Μάτζιλις (Καζακστάν)
Μάτζιλις του Κοινοβουλίου της Δημοκρατίας του Καζακστάν Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі | |
|---|---|
| VIII Κοινοβουλευτική Περίοδος | |
 | |
| Είδος | |
| Τύπος | Κάτω Σώμα του Κοινοβουλίου της Δημοκρατίας του Καζακστάν |
| Ιστορία | |
| Ίδρυση | 1995 διαλύθηκε 1 Ιουλίου 2026) |
| Ηγεσία | |
| Πρόεδρος | |
| Αντιπρόεδρος | |
| Αντιπρόεδρος | |
| Δομή | |
 | |
Κοινοβουλευτικές Ομάδες | Αμανάτ (62) Αούιλ (8) Ακ Ζολ (6) Ρεσπούμπλικα (6) Λαϊκό Κόμμα (5) Πανεθνικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (4) Ανεξάρτητοι (7) |
| Εκλογές | |
| Κλειστή αναλογική εκπροσώπηση βάσει καταλόγου κομμάτων (69 έδρες) Συγκριτική πλειοψηφία πρώτου εκλογέα (29 έδρες) | |
Τελευταία εκλογή | 19 Μαρτίου 2023 |
| Τόπος συνεδριάσεων | |
 | |
| Κτίριο Κοινοβουλίου, Αστανά | |
| Ιστοσελίδα | |
| mazhilis.parlam.kz | |
Το Μάτζιλις του Κοινοβουλίου της Δημοκρατίας του Καζακστάν (καζακικά: Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі), συνήθως συντομευόμενο ως Μάτζιλις ή Μάζιλις (καζακικά: Мәжіліс, «Συνέλευση»), ήταν το κάτω σώμα του Κοινοβουλίου του Καζακστάν.
Μαζί με την Γερουσία, αποτελούσαν το εθνικό δικοινοβουλευτικό νομοθετικό σώμα του Καζακστάν, υπεύθυνο για την ψήφιση νομοθεσίας. Ιδρύθηκε με το Σύνταγμα του Καζακστάν μετά το συνταγματικό δημοψήφισμα του 1995 και συγκροτήθηκε για πρώτη φορά το 1996. Η Βουλή παίζει ρόλο στη νομοθετική διαδικασία, συζητώντας και ψηφίζοντας νόμους, όπου οι βουλευτές συζητούν βασικά ζητήματα που αντιμετωπίζει η χώρα και προτείνουν λύσεις αντιπροσωπεύοντας τα συμφέροντα των εκλογέων τους.
Με 98 μέλη-βουλευτές, η Βουλή προεδρεύεται από έναν Πρόεδρο του Μάτζιλις και συνεδριάζει στο Κτίριο του Κοινοβουλίου στην πρωτεύουσα του Καζακστάν, Αστανά. Οι βουλευτές του Μάτζιλις εκλέγονται άμεσα για πενταετή θητεία, με την εκλογική διαδικασία να χρησιμοποιεί ένα μικτό σύστημα ψηφοφορίας, όπου το 70% των εδρών κατανέμεται βάσει κομματικών καταλόγων με όριο εκλογής 5%, και το υπόλοιπο 30% μέσω συγκριτικής πλειοψηφίας πρώτου εκλογέα σε 29 μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες.
Κατά τη διάρκεια της ύπαρξής του, η σύνθεση του Μάτζιλις έχει διαμορφωθεί από διαφορετικά εκλογικά συστήματα και νομοθετικές μεταρρυθμίσεις. Από το 1995 έως το 1999 λειτουργούσε με το σύστημα συγκριτικής πλειοψηφίας πρώτου εκλογέα, πριν περάσει σε ένα μικτό σύστημα μελών-εκπροσώπων από το 1999 έως το 2007, που συνδύαζε περιφερειακές και κομματικές βάσεις. Οι τροποποιήσεις του 2007 οδήγησαν στην υιοθέτηση ενός συστήματος αναλογικής εκπροσώπησης βάσει κομματικών καταλόγων από το 2007 έως το 2023, προάγοντας την ενοποίηση πολιτικών κομμάτων και την εμφάνιση του Αμανάτ ως κόμματος εξουσίας. Σημειωτέον, η Βουλή επέστρεψε σε μικτό εκλογικό σύστημα μετά το συνταγματικό δημοψήφισμα του 2022, ενσωματώνοντας αναλογική εκπροσώπηση και ψηφοφορία βάσει περιφέρειας.
Επιπλέον, το Μάτζιλις έχει αντιμετωπίσει περιπτώσεις πρόωρης διάλυσης, που επηρέασαν τις θητείες συγκλήσεων του Κοινοβουλίου και τη διακυβέρνηση του Καζακστάν. Με τα χρόνια, το Μάτζιλις έχει αποκτήσει σημαντική εξουσία, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας έγκρισης κυβερνητικών διορισμών από τον Πρόεδρο.
Σύντομη ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Οι πρώτες εκλογές υπό τη νέα κοινοβουλευτική δομή έγιναν τον Δεκέμβριο του 1995 και για τα δύο σώματα, ενώ έγιναν επίσης επαναληπτικές εκλογές που συμπλήρωσαν 23 έδρες για τις οποίες η αρχική ψήφος δεν είχε αποτέλεσμα. Οι διεθνείς παρατηρητές επισήμαναν παραβιάσεις στην εκλογή της Ματζλίς. Το νέο κοινοβούλιο, το οποίο συγκλήθηκε τον Ιανουάριο του 1996, περιλάμβανε 67 καζάκους και 31 ρώσους αντιπροσώπους. Ακόμη 10 βουλευτές ήταν γυναίκες. Με την εφαρμογή του νέου συντάγματος, την 1η Ιουλίου 2026, το Μάτζιλις διαλύθηκε.
Πρόεδροι των Ματζιλίς
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Όνομα
(Γεννήθηκε-Πέθανε) |
Περίοδος | Κόμμα |
|---|---|---|
| Μαράτ Οσπάνοφ
(1949-2000) |
30 Ιανουαρίου 1996 - 1 Δεκεμβρίου 1999 | Ανεξάρτητος / Νουρ Οτάν |
| Τζαρμαχάν Τουγιακμπάι
(1947-) |
1 Δεκεμβρίου 1999 - 2 Νοεμβρίου 2004 | Οτάν |
| Ουράλ Μουχαμεντζάνοφ
(1948-2013) |
2 Νοεμβρίου 2004 - 2 Σεπτεμβρίου 2007 (1η θητεία) | Οτάν/Νουρ Οτάν |
| Ασλάν Μουσίν
(1954-) |
2 Σεπτεμβρίου 2007 - 13 Οκτωβρίου 2008 | Νουρ Οτάν |
| Ουράλ Μουχαμεντζάνοφ
(1948-2013) |
13 Οκτωβρίου 2008 - 20 Ιανουαρίου 2012 (2η θητεία) | Νουρ Οτάν |
| Νουρλάν Νιγκματούλιν
(1962-) |
20 Ιανουαρίου 2012 - 3 Απριλίου 2014 (1η θητεία) | Νουρ Οτάν |
| Καμπιμπούλα Ντζακούποφ
(1949-) |
3 Απριλίου 2014 - 25 Μαρτίου 2016 | Νουρ Οτάν |
| Μπακτικόζα Ιζμουχαμπέτοφ
(1948-) |
25 Μαρτίου 2016 - 22 Ιουνίου 2016 | Νουρ Οτάν |
| Νουρλάν Νιγκματούλιν
(1962-) |
22 Ιουνίου 2016 - 1 Φεβρουαρίου 2022 | Νουρ Οτάν |
| Ερλάν Κοσάνοφ
(1963-) |
1 Φεβρουαρίου 2022 - 2026 | Amanat |