Ζαρός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°8′N 24°54′E / 35.133°N 24.900°E / 35.133; 24.900

Ζαρός Ηρακλείου
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Ζαρός Ηρακλείου
35°8′0″N 24°54′0″E
ΧώραΕλλάδα
Διοικητική υπαγωγήΔήμος Φαιστού
Υψόμετρο340 μέτρο
Ταχ. κωδ.70002
Τηλ. κωδ.28940
Ζώνη ώραςUTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)
Τα πρώτα σπίτια του Άνω Ζαρού και το φαράγγι του Ρούβα
Άποψη του Κάτω Ζαρού

Ο Ζαρός είναι κωμόπολη, με 2.215 κατοίκους βάσει της απογραφής του 2001 , στην επαρχία Καινούργιου του νομού Ηρακλείου. Το χωριό είναι ευρύτερα γνωστό από το ομώνυμο εμφιαλωμένο νερό (φυσικό ή ανθρακούχο) που διατίθεται στην αγορά την τελευταία εικοσαετία.[1]. Ο Ζαρός βρίσκεται στις νότιες υπώρειες του όρους Σαμάρι, που αποτελεί παρακλάδι του Ψηλορείτη. Η απόστασή του από το Ηράκλειο είναι γύρω στα 45 χιλιόμετρα. Παράγει ελαιόλαδο, σταφίδα, εσπεριδοειδή, κηπευτικά, χαρούπια και κτηνοτροφικά φυτά. Η ονομασία του χωριού προέρχεται από το πληθυντικό μόριο Ζα και το ρήμα ρέω, ρους και σημαίνει πολλά νερά.

Δημοτικό διαμέρισμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Δημοτικό διαμέρισμα Ζαρού αποτελείται από την έδρα, το Ζαρό αλλά και:

  • τις Κούρτες [1 κάτοικος το 2001] , σε υψόμετρο 390 μέτρων, νότια του Ζαρού. Βρίσκονται 55 χλμ. από το Ηράκλειο. Στην αρχαιότητα ήταν μινωικός οικισμός.
  • τη Μονή Αγίου Αντωνίου Βροντησίου [3 κάτοικοι το 2001], σε απόσταση 2 χιλιομέτρων από το Ζαρό. Χρονολογείται από τον 14ο αιώνα και έχει θέα προς την πεδιάδα της Μεσαράς και προς τα Αστερούσια Όρη.

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η τεχνητή λίμνη στο Ζαρό

Στο εσωτερικό του χωριού υπάρχουν τρεις εκκλησίες. Στα βόρεια βρίσκεται ο παλιός ναός του Αγίου Νικολάου με τοιχογραφίες. Σήμερα είναι μοναστήρι Παλαιοημερολογιτών.

Στην έξοδο βόρεια του χωριού υπάρχει φαράγγι. Εκεί βρίσκεται η πηγή Βότομος, μια περιοχή κατάφυτη με πλατάνια, εκτροφείο πέστροφας και με μία τεχνητή λίμνη. Από τις πηγές της περιοχής κυκλοφορούν στο εμπόριο και ένα σήμα εμφιαλωμένου νερού: "Ζαρός", με τις εγκαταστάσεις εμφιάλωσης στις αντίστοιχες περιοχές.

Ανάμεσα στα άλλα, στον Ζαρό υπάρχουν περιφερειακό ιατρείο, ΚΕΠ, νηπιαγωγείο, δημοτικό σχολείο, γυμνάσιο, ξενώνες και τράπεζες. Η ομώνυμη ποδοσφαιρική ομάδα αγωνίζεται στην α΄ ερασιτεχνική κατηγορία του τοπικού πρωταθλήματος της Ε.Π.Σ. Ηρακλείου.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το δίκτυο ύδρευσης στην περιοχή ήταν ανεπτυγμένο από τα αρχαία χρόνια. Από την πηγή Στέρνα, στα βόρεια του Ζαρού, υδρευόταν η αρχαία Γόρτυνα. Σώζονται ερείπια του ρωμαϊκού υδραγωγείου.

Στο Ζαρό γίνεται γραπτή μνεία το 1583 στον Καστροφύλακα (Κ 103, με την ονομασία Saro) με 266 κατοίκους και στην ίδια απογραφή αναγράφεται ο οικισμός Κούρτες (Curtes) με 172 κατοίκους (Κ 103). Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας οι Κούρτες αποκλειστικά κατοικούνταν από τους Τούρκους. Υπήρχαν 20 τουρκικές οικογένειες το 1834 και 150 το 1881. Τον εικοστό αιώνα στο χωριό δούλευαν νερόμυλοι και νεροτριβές για τα μάλλινα εγχώρια υφάσματα.

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Ζαρό εδρεύει ο «Αθλητικός Όμιλος Ζαρού» ο οποίος ιδρύθηκε το 1969. Ανήκει στη δύναμη της Ε.Π.Σ. Ηρακλείου και αγωνίζεται επίσημα στα πρωταθλήματά της από τη σεζόν 1983-84, ενώ 10 χρόνια αργότερα, τη σεζόν 1993-94 αγωνίστηκε για πρώτη φορά στην Α΄ Κατηγορία.[2] Τη χρονιά 2010-11 κατέκτησε για πρώτη φορά το πρωτάθλημα Α1 Κατηγορίας και κέρδισε την άνοδο στην Δ΄ Εθνική, στην οποία σημείωσε τη μοναδική του παρουσία τη σεζόν 2011-12. Τις χρονιές 2012-13 και 2013-14 κατέκτησε εκ νέου το πρωτάθλημα Α1 ΕΠΣΗ και διεκδίκησε αμφότερα την άνοδο στην Γ΄ Εθνική μέσω του ειδικού πρωταθλήματος του 2013 και 2014 αντίστοιχα, χωρίς όμως επιτυχία. Το 2014 κατέκτησε το Σούπερ Καπ Ε.Π.Σ. Ηρακλείου, νικώντας τον Αλμυρό Γαζίου.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το Ηράκλειον και ο Νομός του, έκδοση Νομαρχίας Ηρακλείου, 1971.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]