Κούμοι Ρεθύμνου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°16′23″N 24°26′27″E / 35.27306°N 24.44083°E / 35.27306; 24.44083

Κούμοι
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Κούμοι
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚρήτης
Περιφερειακή ΕνότηταΡεθύμνης
ΔήμοςΡεθύμνης
ΚοινότηταΚούμων
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΚρήτη
ΝομόςΡεθύμνης
Πληθυσμός172 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.74100
Τηλ. κωδ.+30 28310

Οι Κούμοι είναι χωριό και έδρα ομώνυμης τοπικής κοινότητος του Δήμου Ρεθύμνης[1] στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Απέχουν 15 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο και είναι κτισμένοι σε υψόμετρο 460 μ.,[2] πάνω σε άδεντρο λόφο ο οποίος είναι γνωστός ως Κεφάλα Κουμνιώτικη.[3]

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή υπάρχουν ίχνη κατοίκησης από την υστερομινωική εποχή. Στη θέση Πυργιόλικα υπάρχουν κατάλοιπα κτιρίου διαστάσεων 23 επί 27 μέτρων της υστερομινωικής εποχής[4] και στη θέση Κληματερά έχουν ανασκαφεί κατάλοιπα κτιρίου διαστάσεων 17 επί 12 μέτρων της ίδιας εποχής.[5] Επίσης, έχει εντοπιστεί μεμονομένος λαξευτός τάφος της υστερομινωικής εποχής ΙΙΙ, ο οποίος απέδωσε μόνο σκελετικά υπολείμματα.[6]

Το σημερινό όνομα του χωριού προέρχεται από τη βυζαντινή λέξη κούμος, η οποία χρησιμοποιείται για πρόχειρες κατασκευές για την προστασία των οικόσιτων ζώων. Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Cumus στην επαρχία Ρεθύμνου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως Cumus με 227 οφειλόμενες αγγαρείες και ο Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα το 1630 κάνει μνεία στο χωριό ως Cumus. Στην οθωμανική απογραφή του 1659 καταγράφονται 54 σπίτια. Το χωριό δεν αναφέρεται στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834, αλλά αναφέρεται στο έργο Κρητικά του Μανουήλ Χουρμούζη, το 1842.[2] Την περίοδο της επανάστασης του 1866-1869, επέδραμε τον Οκτώβριο του 1866 στους Κούμους σώμα Τούρκων ατάκτων, ενώ τον Αύγουστο του 1868, δυνάμεις επαναστατών επιτέθηκαν εναντίον Οθωμανών στρατιωτών που στάθμευαν στον οικισμό, αναγκάζοντας τους σε υποχώρηση.[7]

Στην απογραφή του 1881 αναφέρεται στον δήμο Χρωμοναστηρίου και είχε 101 χριστιανούς κατοίκους και 8 τούρκους. Στην απογραφή του 1900 είχε 175 κατοίκους και υπαγόταν στον δήμο Βρυσιναίων. Στην απογραφή του 1920 αναφέρεται ως έδρα ομώνυμου αγροτικού δήμου.[2] Οι Κούμοι αρχικά προσαρτήθηκαν στην κοινότητα Αρμένων, αλλά το 1928 ορίστηκαν έδρα ομώνυμης κοινότητας, η οποία παρέμεινε μέχρι την Καποδιστριακή διοικητική διαίρεση, οπότε και το χωριό προσαρτήθηκε στον Δήμο Ρεθύμνης.[8]

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Απογραφή 1900 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός[2] 175 181 214 245 258 252 190 211 173 172

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο κεντρικός ναός της ενορίας είναι αφιερωμένος στην Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Ο κοιμητηριακός ναός του χωριού είναι αφιερωμένος στην Υπαπαντή του Χριστού. Άλλες εκκλησίες του χωριού περιλαμβάνουν τις Kοίμηση της Θεοτόκου και Άγιος Γεώργιος και στην ενορία Κούμων υπάγονται επίσης τα εξωκκλησία Aγία Mαρίνα, Άγιος Γεώργιος και Άγιος Aντώνιος, με τον τελευταίο ναό είναι σπηλαιώδης.[3][9]

Διοικητικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κοινότητα Κούμων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περιλαμβάνοντας μόνον την έδρα της, η Τοπική Κοινότητα Κούμων έχει 172 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011.[10]

Η Κοινότητα εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο κ. Εμμανουήλ Πενθερουδάκη.

Κοινοτάρχες Κούμων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κάτωθι εκλέχθηκαν και υπηρέτησαν (ή υπηρετούν) ως Πρόεδροι της Κοινότητος Κούμων.

Πρόεδροι Κοινότητος Κούμων
περίοδος όνομα
1978–1982 Βελονάκης Εμμανουήλ
1982–1990 Μακρυδάκης Κωνσταντίνος
1990–1998 Μαμαλάκης Ανδρέας
2010–2019
2019– Πενθερουδάκης Εμμανουήλ

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Τοπική Κοινότητα Κούμων | Κούμων | Δήμος». www.rethymno.gr. Ανακτήθηκε στις 12 Μαρτίου 2022. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Α΄. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελ. 428. 
  3. 3,0 3,1 «Κούμοι». www.rethymno.gr. Δήμος Ρεθύμνης. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2019. 
  4. «ΠΙΡΙΟΛΙΚΑ». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  5. «ΚΛΗΜΑΤΕΡΑ». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  6. «ΚΟΥΜΟΙ». digitalcrete.ims.forth.gr. Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2019. [νεκρός σύνδεσμος]
  7. Μαμαλάκη, Ιωάννου Π. (1983). Η Κρητική Επανάστασις του 1866 - 1869. Χανιά: Ιστορική Λαογραφική και Αρχαιολογική Εταιρεία Κρήτης. σελ. 96, 371. 
  8. «Κούμοι (Ρεθύμνης)». Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών - Αναλυτικά. ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019. 
  9. «Επαρχία Ρεθύμνου». www.imra.gr. Ιερά Μητρόπολις Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου. 2010. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Οκτωβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2019. 
  10. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού», σελ. 10890 (σελ. 416 του pdf)