Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες
Gabriel Garcia Marquez, 2009.jpg
Ο συγγραφέας το 2009
Γέννηση Γκαμπριέλ Χοσέ Γκαρσία Μάρκες
6 Μαρτίου 1927
Αρακατάκα, Μαγδαλένα, Κολομβία
Θάνατος 17 Απριλίου 2014 (87 ετών)
Πόλη του Μεξικού, Μεξικό
Αιτία θανάτου καρκίνος και Πνευμονία
Εθνικότητα Country flag Κολομβιανή
Υπηκοότητα Lua error in mw.wikibase.entity.lua at line 88: data.schemaVersion must be a number, got nil instead.
Ιδιότητα μυθιστοριογράφος, διηγηματογράφος, δημοσιογράφος, σεναριογράφος, θεατρικός συγγραφέας, συγγραφέας, εκδότης, ποιητής-νομικός και αυτοβιογράφος
Σύζυγος Μερσέντες Μπάρτσα Πάρντο
Τέκνα Ροδρίγο Γκαρσία
Είδος τέχνης Λογοτεχνία
Καλλιτεχνικά ρεύματα Μαγικός ρεαλισμός
Σημαντικά έργα «Εκατό Χρόνια Μοναξιάς», «Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας», κ.α.
Βραβεύσεις Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Commons page Wikimedia Commons

Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες (ισπ. Gabriel José García Márquez, 6 Μαρτίου 192717 Απριλίου 2014) ήταν σπουδαίος Κολομβιανός συγγραφέας, βραβευμένος με Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Θεωρείται ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του λογοτεχνικού ρεύματος του «μαγικού ρεαλισμού» και ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς όχι μόνο της ισπανόφωνης αλλά και της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Έγινε διάσημος με το μυθιστόρημά του «Εκατό χρόνια μοναξιά» το 1967, ενώ επίσης σημαντικά θεωρούνται και τα έργα του «Ο έρωτας στα χρόναι της χολέρας», «Το φθινόπωρο του Πατριάρχη», και το «Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου». Ο Μάρκες δούλεψε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του σαν δημοσιογράφος και επίσης και σαν σεναριογράφος.
Υπήρξε φίλος του Φιντέλ Κάστρο, ενώ είχε απαγορευτεί για μεγάλο διάρκεια η είσοδός του στις ΗΠΑ, λόγω της στήριξής του σε αριστερά καθεστώτα που ήταν ενάντια με την Αμερική.[1][2][3]

Ζωή και έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα παιδικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε την Κυριακή 6 Μαρτίου του 1927 στο χωριό Αρακατάκα(D/R) (Arakataka) της Κολομβίας, το πρώτο παιδί από συνολικά 7 αγόρια και 4 κορίτσια του Γκαμπριέλ Ελίχιο Γκαρσία (Gabriel Eligio García) και της Λουίσα Σαντιάγα Μάρκες Ιγουαράν (Luisa Santiaga Márquez Iguarán ).
Το χωριό βρίσκεται στην επαρχία Μαγκνταλένα της Κολομβίας, στην περιοχή της Καραϊβικής. Η Αρακατάκα τα χρόνια που μεγάλωνε εκεί ο συγγραφέας ανήκε στη επονομαζόμενη «Zώνη της μπανάνας» - "banananera zone" - περιοχή που κατείχε η εταιρεία United Fruit Company(D/R) καλλιεργώντας μπανάνες, και ήταν μια ζωντανή πόλη με πολλούς κατοίκους.
Η μητέρα του είχε λάβει μια αξιοπρόσεκτη μόρφωση σε ένα από τα σχολεία για που λειτουργούσε η εταιρεία της μπανάνας, τότε. Ο πατέρας του δούλευε στο καινούριο για την εποχή επάγγελμα του τηλεγραφητή αν και είχε κάνει κάποιες σπουδές φαρμακευτικής και ιατρικής. Αμέσως μετά το γάμο του άφησε το προσοδοφόρο επάγγελμά του, για να ασχοληθεί με την ομοιοπαθητική ιατρική – ειδικότητα που είχε άνθιση εκείνο τον καιρό.
Το μωρό πήρε το όνομα του πατέρα του, Γκαμπριέλ, αλλά από την στιγμή της γέννησής του τον φώναζαν Γκαμπίτο (που είναι το υποκοριστικό του Γκαμπριέλ στη περιοχή της Γκουαχίρα, περιοχή από όπου κατάγονταν οι πρόγονοί του )και το όνομα Χοσέ, προς τιμήν του αγίου που γιόρταζε τον μήνα που γεννήθηκε ο Μάρκες, τον Μάρτιο. [4]
Οι γονείς του έμειναν μαζί του για δυο περίπου χρόνια μέχρι τον Ιανουάριο του 1929. Όταν γεννήθηκε το δεύτερο παιδί, ο Λουίς Ενρίκες, οι γονείς έφυγαν από την Αρακατάκα που άρχισε να φθίνει για την πολυπληθέστερη Μπαρανκίγια παίρνοντας μαζί τους το νεογέννητο και αφήνοντας ύστερα απο επιμονή των παππούδων το πρωτότοκο. Μεγάλωσε λοιπόν με τον παππού του και τη γιαγιά του από την πλευρά της μητέρας του, τον συνταγματάρχη του επαναστατικού στρατού Νικολάς Ρικάρδο Μάρκες Μεχία (el coronel Nicolás Márquez Iguarán) βετεράνο του (εμφυλίου) πολέμου των Χιλίων ημέρων και την Τρανκιλίνα Ιγουαράν Κότες (Tranquilina Iguarán Cotes).

Τα χρόνια με τους παππούδες του ήταν τα πιο καθοριστικά όχι μόνο για τη ζωή του αλλά κυρίως για την λογοτεχνική του διαμόρφωση.
Η γιαγιά του και οι άλλες θείες του σπιτιού (ζούσε σε ένα σπίτι γεμάτο γυναίκες, θα πει) ήταν οι φορείς της παράδοσης και της λαϊκής κουλτούρας. Τα παραμύθια και οι ιστορίες που του έλεγαν συχνά, για τους θρύλους της περιοχής και κυρίως ο κόσμος των πνευμάτων μέσα στον οποίο ζούσαν, θα καθορίσει τη φαντασία του.
....«Η γιαγιά του ασχολιόταν περισσότερο με τον κόσμο των νεκρών παρά με των ζωντανών και μάλιστα ειχε πολλές δεισιδαιμονίες. Για παράδειγμα οτι τα παιδιά έπρεπε να πλαγιάζουν πριν βγουν οι ψυχές το βράδυ, πως αν περνούσε μια κηδεία και εκείνα ήταν ξαπλωμενα έπρεπε να τα βάλουν να καθίσουν για να μην πεθάνουν μαζί με τον νεκρό, οτι έπρεπε να προσέχουν να μην μπει μαύρη πεταλούδα στο σπίτι γιατί αυτό σήμαινε πως κάποιος από την οικογένεια θα πέθαινε, πως αν έμπαινε σκαθάρι ήταν σημάδι πως θα είχαν επισκέψεις, οτι έπρεπε να μη χυθεί αλάτι γιατί ήταν γρουσουζιά, πως αν ακουγόταν αλλόκοτος θόρυβος ήταν γιατί οι μάγισσες είχαν μπει στο σπιτι, και πως αν μυριζαν στον αερα θειάφι ήταν γιατί πλησίαζε ο δαιμονας. Ο Γκαρσία Μάρκες μπόρεσε να συλλάβει τα «Εκατό χρόνια μοναξιά» όταν κατάλαβε μια απλή και αδιαμφισβήτητη αλήθεια. Ότι όχι μόνο η γιαγιά και οι θείες του ζούσαν σε μια παραπραγματικότητα αλλά και η πλειοψηφία των Κολομβιανών και των άλλων Λατινοαμερικανών...»[5]
Από την άλλη ο παππούς του εκπροσωπούσε την λογική, τον ρεαλισμό, και την πραγματική ιστορία. Διηγόταν στο παιδί ιστορίες από τον πόλεμο που είχε λάβει μέρος, και κατορθώματα ανδρείας των συμπολεμιστών του. Μαζί του έκανε βόλτες τα απογεύματα στο χωριό και μάθαινε τα πάντα που αφορούσαν την καθημερινή, πραγματική ζωή.

Στο σπίτι της Αρακατάκα που έχει μετατραπεί σε μουσείο, το βιβλίο «Χίλιες και μία νύχτες» πάνω στο γραφείο. Το θεμελιώδες βιβλίο στο συγγραφικό μου πεπρωμένο γράφει η πινακίδα πάνω από το γραφείο

Το νηπιαγωγείο και την α΄ δημοτικού τα έβγαλε στο Μοντεσοριανό δημοτικό σχολείο που μόλις είχε ανοίξει στην πόλη του, ενώ τη β' δημοτικού την έβγαλε στο δημόσιο δημοτικό της Αρακατάκα. (τα άλλα δύο χρόνια του τετρατάξιου τότε δημοτικού σχολείου τα τελείωσε στην πόλη Καρταχένα.)
Από τότε που ο Μάρκες έμαθε να γράφει και να διαβάζει, σχεδόν 8 χρονών, δεν σταμάτησε ποτέ. Το πιο καθοριστικό έργο της ζωής του όπως θα αναφέρει ήταν η ανακάλυψη ενός φθαρμένου βιβλίου με "μαγικές" ιστορίες. Όπως θα μάθαινε αρκετά χρόνια αργότερα ήταν οι Χίλιες και μια νύχτες», όπου διαπίστωσε έκπληκτος πως οι ιστορίες ήταν στην ουσία από το ίδιο υλικό με αυτές που του έλεγε η γιαγιά του, και μάλιστα πως μπορούσαν να ειπωθούν και με την ίδια χαρακτηριστική «ψυχραιμία», με την οποία τις έλεγε και η γιαγιά του . Μετά τις «Χίλιες και μια νύχτες» θα ερχόταν η σειρά των παραμυθιών των αδελφών Γκριμ, του Περό, του Δουμά, του Σαλγκάρι και του Βερν. Από τότε που έμαθε να διαβάζει, έκανε πέρα όλες τις άλλες διασκεδάσεις, και αφιέρωνε όλο τον ελεύθερο χρόνο του στο διάβασμα.

Με τους γονείς του θα ξανασμίξει τον Δεκέμβριο του 1936 όταν όλη η οικογένεια θα μετακομίσει στο Σινσέ(D/R), την ιδιαίτερη πατρίδα του πατέρα του. Ο Γκαμπριέλ Ελίχιο πίστευε ότι ένα φαρμακείο στο Σινσέ θα ήταν καλύτερη επένδυση από ότι στην Μπαρανκίγια. Εξάλλου ήταν ευκαιρία για τα παιδιά να γνωρίσουν και τη γιαγιά τους, Αρχεμίρα Γκαρσία Πατερνίνα. και τους υπόλοιπους συγγενείς από την πλευρά του πατέρα. Παρόλες τις ελπίδες του πατέρα του, ούτε αυτό το φαρμακείο πήγε καλά, έτσι μετά από ένα χρόνο διαμονής ξαναγύρισαν στην Αρακατάκα τον Σεπτέμβριο του 1937. Με τον θάνατο της θείας Βενεφρίδα στις 21 Γενάρη του 1937 και κυρίως με αυτόν του παππού του μερικές μέρες αργότερα, 4 Μάρτη 1937 απο πνευμονία, το σπίτι εγκαταλείπεται και η οικογένεια σκορπίζεται.

Ο 11χρονος Μάρκες δεν θα αλλάξει μόνο πόλη αλλά στην ουσία και πατέρα, αφού ο πραγματικός πατέρας του τόσα χρόνια ήταν ο συνταγματάρχης παππούς του. Στην ουσία δεν θα καταφέρει ποτέ να ενσωματωθεί στην οικογένεια γι΄αυτό και θα ζήσει μαζί τους, συνολικά 3 μόνο χρόνια. Ο νεαρός Μάρκες θα δυσκολευτεί να συμβιβαστεί με την προσωπικότητα του πατέρα του, εξαιτίας του οποίου θα προκύψουν πολλές διαφωνίες αλλά στο τέλος, θα τα καταφέρει.
Ο Μάρκες θα πει πολλές φορές στις συνεντεύξεις του αργότερα: οτι τα «100 χρόνια μοναξιά» πήγασαν από την εμμονή του να επιστρέψει στο σπίτι του παππού και της γιαγιάς, οτι οι μεγαλύτερες λογοτεχνικές του επιρροές ήταν ο παππούς, η γιαγιά και το βιβλίο «Χίλιες και μια Νύχτες», ότι απο τότε που πέθανε ο παππούς του δεν του συνέβη τίποτα ενδιαφέρον και πως οτι είχε γράψει ως τότε το ήξερε ήδη ή το είχε ακούσει πριν γινει 8 χρονών. [6]

Άποψη της Μπαρανκίγια, τη δεκαετία του 1930

Σπουδές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρώτος σταθμός της οικογενειακής περιπλάνησης η Μπαρανκίγια. Ο πατέρας όμως, θα συνεχίσει να αναζητά μια πόλη που να έχει καλές προοπτικές για το φαρμακείο και το ομοιοπαθητικό ιατρείο του και θα τη βρεί στο Σούκρε, μια κωμόπολη 16. 000 κατοίκων τότε, στην οποία θα μετακομίσουν τον Νοέμβριο του 1939.
Ο Μάρκες έχοντας ήδη αποκτήσει την συνήθεια να διαβάζει αχόρταγα, εκείνη την περίοδο θα γνωρίσει τα μεγάλα λογοτεχνικά έργα της εφηβικής (και όχι μόνο) λογοτεχνίας: θα διαβάσει Κόμη Μοντεχρήστο, Το νησί των θησαυρών, τον Σεβάχ τον θαλασσινό, τον Ροβινσώνα Κρούσο, τον Δον Κιχώτη και άλλα.

Ωστόσο ο ίδιος ο Μάρκες δεν θα ζήσει στο Σούκρε παρά μόνο στις διακοπές του σχολείου του, αφού οι γονείς του, θέλοντας - παρόλη την οικονομική δυσπραγία τους να πάρει το παιδί τους την καλύτερη μόρφωση θα τον γράψουν στο κολλέγιο των Ιησουιτών «Σαν Χοσέ» της Μπαρανκίλια, στο οποίο θα αρχίσει να φοιτά τον Ιανουάριο του 1940. Στην εφημερίδα του κολλεγίου «Χουβεντούδ», θα δημοσιευτούν κάποιοι σατιρικοί στίχοι που έφτιαχνε τότε για να διασκεδάζει τους συμμαθητές του, με την υπογραφή Γκαμπίτο. Ο Μάρκες θεωρεί αυτούς τους παιδικούς στίχους του, ως το opera prima του. [7] Ο Γκαμπίτο θα γίνει αγαπητός από τους συμμαθητές και τους δασκάλους του, εξαιτίας και της εξυπνάδας του και του καλόβολου χαρακτήρα του. Τα σατιρικά στιχάκια που γράφει θα του χαρίσουν μεγάλη δημοφιλία ανάμεσα στους συμμαθητές του. Στο κολλέγιο κατάφερνε αν και δεν ήταν ιδιαίτερα μελετηρός να είναι από τους πρώτους μαθητές, μάλιστα το 1942 του απονεμήθηκε και μετάλλιο αριστείου.

Μπογκοτά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1943 θα δώσει εξετάσεις στο Υπουργείο Παιδείας για τον «Εθνικό διαγωνισμό υποτροφιών». Θα περάσει στις εξετάσεις, πράγμα που θα του επιτρέψει να πάρει μια υποτροφία για να φοιτήσει τα επόμενα 6 χρόνια, ως εσωτερικός στο «Εθνικό Λύκειο Αρρένων» της Σιπακιρά(D/R).
Στο Λύκειο θα πάρει καλούς βαθμούς, αφού χωρίς να είναι ιδιαίτερα μελετηρός, ήταν αποδοτικός και έγραφε καλά στα διαγωνίσματα. Έτσι οι βαθμοί, οι πρωτιές και τα βραβεία ήρθαν χωρίς μόχθο από μέρους του. Ωστόσο εκείνος είναι αφιερωμένος στην λογοτεχνία και ιδιαίτερα στην ποιήση – που ήταν τότε η επίσημη αγαπημένη όχι μόνο των διανοούμενων αλλά και του λαού. Θα διαβάζει ακατάπαυστα, ποίηση αλλά και τα έργα των μεγάλων συγγραφέων του κόσμου, θα γράφει συχνά τις ομιλίες για τις επίσημες εκδηλώσεις του Λυκείου, θα συνδράμει συγγραφικά με ένα πεζό κείμενο σε λυρικό ύφος στο ένα και μοναδικό τεύχος της μαθητικής εφημερίδας που προσπάθησαν να στήσουν, αλλά θα καταφέρνει επίσης να το σκάει για να παρακολουθεί κονσέρτα μουσικής, χορούς και κινηματογραφικές ταινίες. Το Δεκέμβριο του 1944 θα έχει τη χαρά να δει δημοσιευμένο στο λογοτεχνικό ένθετο της μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδας Ελ Τιέμπο(D/R) ποίημά του, «Το τραγούδι», (ένα ποίημα- θρήνος για το θάνατο μιας φίλης του, λίγους μήνες νωρίτερα) [8] ενώ το 1945 θα γράψει το πρώτο του διήγημά με τίτλο «Ιδεοληπτική Ψύχωση» (μια κοπέλα που μεταμορφώνεται σε πεταλούδα)
Τελειώνοντας το Λύκειο με επαίνους και με τιμητικά βραβεία, ετοιμάζεται για το επόμενο βήμα, το οποίο είχε αποφασιστεί από την οικογένεια και ο Μάρκες ακολούθησε: τη φοίτηση στην Νομική Σχολή του Εθνικού Πανεπιστημίου στη Μπογκοτά. Τον Φεβρουάριο του 1947 άρχισε τη φοίτησή του στην σχολή, όντας σίγουρος πως το μόνο που δεν ήθελε ήταν να γίνει δικηγόρος.

πρώτα λογοτεχνικά βήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη έκδοση της Μεταμόρφωσης, το 1916

Η ανάγνωση της «Μεταμόρφωσης» του Κάφκα ήταν ένα γεγονός που επηρέασε πολύ τη συγγραφική εξέλιξη του Μάρκες, σύμφωνα τουλάχιστον με τον βιογράφο του Σαλβαντόρ Ντάσσο, ο οποίος γράφει στη σελίδα 209 της βιογραφίας του: ...η συνάντηση αυτή έμελλε να τον αφήσει κυριολεκτικά άναυδο και ν' αλλάξει τη μοίρα του συγγραφικού του πεπρωμένου, ακόμα και να καθορίσει τον μελλοντικό προσανατολισμό της φαντασίας του.
Επηρεασμένος από τον μεγάλο Γερμανό συγγραφέα θα γράψει το πρώτο διήγημα που θα δημοσιευτεί σε εφημερίδα, χαρίζοντάς του τον τίτλο του πολλά υποσχόμενου συγγραφέα. Το διήγημα το ονόμασε Η τρίτη παραίτηση και είναι η ιστορία ενός αγοριού που πεθαίνει στα 7 του χρόνια αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται σε μια κατάσταση νεκροζώντανου (από όπου μπορεί να παρακολουθεί τα πάντα, χωρίς όμως να συμμετέχει) για τα επόμενα 18 χρόνια.
Το διήγημα δημοσιεύτηκε στην άλλη μεγάλη εφημερίδα της Μπογκοτά, την Ελ Εσπεκταδόρ(D/R), (El Espectador), στο λογοτεχνικό ένθετό της, στις 15 Σεπτεμβρίου του 1947. Ενθαρρυμένος από την αποδοχή που συνάντησε, θα γράψει και θα δημοσιεύσει στην ίδια εφημερίδα, στις 25 Οκτωβρίου του 1947 το διήγημα Η Εύα βρίσκεται μέσα στο γάτο της. Στις 17 Ιανουαρίου του 1948 δημοσίευσε και το τρίτο του διήγημα Ο Τουμπάλ Κάιν πλάθει ένα αστέρι. [9]
Ωστόσο, πολλά χρόνια αργότερα στην αυτοβιογραφία του, όταν ο Μάρκες τα ξαναθυμάται δεν τα θεωρεί αξιόλογα: μου φάνηκαν ανακόλουθα και αόριστα, και κάποια παράλογα, και κανένα δεν βασιζόταν σε αληθινά συναισθήματα'.[10]
Την περίοδο των πρώτων διηγημάτων, ο Μάρκες προσπαθεί να κατακτήσει τη τέχνη του γραψίματος ιστοριών: Ήθελα συγκεκριμένα, να μάθω να δημιουργώ αληθοφανή και ταυτόχρονα φανταστική πλοκή, χωρίς ρωγμές' [11] Γι αυτό το σκοπό μελετά τον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή, το «Πέλμα της Μαϊμούς» του W. W. Jacobs(D/R) – που το θεωρεί το τέλειο διήγημα-, τη «Χοντρομπαλού» του Γκι ντε Μοπασάν και δεκάδες άλλα.

Δημοσιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάη του 1948 και αφού η Μπογκοτά ήταν πλέον μια κατεστραμμένη πόλη εξαιτίας των πολύνεκρων ταραχών που είχαν ξεσπάσει, (ταραχές που έμειναν γνωστές στην ιστορία ως Bogotazo(D/R) θα μετακομίσει στην Καρταχένα (για να συνεχίσει τις σπουδές του στην εκεί Νομική σχολή, όπως δικαιολογήθηκε στους γονείς του). Δίνοντας εισαγωγικές εξετάσεις θα προχωρήσει στον δεύτερο χρόνο, χωρίς πλέον να παρακολουθεί τα μαθήματα.
Αντίθετα, γνωρίστηκε με τους συντάκτες της εφημερίδας Ελ Ουνιβερσάλ, (El Universal(D/R))στην οποία άρχισε να αρθρογραφεί έχοντας μια δική του στήλη, με τίτλο «Τελεία και Παύλα», σποραδικά μέχρι και το 1950. [12]

Από τις ταραχές στην Μπογκοτά τον Απρίλιο του 1948

Τον Δεκέμβρη του 1949 θα εγκατασταθεί στη Μπαρανκίλια, όπου το πρώτο σπίτι του είναι ένα φτηνό ξενοδοχείο για πόρνες, όπου μπορούσε να κοιμάται για ένα πέσος τη βραδιά. Θα συνεργαστεί με την εφημερίδα Ελ Εράλδο,(El Heraldo(D/R)) κρατώντας τη στήλη με τίτλο "Η Καμηλοπάρδαλη", (αναφορά στον ωραίο λεπτό λαιμό της κοπέλας -ντάμας του στους χορούς στο Σούκρε που γνώρισε το 1943, και μελλοντικά, γυναίκας του), και με υπογραφή "Σέπτιμους" (από τον Σέπτιμους Γουώρεν Σμιθ, τον ήρωα του μυθιστορήματος της Βιρτζίνια Γουλφ «Η κυρία Ντάλογουέη», βιβλίο που τον εντυπωσίασε ιδιαίτερα).[13]

Από το 1950 και μέχρι το 1953 θα κάνει μερικά ταξίδια στη γη των προγόνων του, την επαρχία Γκουαχίρα. Στα ταξίδια αυτά, ήρθε σε επαφή με τους βετεράνους του πολέμου των Χιλιων ημερών που ζούσαν ακόμα, συναντήθηκε με τόπους και ανθρώπους που του ήταν γνωστοί από τις διηγήσεις του παππού της γιαγιάς, γνώρισε και μαγεύτηκε από τα παραδοσιακά τραγούδια – τα βαγενάτος – και κυρίως από τους μύθους και τους θρύλους του τόπου, που θα γίνουν πολύτιμο υλικό για το μετέπειτα έργο του. Τις εντυπώσεις του από αυτά τα ταξίδια θα τις γράψει στην Ελ Εράλδο στο εκτενές λογοτεχνικό – δημοσιογραφικό ρεπορτάζ «Μια χώρα στην ακτή του Ατλάντικο»

Μπογκοτά, δημοσιογράφος με μισθό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αποφασίζοντας να ενδώσει στις πιέσεις του φίλου του Άλβαρος Μούτις, δέχεται να εγκαταλείψει τη ζεστή Καραϊβική για την κρύα Μπογκοτά και τη θέση του συντάκτη, στην εφημερίδα Ελ Εσπεκταδόρ. Από τον Ιανουάριο του 1954, θα γίνει μόνιμος συντάκτης και για πρώτη φορά θα πάρει έναν αξιοπρεπή μισθό: 900 πέσος. Με αυτά τα λεφτά θα στέλνει οικονομική βοήθεια στην οικογένειά του κάθε μήνα, θα νοικιάσει ένα αξιοπρεπές διαμέρισμα και θα αγοράσει και μερικά καινούρια ρούχα. Από την Μπαρανκίλια δεν έφερε τίποτε μαζί του εκτός από τα χειρόγραφα των μυθιστορημάτων του που επεξεργαζόταν εδώ και καιρό. Το ένα ήταν το μυθιστόρημα που ονόμαζε το Το Σπίτι, το οποίο δούλευε εδώ και τέσσερα χρόνια - και Τα Ανεμοσκορπίσματα, τα οποία και αυτά είχαν ήδη δουλευτεί αρκετές φορές χωρίς ακόμα να αποκρυσταλλωθούν. Ωστόσο, στην Μπογκοτά, εν αντιθέσει με τις προηγούμενες εφημερίδες που του έδιναν το χρόνο να γράφει και να δημοσιεύει διηγήματα, εδώ όλη την ενεργητικότητά του θα την απορροφήσει η εφημερίδα, όπου εκτός από τα σημειώματα και τα άρθρα που θα δημοσιεύει στην πρώτη σελίδα, θα κάνει αυτό που θεωρούσε σαν την κορωνίδα της δημοσιογραφίας: ρεπορτάζ.
Επίσης θα ασχοληθεί και με την κριτική του κινηματογράφου,( ο κινηματογράφος είχε αρχίσει να κερδίζει το ενδιαφέρον του, από τότε που ήταν ακόμα φοιτητής στη Μπογκοτά) εγκαινιάζοντας αυτού του είδους τη στήλη στην Κολομβία.
Παίρνει μέρος στο κρατικό διαγωνισμό διηγήματος που οργανώθηκε πρώτη φορά το 1954 και με το διήγημα «Μια μέρα μετά το Σάββατο» κερδίζει το πρώτο βραβείο και τα 3000 πέσος που το συνόδευαν.



Το 1982 του δόθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Με βάση το σκεπτικό της απόφασης, ο Μάρκες τιμήθηκε με το βραβείο «για τα μυθιστορήματα και τα διηγήματά του, στα οποία το φανταστικό και το πραγματικό συνδυάζονται σε έναν πλούσιο κόσμο φαντασίας, αντανακλώντας τη ζωή και τις συγκρούσεις μιας ηπείρου»[14]

Τα τελευταία χρόνια αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή καθώς έπασχε από καρκίνο των λεμφαδένων. Πέθανε στις 17 Απριλίου 2014, σε ηλικία 87 ετών στο Μεξικό όπου και είχε εγκατασταθεί το 1961. Κατά καιρούς διέμενε και στην Καρθαγένη της Κολομβίας, στην Βαρκελώνη της Ισπανίας και στην Αβάνα.

Έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μυθιστορήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1955 Ανεμοσκορπίσματα - La hojarasca (ελλ. μτφ. Κλαίτη Σωτηριάδου-Μπαράχας, για τις εκδόσεις "Α. Α. Λιβάνης", 1983)
    • Η πρώτη εμφάνιση στη λογοτεχνία του «Μακόντο» και της ιστορίας του. Το έργο παρουσιάζει τα πρόσωπα και τα πράγματα που θα εξιστορηθούν στα «100 χρόνια μοναξιάς». Το χωριό Μακόντο (δηλ. η Αρακατάκα) τα χρόνια της ακμής του, όταν μαζί με την εταιρεία της μπανάνας θα φτάσουν και τυχάρπαστοι (τα ανεμοσκορπίσματα) από κάθε μέρος της γης.
  • 1961 Ο Συνταγματάρχης δεν έχει κανέναν να του γράψει - El coronel no tiene quien le escriba (ελλ. μτφ. Κλαίτη Σωτηριάδου - Μπαράχας για τις εκδ. "Α. Α. Λιβάνη", 1983)
    • Η ιστορία του βετεράνου συνταγματάρχη του πολέμου των 1000 ημερών (εμφύλιος πόλεμος), και η τιμητική σύνταξη που περιμένει σε όλη τη ζωή του, χωρίς ποτέ να την πάρει. [15]
  • 1962 Η κακιά ώρα - La mala hora (ελλ. μτφ. Κλαίτη Σωτηριάδου Μπαράχας για τις εκδ. "Α. Α. Λιβάνη", 1983)
    • Σε ένα χωριό της Κολομβίας υπάρχειη συνήθεια να κολλάνε ανώνυμες δυσφημιστικές αφίσες στους δημόσιου χώρους, καυτηριάζοντας πρόσωπα και συμπεριφορές. Ένα από αυτά τα φυλλάδια θα γίνει η αιτία μιας δολοφονίας.
το μυθιστόρημα τιμήθηκε με τα βραβεία Prix du Meilleur Livre Étranger το 1969 και Premio Rómulo Gallegos το 1972.
    • Η ιστορία της Αρακατάκα και της οικογένειας Μάρκες.

"Λίγα έργα στην παγκόσμια λογοτεχνία φέρνουν άξια τον τίτλο "τοιχογραφία" μιας εποχής, ενός λαού, μιας συγκλονιστικής συλλογικής εμπειρίας, και η κατάχρηση του όρου θα μας έκανε πολύ διστακτικούς να τον χρησιμοποιήσουμε αν δεν επρόκειτο για ένα σημαδιακό έργο, όπως αναμφισβήτητα είναι το Εκατό Χρόνια Μοναξιάς του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες. Τοιχογραφία πράγματι της μοίρας όχι μόνο της Κολομβίας, αλλά ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής, που για δύο αιώνες τώρα παλεύει απεγνωσμένα, πιασμένη σε φοβερό δόκανο, να βρει μια διέξοδο.[16]

  • 1975 Το φθινόπωρο του Πατριάρχη - El otoño del patriarca (ελλ. μτφ. Κλ. Σωτηριάδου - Μπαράχας, "Α. Α. Λιβάνης", 1984)
    • Ένας δικτάτορας (οποιοσδήποτε από τους δεκάδες της Λατινικής Αμερικής) ο μύθος που τον τυλίγει και η παρακμή. [17]
  • 1981 Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου - Crónica de una muerte anunciada (ελλ.μτφ.Σωτηριάδου-Μπαράχας για τις εκδόσεις "Α. Α. Λιβάνης" , 1982 - Σάμης Ταμπώχ, εκδ. "Πλέθρον", 1982)
    • Μυθιστόρημα βασισμένο στην πραγματική ιστορία του Καγετάνο Χιμένεζ, συνχωριανού του Μάρκες. Η προκλητική συμπεριφορά του νεαρού ερωτευμένου που όλο το χωριό ήξερε ότι αργά ή γρήγορα θα τιμωρείτο. Όπως και έγινε.
  • 1985 Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας - El amor en los tiempos del cólera (ελλ.μτφ. Σωτηριάδου-Μπαράχας, για τις εκδ. "Α. Α. Λιβάνης", 1986, ανατύπωση για τις εκδόσεις της εφημερίδας "Ελεύθερος Τύπος", 2007)
    • Η ιστορία του Φλορεντίνο Αρίσα που περίμενε 51 χρόνια, 9 μήνες και 4 ημέρες για να παντρευτεί τη Φερμίνα Δάσα. Με πρώτη ύλη την ιστορία του έρωτα των γονιών του, ο Μάρκες προχωράει τη πραγματικότητα μεταμορφώνοντάς την σε μύθο, και με την φαντασία και την ικανότητά του την ξαναπαραδίδει εμπλουτισμένη με τον «μαγικό ρεαλισμό» του.
  • 1989 Ο στρατηγός μες στο λαβύρινθό του - El general en su laberinto (ελλ. μτφ. Σωτηριάδου-Μπαράχας, "Λιβάνης", 1990)
    • Ο στρατηγός Μπολίβαρ, ο ελευθερωτής της Κολομβίας, απαρνούμενος την εξουσία ξαναθυμάται τη ζωή του, καθώς κατεβαίνει τον ποταμό Μαγκνταλένα, για το τελευταίο ταξίδι του.
  • 1994 Περί έρωτος και άλλων δαιμονίων - Del amor y otros demonios (ελλ. μτφ. Σωτηριάδου-Μπαράχας, "Λιβάνης", 1994)
    • Μια ιστορία που η γιαγιά του Μάρκες του είχε πει όταν ήταν μικρός ξαναζωντανεύει εδώ. Πρόκειται για το μύθο ενός κοριτσιού που αν και πέθανε 12 χρονών τα μαλλιά του συνέχιζαν να μακραίνουν κατά τη διάρκεια των χρόνων.
  • 2004 Οι θλιμμένες πουτάνες της ζωής μου - Memoria de mis putas tristes (ελλ. μτφ. Σωτηριάδου, "Λιβάνης", 2004)
Gabogarciamarquez1.png
    • Ένας δημοσιογράφος 90 χρόνων κάνει δώρο στον εαυτό του για τα γενέθλιά του μια νύχτα με μιαν έφηβη πόρνη. Ένα βιβλίο εν μέρει αυτοβιογραφικό, αφού ο Μάρκες σαν νεαρός συγγραφέας συχνά αναγκάστηκε να μένει στα φτηνά ξενοδοχεία παρέα με τις πόρνες των διπλανών δωματίων.

Νουβέλες και Διηγήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1962 Η κηδεία της μεγάλης Μάμα - Los funerales de la Mamá Grande (ελλ. μτφ. Σπύρος Τσακνιάς και Καίτη Σωτηρίου για τις εκδ. "Νεφέλη", 1982) - συλλογή διηγημάτων
  • 1970 Η αφήγηση ενός ναυαγού - Relato de un náufrago (ελλ. μτφ. Αμαλία Τσακνιά για τις εκδόσεις "Νεφέλη", 1983)
  • 1970 Θάνατος σταθερός πέρα από τον έρωτα - Muerte constante más allá del amor (ελλ. μτφ. Κλ.Σωτηριάδου για τις εκδ. "Νεφέλη", 1983)
  • 1972 Μάτια γαλάζιου σκύλου - Ojos de perro azul (ελλ. μτφ. Σωτηριάδου-Μπαράχας για τις εκδόσεις "Νεφέλη", 1983) συλλογή διηγημάτων
  • 1972 Η απίστευτη και θλιβερή ιστορία της αθώας Ερέντιρα και της άσπλαχνης γιαγιάς της - La increíble y triste historia de la cándida Eréndira y de su abuela desalmada (ελλ. μτφ. Σόφη Άννινου-Ρόχας για τις εκδόσεις "Γράμματα", 1983) - συλλογή διηγημάτων
  • 1976 Το ευτυχισμένο καλοκαίρι της κυρίας Φορμπς - El verano feliz de la señora Forbes (ελλ. μτφ. Κλαίτη Σωτηριάδου, "Α. Α. Λιβάνης, 2000)
  • 1986 Η περιπέτεια του Μιγκέλ Λιττίν - La aventura de Miguel Littín clandestino en Chile (ελλ. μτφ. Σωτηριάδου-Μπαράχας, εκδ. "Α. Α. Λιβάνης", 1989)
  • 1992 Δώδεκα διηγήματα περιπλανώμενα - Doce cuentos peregrinos (ελλ. μτφ. Σωτηριάδου-Μπαράχας, "Λιβάνης", 1993)
  • 1996 Η είδηση μιας απαγωγής - Noticia de un secuestro (ελλ. μτφ. Κλαίτη Σωτηριάδου, εκδ. "Λιβάνης", 1996)

Για παιδιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1978 Το φως είναι σαν το νερό - La luz es como el agua (ελλ. μτφ. Κλαίτη Σωτηριάδου, "Α. Α. Λιβάνης", 2000)

Αυτοβιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 2002 Ζω για να τη διηγούμαι - Vivir para contarla (ελλ. μτφ. Σωτηριάδου, "Λιβάνης", 2003)

Θέατρο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1988 Ερωτικές μομφές - Diatriba de amor: Contra un hombre sentado (ελλ. μτφ. Ξανθούλα Ηλιοπούλου για τις εκδόσεις "Prosvasis", 2015)

Χρονικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1978 Η έφοδος - El asalto (ελλ. μτφ. Αναστασία Ριζοπούλου - Μπόουλες για τις εκδόσεις "Σύγχρονη εποχή", 1998)

Διασκευές για τον κινηματογράφο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε ταινίες έχουν γυριστεί αρκετά έργα του Μάρκες. Ενδεικτικά αναφέρουμε:

  • The Widow of Montiel - 1979 σε σκηνοθεσία του Μιγκέλ Λιττίν
  • Το χρονικό ενός προανναγελθέντος θανάτου - (Chronicle of a Death Foretold) - 1987 σε σκηνοθεσία Φρανσκέσκο Ρόσι
  • Ο συνταγματάρχης δεν περιμένει γράμμα από πουθενά - (No One Writes to the Colonel) - 1999 σε σκηνοθεσία Αρτούρο Ριπστάιν
  • Ο Έρωτας στα χρόνια της χολέρας - (Love in the Time of Cholera) - 2007 σε σκηνοθεσία Μάικ Νιούελ
  • Of Love and Other Demons - 2009 σε σκηνοθεσία της Ίλντα Ιλντάγκο

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «10 Πράγματα που μπορεί να μη γνωρίζατε για τον
    Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες»
    (στα αγγλικά). Luben. http://luben.tv/nihilpop/cultureclub/38221. Ανακτήθηκε στις 2015-12-27.
     
  2. «Τριήμερο πένθος στην Κολομβία για τον θάνατο του Μάρκες, REUTERS, AFP | Kathimerini». www.kathimerini.gr. http://www.kathimerini.gr/763294/article/epikairothta/kosmos/trihmero-pen8os-sthn-kolomvia-gia-ton-8anato-toy-markes. Ανακτήθηκε στις 2015-12-27. 
  3. «Gabriel García Márquez - obituary». Telegraph.co.uk. http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/10744556/Gabriel-Garcia-Marquez-obituary.html. Ανακτήθηκε στις 2015-12-27. 
  4. Τζέραλντ Μάρτιν (Martin Gerald), «Μάρκες, η βιογραφία του» (Gabriel García Márquez. A Life), εκδ. "Μικρή Άρκτος", 2013
  5. Σαλντιβάρ Βάσσο, Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, Το ταξίδι στην Πηγή, εκδ. Α. Α. Λιβάνης, 2003, σελ. 111
  6. Λουίς Χαρς «Γκαρσία Μάρκες ή το τεντωμένο σκοινί»,1996
  7. Γκ. Γκ. Μάρκες, «Ζω για να τη διηγούμαι», σελ. 191
  8. Σαλβατόρε Ντάσσο, σελ. 192
  9. Τα διηγήματα αυτά εκδόθηκαν στη συλλογή Μάτια Γαλάζιου Σκύλου
  10. Γκ. Γκ. Μάρκες: «Ζω για να τη διηγούμαι», εκδ. Α. Α. Λιβάνης, σελ. 321
  11. ό.π. σελ. 319
  12. «Ζω για να τη διηγούμαι» σελ. 383
  13. Σαλβατόρε Ντάσσο, σελ. 424
  14. Nobel Prize in Literature 1982, Nobel Foundation
  15. https://www.bookpress.gr/multipress/ti-book-tu/syntagmatarhis
  16. http://www.biblionet.gr/book/25374/M%C3%A1rquez,_Gabriel_Garc%C3%ADa,_1928-2014/%CE%95%CE%BA%CE%B1%CF%84%CF%8C_%CF%87%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%B1_%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%AC
  17. http://www.tanea.gr/news/lifearts/article/4745290/?iid=2

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikiquote logo
Στα Βικιφθέγματα υπάρχει υλικό σχετικό με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα