Αστανά

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 51°10′N 71°26′E / 51.167°N 71.433°E / 51.167; 71.433

Αστανά
Ak Orda Presidential Palace04.jpg
New flag of Astana.svg New coat of arms of Astana.svg
Lua error in Module:Location_map/multi at line 13: "<span class=\"wd\">Καζακστάν</span>" is not a valid name for a location map definition.
Χώρα Καζακστάν Καζακστάν
Διοικητική διαίρεση Καζακστάν
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Ιμανγκαλί Τασμαγκαμπέντοφ
Έκταση 710 χλμ²
Υψόμετρο 347 μ
Πληθυσμός 814 401[1]
Ταχυδρομικός κώδικας 010000–010015
Ιστοσελίδα Επίσημη ιστοσελίδα


H Αστανά (καζακικά: Астана, προφέρεται: [astaˈna]) είναι η πρωτεύουσα και δεύτερη σε πληθυσμό πόλη του Καζακστάν (μετά το Αλμάτι). Βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Ισίμ στο βόρειο-κεντρικό τμήμα του Καζακστάν, στην επαρχία Ακμόλα, αν και διοικητικά διαχωρίζεται από την υπόλοιπη επαρχία. Ο πληθυσμός της είναι 880.191 κάτοικοι (2016)[2].

Ιδρύθηκε το 1830 με την ονομασία Ακμόλι (καζακικά: Ақмолы) ή Ακμολίνσκι Πρικάζ (ρωσικά: Акмолинский приказ), και υπηρέτησε ως αμυντική οχύρωση των Κοζάκων της Σιβηρίας. Το 1832 στον οικισμό χορηγείται καθεστώς πόλης και μετονομάζεται σε Ακμόλινσκ. Στις 20 Μαρτίου του 1961 η πόλη μετονομάστηκε σε Τσελίνογκραντ για να σηματοδοτήσει την εξέλιξη της πόλης ως πολιτιστικό και διοικητικό κέντρο. Το 1992 μετονομάστηκε σε Ακμόλα, το τροποποιημένο αρχικό όνομα που σημαίνει «λευκός τάφος». Στις 10 Δεκεμβρίου του 1997 η Ακμόλα αντικατέστησε την Αλμάτι και έγινε η πρωτεύουσα του Καζακστάν. Στις 6 Μαΐου του 1998, μετονομάστηκε σε Αστανά, που σημαίνει «η πρωτεύουσα» στα Καζακικά.

Η Αστανά είναι μια σχεδιασμένη πόλη, όπως η Μπραζίλια στη Βραζιλία, η Καμπέρα στην Αυστραλία και η Ουάσινγκτον των ΗΠΑ.[3] Το ρυθμιστικό σχέδιο της Αστανά σχεδιάστηκε από τον Ιάπωνα αρχιτέκτονα Κίσο Κουροκάβα. Δεδομένου ότι είναι η έδρα της κυβέρνησης του Καζακστάν, στην Αστανά βρίσκονται η Βουλή, το Ανώτατο Δικαστήριο, το Ακ Όρντα Προεδρικό Μέγαρο και πολλές δημόσιες υπηρεσίες και οργανισμοί. Η Αστανά φιλοξένησε την Expo 2017.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο οικισμός Ακμόλι, επίσης γνωστός και ως Ακμολίνσκι Πρικάζ,[4] ιδρύθηκε στον ποταμό Ισίμ το 1830 ως έδρα ενός οκρούγκ από μια μονάδα των Σιβηριανών Κοζάκων με επικεφαλής τον Φιόντορ Σούμπιν.[5] Το όνομα δόθηκε ενδεχομένως μετά από ένα τοπικό ορόσημο -Ακμόλα σημαίνει κυριολεκτικά «ένας λευκός τάφος» στα Καζακικά- αν και αυτή η θεωρία δεν είναι καθολικά αποδεκτή.[4] Το 1832 στον οικισμό χορηγείται καθεστώς πόλης και μετονομάζεται σε Ακμόλινσκ.[4] Η αρκετά πλεονεκτική θέση της πόλης ήταν σαφής ήδη από το 1863 και αυτό φαίνεται σε μια περίληψη από το Γεωγραφικό και Στατιστικό Λεξικό της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι δρόμοι και οι γραμμές που συνδέουν το γεωγραφικό αυτό κέντρο με το Kargaly στην Ανατολή, το φρούριο Ακτάου στο νότο και μέσω του Atbasar με το Κοκσετάου στη Δύση. Το 1838, στο ύψος του μεγάλου εθνικού και απελευθερωτικού κινήματος με επικεφαλής τον Kenesary Khan, το φρούριο Ακμόλινσκ κάηκε.[6] Μετά την καταστολή του απελευθερωτικού κινήματος, το φρούριο ξαναχτίστηκε. Στις 16 Ιουλίου του 1863, το Ακμόλινσκ κηρύχθηκε επισήμως μια πόλη uyezd.[7] Κατά την ταχεία ανάπτυξη της ρωσικής καπιταλιστικής αγοράς, οι τεράστιες περιοχές Σαργιάρκα εκμεταλλεύονταν ενεργά από την αποικιακή διοίκηση. Για να εκπονήσει τον κανονισμό που διέπει τη στέπα του Καζακστάν, η κυβέρνηση της Ρωσικής Αυτοκρατορίας σχημάτισε την Επιτροπή Στέπα το 1865.[8] Στις 21 Οκτωβρίου του 1868 ο Τσάρος Αλέξανδρος Β΄ υπέγραψε σχέδιο κανονισμού για τη διακυβέρνηση των περιοχών Turgay, Ural, Ακμόλινσκ και Semipalatinsk.[8] Το 1869, η εξωτερική περιοχή του Ακμόλινσκ ακυρώθηκε και το Ακμόλινσκ έγινε το κέντρο της νεοσυσταθείσας επαρχίας Ακμόλινσκ. Το 1879, ο στρατηγός Dubelt πρότεινε να δημιουργηθεί ένας σιδηρόδρομος μεταξύ Tyumen και Ακμόλινσκ στο Υπουργείο Συγκοινωνιών της Ρωσίας. Κατά τα πρώτα 30 χρόνια της ύπαρξής του, ο πληθυσμός του Ακμόλινσκ αριθμούσε γύρω στους 2.000 κατοίκους. Ωστόσο, τα επόμενα 30 χρόνια, ο πληθυσμός της πόλης αυξήθηκε τρεις φορές σύμφωνα με τα επίσημα αρχεία της επαρχίας Ακμόλινσκ. Το 1893, το Ακμόλινσκ ήταν ένα uyezd με πληθυσμό 6.428 κατοίκων, 3 εκκλησίες, 5 σχολεία και κολέγια και 3 εργοστάσια. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το Ακμόλινσκ χρησίμευσε ως οδός για τη μεταφορά μηχανικών εργαλείων και εξοπλισμού από εκκενωμένα εργοστάσια της ΣΣΔ της Ουκρανίας, της ΣΣΔ της Λευκορωσίας και της Σοβιετικής Ρωσίας σε περιοχές της ΣΣΔ του Καζακστάν. Ρόλος των τοπικών βιομηχανιών ήταν να ανταποκριθούν στις ανάγκες του πολέμου, παράσχοντας στα μέτωπα του πολέμου όλα τα απαραίτητα υλικά. Στα μεταπολεμικά χρόνια, το Ακμόλινσκ έγινε ένας φάρος οικονομικής αναβίωσης στα δυτικά της Σοβιετικής Ένωσης που καταστράφηκε από τον πόλεμο. Επιπλέον, πολλοί Ρωσογερμανοί εγκαταστάθηκαν εδώ, αφού απελάθηκαν υπό την εξουσία του Ιωσήφ Στάλιν.[9] Τη δεκαετία του 1950, στο Βόρειο τμήμα του ΣΣΔ του Καζακστάν ξεκίνησε το φιλόδοξο πρόγραμμα για την σταδιακή μετατροπή των εκτάσεων του Καζακστάν σε σιτοβολώνα της ΕΣΣΔ υπό την ηγεσία του Νικίτα Χρουστσόφ, προκειμένου να μετατραπεί η περιοχή σε δεύτερο παραγωγό σιτηρών για τη Σοβιετική Ένωση.[10] Τον Δεκέμβριο του 1960, η Κεντρική Επιτροπή πέρασε ένα ψήφισμα για τη δημιουργία του Τσελίνι Κράι, το οποίο περιλάμβανε πέντε περιοχές του Βορείου τμήματος της ΣΣΔ του Καζακστάν.[11] Η περιοχή Ακμόλινσκ εγκαταλείφθηκε ως ξεχωριστή διοικητική οντότητα.[11] Οι επαρχίες του Ακμόλινσκ υπάγονταν άμεσα στο νέο Κράι και το Ακμόλινσκ έγινε η πρωτεύουσα του Κράι, καθώς και η διοικητική έδρα της νέας οικονομικής περιοχής των Παρθένων Εδαφών.[11] Στις 14 Μαρτίου του 1961, ο Χρουστσόφ πρότεινε να μετονομάσει την πόλη με μια ονομασία που να αντιστοιχεί στο ρόλο της στην εκστρατεία των Παρθένων Εδαφών.[12] Στις 20 Μαρτίου του 1961, το Ανώτατο Σοβιέτ της ΣΣΔ του Καζακστάν μετονόμασε το Ακμόλινσκ σε Τσελίνογκραντ.[12] Στις 24 Απριλίου του 1961, η περιοχή ανασυστάθηκε ως Περιφέρεια Τσελίνογκραντ.[11] Στη δεκαετία του 1960, το Τσελίνογκραντ μεταμορφώθηκε εντελώς. Το 1963 άρχισαν οι εργασίες για τις τρεις πρώτες νέες συνοικίες με πολυώροφα κτίρια.[13] Επιπλέον, η πόλη έλαβε μια σειρά από νέα μνημειώδη δημόσια κτίρια, όπως το παλάτι Virgin Lands, το Παλάτι της Νεολαίας, ο Οίκος των Σοβιέτ, ένα νέο αεροδρόμιο και αρκετές αθλητικές εγκαταστάσεις.[14] Το 1971, καταργήθηκε το Τσελίνι Κράι και το Τσελινόγκραντ έγινε το κέντρο της περιοχής. Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την επακόλουθη ανεξαρτησία του Καζακστάν, η αρχική μορφή του ονόματος της πόλης αποκαταστάθηκε στην τροποποιημένη μορφή Ακμόλα.[4] Στις 6 Ιουλίου του 1994, το Ανώτατο Συμβούλιο του Καζακστάν δέχτηκε το διάταγμα «Περί της μεταβίβασης της πρωτεύουσας του Καζακστάν».[15] Μετά την μετακόμιση της πρωτεύουσας του Καζακστάν στην Ακμόλα στις 10 Δεκεμβρίου 1997, η πόλη μετονομάστηκε σε Αστανά το 1998.[16] Στις 10 Ιουνίου του 1998, η Αστανά παρουσιάστηκε διεθνώς ως η νέα πρωτεύουσα του Καζακστάν.[17] Στις 16 Ιουλίου του 1999, η Αστανά τιμήθηκε με το μετάλλιο και τον τίτλο της πόλης της ειρήνης από την Ουνέσκο.[15]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τοπογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αστανά βρίσκεται στο κεντρικό Καζακστάν στον ποταμό Ισίμ σε μια πολύ επίπεδη, ημιάγονη περιοχή στέπας που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας της χώρας. Βρίσκεται στις 51° 10' βορείου γεωγραφικού πλάτους και 71° 26' ανατολικού γεωγραφικού μήκους και ο 50ος βόρειος παράλληλος περνάει από τα νότια τμήματα της πόλης. Η πόλη έχει έκταση 722 τετραγωνικά χιλιόμετρα και βρίσκεται σε υψόμετρο 347 μ. πάνω από τη στάθμη της θάλασσας. Οι παλαιότεροι δήμοι βρίσκονται βόρεια του ποταμού, ενώ οι νέοι δήμοι βρίσκονται νότια του Ισίμ.

Κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αστανά είναι η δεύτερη πιο ψυχρή πρωτεύουσα στον κόσμο μετά το Ουλάν Μπατόρ της Μογγολίας, μια θέση που κατείχε προηγουμένως η πρωτεύουσα του Καναδά, Οττάβα, έως ότου η Αστανά έγινε πρωτεύουσα το 1997.[18][19] Η Αστανά έχει ένα ακραίο ηπειρωτικό κλίμα με ζεστά καλοκαίρια (με περιστασιακά σύντομη βροχή) και μακρινούς, πολύ κρύους, ξηρούς χειμώνες. Οι θερινές θερμοκρασίες φθάνουν περιστασιακά στους +35° C ενώ οι -30 έως -35° C δεν είναι ασυνήθιστοι μεταξύ των μέσων Δεκεμβρίου και των αρχών Μαρτίου. Τυπικά, ο ποταμός της πόλης είναι παγωμένος μεταξύ της δεύτερης εβδομάδας του Νοεμβρίου και των αρχών Απριλίου. Η Αστανά φημίζεται για τους συχνούς ισχυρούς ανέμους της, οι οποίοι γίνονται ιδιαιτέρως αισθητοί στην ταχέως αναπτυσσόμενη αλλά σχετικά εκτεθειμένη ανατολική περιοχή της πόλης. Η μέση ετήσια θερμοκρασία στην Αστανά είναι +3,5° C. Ο Ιανουάριος είναι ο πιο κρύος μήνας με μέση θερμοκρασία -14,2° C ενώ το ρεκόρ χαμηλότερης θερμοκρασίας κατέχει το ψυχρό κύμα του Ιανουαρίου του 1893 με θερμοκρασίες έως τους -51,6° C.[20] Ο Ιούλιος είναι ο πιο καυτός μήνας με μέση θερμοκρασία +20,7° C.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. www.astana.stat.kz/ru/news/id/10255.
  2. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα pop.
  3. «Astana, Kazakhstan: the space station in the steppes». The Guardian. 8 Αυγούστου 2010. http://www.theguardian.com/world/2010/aug/08/astana-kazakhstan-space-station-steppes. Ανακτήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2015. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Pospelov 1993, σελίδες 24–25.
  5. «[From the centre of district order to the capital of Kazakhstan (short historical overview of the history of the capital)]» (στα ru). Archive and Documentation Department of Astana. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 January 2015. https://web.archive.org/web/20150123193140/http://www.uad.astana.kz/ru/node/41937. Ανακτήθηκε στις 23 January 2015. 
  6. «Revolt of 1837—1847 under the leadership of khan Kenesary». e-history.kz. http://e-history.kz/en/contents/view/272. Ανακτήθηκε στις 13 January 2015. 
  7. «History of Astana». e-history.kz. http://e-history.kz/en/contents/view/380. Ανακτήθηκε στις 13 January 2015. 
  8. 8,0 8,1 «The social and economic relations in Kazakhstan in the second half of the XIX century». e-history.kz. http://e-history.kz/en/contents/view/148. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2015. 
  9. S. Kurmanova. «Deportation of Volga Germans to Kazakhstan: Causes and Consequences» (PDF). e-history.kz. http://e-history.kz/media/upload/1488/2014/06/26/18cc9c944aa4adcf1f67b8f1f45826ca.pdf. Ανακτήθηκε στις 13 January 2015. 
  10. Ian MacWilliam (20 April 1994). «In Virgin Lands, a Dream Ends». The Moscow Times. http://www.themoscowtimes.com/sitemap/free/1994/4/article/in-virgin-lands-a-dream-ends/213516.html. Ανακτήθηκε στις 13 January 2015. 
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 Kozlov & Gilburd 2013, σελ. 293.
  12. 12,0 12,1 Khrushchev 2010, σελ. 739.
  13. Kozlov & Gilburd 2013, σελ. 295.
  14. Kozlov & Gilburd 2013, σελ. 296.
  15. 15,0 15,1 «Astana – the capital of the Republic of Kazakhstan». e-history.kz. http://e-history.kz/en/contents/view/378. Ανακτήθηκε στις 23 February 2015. 
  16. «Timeline: Kazakhstan». BBC News. 31 January 2012. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/country_profiles/1298395.stm. Ανακτήθηκε στις 24 November 2013. 
  17. «Astana – the capital of the Republic of Kazakhstan». Official site of the President of the Republic of Kazakhstan. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 March 2015. https://web.archive.org/web/20150317063010/http://akorda.kz/en/category/astana. Ανακτήθηκε στις 10 March 2015. 
  18. Brian White (9 January 2013). «Ulaanbaatar is the Coldest Capital». The Mongolist. http://www.themongolist.com/blog/society/43-ulaanbaatar-is-the-coldest-capital.html. Ανακτήθηκε στις 19 February 2015. 
  19. «Still the third-coldest capital, despite balmy temperatures». Canada.com. 4 January 2007. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 June 2015. https://web.archive.org/web/20150606224805/http://www.canada.com/story.html?id=f23f6479-3274-493b-9f74-d8d8cb5418be. Ανακτήθηκε στις 19 February 2015. 
  20. «Weather and Climate-The Climate of Astana» (στα Russian). Weather and Climate. http://www.pogodaiklimat.ru/climate/35188.htm. Ανακτήθηκε στις 8 February 2015. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Astana της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).