Νέα Ορλεάνη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 30°00′N 90°04′W / 30°N 90.07°W / 30; -90.07

Νέα Ορλεάνη
New Orleans header collage.png
Orleans Parish Louisiana Incorporated and Unincorporated areas New Orleans Highlighted.svg
Flag of New Orleans, Louisiana.svg
Σημαία
Seal of New Orleans, Louisiana.png
Σφραγίδα
Seal of New Orleans, Louisiana.png
Έμβλημα
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Νέα Ορλεάνη
29°58′0″N 90°3′0″W
Χώρα Flag of the United States.svg ΗΠΑ
Πολιτεία Flag of Louisiana.svg Λουιζιάνα
Ενορία Flag of New Orleans, Louisiana.svg Ορλεάνη
Διοικητική υπαγωγή Orleans Parish
Γεωγραφική υπαγωγή New Orleans metropolitan area
Ίδρυση 1718
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Mitch Landrieu
Έκταση 907
Υψόμετρο –2 έως 6 μ.
Πληθυσμός 343 829 (2010)[1]
Τηλ. κωδ. 985 και 504
Ζώνη ώρας UTC−06:00
Ιστότοπος Επίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Νέα Ορλεάνη (αγγλικά: New Orleans, γαλλικά: La Nouvelle-Orléans) είναι η μεγαλύτερη πόλη της πολιτείας της Λουιζιάνας και μια από τις σημαντικότερες πόλεις των ΗΠΑ.

Είναι μεγάλο λιμάνι πάνω στον ποταμό Μισσισσιππή και βιομηχανικό κέντρο. Ιδρύθηκε το 1718 από τους Γάλλους και αποκτήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες το 1803 ως τμήμα της Αγοράς της Λουιζιάνας. Έχει πληθυσμό 500.000 κατοίκους. Εκτός από ναυτικό και βιομηχανικό κέντρο είναι και σπουδαίο εμπορικό κέντρο, όπου διεξάγονται διεθνείς αγοραπωλησίες βαμβακιού, πετρελαίου, καφέ, ζάχαρης, καπνού, ρυζιού, ξυλείας κ.ά. Η πνευματική της ανάπτυξη δεν υστερεί: έχει πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες, αρκετά μουσεία και ινστιτούτα επιστημονικής έρευνας. Επιπλέον είναι μία από τις πλέον τουριστικές πόλεις των ΗΠΑ, με την ξεχωριστή μουσική της (θεωρείται πατρίδα της τζαζ), την κρεολική κουζίνα της, και κυρίως το ετήσιο Καρναβάλι της, γνωστό ως «Μάρντι Γκρα» (από τη γαλλική φράση Mardi Gras). Η ιστορική καρδιά της πόλης είναι το «Γαλλικό Τετράγωνο» (French Quarter), γνωστό για τη γαλλική αρχιτεκτονική του και την έντονη νυκτερινή ζωή του κατά μήκος της οδού Μπέρμπον.

Τον Αύγουστο του 2005 το 80% της πόλης πλημμύρισε όταν τα αναχώματα υποχώρησαν από το πέρασμα του τυφώνα «Κατρίνα».

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πόλη πήρε το όνομά της προς τιμή του Φιλίππου, δούκα της Ορλεάνης, που διετέλεσε αντιβασιλέας της Γαλλίας από το 1715 έως το 1723 για λογαριασμό του Λουδοβίκου ΙΕ΄, δηλαδή κατά το χρονικό διάστημα ίδρυσης της πόλης.

Επιπλέον η Νέα Ορλεάνη έχει τρία τουλάχιστον γνωστά προσωνύμια (παρατσούκλια):

  • Πόλη του Μισοφέγγαρου (Crescent City), από το καμπύλο σχήμα και την πλάτυνση του Μισσισσιππή στην περιοχή της.[2]
  • The Big Easy, πιθανώς μία αναφορά από μουσικούς των αρχών του 20ού αιώνα στην ευκολία της ευρέσεως εργασίας στην πόλη, ή στην εποχή της Ποτοαπαγορευσης στις ΗΠΑ, οπότε η πόλη θεωρείτο ένα τεράστιο speakeasy, δηλαδή ένα κατάστημα παράνομης πωλήσεως οινοπνευματωδών ποτών.
  • Η πόλη που την ξέχασαν οι έγνοιες (The City that Care Forgot), σε χρήση από το 1938, μία αναφορά στον ξέγνοιαστο χαρακτήρα των κατοίκων της.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νέα Ορλεάνη ιδρύθηκε ως La Nouvelle-Orléans την άνοιξη του 17187η Μαΐου είναι η παραδοσιακή ημερομηνία για τον εορτασμό της επετείου, αλλά η πραγματική ημέρα είναι άγνωστη[3]) από τη Γαλλική Εταιρεία Μισσισσιππή, υπό τη διεύθυνση του Ζαν-Μπατίστ Λε Μον ντε Μπιενβίλ, πάνω σε γη που κατοικούσαν Ινδιάνοι της φυλής Τσιτιμάσα. Αυτή η αποικία της «Νέας Γαλλίας» παραχωρήθηκε στην Ισπανική Αυτοκρατορία με τη Συνθήκη των Παρισίων το 1763, μετά την ήττα της Γαλλίας από τη Μεγάλη Βρετανία στον Επταετή Πόλεμο.

Κατά τον πόλεμο της Αμερικανικής Επαναστάσεως η Νέα Ορλεάνη ήταν σημαντικό λιμάνι για τη διοχέτευση εφοδίων στους επαναστάτες, καθώς και για τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού μέσω του ποταμού Μισσισσιππή. Ο Βερνάρδο δε Γκάλβες, 1ος υποκόμης του Γκάλβεστον εξαπέλυσε μια επιτυχημένη νότια εκστρατεία κατά των Βρετανών από τη Νέα Ορλεάνη το 1779.

Η Nueva Orleans (η ισπανική ονομασία της Νέας Ορλεάνης) παρέμεινε ισπανικό έδαφος μέχρι το 1803, οπότε επέστρεψε για λίγο στους Γάλλους. Σχεδόν όλη η σωζόμενη αρχιτεκτονική του 18ου αιώνα του Vieux Carré (French Quarter) χρονολογείται από την ισπανική περίοδο, με αξιοσημείωτη εξαίρεση το κοινόβιο των Ουρσουλίνων.

Ο Ναπολέων πούλησε τη γαλλική Λουιζιάνα (μια έκταση πολλαπλάσια της σημερινής πολιτείας της Λουιζιάνας) στις ΗΠΑ με την Αγορά της Λουιζιάνας το 1803. Στη συνέχεια η πόλη μεγάλωσε γρήγορα με τις εισροές Αμερικανών, Γάλλων, Κρεολών και Αφρικανών. Μεταγενέστερα ήρθαν και Ιρλανδοί, Γερμανοί, Πολωνοί και Ιταλοί. Μεγάλες καλλιέργειες με εξαγωγικό προσανατολισμό ήταν το ζαχαροκάλαμο και το βαμβάκι, που καλλιεργούνταν από δούλους σε κοντινές μεγάλες φυτείες.

Χιλιάδες πρόσφυγες από την Αϊτινή Επανάσταση, τόσο λευκοί, όσο και μαύροι, έφθασαν στην πόλη το 1804. Παρά το ότι ο κυβερνήτης Γουίλιαμ Κλαίμπορν και άλλοι αξιωματούχοι ήθελαν να αποτρέψουν την εγκατάσταση ελεύθερων μαύρων, οι Γάλλοι Κρεολοί ήθελαν να αυξήσουν τον γαλλόφωνο πληθυσμό. Καθώς μαθεύτηκε ότι γίνονται δεκτοί περισσότεροι πρόσφυγες, έφθασαν και πιο εύποροι Αϊτινοί, που είχαν αρχικώς καταφύγει στην Κούβα.[4] Πολλοί από τους λευκούς γαλλόφωνους είχαν απελαθεί από την Κούβα ως αντίποινα για συνωμοσίες των Βοναπαρτιστών.[5]

Το κύμα μεταναστεύσεως το 1809 έφερε 2.731 λευκούς, 3.102 ελεύθερους μιγάδες και 3.226 δούλους κυρίως αφρικανικής καταγωγής, διπλασιάζοντας τον πληθυσμό της Νέας Ορλεάνης. Η πόλη έφθασε να έχει ποσοστό μαύρου πληθυσμού 63%, μεγαλύτερο από ό,τι το Τσάρλεστον.[4]

Κατά την τελική εκστρατεία του Πολέμου του 1812 οι Βρετανοί έστειλαν δύναμη 11.000 ανδρών για την κατάληψη της πόλεως. Παρά τις δυσκολίες, ο στρατηγός Άντριου Τζάκσον, με τη στήριξη του αμερικανικού ναυτικού, κατόρθωσε να συγκεντρώσει ένα ετερόκλητο στράτευμα από στρατιώτες των ΗΠΑ, ελεύθερους μαύρους, εθνοφύλακες του Τενεσή, Ινδιάνους πολεμιστές Τσόκτο και Γάλλους... κουρσάρους (υπό τον πειρατή Ζαν Λαφίτ), και να καταγάγει αποφασιστική νίκη κατά των Βρετανών του σερ Έντουαρντ Πάκενχαμ στη Μάχη της Νέας Ορλεάνης, στις 8 Ιανουαρίου 1815.

Οι συμμετέχοντες στη μάχη δεν γνώριζαν ότι στην Ευρώπη είχε ήδη υπογραφεί η Συνθήκη της Γάνδης, που τελείωνε τον πόλεμο.


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «United States Census 2010». 2010 United States Census.
  2. «New Orleans Nicknames». New Orleans Convention & Visitors Bureau. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2008. 
  3. [1]
  4. 4,0 4,1 "Haitian Immigration: 18th & 19th Centuries", In Motion: African American Migration Experience, New York Public Library
  5. Gitlin 2009, σελ. 54.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

 LP  Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το αντίστοιχο λήμμα της LivePedia.

Η εισαγωγή του κειμένου της LivePedia στη Βικιπαίδεια έγινε πριν την 1η Νοεμβρίου 2008, συνεπώς ισχύει η διπλή αδειοδότηση υπό την άδεια CC-BY-SA 3.0 και την GFDL.