Μιχαήλ Ασέν Γ΄

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Μιχαήλ Γ' Σισμάν
Τσάρος της Βουλγαρίας
Περίοδος εξουσίας
1323-1330
Προκάτοχος Γεώργιος Τέρτερ Β'
Διάδοχος Ιβάν Στέφαν της Βουλγαρίας
Οίκος Δυναστεία των Ασέν
Γέννηση μετά το 1280
Θάνατος 31 Ιουλίου 1330
Σύζυγος Άννα Νέδα της Σερβίας, Θεοδώρα Παλαιολογίνα
Επίγονοι Ιβάν Στέφαν, Μιχαήλ, Σισμάν

Ο Μιχαήλ Ασέν Γ΄ ή Μιχαήλ Σισμάν (Михаил III Шишман Асен, μετά το 1280 - 31 Ιουλίου 1330) ήταν τσάρος της Βουλγαρίας κατά τα έτη 1323-1330. Ήταν γιος του δεσπότη Σισμάν του Βιντίν και μιας εγγονής του Ιβάν Ασέν Β΄ και της Ειρήνης.

Η περιοχή του Βιντίν ήταν ως τα μέσα του 13ου αιώνα αυτόνομη υπό Βουλγαρική κυριαρχία. Διοικήθηκε διαδοχικά από τους Ιάκωβο Σβετοσλάβ ως το 1276, Σισμάν (1308-1313), και από το 1313 από τον μέλλοντα Μιχαήλ Άσεν Γ' της Βουλγαρίας.

Δέχτηκε τον τίτλο του "δεσπότη" από τον Θεόδωρο Σβετοσλάβ και τον Γεώργιο Τέρτερ Β', ενώ με τον θάνατο του νεαρού τσάρου το 1323 εξελέγη στην θέση του από την αριστοκρατία. Ακολούθησε περίοδος σύγχυσης και αβεβαιότητας, που την εκμεταλλεύτηκε ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ανδρόνικος Γ' Παλαιολόγος, προκειμένου να καταλάβει ολόκληρη τη Θράκη. Ένας διεκδικητής του θρόνου, ο Βόζιλ, αδελφός του Βούλγαρου τσάρου Σμίλετς, εγκαταστάθηκε αυτόνομος στο Κραν ελέγχοντας την Βαλκανική κοιλάδα. Ο νεαρός Μιχαήλ Ασέν κινήθηκε κατά του Ανδρόνικου Γ', προσπαθώντας να τον εξαναγκάσει να οπισθοχωρήσει, o Βυζαντινός στρατός όμως πολιορκούσε την Φιλιππούπολη, την οποία και τελικά κατέλαβε. Σε πείσμα της απώλειας αυτής, ο Μιχαήλ Ασέν απέβαλε το Βόζιλ, ανακτώντας τον Βουλγαρικό έλεγχο στη Βόρεια Θράκη το 1324.

Τελικά με συνθήκη ο Μιχαήλ Ασέν Γ' παντρεύτηκε την Θεοδώρα Παλαιολογίνα, αδελφή του Ανδρόνικου Γ' και πρώην σύζυγο του Θεοδώρου Σβετοσλάβ, χωρίζοντας την πρώτη του γυναίκα Νέντα, αδελφή του Σέρβου βασιλιά Στέφαν Ούρος Γ' Ντεσάνσκι. Αυτό έφερε χειροτέρευση στις σχέσεις με την Σερβία. Απτόητος ο Μιχαήλ Ασέν προσπάθησε να υποστηρίξει έναν σφετεριστή του Σερβικού θρόνου, το Στέφαν Βλαδισλάβ Γ' απέναντι στον βασιλιά και κουνιάδο του Στέφαν Ούρος Γ'. Το κίνημα του Βλαδισλάβ απέτυχε και ο Μιχαήλ Ασέν τα υπόλοιπα χρόνια προσπάθησε να βελτιώσει τις σχέσεις του με τους γείτονες του.

Έντονες επεμβάσεις στην Βυζαντινή πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1327 που ξέσπασε ο βυζαντινός εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των δύο Ανδρόνικων, ο Μιχαήλ Ασέν πήρε το μέρος του εγγονού Ανδρόνικου Γ', ενώ ο Σέρβος βασιλιάς το μέρος του παππού. Παρόλα αυτά, ο Μιχαήλ Ασέν ήρθε σε διαπραγματεύσεις με τον Ανδρόνικο Β', προσφέροντας του στρατιωτική υποστήριξη με αντάλλαγμα χρήμα και κτήματα γης. Προωθούμενος στα σύνορα, έστειλε στρατιωτικό απόσπασμα 3.000 ιππέων, φαινομενικά για να βοηθήσει τον Ανδρόνικο, αλλά με απώτερη πρόθεση να τον συλλάβει αιχμάλωτο. Ο εγγονός του Ανδρόνικου, Ανδρόνικος Γ' κατάλαβε τις προθέσεις του και προειδοποίησε τον παππού του. Έτσι ο γηραιός αυτοκράτορας προσπάθησε με σύνεση να κρατήσει το στρατιωτικό Βουλγαρικό απόσπασμα μακριά από την Κωνσταντινούπολη.

Βλέποντας το σχέδιο του να αποτυγχάνει, άρχισε να λεηλατεί βυζαντινές περιοχές, αλλά οπισθοχώρησε με την επέλαση του Ανδρόνικου Γ'. Τελικά έκλεισαν συνθήκη ειρήνης στην Αδριανούπολη το 1328, και ο Μιχαήλ Ασέν, χωρίς κανένα κέρδος, αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Τάρνοβο.

Σε άλλη μια συνάντηση με τον Ανδρόνικο Γ', το 1329, ζήτησε συνδυασμένη στρατιωτική επίθεση εναντίον των Σέρβων. Σύμφωνα με τα "Σερβικά Χρονικά", ήταν εξαιρετικά απαιτητικός και απειλητικός απέναντι στους Σέρβους, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι "θα τοποθετήσει τον θρόνο του στο μέσο της Σερβικής γης". Το 1330 προωθήθηκε από τα νότια εναντίον των Σέρβων επικεφαλής μεγάλης στρατιωτικής δύναμης που περιελάμβανε και υποτελείς του από τη Μολδοβλαχία. Στρατοπέδευσε κοντά στο Velbazd, όπου διασκόρπισε τον στρατό του περιμένοντας ενισχύσεις από τον Ανδρόνικο Γ'. Οι Σέρβοι τρομοκρατημένοι και καθοδηγούμενοι από τον βασιλιά τους Στέφαν Ούρος Γ' έδειχναν ότι υποχωρούν ζητώντας ανακωχή μιας ημέρας.

Στην πραγματικότητα οι Σέρβοι το έκαναν για να αναδιοργανώσουν τις δυνάμεις τους: κατέφθασε ισχυρό στρατιωτικό σώμα υπό την ηγεσία του διαδόχου μελλοντικού βασιλιά Στέφανου Δουσάν. Οι Σέρβοι ξαφνικά επιτέθηκαν στους έκπληκτους Βούλγαρους στις 28 Ιουλίου 1330, οι οποίοι υπέστησαν συντριπτική ήττα, ενώ τα Βυζαντινά στρατεύματα δεν είχαν ακόμα καταφθάσει. Ο Μιχαήλ Ασέν, κατά τον ιστορικό Ιωάννη Καντακουζηνό, τραυματίστηκε θανάσιμα πέφτοντας από το νεκρό άλογό του και υπέκυψε στα τραύματά του σε 4 μέρες.

Τελικά συμπεράσματα - διαδοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μιχαήλ Ασέν ήταν βασιλιάς επιθετικός, καιροσκόπος, εγωιστής και ματαιόδοξος. Η εξωτερική του πολιτική ήταν αμφιταλαντευόμενη χωρίς προγραμματισμό, με αποτέλεσμα τη γρήγορη καταστροφή του. Στην πραγματικότητα, ήταν αρκετά ισχυρός και ενεργητικός, κάτι που λόγω των ελαττωμάτων του δεν ήταν δυνατό να του προσφέρει οφέλη. Τον διαδέχθηκε ο γιος του Ιβάν Στέφαν (1330-1331) από τον γάμο του με την πρώτη γυναίκα του Νάντα. Έκανε πολλά άλλα παιδιά και από τους δύο του γάμους, αλλά δεν υπάρχουν γι' αυτά πληροφορίες.