Ιβάιλο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιβάιλο
Τσάρος της Βουλγαρίας
Περίοδος εξουσίας
1277 - 1280
Προκάτοχος Κωνσταντίνος Τιχ
Διάδοχος Ιβάν Ασέν Γ'
Θάνατος 1281
Σύζυγος Μαρία Παλαιολογίνα Καντακουζηνή

Ο Ιβάιλο γνωστός και ως Λαχανάς ήταν τσάρος της Βουλγαρίας (1278 - 1279)

Ο Ιβαΐλο ήταν ένας άσημος χοιροβοσκός, με μεγαλεπήβολα σχέδια για τον εαυτό του. Ήθελε να ηγεμονεύσει στη Βουλγαρία και να δοξαστεί το όνομα του απαλλάσσοντας την από όλες τις άσχημες περιπέτειες όπως οι Μογγολικές επιθέσεις της χρυσής ορδής του Νογκάι Χαν. Το 1277 κατόρθωσε να τεθεί επικεφαλής όλων των δυσαρεστημένων, προκάλεσε εξέγερση δολοφονώντας τον τσάρο Κωνστντίνο Τιχ πάνω στο άρμα του.

Τότε μπόρεσε να επεκτείνει την εξουσία του σε όλη την χώρα αλλά συνάντησε αντίσταση στο Τάρνοβο που βρισκόταν στα χέρια του μικρού Μιχαήλ Ασέν Β΄ και της μητέρας του Μαρίας Καντακουζηνού. Οι επιτυχίες του Ιβαΐλο ενόχλησαν τον αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο, προσπάθησε να εξουδετερώσει τον εμφανιζόμενο κίνδυνο προτείνοντας στον Ιβαΐλο να γίνει γαμπρός του. Σε λίγο μετάνιωσε για την απόφαση του αυτή και αποφάσισε να δώσει την κόρη του, Ειρήνη, σύζυγο στον Βούλγαρο πρίγκηπα Ιβάν Ασέν Γ΄ (γιό του Μίτσο Ασέν 1256 - 1257 που είχε καταφύγει στην Τρωάδα). Παράλληλα με στρατό εκστράτευσε να καταλάβει το Τάρνοβο για λογαριασμό του γαμπρού του.

Αυτό προκάλεσε την συμμαχία μεταξύ του Ιβαΐλο και της Μαρίας Καντακουζηνού. Ο Ιβαΐλο παντρεύτηκε την χήρα του θύματος του, Κωνσταντίνου Τιχ, και αναγνωρίστηκε τσάρος το 1278, ενώ ο ίδιος αναγνώρισε ως διάδοχό του τον μικρό πρίγκηπα Μιχαήλ Ασέν Β΄. Αμέσως οργάνωσε ισχυρή αντίσταση απέναντι στα Βυζαντινά στρατεύματα που έρχονταν να επιβάλουν σαν τσάρο τον Ιβάν Ασέν Γ΄. Συνάντησε αντίσταση από τους Μογγόλους, αρχικά τους απέκρουσε επιτυχώς αλλά σε λίγο ένα Μογγολικό άρμα κατόρθωσε να τον παγιδέψει για τρεις μήνες (1279) στο φρούριο του Ντράσταρ. Τότε στο Τάρνοβο διαδόθηκε η φήμη ότι ο Ιβαΐλο σκοτώθηκε από τους Μογγόλους και οι υπερασπιστές πανικόβλητοι παραδόθηκαν αμαχητί στον Βυζαντινό στρατό.

Οι Βυζαντινοί επέβαλαν τσάρο τον Ιβάν Ασέν ενώ η Μαρία Καντακουζηνού και ο γιος της εξορίστηκαν.

O Ιβαΐλο εμφανίστηκε το 1279 στα τείχη του Τάρναβο, αλλά απέτυχε να το καταλάβει. Παρόλα αυτά είχε σημαντικές νίκες στην συνέχεια απέναντι στους Βυζαντινούς όπως στην μάχη του Ντέβνια, και στα Βαλκανικά περάσματα ενάντια σε στρατιωτικό σώμα 5000 Βυζαντινών. Οι νίκες αυτές τρομοκράτησαν τον Ιβάν Ασέν Γ΄ που δραπέτευσε από το Τάρνοβο, και ο γαμπρός του Γεώργιος Τέρτερ Α΄ κατέλαβε τον θρόνο. Ο νέος τσάρος άρχισε να συγκεντρώνει την αριστοκρατία με το μέρος του, οπότε ο Ιβαίλο άρχισε να χάνει την δημοφιλία του και κατέφυγε το 1280 στον βασιλιά των Μογγόλων Νογκάι Χαν, που μετά από προτροπή του Ιβάν Ασέν το 1281 τον δολοφόνησε.

Ο Ιβαΐλο έμεινε στην ιστορία σαν θρυλική παρουσία λόγω της ασήμαντης αγροτικής καταγωγής του, υμνήθηκε από πολλούς ποιητές. Η επανάστασή του θεωρείται από Μαρξιστές ιστορικούς η πρώτος μεγάλη αγροτική επανάσταση στην ευρωπαϊκή ιστορία.

Με την Μαρία Καντακουζηνού έκανε μια κόρη άγνωστων στοιχείων.

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Ivaylo of Bulgaria της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).