Συνθήκη της Λισαβόνας
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Συνθήκη της Λισαβόνας (αποσαφήνιση).
Για άλλες χρήσεις, δείτε:  |
|
|---|---|
.png) |
|
| Τύπος συνθήκης | Μεταρρυθμιστική προηγούμενων συνθηκών |
| Προσχέδιο | 7- 8 Σεπτεμβρίου 2007 |
| Υπογραφή | 13 Δεκεμβρίου 2007 |
| Επισφράγιση | 18 Δεκεμβρίου 2007 |
| Σε ισχύ | 1 Δεκεμβρίου 2009 |
| Υπογράφοντες | Κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Καταθέτης | Κυβέρνηση της Ιταλίας |
| Γλώσσες | 23 Γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
Η Συνθήκη της Λισαβόνας, (γνωστή και ως Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, ή Νέα Συνθήκη) είναι μία διεθνής συνθήκη συνασπισμού των Χωρών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπογράφηκε στις 13 Δεκεμβρίου του 2007 στη σύνοδο κορυφής της Λισαβόνας, στην οποία συμμετείχαν οι πολιτικοί αρχηγοί και οι υπουργοί εξωτερικών των κρατών μελών Ε.Ε. και η οποία υποκαθιστά το εγκαταλειφθέν "Ευρωπαϊκό Σύνταγμα", τροποποιώντας τις υπάρχουσες συνθήκες για την Ευρωπαϊκή Ένωση και για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.
Η επίσημη ονομασία της συνθήκης, που προκλήθηκε "Συνθήκη της Λισαβόνας για την τροποποίηση της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας", είναι Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία και περιλαμβάνει επίσης μία σειρά πρωτοκόλλων και δηλώσεων. [1]]+'
Μετά την υπογραφή της Συνθήκης ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Μπαρόζο δήλωσε:
...μία Ευρώπη διευρυμένη σε 27 κράτη μέλη, επανενωμένη γύρω από την ελευθερία και τη δημοκρατία και μια Ευρώπη που θα έχει καλύτερη θέση από οποιαδήποτε άλλη χώρα ή ομάδα χωρών, όχι για να επιβάλει, αλλά για να προτείνει συνολικές λύσεις τις οποίες χρειάζεται ο κόσμος επειγόντως. Για να φτάσουμε σε αυτό το αποτέλεσμα, όλες οι κυβερνήσεις έδειξαν πολιτικό θάρρος. Σας καλώ τώρα να επιδείξουμε την ίδια αποφασιστικότητα κατά την περίοδο της επικύρωσης. Με την υπογραφή της Συνθήκης της Λισαβόνας βάζουμε τέλος στις συζητήσεις έξι ετών πάνω στους θεσμούς μας. Τώρα είναι καιρός να προχωρήσουμε. Η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει πολλές προκλήσεις, τόσο εσωτερικές όσο και εξωτερικές, και οι πολίτες μας θέλουν αποτελέσματα.[2]
[Επεξεργασία] Προϊστορία:το Σύνταγμα
Η ανάγκη για αναθεώρηση του Συνταγματικού Πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ειδικά υπό την αναμενόμενη ένταξη των 10 νέων κρατών το 2004, αναδείχθηκε σε μια διακήρυξη επισύναψης στην Συνθήκη της Νίκαιας το 2001. Οι συμφωνίες στην Νίκαια είχαν ανοίξει τον δρόμο για την περαιτέρω Διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την μεταρρύθμιση κάποιων εκλογικών διαδικασιών, αλλά η Συνθήκη θεωρήθηκε ότι δεν έφτασε "αρκετά μακρυά". Η ανακήρυξη του Laeken τον Δεκέμβριο του 2001 δέσμευσε την Ευρωπαϊκή Ένωση στο να καλυτερεύσει την δημοκρατία, την διαφάνεια και την λειτουργικότητα και ξεκίνησε μια διαδικασία όπου θα μπορούσε να εφαρμοστεί το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Η Ευρωπαϊκή Συμφωνία εφαρμόστηκε, υπό την προεδρία του Γάλλου Προέδρου Βαλερί Ζισκάρ Ντ' Εστέν και του δόθηκε η αποστολή να δημιουργήσει το προσχέδιο του Συντάγματος. Το τελικό κείμενο του Συντάγματος αποφασίσθηκε στη σύνοδο κορυφής στις 18-19 Ιουνίου 2004 υπό την προεδρία της Ιρλανδίας.
Το Σύνταγμα, συμφωνήθηκε από τις κυβερνήσεις των 25 κρατών μελών και υπογράφηκε σε μια τελετή στην Ρώμη στις 29 Οκτωβρίου 2004. Πριν να μπορέσει να εφαρμοστεί ωστόσο, έπρεπε να επικυρωθεί ομόφωνα από όλα τα κράτη μέλη. Η επικύρωση πήρε διαφορετικές μορφές σε κάθε κράτος μέλος, ανάλογα με τις παραδόσεις, συνταγματικές ρυθμίσεις και πολιτικές διαδικασίες της κάθε χώρας. Το 2005 οι Ολλανδοί και Γάλλοι ψηφοφόροι απέρριψαν το Σύνταγμα σε δημοψήφισμα και παρόλο που η πλειοψηφία των Ευρωπαϊκών κρατών είχαν επικυρώσει το Σύνταγμα, κυρίως με βουλευτική επικύρωση (η Ισπανία και το Λουξεμβούργο είχαν δημοψηφίσματα), λόγω της ομοφωνίας που χρειαζόταν για να ενωθούν οι Συνθήκες της Ευρώπης, έγινε ξεκάθαρο ότι δεν μπορούσε να εφαρμοστεί. Αυτό οδήγησε σε μια "περίοδο συλλογισμού" και στο πολιτικό τέλος του Συντάγματος.
[Επεξεργασία] Νέα Ώθηση
_edited.jpg)
Το 2007 η Γερμανία ανέλαβε την κυλιόμενη προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης δηλώνοντας ότι η "περίοδος συλλογισμού" είχε τελειώσει. Τον Μάρτιο, στην 50η επέτειο των Συνθηκών της Ρώμης η Διακήρυξη του Βερολίνου υιοθετήθηκε από όλα τα κράτη μέλη. Η διακήρυξη υπογράμμιζε την πρόθεση όλων των χωρών στο να συμφωνήσουν σε μια νέα Συνθήκη πριν από τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αυτό φυσικά σημαίνει και μια επικυρωμένη Συνθήκη.[3]
[Επεξεργασία] Χρονοδιάγραμμα
Στην Διακήρυξη του Βερολίνου οι Ευρωπαίοι ηγέτες έβαλαν ένα ανεπίσημο χρονοδιάγραμμα για την καινούργια Συνθήκη, το οποίο όμως τροποποιήθηκε καθώς δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία επικύρωσης.
|
|
Συνάντηση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες |
||
|
|
Ξεκίνημα της Διακυβερνητικής Συνέλευσης στην Λισαβόνα, κείμενο της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης |
||
|
|
Συνάντηση Υπουργών Εξωτερικών |
||
|
|
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Λισαβόνα, τελική έγκριση της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης |
||
|
|
Υπογραφή της Συνθήκης στη Λισαβόνα |
||
|
|
Αρχική ημερομηνία έναρξης ισχύος της Συνθήκης |
||
|
|
Έναρξη ισχύος της Συνθήκης |
[Επεξεργασία] Δομή
.jpg)
Η συνθήκη χωρίζεται σε μερικά κομμάτια:
-
- Προοίμιο
-
- Τροποποιήσεις οι οποίες επιφέρονται στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση
-
- Τροποποιήσεις οι οποίες επιφέρονται στη Συνθήκη για την Συνθήκη Ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας
-
- Τελικές διατάξεις
-
- Πρωτόκολλα
-
- Διακηρύξεις
Η Συνθήκη "Ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας" (Συνθήκη της Ρώμης) θα μετονομασθεί σε "Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης" και τα άρθρα της θα επαναριθμηθούν και θα αναδιαταχθούν.[4] Σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, το οποίο θα είχε αντικαταστήσει τις δύο κύριες συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και θα τα ένωνε σε μια και μοναδική συνθήκη, η Συνθήκη της Λισαβόνας απλώς θα τα τροποποιήσει. Για να καταλάβει κάποιος τις αλλαγές που εισηγείται η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη θα πρέπει να προσφύγει στις υπάρχουσες συνθήκες.
[Επεξεργασία] Περιεχόμενο
|
Σημαντικά Στοιχεία
|
Η Συνθήκη της Λισαβόνας πρόκειται να κρατήσει τις περισσότερες θεσμικές καινοτομίες που είχαν συμφωνηθεί στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, όπως δημιουργία θέσης Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που θα ηγείται του Συμβουλίου Υπουργών σε αντικατάσταση του υπάρχοντος συστήματος της κυλιόμενης προεδρίας και θα του δίνεται θητεία 2,5 χρόνων, επίσης δημιουργείται θέση για έναν ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, αυτή η θέση στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα ονομαζόταν Υπουργός Εξωτερικών της Ένωσης, άλλες θεσμικές καινοτομίες που παραμένουν ίδιες με το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα είναι η ίδια διανομή κοινοβουλευτικών θέσεων, ένας μειωμένος αριθμός διοικητικών επιτρόπων και ένα μοναδικό νομικό πρόσωπο (αυτή τη θέση την έχει τώρα η Ευρωπαϊκή Κοινότητα) που θα επιτρέπει στην ΕΕ να υπογράφει διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση θα απορροφήσει πλήρως την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, η οποία θα πάψει με τη σειρά της οριστικά να υπάρχει.
[Επεξεργασία] Ονομασία και Συνταγματικά χαρακτηριστικά
Η "Συνθήκη Ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας" (Συνθήκη της Ρώμης) θα μετονομασθεί σε "Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης" και τα άρθρα της θα επαναριθμηθούν και θα αναδιαταχθούν. Ωστόσο σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, το οποίο θα είχε αντικαταστήσει τις δύο κύριες συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και θα τα ένωνε σε μια και μοναδική συνθήκη, η Συνθήκη της Λισαβόνας απλώς θα τα τροποποιήσει.
Επιπρόσθετα θα γίνουν αλλαγές στα ιδρύματα της Ένωσης: Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα γίνουν επίσημα ιδρύματα, το "Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης" θα μετονομασθεί σε "Συμβούλιο" ή "Συμβούλιο των υπουργών", το "Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων" θα μετονομασθεί σε "Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης" και ο όρος "Ευρωπαϊκή Επιτροπή" θα χρησιμοποιείται στις συνθήκες έναντι του "Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων"[5].
Συμφωνήθηκε να μην εφαρμοστούν τα πολιτειακά χαρακτηριστικά όπως το όνομα "Σύνταγμα", καθώς και οι αναφορές σε Ευρωπαϊκά σύμβολα (Ευρωπαϊκή σημαία, ύμνος κλπ). Ωστόσο όλα τα σύμβολα ήδη χρησιμοποιούνται, η σημαία έχει υιοθετηθεί από τη δεκαετία του 1980 και το σύνταγμα θα της έδινε μια πιο επίσημη υπόσταση.
[Επεξεργασία] Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε.
Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. καταγράφει τα πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα των πολιτών. Ο σκοπός του είναι να ρυθμίζει τους κανόνες και της οδηγίες της ΕΕ ώστε να μην αντικρούουν την "Ευρωπαϊκή Συνθήκη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων" η οποία είναι επικυρωμένη από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, στην οποία ενέδωσε η ΕΕ με την επικύρωση της Συνθήκης [5])
Άρθρο 6
- Η Ένωση αναγνωρίζει τα δικαιώματα, της ελευθερίας και στις αρχές που περιέχονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 7ης Δεκεμβρίου 2000, όπως προσαρμόσθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2007, στο Στρασβούργο, ο οποίος έχει το ίδιο νομικό κύρος με τις Συνθήκες. Οι διατάξεις του Χάρτη δεν συνεπάγονται καμία επέκταση των αρμοδιοτήτων της Ένωσης, όπως αυτές ορίζονται στις Συνθήκες. Τα δικαιώματα, οι ελευθερίες και οι αρχές του Χάρτη ερμηνεύονται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις του τίτλου VII του Χάρτη που διέπουν την ερμηνεία και την εφαρμογή του και λαμβανομένων δεόντως υπόψη των επεξηγήσεων οι οποίες αναφέρονται στον Χάρτη και στις οποίες μνημονεύονται οι πηγές των εν λόγω διατάξεων.
- Η Ένωση προσχωρεί στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. Η προσχώρηση στην εν λόγω Σύμβαση δεν μεταβάλλει τις αρμοδιότητες της Ένωσης όπως ορίζονται στις Συνθήκες.
- Τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών και όπως απορρέουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, αποτελούν μέρος των γενικών αρχών του δικαίου της Ένωσης.[6]
[Επεξεργασία] Κοινή Εξωτερική Πολιτική (ΚΕΠΠΑ)
.jpg)
Η Κοινή Εξωτερική Πολιτική χρειάζεται ομοφωνία ανάμεσα στα μέλη της Ένωσης σύμφωνα με την Μεταρρυθμιστική Συνθήκη. Θα ενώσει τις θέσεις του Ύπατου Εκπρόσωπου της Ένωσης για θέματα Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ), με την θέση του Ευρωπαϊκού Επιτρόπου Εξωτερικών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας σε μια προσπάθεια να μειωθούν οι Επίτροποι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας θα γίνει επίσης και αντιπρόεδρος στην Επιτροπή και θα ασκεί διπλωματικά δικαιώματα. Επιπλέον, θα εκπροσωπεί την Ένωση στη διεθνή σκηνή και θα επικουρείται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, η οποία θα απαρτίζεται από υπαλλήλους του Συμβουλίου, της Επιτροπής και των εθνικών διπλωματικών υπηρεσιών.Το σύνταγμα την αποκαλούσε αυτή την θέση Υπουργός Εξωτερικών της Ένωσης η Συνθήκη την ονομάζει αυτή την θέση Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας.[7] [8]Στο πλαίσιο του καθορισμού του ρόλου της ΕΕ στον κόσμο, η Συνθήκη της Λισαβόνας κάνει επίσης αναφορά στην κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας, την οποία θεωρεί ως αναπόσπαστο τμήμα της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας. Η Συνθήκη περιλαμβάνει τη «ρήτρα αλληλεγγύης», σύμφωνα με την οποία η Ένωση και οι χώρες μέλη οφείλουν να ενεργούν από κοινού, όταν μια χώρα μέλος γίνεται στόχος τρομοκρατικής επίθεσης.
[Επεξεργασία] Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα Εθνικά Κοινοβούλια
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το οποίο εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες της ΕΕ, θα αποκτήσει νέες σημαντικές εξουσίες όσον αφορά τη νομοθεσία και τον προϋπολογισμό της ΕΕ αλλά και τις διεθνείς συμφωνίες, η Συνθήκη της Λισαβόνας ενισχύει τις νομοθετικές και δημοσιονομικές αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και τις αρμοδιότητές του σε ό,τι αφορά την έγκριση διεθνών συμφωνιών. Επίσης, αλλάζει την σύνθεση βουλευτών, ο αριθμός των βουλευτών δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 751, ενώ η κατανομή των εδρών μεταξύ των χωρών μελών θα γίνει με βάση την αρχή της φθίνουσας αναλογικότητας. Συγκεκριμένα, η αρχή αυτή σημαίνει ότι οι ευρωβουλευτές των πολυπληθέστερων χωρών θα εκπροσωπούν μεγαλύτερο αριθμό πολιτών από τους ευρωβουλευτές των χωρών με μικρότερο πληθυσμό. Η Συνθήκη προβλέπει ακόμη ότι κάθε χώρα μέλος δεν θα μπορεί να έχει λιγότερους από 6 και περισσότερους από 96 ευρωβουλευτές. Ειδικότερα, η αυξημένη χρήση της διαδικασίας συναπόφασης κατά την άσκηση της πολιτικής θα διασφαλίσει την ισότιμη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το Συμβούλιο, το οποίο εκπροσωπεί τα κράτη μέλη για το μεγαλύτερο μέρος της νομοθεσίας της ΕΕ.
Τα εθνικά κοινοβούλια θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες να συμμετέχουν στις εργασίες της ΕΕ, κυρίως χάρη σε έναν νέο μηχανισμό που θα διασφαλίζει ότι η Ένωση ενεργεί μόνον στις περιπτώσεις που μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα αποτελέσματα σε επίπεδο Ένωσης. Σε συνδυασμό με τον ενισχυμένο ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το γεγονός αυτό θα προωθήσει τη δημοκρατία και τη νομιμότητα κατά τη λειτουργία της Ένωσης. Επίσης η Συνθήκη της Λισαβόνας αναγνωρίζει για πρώτη φορά τη δυνατότητα ενός κράτους μέλους να αποχωρήσει από την Ένωση.
Άρθρο 8Γ
Τα εθνικά κοινοβούλια συμβάλλουν ενεργά στην καλή λειτουργία της Ένωσης:
α) με το να ενημερώνονται από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης και να τους κοινοποιούνται τα σχέδια νομοθετικών πράξεων της Ένωσης σύμφωνα με το Πρωτόκολλο σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
β) μεριμνώντας ώστε να τηρείται η αρχή της επικουρικότητας σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο Πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας,
γ) συμμετέχοντας, στα πλαίσια του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, στους μηχανισμούς αξιολόγησης της υλοποίησης των πολιτικών της Ένωσης σε αυτό τον τομέα, σύμφωνα με το άρθρο 61Γ της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και συμπράττοντας στον πολιτικό έλεγχο της Ευρωπόλ και στην αξιολόγηση των δραστηριοτήτων της Eurojust σύμφωνα με τα άρθρα [69 Ζ και 69 D] της εν λόγω Συνθήκης,
δ) συμμετέχοντας στις διαδικασίες αναθεώρησης των Συνθηκών, σύμφωνα με το άρθρο [48] της παρούσας Συνθήκης, 17.12.2007 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 306/15
ε) με το να ενημερώνονται σχετικά με τις αιτήσεις προσχώρησης στην Ένωση, σύμφωνα με το άρθρο [49] της παρούσας Συνθήκης,
στ) λαμβάνοντας μέρος στη διακοινοβουλευτική συνεργασία μεταξύ εθνικών κοινοβουλίων και με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με το Πρωτόκολλο σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.[6]
Αυτά ήταν τα σημεία στα οποία διαφώνησε ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας, Jan-Peter Balkenende, ο οποίος ήθελε μεγαλύτερη δύναμη για τα εθνικά κοινοβούλια στις αποφάσεις της ΕΕ.[9] Τα εθνικά κοινοβούλια έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν απο την ΕΕ να αναθεωρήσει μια πρόταση της. Για να συμβεί αυτό, το ένα τρίτο των ψήφων πρέπει να είναι υπέρ μιας αναθεώρησης.
[Επεξεργασία] Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Κύριο άρθρο: Τρεις Πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Σύμφωνα με την Συνθήκη της Λισαβόνας η δομή των τριών πυλώνων θα αντικατασταθεί. Η αρμοδιότητα της Ένωσης, ωστόσο, σε δυο μεγάλους τομείς πολιτικής θα επεκταθεί (η Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας και η Συνεργασία Αστυνομίας Δικαστών σε Ποινικές υποθέσεις). Ωστόσο το Ηνωμένο Βασίλειο εναντιώθηκε σε αυτή την επέκταση δύναμης με σκοπό να αποφύγει ένα εθνικό δημοψήφισμα.
Στη Συνθήκη της Λισαβόνας οι τομείς πολιτικής τοποθετούνται στους εξής τομείς:
-
- Αποκλειστική αρμοδιότητα: Σε αυτό τον τομέα η ΕΕ έχει αποκλειστικές αρμοδιότητες στο να κάνει ρυθμίσεις. Επίσης έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα στο να συμπεριλάβει μια διεθνή συνθήκη όταν παρέχεται σε μια νομοθετική πράξη της ΕΕ.
- Μοιρασμένη αρμοδιότητα: Η αρμοδιότητα στην νομοθεσία σε αυτό τον τομέα μοιράζεται ανάμεσα στα κράτη μέλη και την ΕΕ.
- Βοηθητική αρμοδιότητα: Εδώ η ΕΕ έχει το δικαίωμα στο να βοηθήσει, να συντονίσει ή να συμπληρώσει τις πράξεις των κρατών μελών.
| Αποκλειστική αρμοδιότητα | Μοιρασμένη αρμοδιότητα | Βοηθητική αρμοδιότητα |
|---|---|---|
|
|
|
Η Συνθήκη θα δίνει το δικαίωμα στις χώρες να αντιπαραταχθούν σε πολιτικές της ΕΕ στους τομείς του αστυνομικού και ποινικού νόμου.[8]
[Επεξεργασία] Ψηφοφορία στο Συμβούλιο
Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη θα συστήσει νέες μεθόδους ψηφοφορίας στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν χρειάζονται ομόφωνες αποφάσεις. Με αυτή την μέθοδο αγγίζουμε την αναγκαία πλειοψηφία όταν η πλειοψηφία των χωρών (55%) που αντιπροσωπεύει την πλειοψηφία των πολιτών (65%) ψηφίσουν υπέρ μιας πρότασης. Όταν το Συμβούλιο δεν έχει να κάνει με πρόταση της Επιτροπής, η αναγκαία πλειοψηφία αυξάνεται στο 72% ενώ το πληθυσμιακό ποσοστό παραμένει το ίδιο. Για να απορριφθεί μια νομοθεσία τουλάχιστον 4 χώρες πρέπει να είναι ενάντια στην πρόταση.
[Επεξεργασία] Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Η τωρινή θέση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δύσκολα προσδιορίζεται, με τις Συνθήκες της Ένωσης να δηλώνουν ότι την Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα την έχει ο αρχηγός της κυβέρνησης της χώρας που είναι στην Προεδρία η οποία αλλάζει κάθε 6 μήνες.[10]Εάν επικυρωθεί, ο καινούριος Πρόεδρος του Συμβουλίου θα εκλέγεται για μια διάρκεια 2.5 χρόνων. Η εκλογή θα παίρνει μέρος ανάμεσα σε αναγκαία πλειοψηφία μελών του σώματος και ο Πρόεδρος θα μπορεί να αφαιρεθεί από την θέση του με τον ίδιο τρόπο.[11]
Η δουλειά του Προέδρου θα είναι κυρίως διοικητική στο να συντονίζει την δουλειά του Συμβουλίου και στο να οργανώνει συσκέψεις.
[Επεξεργασία] Κλιματικές αλλαγές και ενεργειακή ενότητα
Η Συνθήκη της Λισαβόνας έχει επιπρόσθετες συμφωνίες που αφορούν την κλιματική αλλαγή και την καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου που έχει τεθεί ως στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης, ορισμένα τμήματα των συνθηκών έχουν τροποποιηθεί ώστε να περιλάβουν ενότητα στο θέμα της ενεργειακής παροχής καθώς και στην ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
[Επεξεργασία] Ειδικές παροχές για κράτη μέλη
[Επεξεργασία] Ηνωμένο Βασίλειο και Πολωνία
Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Πολωνία έχουν αγωνιστεί για τη συμπερίληψη ενός πρωτοκόλλου για την αποφυγή της πλήρους εφαρμογής του "Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης" από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις χώρες τους, παρόλο που θα εξακολουθεί να δεσμεύει τα Ευρωπαϊκά Ιδρύματα και να εφαρμόζεται στο έδαφος του νόμου της ΕΕ:
Άρθρο 1
1. Ο Χάρτης δεν διευρύνει την ευχέρεια του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ή οποιουδήποτε δικαστηρίου της Πολωνίας ή του Ηνωμένου Βασιλείου, να κρίνει ότι οι νόμοι, οι κανονισμοί ή οι διοικητικές διατάξεις, πρακτικές ή δράση της Πολωνίας ή του Ηνωμένου Βασιλείου δεν συνάδουν με τα θεμελιώδη δικαιώματα, ελευθερίες και αρχές που επιβεβαιώνει.
2. Ειδικότερα, και προς αποφυγή πάσης αμφιβολίας, ουδέν στον Τίτλο IV του Χάρτη παράγει αγώγιμα δικαιώματα τα οποία εφαρμόζονται στην Πολωνία ή στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτός εάν η Πολωνία ή το Ηνωμένο Βασίλειο προβλέπουν τέτοια δικαιώματα στην εθνική τους νομοθεσία.[12]
Άρθρο 2
Όταν μια διάταξη του Χάρτη αναφέρεται στις εθνικές νομοθεσίες και πρακτικές, εφαρμόζεται στην Πολωνία ή στο Ηνωμένο Βασίλειο μόνον στο βαθμό που τα δικαιώματα ή οι αρχές που περιέχει αναγνωρίζονται στη νομοθεσία ή τις πρακτικές της Πολωνίας ή του Ηνωμένου Βασιλείου.[12]
O πρωθυπουργός της Πολωνίας έχει δηλώσει ότι ίσως να εντάξει η χώρα αυτόν τον χάρτη σταδιακά.[13]
[Επεξεργασία] Τσεχία
Η Τσεχία θα λάβει κάποιες εξαιρέσεις σχετικά με την εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έπειτα από απαίτηση του προέδρου Κλάους. Το σχετικό πρωτόκολλο θα προσαρτηθεί στη Συνθήκη σε επόμενη απόφαση.
[Επεξεργασία] Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία
Η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν αποσύρει την συμμετοχή τους από τις ομόφωνες αλλαγές με αναγκαία πλειοψηφία στον τομέα των αστυνομικών και δικαστικών υποθέσεων, η απόφαση να επανεξετασθεί στην Ιρλανδία τρία χρόνια αφού εφαρμοστεί η Συνθήκη. Και τα δύο κράτη μέλη θα έχουν το δικαίωμα να εντάξουν αυτά τα εκλογικά θέματα σταδιακά.
[Επεξεργασία] Επικύρωση
Η Ουγγαρία ήταν η πρώτη χώρα της ΕΕ, της οποίας το Κοινοβούλιο ενέκρινε τη Συνθήκη της Λισαβόνας, στις 17 Δεκεμβρίου του 2007. Ακολούθησε η επίκυρωση στις 6 Φεβρουαρίου του 2008. Η Τσεχία ήταν η τελευταία χώρα που επικύρωση τη Συνθήκη στις 13 Νοεμβρίου 2009.
Για να επικυρωθεί η συνθήκη, δηλαδή να τεθεί σε ισχύ, πρέπει να εγκριθεί από το Νομοθετικό Σώμα κάθε χώρας και να κατατεθεί στην κυβέρνηση της Ιταλίας.
[Επεξεργασία] Πορεία Επικύρωσης
| Χώρα | Ημερομηνία | Νομοθετικό Σώμα |  |
 |
Αποχή | Επικυρώθηκε στις |
|---|---|---|---|---|---|---|
 Αυστρία |
09/04/08 | Εθνικό Κοινοβούλιο | 151 | 27 | 5 | 13/05/08 |
| 24/04/08 | Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο | 58 | 4 | 0 | ||
 Βέλγιο |
06/06/08 | Γερουσία | 48 | 8 | 1 | 15/10/08 |
| 10/04/08 | Βουλή Αντιπροσώπων | 116 | 11 | 7 | ||
| 10/07/08 | Φλαμανδικό Κοινοβούλιο | 78 | 22 | 3 | ||
| 14/05/08 | Βαλλωνικό Κοινοβούλιο | 56 | 2 | 4 | ||
| 19/05/08 | Κοινοβούλιο Γερμανόφωνης Κοινότητας | 22 | 2 | 1 | ||
| 20/05/08 | Κοινοβούλιο Γαλλικής Κοινότητας | 67 | 0 | 3 | ||
| 27/06/08 | Κοινοβούλιο Περιφέρειας Βρυξελλών | 65 | 10 | 1 | ||
.gif){kind=small} Βουλγαρία |
21/03/08 | Κοινοβούλιο | 195 | 15 | 30 | 28/04/08 |
 Γαλλία |
07/02/08 | Κοινοβούλιο | 336 | 52 | 22 | 14/02/08 |
| 07/02/08 | Γερουσία | 265 | 42 | 13 | ||
 Γερμανία |
24/04/08 | Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο | 515 | 58 | 1 | 25/09/09 |
| 23/05/08 | Ομοσπονδιακό Συμβούλιο | 65 | 0 | 4 | ||
 Δανία |
24/04/08 | Kοινοβούλιο | 90 | 25 | 0 | 29/05/08 |
 Ελλάδα |
11/06/08 | Κοινοβούλιο | 250 | 42 | 8 | 12/08/08 |
 Εσθονία |
11/06/08 | Κοινοβούλιο | 91 | 1 | 9 | 23/09/08 |
.svg){kind=small} Ηνωμένο Βασίλειο |
11/03/08 | Βουλή των Κοινοτήτων | 346 | 206 | 81 | 16/07/08 |
| 18/06/08 | Βουλή των Λόρδων | Εγκρίθηκε | ||||
 Ιρλανδία |
21/10/09 | Κάτω Βουλή | Εγκρίθηκε | 23/10/09 | ||
| 22/10/09 | Άνω Βουλή | Εγκρίθηκε | ||||
| 02/10/09 | 2ο Δημοψήφισμα | Εγκρίθηκε | ||||
 Ισπανία |
26/06/08 | Κογκρέσο | 322 | 6 | 2 | 08/10/08 |
| 15/07/08 | Γερουσία | 232 | 6 | 2 | ||
 Ιταλία |
23/07/08 | Γερουσία | 286 | 0 | 0 | 08/08/08 |
| 31/07/08 | Κάτω Βουλή | 551 | 0 | 0 | ||
 Κύπρος |
03/07/08 | Βουλή των Αντιπροσώπων | 31 | 17 | 1 | 26/08/08 |
 Λεττονία |
08/05/08 | Κοινοβούλιο | 70 | 3 | 1 | 16/06/08 |
 Λιθουανία |
08/05/08 | Κοινοβούλιο | 83 | 5 | 23 | 26/08/08 |
 Λουξεμβούργο |
29/05/08 | Κάτω Βουλή | 47 | 1 | 3 | 21/07/08 |
 Μάλτα |
29/01/08 | Βουλή των Αντιπροσώπων | 65 | 0 | 0 | 06/02/08 |
 Ολλανδία |
05/05/08 | Βουλή των Αντιπροσώπων | 111 | 39 | 0 | 11/09/08 |
| 08/07/08 | Γερουσία | 60 | 15 | 0 | ||
 Ουγγαρία |
17/12/07 | Κοινοβούλιο | 325 | 5 | 14 | 06/02/08 |
 Πολωνία |
01/04/08 | Βουλή των Αντιπροσώπων | 384 | 56 | 12 | 10/10/09 |
| 02/04/08 | Γερουσία | 74 | 17 | 6 | ||
 Πορτογαλία |
23/04/08 | Κοινοβούλιο | 208 | 21 | 0 | 17/06/08 |
 Ρουμανία |
04/02/08 | Κοινοβούλιο | 387 | 1 | 1 | 11/03/08 |
 Σλοβακία |
10/04/08 | Εθνικό Συμβούλιο | 103 | 5 | 1 | 24/06/08 |
 Σλοβενία |
29/01/08 | Κοινοβούλιο | 74 | 6 | 0 | 24/04/08 |
 Σουηδία |
20/11/08 | Κοινοβούλιο | 243 | 39 | 13 | 03/12/08 |
 Τσεχία |
18/02/09 | Κάτω Βουλή | 125 | 61 | 11 | 13/11/09 |
| 06/05/09 | Γερουσία | 54 | 20 | 5 | ||
 Φινλανδία |
11/06/08 | Κοινοβούλιο | 151 | 27 | 21 | 30/09/08 |
 Ευρωπαϊκή Ένωση |
20/02/08 | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο | 525 | 115 | 29 | 20/02/08 |
[Επεξεργασία] Ιρλανδία
Η Ιρλανδία ήταν η μοναδική χώρα που έπρεπε να διοργανώσει δημοψήφισμα, βάσει του συντάγματός της. Έτσι διεξήχθη για πρώτη φορά δημοψήφισμα στις 12 Ιουνίου 2008. Το αποτέλεσμά του, όμως, ήταν αρνητικό. Συγκεκριμένα ψήφισε υπέρ το 47%, ενώ κατά το 53%. Για να μπορέσει να συνεχιστεί η διαδικασία επικύρωσης της Συνθήκης της Λισαβόνας η ιρλανδική κυβέρνηση αποφάσισε τη διεξαγωγή ενός δεύτερου δημοψηφίσματος στις 2 Οκτωβρίου του 2009. Η απόφαση αυτή λήφθηκε αφότου η Ιρλανδία έλαβε εγγύησεις απο την ΕΕ για θέματα όπως η φορολογία, η έκτρωση και η εθνική άμυνα, τα οποία πιστεύεται ότι οδήγησαν στο αρνητικό αποτέλεσμα. Το αποτέλεσμα του ήταν θετικό. Πιο συγκεκριμένα ψήφισε υπέρ το 67,1%, ενώ κατά το 32,9%.
[Επεξεργασία] Νήσοι Ώλαντ
Οι Νήσοι Ώλαντ, οι οποίες ανήκουν στη Φινλανδία, ως αυτόνομη περιοχή της χώρας με δικό τους Κοινοβούλιο, ψήφισαν ξεχωριστά για την εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας στις 25/11/09 στην επικράτειάς τους. Το αποτέλεσμα ήταν θετικό: 24 ψήφοι υπέρ, 6 κατά.
[Επεξεργασία] Σημειώσεις
Με τη συνθήκη αυτή η Ευρωπαϊκή Ένωση διέπεται από ένα νέο πλέον θεσμικό πλαίσιο που της προσδίδει την νομική εκείνη υπόσταση με την οποία και υποκαιστά την Ευρωπαϊκή Κοινότητα για την υπογραφή συνθηκών. Ιδιαίτερη σημαντική τομή της νέας αυτής συνθήκης αποτελεί η επέκταση της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καλύπτει συνολικά το δίκαιο της Ε.Ε., εκτός αν ορίζεται κατά περίπτωση διαφορετικά. Κατ΄ αυτή την τομή το σύνολο του δικαιοδοτικού συστήματος της Ένωσης ονομάζεται πλέον Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούμενο από τρία επιμέρους δικαιοδοτικά όργανα: το καθευτό Δικαστήριο, το Γενικό Δικαστήριο και το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης.
[Επεξεργασία] Παραπομπές
- ↑ EUROPA - Συνθήκη της Λισαβόνας - Η Συνθήκη με μια ματιά
- ↑ ERT Online - Eυρωχώρα
- ↑ EurActiv.com - Constitutional Treaty: the 'reflection period' [Archived] | EU - European Information on EU Treaty & Institutions
- ↑ http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/oj/2007/c_306/c_30620071217el01340134.pdf
- ↑ 5,0 5,1 CONSILIUM - Draft Reform Treaty
- ↑ 6,0 6,1 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/oj/2007/c_306/c_30620071217el00100041.pdf
- ↑ http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/docs/pressdata/el/ec/97689.pdf
- ↑ 8,0 8,1 EUobserver / EU treaty blueprint sets stage for bitter negotiations
- ↑ EU treaty must be re-written, warn MPs - Telegraph
- ↑ http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/en/oj/2006/ce321/ce32120061229en00010331.pdf
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Reform_Treaty#_note-Constitution
- ↑ 12,0 12,1 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/el/oj/2007/c_306/c_30620071217el01560157.pdf
- ↑ BBC NEWS | Europe | Russia poll vexes EU and Poland
Η κατηγορία Πορεία Επικύρωσης ενημερώνεται βάσει του αγγλικού άρθρου στη Βικιπαίδεία (για να δείτε το άρθρο πατήστε εδώ) και της επίσημης ιστοσελίδας της Ε.Ε. για τη Συνθήκη της Λισσαβόνας
[Επεξεργασία] Εξωτερικοί σύνδεσμοι
- Συνθήκη της Λισαβόνας
- Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
- Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
- "Νews in.gr" Η Ευρώπη «εν κινήσει» με συμφωνία για νέα Μεταρρυθμιστική Συνθήκη
- Καθημερινή Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη Συνθήκη της Λισαβόνας
| Υπεγράφη Εφαρμόστηκε Τίτλος |
1948 1948 Συνθήκη των Βρυξελλών |
1951 1952 Συνθήκη των Παρισίων |
1954 1955 Τροποποιημένη Συνθήκη των Βρυξελλών |
1957 1958 Συνθήκες της Ρώμης |
1965 1967 Συνθήκη Συγχώνευσης |
1975 N/A Καθιέρωση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου |
1985 1985 Συνθήκη Σένγκεν |
1986 1987 Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη |
1992 1993 Συνθήκη του Μάαστριχτ |
1997 1999 Συνθήκη του Άμστερνταμ |
2001 2003 Συνθήκη της Νίκαιας |
2007 2009 Συνθήκη της Λισαβόνας |
 |
|
|
|
|
|
|
|
||
| Τρεις πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: | ||||||||||||||||||||||
| Ευρωπαϊκές Κοινότητες: | ||||||||||||||||||||||
| Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (EΥΡATOM) | ||||||||||||||||||||||
| Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) | Η Συνθήκη έληξε το 2002 | Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) | ||||||||||||||||||||
| Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) | ||||||||||||||||||||||
| Συμφωνία Σένγκεν | Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΚ) | |||||||||||||||||||||
| TREVI | Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (ΔΕΥ) | |||||||||||||||||||||
| Αστυνομική και Δικαστική Συνεργασία σε Ποινικές Υποθέσεις (ΑΔΣΠ) | ||||||||||||||||||||||
| Ευρωπαϊκή Πολιτική Συνεργασία (EPC) | Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) | |||||||||||||||||||||
| Άλλοι οργανισμοί | Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση (ΔΕΕ) | |||||||||||||||||||||
| Η Συνθήκη έληξε το 2011 | ||||||||||||||||||||||
 |
Στο άρθρο αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το άρθρο Treaty of Lisbon της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες). |
