Η Λεωφόρος της Δύσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η Λεωφόρος της Δύσης
SunsetBoulevardfilmposter.jpg
Σκηνοθεσία Μπίλι Γουάιλντερ
Παραγωγή Τσαρλς Μπράκετ
Σενάριο Μπίλι Γουάιλντερ
Τσαρλς Μπράκετ
Ν. Μ. Μάρσμαν
Πρωταγωνιστές Γκλόρια Σουάνσον
Γουίλιαμ Χόλντεν
Έριχ Φον Στρόχαϊμ
Νάνσι Όλσον
Κυκλοφορία 1950
Πρώτη προβολή Country flag 4/8/1950
Μουσική Φραντς Γουόξμαν
Διάρκεια 110 λεπτά
Γλώσσα Aγγλικά
Σελίδα IMDb
Σελίδα Cine.gr

Η ταινία Η Λεωφόρος της Δύσης (Πρωτότυπος Τίτλος Sunset Boulevard) είναι Φιλμ νουάρ παραγωγής 1950, σε σκηνοθεσία Μπίλι Γουάιλντερ. Πρωταγωνιστες της ταινίας είναι ο Γουίλιαμ Χόλντεν στο ρόλο του Τζο Γκίλις ενός αποτυχημένου σεναριογράφου, η Γκλόρια Σουόνσον στο ρόλο της Νόρμα Ντέσμοντ μια πρώην σταρ του βωβού κινηματογράφου που ζει στο δικό της φανταστικό κόσμο κάνοντας όνειρα για μια θριαμβευτική επιστροφή στη μεγάλη οθόνη κι ο Έριχ Φον Στρόχαϊμ στο ρόλο του Μαξ Φον Μάγιερλινγκ πρώην συζύγου και νυν μπάτλερ της Σουόνσον. Τους πρωταγωνιστές πλαισιώνουν οι ηθοποιοί Νάνσι Όλσον, Φρεντ Κλαρκ, Λόιντ Γκάουχ και Τζακ Γουέμπ, ενώ ο σκηνοθέτης Σέσιλ Μπι ΝτεΜιλ και η αρθρογράφος της κοσμικής στήλης του Χόλιγουντ Χέντα Χόπερ υποδύονται τους εαυτούς τους. Σύντομο πέρασμα από την ταινία κάνουν θρυλικοί ηθοποιοί του βωβού κινηματογράφου όπως ο Μπάστερ Κίτον, ο Χ.Μ. Γουόρνερ και η Άννα Κιου Γουίλσον.

Η ταινία κατέκτησε τους κριτικούς μετά την προβολή της και προτάθηκε για 11 βραβεία όσκαρ μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας αποσπώντας τελικά τρία.

Η ταινία που ασκεί κριτική στη βιομηχανία του κινηματογράφου προκάλεσε αντιδράσεις στους κύκλους των μεγάλων παραγωγών του Χόλιγουντ της εποχής, ενώ σήμερα θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του αμερικανικού κινηματογράφου. Το 1989 η ταινία επελέγη από τη Βιβλιοθήκη του Αμερικάνικου Κογκρέσου ως τμήμα του Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου και το 1998 έλαβε την 12η θέση ως μιά από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.
[1].

Υπόθεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νόρμα Ντέσμοντ (Γκλόρια Σουάνσον) ξεχασμένη ντίβα του βωβού κινηματογράφου ζει στη βίλα της στη Sunset Blvd. του Χόλιγουντ παρέα με τις αναμνήσεις της και με την ελπίδα ότι θα έρθει η στιγμή που θα κάνει θριαμβευτική επιστροφή στη μεγάλη οθόνη. Ο μόνος άνθρωπος με τον οποίο έρχεται σε επαφή η Νόρμα είναι ο μπάτλερ της Μαξ Φον Μάγιερλινγκ (Έριχ Φον Στρόχαϊμ) πρώην σκηνοθέτης και πρώην σύζυγος της Νόρμα. Κάποια στιγμή συναντά τον Τζο Γουίλις (Γουίλιαμ Χόλντεν), ένα φιλόδοξο και ξεπεσμένο σεναριογράφο που ψάχνει να βρει την ευκαιρία που θα τον κάνει μεγάλο όνομα. Ο Τζο που για καιρό δεν έχει καταφέρει να πουλήσει κανένα του σενάριο στις εταιρίες του Χόλιγουντ προσπαθεί να ξεφύγει από τους δανειστές και στην προσπάθεια της φυγής του μένει από λάστιχο μπροστά από τη βίλα της Ντέσμοντ. Η Ντέσμοντ φιλοξενεί τον Τζο στη βίλα της ελπίζοντας ότι θα γράψει σενάριο για εκείνη, ενώ παράλληλα ο Τζο προσπαθεί να εκμεταλλευτεί το όνομα της ηθοποιού για να ανέβει κοινωνικά και γίνεται κατά συνέπεια εραστής της. Στη συνέχεια η Νόρμα ερωτεύεται τον προστατευόμενο της και η ζήλεια της όταν εκείνος γνωρίζει την νεαρή και ταλαντούχα σεναριογράφο Μπέτι Σάφερ (Νάνσι Όλσον) την οδηγεί σε ντελίριο και στο φόνο.


Διανομή Ρόλων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γκλόρια Σουάνσον και Γουίλιαμ Χόλντεν ως Νόρμα Ντέσμοντ και Τζο Γκίλις.

Σύμφωνα με το σεναριογράφο και παραγωγό της ταινίας Τσαρλς Μπράκετ εκείνος κι ο Μπίλι Γουάιλντερ σκέφτηκαν όλες τις ηθοποιούς του βωβού κινηματογράφου για το ρόλο της Νόρμα Ντέσμοντ, εκτός από τη Σουάνσον. Ο Γουάιλντερ ήθελε αρχικά να προσλάβει τη Μέι Γουέστ και το Μάρλον Μπράντο για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους αλλά δεν προσέγγισε κανέναν από τους δυο. Έπειτα παραγωγός και σκηνοθέτης προσέγγισαν την Πόλα Νέγκρι, αλλά η συνομιλία τους στο τηλέφωνο τους αποκάλυψε τη βαριά πολωνική προφορά της ηθοποιού κι έτσι την απέρριψαν. Έπειτα σκέφτηκαν ότι θα ήταν ωραίο να προσλάβουν για τους πρωταγωνιστικούς ρόλους τον Φρεντ ΜακΜάρεϊ και τη Νόρμα Σίρερ. Έτσι προσέγγισαν τη Σίρερ, η οποία απέρριψε το ρόλο τόσο λόγω της απόσυρσής της από τα κινηματογραφικά δρώμενα, όσο και λόγω της απέχθειας που της προκάλεσε ο χαρακτήρας της Ντέσμοντ. Στη συνέχεια μίλησαν με τη Γκρέτα Γκάρμπο, που δεν είχε καμιά όρεξη να εμφανιστεί ξανά σε ταινία. Οι δυο άνδρες έπειτα επισκεύτηκαν τη Μαίρη Πίκφορντ αλλά πριν συζητήσουν το θέμα της ταινίας, ο Γουάιλντερ κατάλαβε ότι το η ηθοποιός θα εκλάμβανε αρνητικά το γεγονός ότι της πρότειναν το ρόλο μιας γυναίκας που έχει για εραστή έναν άνδρα που έχει τα μισά της χρόνια. Είχαν σκεφτεί να παραχωρήσουν τους κεντρικούς ρόλους στην Πίκφορντ και στο Μοντγκόμερι Κλιφτ[2].

Το όνομα της Σουάνσον προέκυψε όταν ο Γουάιλντερ ζήτησε τη συμβουλή του σκηνοθέτη Τζορτζ Κιούκορ. Ο σκηνοθέτης του υπέδειξε την Γκλόρια Σουάνσον, μια από τις πιο επιτυχημένες ηθοποιούς της βωβής περιόδου γνωστής για την ομορφιά, το ταλέντο και τον ξέφρενο τρόπο ζωής της. Η Σουάνσον όπως και η Ντέσμοντ δεν είχε επιτυχημένη μετάβαση από το βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο, αλλά σε αντίθεση με την ηρωίδα του Γουάιλντερ είχε αποδεχτεί το τέλος της κινηματογραφικής της καριέρας και είχε μεταφερθεί από τις αρχές της δεκαετίας του '30 στη Νέα Υόρκη όπου δούλευε στο ραδιόφωνο και από τα τέλη της δεκαετίας του '40 στην τηλεόραση. Παρά το γεγονός ότι η Σουάνσον δεν ενδιαφερόταν για επιστροφή στη μεγάλη οθόνη η συζήτησή της με το σκηνοθέτη πάνω στο ρόλο της κίνησε την περιέργεια[3].

Η Σουάνσον απογοητεύτηκε όταν ο σκηνοθέτης της ζήτησε να περάσει από ακρόαση για να της παραχωρήσει το ρόλο. Η απάντησή της ήταν: Έκανα 20 ταινίες για την Paramount. Γιατί θέλουν να περάσω από ακρόαση; Αυτή της η αντίδραση προστέθηκε στο σενάριο από το σκηνοθέτη με την ατάκα της Νόρμα Ντέσμοντ: Χωρίς εμένα δε θα υπήρχε Paramount! Στην αυτοβιογραφία της η Σουάνσον έγραψε ότι ρώτησε τον Τζορτζ Κιούκορ αν ήταν λογικό το γεγονός ότι δεν ήθελε να περάσει από ακρόαση κι ότι εκείνος της απάντησε ότι η Νόρμα Ντέσμοντ ήταν ο ρόλος για τον οποίο όλοι θα την θυμούνταν στο μέλλον. Έπειτα της είπε: Αν σου ζητήσουν να περάσεις από 10 ακροάσεις τότε να περάσεις από 10 ακροάσεις αλλιώς θα σε πυροβολήσω,[4]. Ο ενθουσιασμός του σκηνοθέτη για το ρόλο έπεισε τη Σουάνσον να περάσει από ακρόαση, η οποία ήταν επιτυχημένη κι η ηθοποιός υπέγραψε συμβόλαιο 50.000 δολαρίων. Το 1975 ο Γουάλντερ είπε σε συνέντευξή του ότι η Σουάνσον είχε πολλά στοιχεία από τη Νόρμα Ντέσμοντ[5].

Ο Μοντγκόμερι Κλιφτ είχε υπογράψει για να υποδυθεί το ρόλο του Τζο Γκίλις έναντι 5.000 δολαρίων την εβδομάδα, αλλά λίγο πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα αποχώρησε από το εγχείρημα δηλώνοντας ότι ο ρόλος ενός νέου άνδρα που συνάπτει ερωτική σχέση με μεγαλύτερη γυναίκα ήταν παρόμοιος με εκείνο που είχε ερμηνεύσει στην ταινία του Γουίλιαμ Γουάιλερ Η κληρονόμος (The Heiress, 1949), ρόλο για τον οποίο ένιωθε ότι δεν ήταν αρκετά πειστικός. Η αποχώρηση του ηθοποιού εξόργισε τον Γουάιλντερ ο οποίος απάντησε: Αν καλός ηθοποιός, θα μπορούσε να πείσει οποιονδήποτε ότι μπορεί να κάνει έρωτα με οποιαδήποτε γυναίκα. Εικασίες πάνω στην άρνηση του Κλιφτ οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι ο ηθοποιός αποχώρησε γιατί εκείνη την περίοδο είχε σχέση με μεγαλύτερη από εκείνον γυναίκα, την τραγουδίστρια Λίμπι Χόλμαν[6].

Ο Τσαρλς Μπράκετ και ο Μπίλι Γουάιλντερ αναγκάστηκαν να αναζητήσουν τον κατάλληλο ηθοποιό για το ρόλο του Τζο Γκίλις ανάμεσα στους διαθέσιμους ηθοποιούς της Paramount εκείνη την περίοδο κι επιλογή έπεσε στον Γουίλιαμ Χόλντεν. Ο ηθοποιός είχε κάνει ένα πολλά υποσχόμενο ντεμπούτο στην ταινία του 1939 Golden Boy κι είχε ακολουθήσει η συμμετοχή του στην ταινία Η Μικρή μας Πόλη (Our Town) το 1940. Μετά τον πόλεμο όμως η επιστροφή του στη μεγάλη οθόνη είχε λάβει χλιαρή υποδοχή κι ο ηθοποιός είχε περάσει στα αζήτητα. Ο Χόλντεν ενθουσιάστηκε με το σενάριο κι ήταν ανυπόμονος να δεχτεί το ρόλο. Δεν ήξερε όμως ότι η αμοιβή του ήταν κατά 39.000 δολάρια χαμηλότερη από εκείνη που προοριζόταν για τον Κλιφτ[7].

Ο Έριχ Φον Στρόχαϊμ ήταν ένας από τους πρωτοπόρους του βωβού κινηματογράφου και είχε σκηνοθετήσει τη Γκλόρια Σουάνσον στην ταινία του 1929 Queen Kelly την ταινία που θεωρούταν ότι είχε καταστρέψει την καριέρα της ηθοποιού. Μέχρι το 1950 όμως οι δυο τους είχαν επαναθερμάνει τις σχέσεις τους κι ο σκηνοθέτης δέχτηκε το ρόλο του μπάτλερ της Ντέσμοντ. Για το ρόλο της Μπέτι Σάφερ, ο Γουάιλντερ επέλεξε μια πρωτοεμφανιζόμενη ηθοποιό, τη Νάνσι Όλσον, η οποία με την απλή της παρουσία θα ερχόταν σε αντίθεση με το φανταχτερό προφίλ της Νόρμα Ντέσμοντ.

Βραβεία Όσκαρ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία μετά την προβολή της απέσπασε διθυραμβικές κριτικές και μαζί με το Όλα για την Εύα (All About Eve) του Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς, άλλη ταινία της εποχής που ασχολείται με το χώρο του θεάματος, θεωρήθηκε φαβορί για τα Όσκαρ. Κέρδισε αρκετά βραβεία των κριτικών καθώς και τη Χρυσή Σφαίρα καλύτερης δραματικής ταινίας. Η ταινία έλαβε 11 υποψηφιότητες από την ακαδημία των Όσκαρ μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας[8]. Τη βραδιά των βραβείων ο μεγαλύτερος αντίπαλος της ταινίας ήταν το Όλα για την Εύα που απέσπασε τελικά το όσκαρ καλύτερης ταινίας. Ο Μπίλι Γουάιλντερ έχασε το Όσκαρ Σκηνοθεσίας από τον Τζόζεφ Λ. Μάνκιεβιτς για το Όλα για την Εύα, ο Γουίλιαμ Χόλντεν έχασε το Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου από τον Χοσέ Φερρέρ που αναδείχτηκε νικητής για την ταινία Συρανό ντε Μπερζεράκ (Cyrano de Bergerac), ο Έριχ φον Στρόχαϊμ ηττήθηκε από τον Τζορτζ Σάντερς του Όλα για την Εύα και η Νάνσι Όλσον έχασε το Όσκαρ Β' Γυναικείου Ρόλου από την Τζόζεφιν Χαλ που κρίθηκε νικήτρια για την ταινία Χάρβεϊ (Harvey). Η πιο αναμενόμενη κούρσα της βραδιάς όμως ήταν εκείνη για το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου που βρήκε αντιμέτωπες τρεις μεγάλες ηθοποιούς κι οι τρεις φαβορί για το βραβείο τις Μπέτι Ντέιβις και Αν Μπάξτερ του Όλα για την Εύα και τη Γκλόρια Σουάνσον. Οι τρεις ηθοποιοί ακύρωσαν η μια την άλλη και νικήτρια κρίθηκε η Τζούντι Χόλιντεϊ για την ταινία Γεννημένη Χθες (Born Yesterday)[9]. Η Χόλιντεϊ παρακολουθούσε την τελετή από τη Νέα Υόρκη μαζί με τη Σουάνσον και τον Φερρέρ κι όταν ανακοινώθηκε το όνομά της, η Σουάνσον της είπε: Καλή μου, δεν μπορούσες να περιμένεις ακόμα ένα χρόνο;. Η Λεωφόρος της Δύσης κέρδισε τελικά τρία όσκαρ μεταξύ των οποίων και καλύτερου πρωτότυπου σεναρίου.

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ)

Βράβευση:

  • Πρωτότυπου Σεναρίου – Μπίλι Γουάιλντερ, Τσαρλς Μπράκετ & Ν.Μ. Μάρσμαν
  • Μουσικής Επιμέλειας - Φραντς Γουόξμαν
  • Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης - Χανς Ντάιερ, Τζον Μίχαν, Σάμιουελ Μ. Κόμερ & Ρέι Μόγιερ

Υποψηφιότητα:

  • Καλύτερης Ταινίας – Τσαρλς Μπράκετ
  • Σκηνοθεσίας – Μπίλι Γουάιλντερ
  • Α’ Ανδρικού Ρόλου – Γουίλιαμ Χόλντεν
  • Α’ Γυναικείου Ρόλου – Γκλόρια Σουάνσον
  • Β’ Ανδρικού Ρόλου – Έριχ Φον Στρόχαϊμ
  • Β’ Γυναικείου Ρόλου – Νάνσι Όλσον
  • Φωτογραφίας, Ασπρόμαυρη ταινία – Τζον Φ. Σάιτς
  • Μοντάζ – Άρθουρ Σμιντ & Ντοάν Χάρισον

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «AFI's 100 Years...100 Stars». American Film Institute. http://www.afi.com/tvevents/100years/stars.aspx. Ανακτήθηκε στις 23/10/2006. 
  2. Sikov, p. 286
  3. Perry, p. ??
  4. Swanson, p. ??
  5. Billy Wilder – "About Film Noir. Interview July 1975. Retrieved July 21, 2005.
  6. Adrian Hennigan, "Exploring Sunset Boulevard". BBC, March 13, 2003. Retrieved July 21, 2005.
  7. Sikov, pp. 288–289
  8. Academy of Motion Picture Arts and Sciences, award nominations for Sunset Boulevard. Retrieved July 21, 2005.
  9. Hadleigh, p. ??

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Perry, George & Andrew Lloyd Weber (1993). Sunset Boulevard, From Movie to Musical. Pavilion. ISBN 1-85793-208-0.
  • Sikov, Ed (1998). On Sunset Boulevard: The Life and Times of Billy Wilder. New York: Hyperion. ISBN 0-7868-6194-0.
  • Staggs, Sam (2001). All About "All About Eve". St Martin's Press. ISBN 0-312-27315-0.
  • Staggs, Sam (2002). Close-up on Sunset Boulevard: Billy Wilder, Norma Desmond, and the Dark Hollywood Dream. New York St. Martin's Press. ISBN 0-312-27453-X.
  • Swanson, Gloria (1981). Swanson on Swanson, The Making of a Hollywood Legend. Hamlyn. ISBN 0-600-20496-0.
  • Hadleigh, Boze (1996). Bette Davis Speaks. Barricade Books. ISBN 1-56980-066-9.