Δήμητρα (πλανήτης νάνος)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Δήμητρα  Αστρονομικό σύμβολο τής Δήμητρας
Ceres optimized.jpg
Ο πλανήτης νάνος Δήμητρα όπως φαίνεται από το Διαστημικό τηλεσκόπιο Χαμπλ. Ο λόγος αντίθεσης έχει υποστεί επεξεργασία ώστε να φαίνονται καλύτερα λεπτομέρειες της επιφάνειας της.
Ανακαλύφθηκε από Τζιουζέπε Πιάτσι
Ημερομηνία ανακάλυψης 1 Ιανουαρίου 1801
Ονομασία
Άλλες ονόμασίες Αρχικά ονομάστηκε από τον Τζιουζέπε Πιάτσι "Φερδινάνδεια Δήμητρα" (Δήμητρα του Φερδινάνδου) προς τιμή του Φερδινάνδου Α' των Δύο Σικελιών και της αρχαίας θεάς Δήμητρας,[1] 1. Δήμητρα (1. Ceres, από την Διεθνή Αστρονομική Ένωση), Ήρα για κάποιο χρονικό διάστημα στην Γερμανία.[2]
Χαρακτηριστικά τροχιάς
Αφήλιο 446.669.320 χλμ.,[3]
(2,9858 AU)
Περιήλιο 380.995.855 χλμ.,[3]
(2,5468 AU)
Ημιάξονας τροχιάς 413.832.587 χλμ.,[3]
(2,7663 AU)
Εκκεντρότητα 0,07934[3]
Περίοδος περιφοράς 1.680,5 ημέρες,[3]
(4,60 έτη)
Μέση τροχιακή ταχύτητα 17,882 χλμ./δευτ.,[3]
64.375,2 χλμ./ώρα
Μέση ανωμαλία 27,448°[3]
Κλίση τροχιάς 10,585°(ως προς την Εκλειπτική)
Φυσικά χαρακτηριστικά
Ακτίνα ισημερινού 487,3 ± 1,8 χλμ.[4]
Ακτίνα γεωγραφικού πόλου 454,7 ± 1,6 χλμ.[4]
Εμβαδόν επιφάνειας 2.850.000 χλμ.2
Όγκος 4,54 ± 0,113 ·108 χλμ.3[5]
Μάζα 9,43 ± 0,07 ·1020 χλγρ.[6]
Μέση πυκνότητα 2,077 ± 0,036 γρμ./εκ.3[4]
Βαρύτητα επιφάνειας 0,27 μ./δευτ.2,
0,028 g
Ταχύτητα διαφυγής 0,51 χλμ./δευτ.
Αστρονομική περίοδος περιστροφής 0,3781 ημέρες,
9,074170 ώρες.
Κλίση άξονα ~3°
Λευκαύγεια 0,090 ± 0,0033
Θερμοκρασία επιφάνειας ~167 K,
(~-106,15 °C)
Φαινόμενο μέγεθος 6,7 έως 9,32
Απόλυτο μέγεθος 3,36 ± 0,02
Γωνιακή διάμετρος 0,84" - 0,33"
Η περιστροφή της Δήμητρας φωτογραφημένη από το Hubble. Η φύση του λευκού σημείου παραμένει μυστήριο.

Η Δήμητρα (λατινικά και διεθνώς: Ceres - Σίριζ, επίσημη ονομασία: 1 Δήμητρα), είναι ο μικρότερος πλανήτης νάνος του Ηλιακού μας συστήματος και ο μόνος που βρίσκεται μέσα στην Κύρια Ζώνη Αστεροειδών. Επίσης είναι ο πρώτος αστεροειδής που ανακαλύφθηκε ποτέ. Ανακαλύφθηκε τυχαία την Πρωτοχρονιά του 1801 (την πρώτη νύκτα του αιώνα) από τον Τζουζέπε Πιάτζι, στο αστεροσκοπείο του Παλέρμο της Σικελίας. Στην αρχή νόμιζε ότι είχε ανακαλύψει ένα καινούργιο άστρο, μετά ένα κομήτη. Όταν διαπιστώθηκε ότι ήταν μικρός πλανήτης που περιφερόταν γύρω από τον Ήλιο, του έδωσε το όνομα της θεάς - αρχαίας προστάτιδας της Σικελίας, αφού και οι πλανήτες είχαν ονόματα αρχαίων ρωμαϊκών θεών. Η απόσταση του αντικειμένου υπολογίστηκε από τον Καρλ Φρίντριχ Γκάους κάπου ανάμεσα στον Άρη και το Δία. Σήμερα γνωρίζουμε ότι είναι ο μεγαλύτερος από τους αστεροειδείς της Κύριας Ζώνης Αστεροειδών. Το σχήμα του είναι σχεδόν σφαιρικό, ελαφρώς πεπλατυσμένο, με μέγιστη διάμετρο 975 χιλιόμετρα και ελάχιστη 909 χιλιόμετρα.

Λόγω του μικρού της μεγέθους, η Δήμητρα δεν έχει φωτογραφηθεί σε μεγάλη ανάλυση μέχρι σήμερα. Τελευταίες φωτογραφίες από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble δείχνουν μια επιφάνεια με μεγάλες αντιθέσεις στη φωτεινότητα, και ένα μυστηριώδες λευκό σημείο. Από φασματοσκοπικές παρατηρήσεις ξέρουμε ότι η Δήμητρα αποτελείται κατά ένα μεγάλο ποσοστό από πάγο νερού, που σε ποσότητα είναι ίσως περισσότερο απ' όσο το σύνολο του γλυκού νερού που υπάρχει στη Γη. Τη Δήμητρα αναμένεται να επισκεφθεί το 2015 η διαστημοσυσκευή Dawn της NASA.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Hoskin, Michael (1992-06-26). «Ο Κανόνας του Μπόντε και η ανακάλυψη της Δήμητρας». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2010-01-18. http://www.astropa.unipa.it/HISTORY/hoskin.html. Ανακτήθηκε στις 2007-07-05. 
  2. Foderà Serio, G.; Manara, A.; Sicoli, P. (2002). «Ο Τζιουζέπε Πιάτσι και η ανακάλυψη της Δήμητρας». W. F. Bottke Jr., A. Cellino, P. Paolicchi, and R. P. Binzel (PDF). University of Arizona Press. σελ. 17–24. http://www.lpi.usra.edu/books/AsteroidsIII/pdf/3027.pdf. Ανακτήθηκε στις 2009-06-25. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Yeomans, Donald K. (July 5, 2007). «1 Ceres». JPL Small-Body Database Browser. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-10-05. http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=Ceres. Ανακτήθηκε στις 2009-04-10. 
  4. 4,0 4,1 4,2 Thomas, P. C. (2005). "Η Διαφορετικότητα του αστεροειδή Δήμητρα, όπως αποκαλύπτεται από το σχήμα του". Nature 437 (7056): 224–226. doi:10.1038/nature03938. 
  5. Μέγιστη και Ελάχιστη μάζα του πλανήτη διά της Ελάχιστης και Μέσιστης πυκνότητας οδηγεί σε 2 αποτελέσματα ο μ.ο. των οποίων δύναται να προσεγγίζει τον πραγματικό όσκο του πλανήτη.
  6. Carry, Benoit (November 2007). "Near-Infrared Mapping and Physical Properties of the Dwarf-Planet Ceres". Astronomy & Astrophysics 478 (1): 235–244. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2008-05-30. http://web.archive.org/20080530130946/www2.keck.hawaii.edu/inst/people/conrad/nsfGrantRef/2007-arXiv-Benoit.Carry.pdf. 

Εξωτερικές Συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Αστεροειδείς
[[]] Δήμητρα (πλανήτης νάνος) 2 Παλλάς