Ιμπραήμ Α΄

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ιμπραήμ
Χαλίφης του Ισλάμ
Ιμπραήμ Α΄
Περίοδος Εξουσίας 1640 - 1648
Προκάτοχος Μουράτ Δ'
Διάδοχος Μεχμέτ Δ'
Οίκος Οίκος των Οσμανιδών
Πατέρας Αχμέτ Α΄
Βαλιντέ Σουλτάνα Κιοσέμ Σουλτάν
Γέννηση 5 Νοεμβρίου 1615
Θάνατος 18 Αυγούστου 1648
Σύζυγος Χιουμά Σαχ Σουλτάν(νόμιμη σύζυγος)
Τουρχάν Χατιτζέ Σουλτάν
Σαλιχά Ντιλασούμπ Σουλτάν
Χατιτζέ Μουαζέζ Σουλτάν
Επίγονοι Μεχμέτ Δ'
Σουλεϊμάν Β'
Αχμέτ Β'
Ηγεμόνας Ορχάν
Ηγεμόνας Μπεγιαζίτ
Ηγεμόνας Τζιχανγκίρ
Ηγεμόνας Σελίμ
Ηγεμόνας Μουράτ
Γκιουλσούμ Σουλτάν
Πεϊκάν Σουλτάν
Ατικέ Σουλτάν
Αϊσέ Σουλτάν
Γκεβχερχάν Σουλτάν
Τουρά Tughra of Ibrahim.JPG

O Ιμπραήμ Α΄ (İbrahim, 5 Νοεμβρίου 1615 - 18 Αυγούστου 1648) ήταν σουλτάνος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από το 1640 έως το 1648. Ήταν γνωστός και ως Τρελός Ιμπραήμ (Deli Ibrahim). Ήταν γιός του Αχμέτ Α' και της ελληνίδας Κιοσέμ Σουλτάν. Διαδέχτηκε τον αδελφό του, Μουράτ Δ΄ και για πρώτη φορά μετά τη διαδοχή του Σελίμ Α΄ από το γιο του, Σουλεϊμάν Α΄ δεν υπήρξαν αντίπαλοι διεκδικητές. Νωρίτερα, ο Μουράτ Δ΄, είχε αφήσει μόνο έναν αδελφό του να ζήσει, πιθανώς κατόπιν σχετικής επιθυμίας της μητέρας του[1]. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, η Οθωμανική αυτοκρατορία αποδυναμώθηκε από πολέμους, κακή διακυβέρνηση και εξεργέρσεις[2]. Εκθρονίστηκε στις 8 Αυγούστου 1648, μετά από συνέργεια των γενίτσαρων με το θρησκευτικό κατεστημένο, και εκτελέστηκε δέκα ημέρες αργότερα. Τον Ιμπραήμ διαδέχτηκε ο επτάχρονος και μεγαλύτερος σε ηλικία γιος του, Μεχμέτ Δ',τον οποίο είχε αποκτήσει με την Τουρχάν Χατιτζέ Σουλτάν.

Βασιλεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φοβούμενος πως ο ίδιος θα είχε την τύχη των άτυχων αδελφών του, έγινε σουλτάνος χωρίς την απαραίτητη μόρφωση και εμπειρία σε ζητήματα διακυβέρνησης. Επιδεικνύοντας ελάχιστη κλίση στη συμμετοχή του στις κρατικές υποθέσεις, ο Ιμπραήμ άφηνε τα καθημερινά ζητήματα στα χέρια των βεζίρηδών του, ενώ εξουσία άσκησε και η μητέρα του Κιοσέμ Σουλτάν. Χωρίς τη δύναμη να ελέγξει ή να χειριστεί όσους εποφθαλμιούσαν εξουσία στο περιβάλλον του, επιχείρησε να τους επηρεάσει και να εξασφαλίσει την υποστήριξή τους παραχωρώντας σε αυτούς μεγάλες εκτάσεις γης και εισοδήματα, ενώ ο ίδιος προτιμούσε να απολαμβάνει τη ζωή στο παλάτι[3]. Στην αρχή της βασιλείας του, υπό την καθοδήγηση του μεγάλου βεζίρη Κεμανκές Καρά (Μαύρος Τοξότης) Μουσταφά Πασά, προώθησε ειρηνικές σχέσεις με την Περσία και την Αυστρία και ανακαταλήφθηκε το φρούριο του Αζόφ από τους Κοζάκους (1642). Το 1644, υπό την επιρροή του νέου πνευματικού σύμβουλού του, Τσιντσή Χουσεΐν Χότζα, και της μητέρας του, ξεκίνησε εκστρατεία στην Κρήτη, πυροδοτώντας τον εξαντλητικό πόλεμο με τη Βενετία (1645-69). O ασταθής χαρακτήρας του προκάλεσε δυσαρέσκεια, ενώ τα πάθη και οι εκκεντρικότητές του - γνωστές στο λαό του - τού χάρισαν το παρωνύμιο «Τρελός» (τουρκ. Deli Ibrahim). Οδήγησαν επίσης στην επιβολή νέων φόρων, προκαλώντας αντιδράσεις στην Κωνσταντινούπολη και στις απομακρυσμένες επαρχίες. Η πνευματική υγεία του υπήρξε αντικείμενο αμφισβητήσεων. Οι ιστορικές πηγές αναφέρονται στην αδυναμία του στις παλλακίδες του παλατιού, σε τέτοιο βαθμό ώστε αρκετές να αναλάβουν υψηλά αμειβόμενες θέσεις, καθώς και στο πάθος του στις γούνες και στο μετάξι[4].

Μέχρι το 1648 όλες οι φατρίες θεωρούσαν αναγκαία την απομάκρυνση του σουλτάνου, ενώ ακόμα και η μητέρα του είχε επίγνωση των επιζήμιων συνεπειών των πράξεών του για το μέλλον της αυτοκρατορίας. Σύμφωνα με τον γραφέα Κατίμπ Τσελεμπή, η επιδεικτική χειρονομία παραχώρησης, από το μεγάλο βεζίρη, γούνινων ενδυμάτων στους διοικητές που επέστρεφαν από τις εκστρατείες στην Κρήτη, πυροδότησαν την εξέγερση που οδήγησε τελικά στην εκθρόνιση του Ιμπραήμ, σε μια περίοδο που ο λαός της οθωμανικής αυτοκρατορίας υπέφερε από κακουχίες και έλλειψη αγαθών[5].

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ιμπραήμ είχε αποκτήσει με την Τουρχάν Χατιτζέ Σουλτάν τον διαδοχό του, Μεχμέτ Δ'. Με την Σαλιχά Ντιλασούμπ Σουλτάν είχε αποκτήσει τον Σουλεϊμάν Β' και με την Χατιτζέ Μουαζέζ Σουλτάν τον Αχμέτ Γ'. Ο Ιμπραήμ είχε παντρευτεί την Χιουμά Σαχ Σουλτάν, η οποία ήταν η πιό αγαπημένη Χασεκί του.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Caroline Finkel, Οθωμανική Αυτοκρατορία, εκδ. Διόπτρα, 2007, σ. 295
  2. "İbrahim." Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online.
  3. Ezel Kural Shaw, History of the Ottoman Empire and modern Turkey, Cambridge University Press, 1977, σ. 200
  4. Shaw, ό.π, 202
  5. Finkel, ό.π, 307