Σελίμ Γ΄

Ο Σελίμ Γ΄

Ο Σελίμ Γ΄ ο επονομαζόμενος Μεταρρυθμιστής (24 Δεκεμβρίου 1761-28 Ιουλίου 1808) ήταν Σουλτάνος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με φιλελεύθερες αντιλήψεις.

Γεννήθηκε στη Κωνσταντινούπολη και ήταν γιός του Μουσταφά Γ΄ και διαδέχτηκε το 1789 τον θείο του Αμπντούλ Χαμίτ Α΄. Ήταν ιδιαίτερα μορφωμένος και υπήρξε ποιητής και μουσικός. Το όνομά του συνδέθηκε με την πλέον ταραγμένη περίοδο της Ευρωπαϊκής ιστορίας στη περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης. Η εξωτερική του πολιτική σημαδεύτηκε απο τις συνεχείς καταστροφικές ήττες. Το 1792 υπέγραψε τη συνθήκη Ιασίου, με το οποίο παραχωρούσε προνόμια στους Ρώσους. Το 1788 ξέσπασε πόλεμος μεταξύ της Γαλλίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όταν τα στρατεύματα του Ναπολέοντα έφτασαν στην Αίγυπτο, αναγκαζόμενος τελικά σε συμμαχία. Γενικά κατά τη διάρκεια της εξουσίας του υπήρξαν πολλές αποσχιστικές τάσεις, κυρίως από πασάδες στις ανατολικές περιοχές της Αυτοκρατορίας, ενώ ενισχύθηκε η αυτονομία των παραδουνάβιων περιοχών. Έπίσης εγκαινίασε για πρώτη φορά στην ιστορία της Αυτοκρατορίας μόνιμες διπλωματικές αποστολές στις μεγάλες πρωτεύουσες της Δύσης (Βιέννη, Λονδίνο, Παρίσι, Βερολίνο).

Στον εσωτερικό τομέα ο Σελίμ Γ΄ επιχείρησε πολλές ριζοσπαστικές αλλαγές, κυρίως στα στρατιωτικά ζητήματα. Συγκρότησε ειδικό συμβούλιο, στα μέλη του οποίου παραχώρησε πολλές αρμοδιότητες, ενώ περιόρισε σημαντικά αυτές του Μεγάλου Βεζίρη και των τοπικών αρχόντων. Από την αρχή της ανάρρησής του στο θρόνο έλαβε σειρά μέτρων που αφορούσαν φορολογία επί θεμάτων ιδιοκτησίας καθώς και σειρά μέτρων επί τηςεσωτερικής διοίκησης. Προσπάθησε να περιορίσει την επιρροή των Γενιτσάρων και να δημιουργήσει τακτικό στρατό Ευρωπαϊκού τύπου. Οι συγκεκριμένες όμως μεταρρυθμίσεις που αποτέλεσαν την αρχή του λεγόμενου Τανζιμάτ, προκάλεσαν την αντίδραση των Γενίτσαρων, οι οποίοι υποκινημένοι από κύκλους της Aυλής, και θρησκευτικούς ηγέτες τον ανέτρεψαν με κίνημα και τον εκθρόνισαν το 1807 περιορίζοντάς τον στα ανάκτορα.

Τελικά δολοφονήθηκε δια στραγγαλισμού κατά διαταγή του διαδόχου του στο θρόνο Μουσταφά Δ΄ μέσα στα ανάκτορα στις 28 Ιουλίου του 1808 στη Κωνσταντινούπολη και το σώμα του ρίφθηκε από τα τείχη της πόλης. Ένα χρόνο αργότερα την ίδια τύχη είχε και ο Μουσταφά Δ΄.
Ο Σελίμ Γ' θεωρείται ο πρωτοπόρος του μεταρρυθμιστικού ρεύματος Τανζιμάτ.

• Σημειώνεται ότι Σελήμ Γ΄ είναι ο Σουλτάνος που έδωσε την άδεια της ανίδρυσης της Μεγάλης του Γένους Σχολής σε μεγάλο οικόπεδο στη Ξηροκρήνη, (Κρυσούτσεσμέ), του Βοσπόρου, μετά από σχετικό αίτημα που του υπέβαλε ο Δημήτριος Μουρούζης, που τελούσε Μέγας Διερμηνέας της Υψηλής Πύλης από το 1806.