Τουρχάν Χατιτζέ Σουλτάνα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τουρχάν Χατιτζέ Σουλτάνα
Apartments Valide Sultan Topkapi March 2008pano.jpg
Σκηνή μιας Βαλιντέ Σουλτάνας και των συνοδών της στα διαμερίσματά της στο παλάτι Τοπ Καπί
Περίοδος εξουσίας
12 Αυγούστου 1648 - 5 Ιουλίου 1683
Προκάτοχος Κιοσέμ Σουλτάνα
Διάδοχος Σαλιχά Ντιλασούμπ Σουλτάνα
Οίκος Οσμανιδών
Εθνικότητα Ουκρανική
Γέννηση 1627
Ροχατύν, Βασίλειο της Πολωνίας
Θάνατος 5 Ιουλίου 1683 (55 ετών)
Κωνσταντινούπολη, Οθωμανική Αυτοκρατορία
Τόπος ταφής Γενί Τζαμί, Κωνσταντινούπολη, Οθωμανική Αυτοκρατορία
Σύζυγος Ιμπραήμ Α'
Επίγονοι Μεχμέτ Δ'
Θρησκεία Χριστιανισμός, εξισλαμίστηκε μετά τη σύλληψή της

Η Τουρχάν Χατιτζέ Σουλτάνα (τούρκικα: Turhan Hatice Sultan) (1627 - 5 Ιουλίου 1683) ήταν σύζυγος του Σουλτάνου Ιμπραήμ Α' και μητέρα του διαδόχου του Μεχμέτ Δ'.

Ως Βαλιντέ Σουλτάνα ο πλήρης τίτλος της ήταν Devletlu İsmetlu Turhan Hadice Valide Sultan Aliyyetü'ş-şân Hazretleri.

Καταγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1627. Η Τουρχάν Χατιτζέ, της οποίας η αρχική ονομασία ήταν Νάντια, θεωρήθηκε ότι ήταν ουκρανικής καταγωγής. Είχε συλληφθεί κατά την διάρκεια μιας από τις επιδρομές των Τατάρων και πουλήθηκε ως σκλάβα. Ήταν Χριστιανή Ορθόδοξη και έπειτα εξισλαμίστηκε.

Όταν ήταν περίπου 12 ετών, η Τουρχάν εστάλη στο παλάτι Τοπ Καπί ως δώρο για την μητέρα του Σουλτάνου Ιμπραήμ, Κιοσέμ Σουλτάν. ΄Ηταν ίσως η Κιοσέμ Σουλτάνα που έδωσε την Τουρχάν στον Ιμπραήμ ως παλλακίδα.

Στις 2 Ιανουαρίου του 1642 σε ηλικία 14 ετών η Τουρχάν γέννησε έναν γιο, τον μελλοντικό Σουλτάνο Μεχμέτ Δ'. Στις 8 Αυγούστου 1648, ο Ιμπραήμ εκθρονίστηκε και αρκετές ημέρες αργότερα στραγγαλίστηκε. Τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του Μεχμέτ Δ'.

Αντιπαράθεση με την Κιοσέμ Σουλτάν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την κυριαρχία του Μεχμέτ Δ', η θέση της Βαλιντέ Σουλτάνας θα έπρεπε να πάει στην Τουρχάν. Ωστόσο η Τουρχάν αγνοήθηκε λόγω του ότι ήταν νέα και άπειρη. Αντ' αυτού, η γιαγιά του Σουλτάνου και η προηγούμενη Βαλιντέ Σουλτάνα, Κιοσέμ Σουλτάνα, επανήλθε σε αυτή την υψηλή θέση.

Η Κιοσέμ Σουλτάνα ήταν βαλιντέ σουλτάνα με δύο γιους, τον Μουράτ Δ' και τον Ιμπραήμ Α', έχοντας έτσι τη μεγαλύτερη εμπειρία από τις δύο γυναίκες.

Ωστόσο αποδείχτηκε ότι η Τουρχάν ήταν υπερβολικά φιλόδοξη για να χάσει μια τέτοια υψηλή θέση χωρίς μάχη. Στον αγώνα της να γίνει βαλιντέ σουλτάνα, η Τουρχάν υποστηρίχθηκε από τον επικεφαλής μαύρο ευνούχο και τον Μέγα Βεζύρη, ενώ η Κιοσέμ υποστηρίχθηκε από τον Σώμα των Γενιτσάρωνκαι απ' όλες τις κοπέλες του χαρεμιού του Ιμπραήμ Α'.

Σε αυτή την πάλη για την εξουσία, η Κιοσέμ είχε προγραμματίσει να εκθρονίσει τον Μεχμέτ Δ' και να τον αντικαταστήσει με έναν άλλο νεότερο εγγονό. Το σχέδιο ήταν ανεπιτυχές, καθώς η Τουρχάν ενημερώθηκε από έναν από τους σκλάβους της Κιοσέμ και διέταξε την δολοφονία της. Η Κιοσέμ Σουλτάνα δολοφονήθηκε το 1651.

Βαλιντέ Σουλτάνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον θάνατο του αντιπάλου της, η Τουρχάν έγινε βαλιντέ σουλτάνα. Ως αντιβασιλέας, η Τουρχάν ασκούσε μεγάλη δύναμη. Συνόδευσε τον γιο της σε σημαντικές συναντήσεις και σε αρκετές περιπτώσεις μίλησε πίσω από κουρτίνα. Λόγω της απειρίας της βασίζονταν σε άλλα μέλη της κυβέρνησης για να την ενημερώσουν για πολιτικά θέματα. Αυτό είναι εμφανές από την αλληλογραφία της με τους Μεγάλους Βεζύρηδες.

Η Τουρχάν Χατιτζέ Σουλτάνα πέθανε το 1683 σε ηλικία 55 ετών και τάφηκε στον τάφο του Γενί Τζαμί, όπου βρίσκονται οι τάφοι του γιου της και των απογόνων της.

Έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τουρχάν ήταν μεγάλη "οικοδόμος" της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το πρώτο έργο της ξεκίνησε το 1658, ίσως σε απάντηση στην Ενετική απειλή η Τουρχάν κατασκεύασε δύο φρούρια κοντά στην είσοδο των Δαρδανελίων. Ωστόσο, η μεγαλύτερη αναγνώριση της Τουρχάν επιτεύχθηκε, έχοντας ολοκληρώσει το Γενί Τζαμί στην Κωνσταντινούπολη.

Η κατασκευή του τζαμιού άρχισε από τη Σαφιγιέ Σουλτάνα. Το 1657 τοποθετήθηκε η πρώτη πέτρα στο τζαμί. Ωστόσο, μετά το θάνατο του γιου της Σαφιγιέ Σουλτάνα, Μεχμέτ Γ', η κατασκευή σταμάτησε. Το τζαμί πήρε τη δεύτερη ευκαιρία του, όταν η Τουρχάν αποφάσισε να τελειώσει αυτό που άρχισε η Σαφιγιέ.

Το συγκρότημα ολοκληρώθηκε το 1665, που περιλάμβανε όχι μόνο το τζαμί, αλλά και ένα σχολείο, δημόσια λουτρά, αγορά και νεκροταφείο.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Leslie P. Peirce, The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire (Oxford: Oxford University Press 1993).
  2. Lucienne Thys-Senocak, Ottoman Women Builders (Aldershot: Ashgate 2006).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Turhan Hatice Sultan της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).
Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Κιοσέμ Σουλτάνα
Βαλιντέ Σουλτάνα
12 Αυγούστου 1648 - 5 Ιουλίου 1683
Διάδοχος
Σαλιχά Ντιλασούμπ Σουλτάνα