Θεόδωρος Σβετοσλάβ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση


Θεόδωρος Σβετοσλάβ
Silver coin of Theodore Svetoslav.png
Ασημένιο νόμισμα με το Θεόδωρο Σβετοσλάβ
Τσάρος της Βουλγαρίας
Περίοδος εξουσίας
1300-1322
Προκάτοχος Τσάκα
Διάδοχος Γεώργιος Τέρτερ Β΄
Βασιλικός Οίκος Τέρτερ
Γέννηση δεκαετία 1270
Θάνατος 1322
Πατέρας Γεώργιος Α' της Βουλγαρίας
Μητέρα Μαρία
Σύζυγος Ευφροσύνη, Θεοδώρα Παλαιολογίνα
Επίγονοι Γεώργιος Τέρτερ Β΄

Ο Θεόδωρος Σβετοσλάβ ο 1ος (1270 - 1322) ήταν τσάρος της Βουλγαρίας κατά την περίοδο 1300- 1322. Ήταν γιος του τσάρου Γεωργίου Τέρτερ του 1ου και σε μικρή ηλικία στάλθηκε με την μητέρα του όμηρος στην Κωνσταντινούπολη. Είχε αρραβωνιαστεί με διπλωματική συμμαχία την μικρή επίσης κόρη του βασιλιά της Θεσσαλίας Ιωάννη Α' Δούκα. Η μικρή νύφη έφτασε στο Τάρνοβο, αρραβωνιάστηκαν αλλά δεν πρόλαβε να γίνει ο γάμος.

Το 1284 επέστρεψε στο Τάρνοβο μετά από συνθήκη του πατέρα του με τον Ανδρόνικο Β' Παλαιολόγο. Η ίδια συνθήκη απαιτούσε να σπάσει ο δεσμός του με την μικρή Θεσσαλή πριγκίπισσα, που στάλθηκε όμηρος στην Κωνσταντινούπολη. Ο πατριάρχης της Βουλγαρίας Ιννοκέντιος Γ' έφτασε στην Βασιλεύουσα να ρυθμίσει το θέμα της απελευθέρωσης του, την εποχή που εικάζεται ότι είχε δεσμό με την κόρη του Θεόδωρου Συναδηνού. Στάλθηκε στον πατέρα του, που τον κήρυξε συναυτοκράτορα κόβοντας νομίσματα.

Αμέσως μετά την επιδρομή του Νογκάι Χαν κατέληξε όμηρος των Μογγόλων, ενώ η αδελφή του παντρεύτηκε τον Χάκα, γιο του Μογγόλου ηγέτη. Βρισκόταν στην αφάνεια ως το 1299, όταν συνόδευσε τον γαμπρό του στην επίθεση του εναντίον της Βουλγαρίας. Ο Ιβάν Άσεν Γ' δραπέτευσε από το Τάρνοβο και ο Θεόδωρος Σβετοσλάβ προσπάθησε να πείσει την Βουλγαρική αριστοκρατία να δεχτεί για βασιλιά τον Χάκα. Τότε έφτασαν οι ορδές του επικίνδυνου Μογγόλου ηγέτη Τόκτα, που είχε βάλει στόχο την εξουδετέρωση του Χάκα. Ο Θεόδωρος αμέσως οργάνωσε σκευωρία που ανέτρεψε, φυλάκισε, και αποκεφάλισε τον Χάκα στέλνοντας την κεφαλή του σαν έπαθλο στον Τόκτα (1300). Ο Θεόδωρος Σβετοσλάβ έγινε αμέσως βασιλιάς, ενώ ο Μογγόλος ηγέτης απέσυρε τα στρατεύματα του από τα Βουλγαρικά εδάφη.

Πολεμικά γεγονότα με Βυζάντιο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η βασιλεία του Θεόδωρου Σβετοσλάβ είναι συνδεδεμένη με προσωρινή ανάκαμψη της Βουλγαρικής παρακμής, ανάκτηση των Θρακικών περιοχών από το Βυζαντινή Αυτοκρατορία από την εποχή του Ιβαΐλο, άνθιση του πληθυσμού των επαρχιών, ενώ επίσης τερματίστηκαν κι οι Μογγολικές επιδρομές.

Ταυτόχρονα ήταν σκληρός και βίαιος, επηρεασμένος εμφανώς από την περιπετειώδη νεανική ζωή του. Καταδίωξε τους αντιπάλους του με συνεχείς εκτελέσεις και έφτασε μάλιστα σε σημείο να κατηγορηθεί για προδοσία και να εκτελεστεί ο ίδιος ο σωτήρας του, ο Βούλγαρος πατριάρχης Ιννοκέντιος ο 3ος. Οι ευγενείς ξεσηκώθηκαν και ζητούσαν πρόσωπα να τον αντικαταστήσουν, όπως ο σεβαστοκράτορας Radoslav αδελφός του Σμίλετς, που ηττήθηκε από τον Αλνταμίρ (1301), θείο του βασιλιά στο Kran, και τον πρώην τσάρο Μιχαήλ Ασέν Β΄ (1302) που ανεπιτυχώς προσπάθησε να εισβάλλει στην Βουλγαρία με την βοήθεια βυζαντινού στρατού.

Αντάλλαξε τους 13 Βυζαντινούς αξιωματούχους που συνέλαβε στην αποτυχημένη αυτή Βυζαντινή εκστρατεία με τον πατέρα του Γεώργιο Τέρτερ, ύστερα από συνεννόηση με τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β'. Παίρνοντας θάρρος από τις συνεχείς επιτυχίες του, ο Θεόδωρος Σβετοσλάβ επέκτεινε τις κατακτήσεις του στην βυζαντινή Θράκη (1303), κατακτώντας την Αγχίαλο, τη Μεσημβρία, τη Σωζόπολη και την Αγαθούπολη (1304). Η Βυζαντινή αντεπίθεση απέτυχε και ο διάδοχος Μιχαήλ Θ' Παλαιολόγος αποκρούστηκε στην μάχη του Σκαφίδα κοντά στη Σωζόπολη. Τότε οι δύο ηγεμόνες άρχισαν να ανταλλάσσουν επιθέσεις, ώστε ο καθένας άρχισε να καταστρέφει την γη του άλλου, ώσπου ο Αλνταμίρ, θείος του Θεοδώρου, άρχισε τις διαπραγματεύσεις με τους Βυζαντινούς, προκειμένου να υπογραφεί ειρήνη (1306). Στις διαπραγματεύσεις βοήθησε και ο Alan, προδότης των Βυζαντινών που κατέφυγε στην Βουλγαρική αυλή το 1307. Ο Θεόδωρος Σβετοσλάβ κέρδισε τα κατακτηθέντα εδάφη και παντρεύτηκε την Θεοδώρα, κόρη του Μιχαήλ Θ'.

Από τότε μέχρι και τον θάνατο του Θεόδωρου Σβέτοσλαβ επικράτησε ειρήνη με όλους τους γείτονες, που συνδυάστηκε με ευημερία και έλεγχο των απομακρυσμένων περιοχών, όπως το Βίντιν. Το 1318, ο Σέρβος βασιλιάς Ούρος Γ' Μιλούτιν επισκέφτηκε το Βελιγράδι για να εκφράσει την αντίθεση του με την συμμαχίας του Θεόδωρου με τον Ανδρόνικο Γ' και το διαζύγιο του με την αδελφή του Θεοδώρου, Άννα.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του βασίλεψε σε ειρήνη και ευημερία, με μόνη πολεμική ενέργεια το 1320 την συμμετοχή του σε δύο Μογγολικές επιδρομές κατά του Βυζαντίου. Στην διαμάχη μεταξύ των δύο Παλαιολόγων έστειλε στρατό προκειμένου να βοηθήσει τον κουνιάδο του Ανδρόνικο Γ', ελπίζοντας να έχει την συμμαχία του.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα