγεθος του συνολικού τους πληθυσμού ποικίλουν.[1]

Ο κύριος όγκος των Γιαζίντι ζει στο Ιράκ, όπου αποτελούν σημαντική μειονότητα.[1] Οι εκτιμήσεις για το μέγεθος των κοινοτήτων στο Ιράκ διαφέρουν σημαντικά, κάνοντας λόγο μεταξύ 70.000 και 500.000. Είναι συγκεντρωμένοι στο βόρειο Ιράκ στην επαρχία Νινευή. Οι δύο μεγαλύτερες κοινότητες είναι στη Σεχάν, βορειοανατολικά της Μοσούλης και στη Σινγιάρ στα σύνορα Ιράκ-Συρίας, 80 χλμ. δυτικά της Μοσούλης. Στη Σεχάν υπάρχει ο ναός του σεΐχη Αντί ιμπν Μουσαφίρ στο Λάλις. Κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, η κοινότητα της Σεχάν μαχόταν για κυριαρχία εναντίον της πιο συντηρητικής κοινότητας της Σινγιάρ. Το δημογραφικό προφίλ των Γιαζιντιτών του Ιράκ, ενδέχεται να έχει αλλάξει σημαντικά από την αρχή του Πολέμου στο Ιράκ το 2003 και την πτώση του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν.

Γιαζίντι στο όρος Σινγιάρ, στα σύνορα Ιράκ-Συρίας, τη δεκαετία του 1920

Στη Συρία οι Γιαζίντι ζουν σε δύο κοινότητες, μία στην περιοχή Τζαζίρα και μια άλλη στο Κουρντ-Νταγ. Επίσης και στη Συρία ο αριθμός τους είναι ασαφής. Το 1963 ο πληθυσμός τους υπολογιζόταν σε περίπου 10.000, σύμφωνα με την απογραφή του πληθυσμού, αλλά οι αριθμοί της απογραφής του 1987 είναι δυσεύρετοι. Σήμερα, υπολογίζεται ότι ίσως είναι μεταξύ 12.000-15.000 οι Γιαζιντίτες στη Συρία,[1][18] αν και περισσότεροι από τους μισούς εικάζεται ότι έχουν μεταναστεύσει από τη χώρα τη δεκαετία του 1980. Επιπλέον δυσχέρειες στις εκτιμήσεις προκαλούν οι 50.000 πρόσφυγες Γιαζίντι που κατέφθασαν από το Ιράκ λόγω του Πολέμου το 2003.

Η κοινότητα στην Τουρκία μειώθηκε δραστικά κατά τον 20ο αιώνα. Μέχρι το 1982 είχε μειωθεί στα 30.000 άτομα και το 2009 είχαν απομείνει λιγότεροι από 500 Γιαζίντι. Οι περισσότεροι μετανάστευσαν στη Ευρώπη και ειδικώς στη Γερμανία. Αυτοί που παρέμειναν κατοικούν κυρίως στην περιοχή της Τουρ Αμπντίν.[1]

Οι εκτιμήσεις για τις κοινότητες στη Γεωργία και την Αρμενία ποικίλουν, αλλά και αυτές οι κοινότητες μειώθηκαν δραματικά. Στη Γεωργία, από 30.000 απέμειναν λιγότεροι από 5.000 κατά τη δεκαετία του 1990. Οι αριθμοί στην Αρμενία παρέμειναν κάπως πιο σταθεροί. Αυτή τη στιγμή εικάζεται ότι βρίσκονται 40.000 Γιαζιντίτες στην Αρμενία. Οι περισσότεροι Γεωργιανοί και Αρμένιοι Γιαζίντι παρ' όλα αυτά, μετεγκαταστάθηκαν στη Ρωσία, όπου στην απογραφή του 2002 καταγράφηκε πληθυσμός 31.273 ατόμων.

Η μαζική αυτή μετανάστευση και διασκορπισμός οδήγησε στην ύπαρξη μεγάλης Διασποράς. Η πιο σημαντική είναι στη Γερμανία, όπου η κοινότητα των Γιαζιντιτών αριθμεί πάνω από 40.000 άτομα. Οι περισσότεροι είναι από την Τουρκία και πιο πρόσφατα από το Ιράκ, μένοντας στα δυτικά γερμανικά κρατίδια της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας και Κάτω Σαξονίας.[1] Από το 2008, η Σουηδία διαπιστώνει σημαντική αύξηση στην κοινότητα Γιαζιντιτών μεταναστών, η οποία έφτανε πλέον τους 4.000 ανθρώπους το 2010. Στην Ολλανδία, υπάρχει επίσης μια μικρότερη κοινότητα Γιαζίντι. Άλλες κοινότητες της γιαζιντικής Διασποράς υπάρχουν στο Βέλγιο, τη Δανία, τη Γαλλία, την Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Η.Π.Α., τον Καναδά και την Αυστραλία. Ο συνολικός πληθυσμός τους σε όλες αυτές τις χώρες είναι μάλλον μικρότερος από 5.000.[1]

Καταβολές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχηγοί των Γιαζίντι και Χαλδαίοι Χριστιανοί στη Μεσοποταμία, 19ος αιώνας

Οι Γιαζίντι είναι κουρδόφωνος πληθυσμός που έχει προσκολληθεί πνευματικά σε ένα κλάδο του Γιαζντανισμού που συμπλέκει στοιχεία του Μιθραϊσμού, των προϊσλαμικών θρησκευτικών παραδόσεων της Μεσοποταμίας, του Χριστιανισμού και του Ισλάμ.

Η κεντρική λατρευτική τοποθεσία τους βρίσκεται στο Λάλις, βορειοανατολικά της Μοσούλης. Οι Γιαζίντι αυτοονομάζονται Εζίντι και σε μερικές περιοχές Ντασίνι (από το όνομα κάποιας φυλής τους). Κάποιοι λόγιοι θεωρούν ότι το όνομα Γιαζίντι προέρχεται από από την παλαιοϊρανική λέξη γιαζάτα, που σημαίνει θεϊκό ον, αλλά οι περισσότεροι ισχυρίζονται ότι προκύπτει από το χαλίφη των Ομεϋαδών, Γιαζίντ Α΄. Οι ίδιοι οι Γιαζίντι πιστεύουν ότι το όνομά τους προέρχεται από τη λέξη Γιέζνταν ή Έζιντ (Θεός).[19] Οι πολιτιστικές πρακτικές τους είναι αισθητά κουρδικής προέλευσης και σχεδόν όλοι τους μιλούν τη διάλεκτο Κουρμάντζι (βόρεια Κουρδικά), με την εξαίρεση των χωριών Μπασίκα και Μπαχαζάνι, όπου ομιλούνται τα Αραβικά. Η Κουρμάντζι είναι η γλώσσα σχεδόν όλων των προφορικών θρησκευτικών παραδόσεων των Γιαζίντι. Για αυτό το λόγο και οι ρίζες της θρησκευτικής λατρείας τους είναι λίγο ασαφείς.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Allison, Christine (2004-02-20). «Yazidis i: General». Encyclopædia Iranica. http://www.iranicaonline.org/articles/yazidis-i-general-1. «There are probably some 200,000–300,000 Yazidis worldwide.» 
  2. «Yezidi». Adherents.com. http://adherents.com/Na/Na_670.html#4286.  Cites estimates between 100,000 and 700,000.
  3. «Deadly Iraq sect attacks kill 200». BBC News. 2007-08-15. http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6946028.stm. Ανακτήθηκε στις 2008-03-31. 
  4. Iraq Yezidis: A Religious and Ethnic Minority Group Faces Repression and Assimilation Archived 9 January 2006 at the Wayback Machine., aina.org, 25 September 2005.
  5. Jakob, Christian. «Jesiden in Deutschland: Das Trauma der Vorfahren» (στα γερμανικά). die Tageszeitung. http://www.taz.de/!145610. Ανακτήθηκε στις 10 September 2014. 
  6. Hür, Kemal. «Die Religion der Yeziden» (στα γερμανικά). Deutschlandradio Kultur. http://www.deutschlandradiokultur.de/glaubensgemeinschaft-die-religion-der-yeziden.1278.de.html?dram:article_id=294819. Ανακτήθηκε στις 17 August 2014. 
  7. 7,0 7,1 Megalommatis, Muhammad Shamsaddin (28 February 2010). «Dispersion of the Yazidi Nation in Syria, Turkey, Armenia, Georgia and Europe: Call for UN Action». American Chronicle. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 March 2010. https://web.archive.org/web/20100306023528/http://www.americanchronicle.com/articles/view/143737. Ανακτήθηκε στις 20 August 2010. 
  8. «Yazidi in Syria Between acceptance and marginalization». KurdWatch. kurdwatch.org, σ. 4. http://kurdwatch.org/pdf/kurdwatch_yeziden_en.pdf. 
  9. Andrea Glioti (18 October 2013). «Yazidis Benefit From Kurdish Gains in Northeast Syria». al-monitor. http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2013/10/syria-yazidi-minorities-kurds.html#. Ανακτήθηκε στις 1 April 2014. 
  10. «Всероссийская перепись населения 2010 г. Национальный состав населения Российской Федерации» (στα ru). Demoscope. Demoscope.ru. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 May 2012. https://www.webcitation.org/683aGZggq?url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_10.php. 
  11. «2011 Armenian census» (PDF). http://armstat.am/file/article/sv_03_13a_520.pdf. 
  12. ETHNIC GROUPS BY MAJOR ADMINISTRATIVE-TERRITORIAL UNITS (PDF)
  13. Husseini, Rana (2012). «Chapter 15. The Historical and Religious Seeds of 'Honor'». Στο: Clark, Kelly James, επιμ. Abraham's Children: Liberty and Tolerance in an Age of Religious Conflict. New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0-300-18333-7. OCLC 809235956. http://www.worldcat.org/title/abrahams-children-liberty-and-tolerance-in-an-age-of-religious-conflict/oclc/809235956/viewport. 
  14. «What language do the Yazidis speak?» (στα ru). Cognitive journal ШколаЖизни. 2012-06-04. http://shkolazhizni.ru/archive/0/n-54898. 
  15. http://www.ecmi.de/fileadmin/downloads/publications/JEMIE/2007/2-2007-Szakonyi.pdf (Ethnic Mobilization in Post-Soviet Georgia: The Case of the Yezidi-Kurds, by David Szakonyi, date of edition: JEMIE 6 (2007) 2 © 2007 by European Centre for Minority Issues)
  16. http://www.jstor.org/discover/10.2307/27933856?uid=3738016&uid=2&uid=4&sid=21104523752177 ( The other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq, by Nelida Fuccaro, 1999)
  17. Reeves, Bob (2007-02-28). «Lincoln Iraqis call for protection from terrorism». Lincoln Journal Star. http://journalstar.com/articles/2007/02/28/news/local/doc45e4c4211d311953438645.txt. Ανακτήθηκε στις 2007-02-28. 
  18. Commins, David Dean (2004). Historical Dictionary of Syria. Scarecrow Press, σελ. 282. ISBN 0-8108-4934-8. http://books.google.com/?id=_EhACvcqVXkC&printsec=frontcover&q. Ανακτήθηκε στις August 20, 2010. 
  19. electricpulp.com. «YAZIDIS i. GENERAL – Encyclopaedia Iranica». www.iranicaonline.org. http://www.iranicaonline.org/articles/yazidis-i-general-1. Ανακτήθηκε στις 18 Αυγούστου 2014. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]