Κομήτης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο κομήτης Χέιλ-Μποπ, σε φωτογραφία του Geoff Chester στις 11 Μαρτίου 1997
O κομήτης Χιακουτάκε τις 25 Μαρτίου 1996

Οι κομήτες είναι ουράνια σώματα που σε αντίθεση με τους απλανείς αστέρες και τους πλανήτες παρουσιάζουν όψη νεφελώδη (κόμη), ενώ η ύλη από την οποία συνίστανται μερικές φορές επιμηκύνεται υπό μορφή μακριάς ουράς όταν διέρχονται κοντά από τον Ήλιο. Αυτά τα φαινόμενα παρατηρούνται εξαιτίας της δράσης της ηλιακής ακτινοβολίας και του ηλιακού ανέμου στο κομήτη. Η διάμετρος του πυρήνα του κομήτη κυμαίνεται από μερικά μέτρα μέχρι σε δεκάδες χιλιόμετρα και αποτελείται από χαλαρά συνδεδεμένο πάγο, σκόνη και πετρώματα.

Οι κομήτες περιφέρονται γύρω από τα άστρα σε διάφορες τροχιές και έχουν τροχιακές περιόδους από λίγα μέχρι χιλιάδες χρόνια. Υπάρχουν δύο κύριες πηγές, το νέφος του Όορτ και η ζώνη του Κάιπερ. Το νέφος του Όορτ βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από τον Ήλιο και θεωρείται ότι περιλαμβάνει περίπου ένα τρις πυρήνες κομητών. Ενίοτε, λόγω βαρυτικών αλληλεπιδράσεων με γειτονικά άστρα, μεσοαστρικά νέφη, τους πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος ή με το σύνολο του Γαλαξία, οι πυρήνες αυτοί αρχίζουν να κατευθύνονται προς το κέντρο του Ήλιακού Συστήματος. Σπάνια, κομήτες με υπερβολική τροχιά κατευθύνονται προς τον Ήλιο και μετά απομακρύνονται τελείως από αυτόν, ένω άλλοι λόγω αλληλεπιδράσεων με τους πλανήτες αποκτούν πολύ μικρότερες τροχιακές περιόδους. Υπάρχουν όμως και κομήτες με πολύ μικρές τροχιακές περιόδους. Η προέλευση αυτών των κομητών θεωρείται η ζώνη του Κάιπερ, η οποία αρχίζει αμέσως μετά την τροχιά του Ποσειδώνα.[1]

Πίνακας περιεχομένων

Ιστορία [Επεξεργασία]

Οι κομήτες είναι γνωστοί για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα στην ανθρωπότητα και συνήθως θεωρούνταν από τους ανθρώπους ως οιωνοί κακών ειδήσεων. Στο έπος του Γκιλγκαμές αναφέρεται ότι την εμφάνιση ενός κομήτη συνόδευσαν πλημμύρες, φωτιά και θειάφι.[2] Η λέξη κομήτης στην αρχαία ελληνική γλώσσα κομήτης σήμαινε εκείνος που άφηνε μακριά μαλλιά, ο «καρηκομόων». Έτσι στην αρχαιότητα οι «κομήτες» ή οι «αστέρες κομόεντες», όπως λέγονταν από τους Έλληνες, λάμβαναν, πρόσθετα, διάφορα ονόματα - επίθετα ανάλογα της όψης τους όπως: ξιφίαι, ακοντίοι, κερατίοι, πωγωνίοι, πυθίοι, δισκοειδείς, ίππειοι, κυπάρισσοι και λαμπαδίαι. Παρόλα αυτά, οι αρχαίοι Έλληνες, σε αντίθεση με τους Βαβυλώνιους και τους Κινέζους, δεν τηρούσαν αρχεία για την εμφάνιση και τη τροχιά των κομήτων και έτσι οι αναφορές που υπάρχουν είναι διάσπαρτες.[3]

Οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν τους κομήτες ένα είδος πλανήτη, ο οποίος ήταν σπάνια ορατός χαμηλά στον ορίζοντα πριν την ανατολή ή μετά τη δύση του Ηλίου. Ο Αναξαγόρας και ο Δημόκριτος θεωρούσαν ότι οι κομήτες δημιουργούνταν από την ένωση δύο πλανητών. Ο Αριστοτέλης στο έργο του Μετεωρολογία, θεωρούσε ότι οι κομήτες, μαζί με το Γαλαξία και τους διάττοντες αστέρες, ότι είναι στην πραγματικότητα ατμοσφαιρικά φαινόμενα. Θεωρούσε ότι οι κομήτες δημιουργούνταν από μια μάζα ζεστού αέρα που δημιουργείται από την θέρμανση της Γης από τον Ήλιο. Μόλις φτάσει σε κατάλληλο ύψος το αέριο αυτό αναφλέγεται και δημιουργεί τους κομήτες. Με αυτό το τρόπο, η ουράνια περιοχή παρέμενε σε τάξη.[4][3]

Η θεωρία του Αριστοτέλη ήταν αποδεκτή για παραπάνω από μια χιλιετία. Ο Σενέκας ο Νεότερος στο έργο του Naturales quaestiones αναφέρει και άλλες απόψεις, πχ. ότι είναι ξεχωριστά ουράνια σώματα, όπως ο Ήλιος και η Σελήνη. Ο ίδιος πίστευε ότι αποτελούνται από άυλη φωτιά.[3] Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος στο έργο του Αλμαγέστη δεν αναφέρει τους κομήτες, αν και στο έργο του Τετραλογία τους αναφέρει ως ουράνια σώματα. Οι πρώτες αμφιβολίες για την ατμοσφαιρική φύση των κομήτων εκφράστηκαν από τους Θωμά Ακινάτη και τον Ρότζερ Μπέικον, στο έργο του Opus Tertium του 1267. Από το 1433 μέχρι το 1472, ο Πάολο Τοσκανέλλι πραγματοποίησε λεπτομερείς παρατηρήσεις κομητών, ανάμεσα στους οποίους και ο κομήτης του Χάλεϊ το 1456. Το 1577, ο Τύχο Μπράχε υπολόγισε με βάση τη παράλλαξη, ότι ένας λαμπρός κομήτης ορατός εκείνη τη περίοδο βρισκόταν τουλάχιστον τέσσερις φορές μακρύτερα από τη Γη σε σχέση με το φεγγάρι, αποδεικνύοντας ότι η θεωρία του Αριστοτέλη ήταν λάθος.[5]

Μορφή κομητών [Επεξεργασία]

Πυρήνας [Επεξεργασία]

O πυρήνας του κομήτη Τέμπελ 1 από το Stardust το 2011

Ο πυρήνας του κομήτη έχει συνήθως διάμετρο που κυμαίνεται από περίπου 100 μέτρα έως πάνω από 40 χιλιόμετρα. Αποτελούνται από πέτρα, κορνιοτό, πάγο νερού και κατεψυγμένα αέρια όπως μονοξείδιο του άνθρακα, διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο και αμμωνία.[6] Λόγω της χαμηλής μάζας τους, οι πυρήνες των κομητών δεν γίνονται σφαιρικοί λόγω τη βαρύτητά τους, και ως εκ τούτου έχουν ακανόνιστο σχήμα.

Συχνά περιγράφονται ως «βρώμικες χιονόμπαλες». Πρόσφατες παρατηρήσεις αποκάλυψαν ξηρή σκόνη ή βραχώδεις επιφάνειες, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι πάγοι κρύβονται κάτω από την επιφάνεια. Οι κομήτες περιέχουν επίσης μια ποικιλία οργανικών ενώσεων· εκτός από τα αέρια που έχουν ήδη αναφερθεί, μπορεί να περιλαμβάνουν μεθανόλη, υδροκυάνιο, φορμαλδεΰδη, αιθανόλη και αιθάνιο, και ίσως πιο πολύπλοκα μόρια όπως μακριές αλυσίδες υδρογονανθράκων και αμινοξέα.[7][8][9] Το 2009, επιβεβαιώθηκε ότι το αμινοξύ γλυκίνη βρέθηκε στη σκόνη κομήτη που ανακτήθηκε από την αποστολή Stardust της NASA. [10]Τον Αύγουστο του 2011, μια έκθεση, με βάση μελέτες της ΝΑΣΑ πάνω σε μετεωρίτες που βρέθηκαν στη Γη, έδειξε ότι τα συστατικά του DNA και του RNA (αδενίνη, γουανίνη και σχετικά οργανικά μόρια) μπορεί να έχουν σχηματιστεί σε αστεροειδείς και κομήτες στο εξώτερο διάστημα.[11][12][13]

Περιέργως πως, οι πυρήνες των κομητών είναι ανάμεσα στα λιγότερο ανακλαστικά αντικείμενα που έχουν βρεθεί στο Ηλιακό Σύστημα. Το διαστημόπλοιο Giotto διαπίστωσε ότι ο πυρήνας του κομήτη του Χάλεϋ αντανακλά περίπου το 4% του φωτός που πέφτει πάνω του[14] και Deep Space 1, ανακάλυψε ότι η επιφάνεια κομήτη Μπορελλύ αντανακλά μόλις 2,4% με 3,0% του φωτός που πέφτει πάνω του.[14] Συγκριτικά, η άσφαλτος αντανακλά επτά τοις εκατό του φωτός που πέφτει πάνω της.

Κόμη και ουρά [Επεξεργασία]

O κομήτης Χολμς το 2007. Διακρίνεται η λευκή κόμη από σκόνη, η πρασινωπή από αέριο και η γαλάζια ουρά ιόντων.

Η κόμη περιβάλλει το πυρήνα και ουσιαστικά είναι η ατμόσφαιρα του κομήτη. Δημιουργείται εξαιτίας της θερμότητας του Ήλιου, κάθως ο κομήτης πλησιάζει προς αυτόν και έχει σχεδόν πάντα μια διάχυτη νεφελώδη εμφάνιση. Το μέγεθος της κόμης επηρεάζεται από το μέγεθος του πυρήνα και την απόσταση του κομήτη από τον Ήλιο.[15] Σε αρκετούς κομήτες η κόμη είναι το μόνο χαρακτηριστικό του κομήτη που μπορεί να παρατηρηθεί, επειδή οι άλλες δομές είναι πολύ μικρές για να αναλυθούν από τα όργανα παρατήρησης.[16] Η κόμη μπορεί να αποκτήσει μεγάλο μέγεθος παρά τη μικρή της μάζα και να γίνει μεγαλύτερη από τον Ήλιο σε διαστάσεις[17].

H κόμη έχει δύο συστατικά, μια κόμη από αέρια και μια κόμη από σκόνη. Το αέριο απελευθερώνεται από τον πυρήνα λόγω της θέρμανσής του από τον Ήλιο, η οποία οδηγεί στην εξάχνωσή του. Αφού το αέριο αποσπαστεί τότε συνήθως φωτολύεται λόγω του ηλιακού ανέμου, πχ. το νερό μετατρέπεται σε οξυγόνο και υδρογόνο. Τα αέρια αυτά μπορεί να αποκτήσουν επίσης περίσσεια ηλεκτρικού φορτίου, και έτσι να απομακρυνθούν από το κομήτη λόγω των ηλεκτρομαγνητικών δυνάμεων και σχηματίζουν την ουρά ιόντων. Από την άλλη, η σκόνη απομακρύνεται από το κομμάτι συμπαρασυρόμενη από τα αέρια. Η σκόνη αποτελείται από κόκκους διαφόρων μεγεθών. Οι κόκκοι μεσαίου μεγέθους, οι οποίοι δεν αναπτύσσουν αρκετά μεγάλη ταχύτητα για να διαφύγουν από τη βαρύτητα του κομήτη σχηματίζουν τη κόμη σκόνης. Ακόμη βαρύτεροι κόκκοι πέφτουν πάλι στην επιφάνεια του κομήτη.[18]

Το τελευταίο τμήμα του κομήτη είναι η ουρά. Συνήθως οι κομήτες έχουν δύο ουρές, μία που αποτελείται από ιόντα, η οποία αποκαλείται ουρά ιόντων ή ουρά τύπου Ι, και μια από σωματίδια σκόνης, η οποία ονομάζεται ουρά σκόνης ή ουρά τύπου ΙΙ. Ουρές σχηματίζονται εξαιτίας του ηλιακού ανέμου, ο οποίος απομακρύνει από το κομήτη άεριο και σκόνη. Οι ουρές δείχνουν πάντα μακριά από τον Ήλιο. Μάλιστα αφότου ο κομήτης περάσει το περιήλιό του, ο κομήτης ουσιαστικά «ακολουθεί» την ουρά του.[19]

Τροχιές [Επεξεργασία]

Διάγραμμα τροχιάς κομήτη περί τον Ήλιο και της εναλλαγής της κατεύθυνσης της ουράς του, στην αρχή ακολουθεί και μετά προηγείται της κίνησης.

Οι τροχιές των κομητών διαγράφουν κατά κανόνα ή λίαν επιμήκεις ελλείψεις με εκκεντρότητα που τείνει προς τη μονάδα (1), ή η εκκεντρότητά τους είναι μεγαλύτερη της μονάδας. Στη δεύτερη αυτή περίπτωση αν ε > 1 ή και μέχρι ε = 1 οι τροχιές δεν είναι κλειστές καμπύλες αλλά ανοικτές. Και αν μεν ε = 1 τότε η τροχιά τους είναι παραβολική, αν δε ε > 1 τότε αυτή είναι υπερβολική. Όσοι κομήτες έχουν ελλειπτική τροχιά κινούνται περί τον Ήλιο εντός ορισμένου χρόνου και γι΄ αυτό και λέγονται περιοδικοί. Αντίθετα όταν οι τροχιές τους είναι ανοικτές (παραβολές ή υπερβολές) πλησιάζουν την ηλιακή εστία στο περιήλιό τους μόνο μία φορά (εφάπαξ) και δεν επανέρχονται σ΄ αυτό. Γι΄ αυτό οι κομήτες αυτοί ονομάζονται μη περιοδικοί.

Μικρής περιόδου [Επεξεργασία]

Οι κομήτες μικρής περιόδου ορίζονται γενικά ως οι έχοντες τροχιακές περιόδους μικρότερες από 200 χρόνια. Η τροχιά τους βρίσκεται περίπου στο επίπεδο της εκλειπτικής και κινούνται στην ίδια κατεύθυνση με τους πλανήτες. Τα αφήλιά τους βρίσκονται συνήθως πέρα από τις τροχιές των αέριων γιγάντων. Για παράδειγμα, το αφήλιο του κομήτη του Χάλλεϋ είναι λίγο πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα. Οι κομήτες των οποίων τα αφήλια είναι κοντά στην τροχιά ενός μεγάλου πλανήτη ονομάζονται η «οικογένειά» του.[20] Οι εν λόγω οικογένειες πιστεύεται ότι δημιουργούνται όταν η βαρύτητα ενός πλανήτη μεταβάλει τη τροχιά ενός κομήτης μακράς περιόδου, μικραίνοντάς την.[21]

Στο ενα άκρο, ο κομήτης του Ένκε έχει μια τροχιά που δεν φθάνει την τροχιά του Δία και ολοκληρώνει μια περιφορά σε 3,3 χρόνια, η μικρότερη περίοδος περιφοράς από όλους τους κομήτες. Είναι γνωστός ως κομήτης τύπου Ένκε. Οι κομήτες μικρής περιόδου με τροχιακή περίοδο μικρότερη των 20 ετών και κλίσεις 20-30 μοίρες ή λιγότερο ονομάζονται οικογένεια κομητών του Δία και αποτελούν τη πολυπληθέστερη ομάδα κομητών μικρής περιόδου. Κομήτες όπως ο Χάλλεϋ, με τροχιακές περιόδους μεταξύ 20 και 200 ​​ετών και κλίσεις που εκτείνονται από μηδέν έως πάνω από 90 μοίρες, αποκαλούνται κομήτες τύπου Χάλλεϋ.[22][23] Όσον αφορά τον Απρίλιο του 2013, μόνο 69 κομήτες τύπου Χάλλεϋ έχουν παρατηρηθεί, σε σύγκριση με τους 464 κομήτες που ανήκουν στην οικογένεις κομητών Δία.[24] Πρόσφατα ανακαλύφθηκε ότι οι κομήτες της κύριας ζώνης αποτελούν μια ξεχωριστή κατηγορία, με κυρίως κυκλικές τροχιές εντός της ζώνης των αστεροειδών.[25]

Μεγάλης περιόδου [Επεξεργασία]

Οι κομήτες των οποίων η τροχιακή περίοδος είναι μεγαλύτερη από 200 χρόνια αποκαλούνται κομήτες μεγάλης περιόδου.[26] Συχνά οι τροχιές τους έχουν μεγάλη κλίση προς την εκλιπτική.[27] Κάποιοι από αυτούς τους κομήτες έχουν υπολογιστεί ότι η τροχιά τους έχει εκκεντρότητα ίση ή μεγαλύτερη από 1 κοντά στο περιήλιό, αλλά αυτό δε σημαίνει απαραίτητα ότι ο κομήτης θα απομακρυνθεί τελείως από το Ηλιακό Σύστημα. Αν όμως ο κομήτης περάσει μόνο μία φορά (εφάπαξ) από το περιήλιό του και δεν επανέλθει σ΄ αυτό ονομάζεται μη περιοδικός. Ο κομήτης με τη μεγαλύτερη εκκεντρότητα που έχει παρατηρηθεί μέχρι σήμερα είναι ο κομήτης C/1980 E1 (Bowell), του οποίου η εκκεντρότητα υπολογίστηκε σε 1,0575.[28]

Όπως μαρτυρά η μεγάλη κλίση που μερικοί κομήτες μεγάλης περιόδου έχουν, η προέλευση αυτών των κομήτων είναι το νέφος του Όορτ. Από το νέφος του Όορτ πιθανόν προέρχονται και οι κομήτες τύπου Χάλλεϋ, αλλά οι άλλοι μικρής περιόδου κομήτες προέρχονται από τη Ζώνη του Κάιπερ, που αρχίζει μετά τη τροχιά του Ποσειδώνα.[27] Λογώ της μεγάλης απόστασης από τον Ήλιο, η βαρυτική του επίδραση είναι μικρή, και έτσι, όταν ένα νεφέλωμα ή αστέρας περάσει κοντά από το Ηλιακό Σύστημα προκαλεί αναταράξεις στις τροχιές των αντικειμένων του νέφους του Όορτ, με αποτέλεσμα μερικά από αυτά να κατευθυνθούν προς το κέντρο του Ηλιακού Συστήματος. Την τροχιά που θα αποκτήσουν επηρεάζει η βαρυτική έλξη του Ήλιου, των τεσσάρων πλανητών και το σύνολο του Γαλαξία.[29] Πολλά από αυτά τα αντικείμενα έχουν περιήλιο πολύ μακριά από την πλανητική περιοχή του ηλιακού συστήματος, αλλά λίγα φτάνουν μέχρι την κεντρική περιοχή του, όπου οι αλληλεπιδράσεις με τους πλανήτες μπορούν να αλλάξουν την τροχιά τους με τυχαίο τρόπο. Συνήθως ο ημιάξονας της τροχιάς τους επιμηκύνεται πριν αυτοί περάσουν την τροχιά του Κρόνου, και έτσι δεν θα παρατηρηθούν από τη Γη. Παρόλα αυτά, κάποιο καταφέρνουν να περάσουν αυτό το εμπόδιο και πλησιάσουν περισσότερο στον Ήλιο.[30]

Λαογραφία [Επεξεργασία]

Η όψη και η αιφνίδια κάθε φορά εμφάνισή των κομητών ανάμεσα στους άλλους αστέρες, όπως και η περίεργη αποχώρησή τους, ήταν επόμενο με παλαιότερες τότε γνώσεις να εξεγείρουν τους ανθρώπινους φόβους, ώστε να καταστούν, δια μέσου των αιώνων, τα πλέον δυσοίωνα σώματα του ουράνιου θόλου, και ιδίως ως προάγγελοι θανάτου Βασιλέων, στρατηγών, εμφάνισης επιδημιών, ή ερχομό φυσικών καταστροφών, πλημμυρών, λοιμών, σεισμών και καταποντισμών μέχρι ακόμα και του τέλους της ανθρωπότητας.

Για την πληρέστερη αντίληψη του μεγέθους και της έκτασης των προκαταλήψεων εκείνων που γεννήθηκαν, αλλά και των προβλημάτων που ενέσκηπταν κάθε φορά που εμφανίζονταν κομήτες στον ουρανό, αξίζει ν΄ αναφερθούν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά γεγονότα, που αφορούσαν μεγάλες γεωγραφικές περιοχές:

Τον Μάιο του 1456, τρία μόλις χρόνια μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, εμφανίσθηκε στον ουρανό ένας μεγάλος κομήτης που ενέσπειρε τόσο μεγάλο φόβο στους παρατηρητές του, που κατέλαβε μεγάλο δέος και τους Τούρκους Οθωμανούς και τους Χριστιανούς στην Ευρώπη. Οι μεν Τούρκοι πίστευαν πως ήταν θεϊκό σημάδι για επερχόμενη από κοινού συμφωνία επίθεσης όλων των Χριστιανών της Ευρώπης εναντίον τους. Έτσι άρχισαν να τιμούν τους Χριστιανούς και να προσφέρουν πλούσια προνόμια στους πνευματικούς τους ηγέτες. Αντίθετα οι Χριστιανοί στη Δύση εκλάμβαναν τη παρουσία του κομήτη επίσης ως θεϊκό σημάδι για επερχόμενη γενική έφοδο των Τούρκων στην Ευρώπη και τη πλήρη καταστροφή της. Τόσος υπήρξε ο φόβος και η πεποίθηση για την επερχόμενη καταστροφή, που εξαναγκάσθηκε ο Πάπας Κάλλιστος Γ' να διατάξει με εγκύκλιό του προς όλη τη χριστιανοσύνη να κτυπούν οι καμπάνες όλων των εκκλησιών «εκάστην μεσημβρίαν», έτσι ώστε να υπενθυμίζεται στους πιστούς ότι θα πρέπει την ώρα εκείνη να προσεύχονται στο Θεό για την αποτροπή της επαπειλούμενης καταστροφής. Από τότε παρέμεινε και το έθιμο μέχρι σήμερα να κτυπούν κάποιες καμπάνες εκάστη μεσημβρία, ιδίως επιτοίχιων δημοσίων ρολογιών και εργοστασίων.

Εκείνος ο κομήτης του 1456 που εμφάνιζε αριθμητική πρόοδο και το άθροισμά του ήταν ο αριθμός 7, ήταν αυτός που εμφανίσθηκε και το 1910 και που είναι σήμερα γνωστός ως Κομήτης του Χάλεϋ. Η νέα εμφάνιση αυτού, σε επανάληψη της μακραίωνης ιστορίας του, δεν άργησε να ενσπείρει νέο πανικό και αυτή τη φορά σε όλο το κόσμο. Έτσι κάθε υπαρκτό, στο κόσμο, κείμενο - προφητεία που αφορούσε καταστροφολογία επιστρατεύθηκε με κυριαρχούσα θέση την Θεία Αποκάλυψη τόσο ώστε να ορισθεί ότι στις 19 Μαΐου του 1910 και μάλιστα τα ξημερώματα θα επέρχονταν ο Αρμαγεδδών και θ΄ ακολουθούσε η Δευτέρα Παρουσία, όταν τότε ακριβώς η Γη θα πέρναγε μέσα από τη «πύρινη» ουρά του κομήτη.

Δείτε επίσης [Επεξεργασία]

Commons logo
Τα Κοινά έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Παραπομπές [Επεξεργασία]

  1. ↑ κομήτης. Πλανητάριο Θεσσαλονίκης. http://www.astronomy.gr/main.cfm?module=educational&section=enc_as&en_id=193&do=detail. Ανακτήθηκε στις 2013-04-14. 
  2. ↑ Noah Goldman. Comets in Ancient Cultures. Deep Impact. Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ. http://deepimpact.umd.edu/science/comets-cultures.html. Ανακτήθηκε στις 2013-04-14. 
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Barrett, A. A. (1978). "Observations of Comets in Greek and Roman Sources Before A.D. 410". Journal of the Royal Astronomical Society of Canada 72: 81-106. http://articles.adsabs.harvard.edu//full/1978JRASC..72...81B/0000081.000.html. 
  4. ↑ Tofigh Heidarzadeh (2008). A History of Physical Theories of Comets, from Aristotle to Whipple. Springer. ISBN 1402083238. 
  5. ↑ History of Comets - I. ESO. http://www.eso.org/public/events/astro-evt/DeepImpact/Background/comet-history-1.html. Ανακτήθηκε στις 2013-04-14. 
  6. ↑ Greenberg, J. M. (1998). "Making a comet nucleus". Astronomy and Astrophysics 330: 375–380. Bibcode: 1998A&A...330..375G. http://articles.adsabs.harvard.edu/full/1998A%26A...330..375G. Ανακτήθηκε στις 2012-07-02. 
  7. ↑ Meech, M. (14 Φεβρουαρίου 1997). 1997 Apparition of Comet Hale–Bopp: What We Can Learn from Bright Comets. Planetary Science Research Discoveries. http://www.psrd.hawaii.edu/Feb97/Bright.html. Ανακτήθηκε στις 2009-04-25. 
  8. ↑ Stenger, R. (6 Απριλίου 2001). Test boosts notion that comets brought life. CNN. http://archives.cnn.com/2001/TECH/space/04/06/comet.life/. Ανακτήθηκε στις 2009-04-25. 
  9. ↑ Stardust Findings Suggest Comets More Complex Than Thought. NASA. 14 Δεκεμβρίου 2006. http://stardust.jpl.nasa.gov/news/news110.html. Ανακτήθηκε στις 2009-04-25. 
  10. ↑ "Found: first amino acid on a comet", New Scientist, 17 Αυγούστου 2009
  11. ↑ Callahan; Smith, K.E.; Cleaves, H.J.; Ruzica, J.; Stern, J.C.; Glavin, D.P.; House, C.H.; Dworkin, J.P. (11 August 2011). Carbonaceous meteorites contain a wide range of extraterrestrial nucleobases. PNAS. doi:10.1073/pnas.1106493108. http://www.pnas.org/content/early/2011/08/10/1106493108. Ανακτήθηκε στις 2011-08-15. 
  12. ↑ Steigerwald, John (8 August 2011). NASA Researchers: DNA Building Blocks Can Be Made in Space. NASA. http://www.nasa.gov/topics/solarsystem/features/dna-meteorites.html. Ανακτήθηκε στις 2011-08-10. 
  13. ↑ ScienceDaily Staff (9 Αυγούστου 2011). DNA Building Blocks Can Be Made in Space, NASA Evidence Suggests. ScienceDaily. http://www.sciencedaily.com/releases/2011/08/110808220659.htm. Ανακτήθηκε στις 2011-08-09. 
  14. ↑ 14,0 14,1 Britt, R. R. (29 Νοεμβρίου 2001). Comet Borrelly Puzzle: Darkest Object in the Solar System. Space.com. http://www.space.com/scienceastronomy/solarsystem/borrelly_dark_011129.html. Ανακτήθηκε στις 2008-10-26. 
  15. ↑ comet introduction. cometography.com. http://cometography.com/educate/comintro.html. Ανακτήθηκε στις 2013-04-16. 
  16. ↑ Tony L. Farnham (Αύγουστος 2009). "Coma morphology of Jupiter-family comets". Planetary and Space Science 57 (10): 1192–1217. doi:10.1016/j.pss.2009.02.008. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0032063309000518. 
  17. ↑ Jewitt, David (2007-11-09). Comet Holmes Bigger Than The Sun. Institute for Astronomy at the University of Hawaii. http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/holmes.html. Ανακτήθηκε στις 2007-11-17. 
  18. ↑ The Cometary Coma. UCLA. Αύγουστος 2009. http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/coma.html. Ανακτήθηκε στις 2013-04-16. 
  19. ↑ Comets. τμήμα Αστρονομίας. Case Western Reserve University. 2006-09-14. http://burro.astr.cwru.edu/stu/comets.html. Ανακτήθηκε στις 2013-04-16. 
  20. ↑ Wilson, H. C. (1909). "The Comet Families of Saturn, Uranus and Neptune". Popular Astronomy 17: 629–633. Bibcode: 1909PA.....17..629W. 
  21. ↑ Comets by Steven Dutch, Natural and Applied Sciences, University of Wisconsin - Green Bay
  22. ↑ A. Morbidelli (2005). "Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs". arXiv:astro-ph/0512256 [astro-ph]. 
  23. ↑ D. C. Jewitt (2002). "From Kuiper Belt Object to Cometary Nucleus: The Missing Ultrared Matter". The Astronomical 123 (2): 1039–49. doi:10.1086/338692. Bibcode: 2002AJ....123.1039J. 
  24. ↑ List of Jupiter-Family and Halley-Family Comets. University of Central Florida: Physics. http://www.physics.ucf.edu/~yfernandez/cometlist.html. Ανακτήθηκε στις 2013-04-22. 
  25. ↑ Reddy, F. (3 Απριλίου 2006). New comet class in Earth's backyard. Astronomy. http://www.astronomy.com/asy/default.aspx?c=a&id=4100. Ανακτήθηκε στις 2009-04-29. 
  26. ↑ Small Bodies: Profile. NASA/JPL. 29 Οκτώβριος 2008. http://pds.jpl.nasa.gov/planets/special/smbod.htm. Ανακτήθηκε στις 2009-04-26. 
  27. ↑ 27,0 27,1 Long Period Comets. COSMOS - The SAO Encyclopedia of Astronomy. Swinburne University. http://astronomy.swin.edu.au/cms/astro/cosmos/l/Long-period+Comets. Ανακτήθηκε στις 2013-04-22. 
  28. ↑ JPL Small-Body Database Search Engine: e > 1. JPL Solar System Dynamics. http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb_query.cgi?obj_group=all;obj_kind=all;obj_numbered=all;OBJ_field=0;ORB_field=0;c1_group=ORB;c1_item=Bg;c1_op=%3E;c1_value=1;table_format=HTML;max_rows=100;format_option=comp;c_fields=AcBgBiBjBqChCk;.cgifields=format_option;.cgifields=ast_orbit_class;.cgifields=table_format;.cgifields=obj_kind;.cgifields=obj_group;.cgifields=obj_numbered;.cgifields=com_orbit_class&query=1&c_sort=BgD. Ανακτήθηκε στις 2013-04-22. 
  29. ↑ Wiegert, Paul (1996). The evolution of Long Period Comets. University of Toronto. http://www.astro.uwo.ca/~wiegert/phd/Wiegert_phd.pdf. Ανακτήθηκε στις 2013-04-22. 
  30. ↑ Nathan A. Kaib, Thomas Quinn (Σεπτέμβριος 2009). "Reassessing the Source of Long-Period Comets". Science 325 (5945): 1234-1236. doi:10.1126/science.1172676. http://www.sciencemag.org/content/325/5945/1234.abstract. 

Πηγές [Επεξεργασία]

P space.png Πύλη Αστρονομία
  • Δ. Κωστάκης, Ν. Χασάπης "Κοσμογραφία" Αθήναι 1969.
π • σ • ε
Το Ηλιακό Σύστημα
Ο Ήλιος Ερμής Αφροδίτη Η Σελήνη Γη Άρης Φόβος και Δείμος Δήμητρα Κύρια Ζώνη Αστεροειδών Δίας Δορυφόροι του Δία Δακτύλιοι του Δία Κρόνος Δορυφόροι του Κρόνου Δακτύλιοι του Κρόνου Ουρανός Δορυφόροι του Ουρανού Δακτύλιοι του Ουρανού Ποσειδώνας Δορυφόροι του Ποσειδώνα Δακτύλιοι του Ποσειδώνα Δορυφόροι του Πλούτωνα Πλούτωνας Χαουμέια Δορυφόροι της Χαουμέιας Μακεμάκε Η Ζώνη του Κάιπερ Έρις Δυσνομία Αντικείμενα διεσκορπισμένου δίσκου Εσωτερικό Νέφος του Όορτ Εξωτερικό Νέφος του ΌορτSolar System Template Final.png

Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Κομήτης&oldid=4062862"