Τετραϋδροπυράνιο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τετραϋδροπυράνιο
Tetrahydropyran.png
Oxane-3D-vdW.png
Oxane 3D ball.png
Γενικά
Όνομα IUPAC Οξάνιο
Άλλες ονομασίες Τετραϋδροπυράνιο
1,5-εποξυπεντάνιο
1,5-πεντυλενοξείδιο
Οξακυκλοεξάνιο
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος C5H10O
Μοριακή μάζα 86,13 amu
Σύντομος
συντακτικός τύπος
Tetrahydropyran.png
Συντομογραφίες THP
Αριθμός CAS 142-68-7
SMILES O1CCCCC1
InChI 1S/C5H10O/c1-2-4-6-5-3-1/h1-5H2
Αριθμός UN V06I3ILG6B
PubChem CID 8894
ChemSpider ID 8554
Δομή
Μοριακή γεωμετρία Ανάκλιντρο
Ισομέρεια
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης -45 °C
Σημείο βρασμού 88 °C
Πυκνότητα 880 kg/m3
Διαλυτότητα
στο νερό
80,2 kg/m3 (20 °C)
Δείκτης διάθλασης ,
nD
1,421
Τάση ατμών 9,53 kPa (20 °C)
Εμφάνιση Υγρό
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Hazard F.svg Hazard X.svg
Εύφλεκτο (F)
Ερεθιστικό (Xi)
Φράσεις κινδύνου 11-36/37/38
Φράσεις ασφαλείας 9-16-26-33-36
Η κατάσταση αναφοράς είναι η πρότυπη κατάσταση (25°C, 1 Atm)
εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά

To τετραϋδροπυράνιο ή οξάνιο ή 1,5-εποξυπεντάνιο ή 1,5-πεντυλοξείδιο ή οξακυκλοεξάνιο (THP: TetraHydroPyran) είναι ένας ετεροκυκλικός αιθέρας, με χημικό τύπο C5H10O. Στις συνηθισμένες συνθήκες, δηλαδή θερμοκρασία 25 °C και πίεση 1 atm, είναι ένα άχρωμο πτητικό υγρό, αλλά είναι αδιαφανές. Το μόριό του αποτελείται από έναν εξαμελή δακτύλιο που περιέχει από πέντε (5) μεθυλένια (ομάδες -CH2) και ένα (1) άτομο οξυγόνου. Τα παράγωγα του τετραϋδροπυρανίου είναι πιο συνηθισμένα. Οι τετραϋδροπυρανυλαιθέρες παράγονται από αντίδραση αλκοολών με διυδροπυράνιο και είναι συνηθισμένα ενδιάμεσα στην οργανική σύνθεση. Επιπλέον, ο δακτύλιος του τετραϋδροπυρανίου είναι ο πυρήνας των πυρανοζών σακχάρων, όπως η γλυκόζη.

Αναφορές και παρατηρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές πληροφόησης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Παπαγεωργίου, Β.Π., Εφαρμοσμένη Οργανική Χημεία, Εκδόσεις Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 2005, ISBN 960-260-342-7
  2. SCHAUM'S OUTLINE SERIES, «ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ», Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
  3. «Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας» Ν. Α. Πετάση 1982
  4. Αναστάσιου Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
  5. Καραγκιοζίδη Σ. Πολυχρόνη, «Ονοματολογία Οργανικών Ενώσεων στα Ελληνικά & Αγγλικά» Β΄ Έκδοση Θεσσαλονίκη 1991
  6. Νικολάου Ε. Αλεξάνδρου, «Γενική Οργανική Χημεία», Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη 1985
  7. Δημητρίου Ν. Νικολαΐδη, «Ειδικά Μαθήματα Οργανικής Χημείας», ΑΠΘ, θεσσαλονίκη 1983
  8. Νικολάου Ε. Αλεξάνδρου, Αναστάσιου Βάρβογλη, Φαίδωνα Χατζημηχαλάκη, «Εργαστηριακός Οδηγός», Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη 1986
  9. Νικολάου Ε. Αλεξάνδρου, Αναστάσιου Βάρβογλη, Δημητρίου Ν. Νικολαΐδη: «Χημεία Ετεροκυκλικών Ενώσεων», Εκδόσεις Ζήτη, Θεσσαλονίκη 1985
  10. Διαδικτυακοί τόποι που αναφέρονται στις «Αναφορές και παρατηρήσεις».
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Tetrahydropyran της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Tetrahydropyran της Γερμανικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).