Δόκτωρ Ζιβάγκο (ταινία)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Δόκτωρ Ζιβάγκο
DoctorZhivago.jpg
Σκηνοθεσία Ντέιβιντ Λιν
Παραγωγή Κάρλο Πόντι
Σενάριο Ρόμπερτ Μπολτ
Μπόρις Παστερνάκ (Μυθιστόρημα)
Πρωταγωνιστές Ομάρ Σαρίφ
Τζούλι Κρίστι
Τζέραλντιν Τσάπλιν
Ροντ Στάιγκερ
Άλεκ Γκίνες
Τομ Κόρτενεϊ
Κυκλοφορία 1965
Πρώτη προβολή Country flag 12/22/1965
Μουσική Μορίς Ζαρ
Διάρκεια 197 λεπτά (πρώτη προβολή)
200 λεπτά (επαναπροβολή 1992)
Γλώσσα Αγγλικά
Σελίδα IMDb
Σελίδα Cine.gr

Η ταινία Δόκτωρ Ζιβάγκο (αγγλ. Doctor Zhivago) είναι επικό δράμα παραγωγής 1965, σε σκηνοθεσία Ντέιβιντ Λιν. Η ταινία είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Μπόρις Παστερνάκ, το οποίο διασκεύασε για τη μεγάλη οθόνη ο Ρόμπερτ Μπολτ. Πρωταγωνιστές της ταινίας είναι ο Ομάρ Σαρίφ στο ρόλο του Γιούρι Ζιβάγκο και η Τζούλι Κρίστι στο ρόλο της Λάρα Αντίποβα. Οι δυο πρωταγωνιστές πλαισιώνονται από τους Τζέραλντιν Τσάπλιν, Άλεκ Γκίνες και Ροντ Στάιγκερ. Η ταινία προτάθηκε για 10 βραβεία Όσκαρ μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας κερδίζοντας συνολικά πέντε. Η ταινία συμμετείχε επίσης στο ΄Φεστιβάλ των Καννών το 1966[1].

Το 1998 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου κατέταξε την ταινία στην 39η θέση στη λίστα με τις 100 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. Η ταινία, με προσαρμογή του πληθωρισμού, κατέχει την 8η θέση στη λίστα με τις εμπορικότερες ταινίες όλων των εποχών στις Η.Π.Α και τον Καναδά[2].

Υπόθεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γέβγκραφ (Άλεκ Γκίνες) ένας υψηλόβαθμος Ρώσος αξιωματούχος βρίσκεται σε ένα εργοστάσιο ψάχνοντας να βρει τη χαμένη ανιψιά του. Οι πληροφορίες του τον οδηγούν σε ένα κορίτσι (Ρίτα Τούσινγκαμ), του οποίου τα χαρακτηριστικά είναι όμοια με εκείνα της ανιψιάς του, που χάθηκε όταν ήταν μικρή. Όταν συναντά το κορίτσι του διηγείται την ιστορία του πατέρα της, Γιούρι Ζιβάγκο (Ομάρ Σαρίφ) και της μητέρας της, Λάρα Αντίποβα (Τζούλι Κρίστι), ενός άνδρα και μιας γυναίκας που συναντήθηκαν, ερωτεύτηκαν παράφορα και αναγκάστηκαν να χωρίσουν. Ο πατέρας της, Γιούρι, ήταν ρομαντικό και φιλήσυχο πνεύμα, γιατρός και ποιητής, παντρεμένος με την Τόνια (Τζέραλντιν Τσάπλιν) με την οποία είχε αποκτήσει ένα γιο. Η μητέρα της, Λάρα, ήταν μια γυναίκα που ζούσε για χρόνια υπό την επιρροή του δικηγόρου Βίκτωρ Κομαρόβσκι (Ροντ Στάιγκερ), ενός άνδρα που τη γοήτευε και συνάμα την απωθούσε και που ήταν αρχικά εραστής της μητέρας της κι έπειτα δικός της. Η Λάρα παντρεύτηκε το φίλο της Πάσα Αντίποβ (Τομ Κόρτενεϊ) για να ξεφύγει από τα δίχτυα του Κομαρόβσκι. Ο Πάσα ήταν φοιτητής μυημένος στον Μπολσεβικισμό. Η μοίρα επρόκειτο να φέρει κοντά τον Γιούρι με τη Λάρα πολλές, αλλά η γνωριμία έγινε ουσιαστική μετά το ξέσπασμα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν βρέθηκαν να υπηρετούν μαζί σε ένα υπαίθριο νοσοκομείο. Η Λάρα έψαχνε το σύζυγό της Πάσα για τον οποίο πίστευε ότι είχε σκοτωθεί στον πόλεμο. Ο Γιούρι και η Λάρα ερωτεύτηκαν κάτω από τη λαίλαπα πολέμου, αλλά η σχέση τους παρέμεινε πλατωνική. Ακολούθησε η Οκτωβριανή Επανάσταση κι ο Ζιβάγκο που είχε επιστρέψει στη Μόσχα προκειμένου να αποφύγει τη σύλληψη, καθώς τα ποιήματά του θεωρούνταν αντιεπαναστατικά, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι του μαζί με την οικογένειά του και να καταφύγει στο Βαρίκινο, μια περιοχή κοντά στα Ουράλια Όρη. Εκεί συνάντησε ξανά τη Λάρα κι οι δυο τους ολοκλήρωσαν τη σχέση τους ενώ ο Ζιβάγκο ήταν ακόμη παντρεμένος με την Τόνια. Η Τόνια αντιπροσώπευε για εκείνον τη σταθερότητα, ενώ η Λάρα ήταν ο μεγάλος του έρωτας, η μούσα του, που τον ενέπνεε ώστε να μεγαλουργήσει ως ποιητής. Στο μεταξύ ο Πάσα, που ήταν ακόμη ζωντανός, ήταν στρατηγός του Κόκκινου στρατού κι έψαχνε τη Λάρα. Όταν η Τόνια έμεινε έγκυος για δεύτερη φορά ο Ζιβάγκο αποφάσισε να διακόψει τη σχέση του με τη Λάρα και πήγε να της πει με βαριά καρδιά την απόφασή του. Κατά την επιστροφή του στην Τόνια αναγκάστηκε να ακολουθήσει μια ομάδα Κομμουνιστών παρτιζάνων. Ο Ζιβάγκο έζησε για δυο χρόνια με τους παρτιζάνους και κάποια στιγμή το έσκασε για να γυρίσει στην Τόνια. Περιπλανήθηκε στο χιόνι και κατέληξε στο σπίτι της Λάρας, η οποία τον πληροφόρησε ότι η Τόνια και ο πατέρας της (Ραλφ Ρίτσαρντσον) είχαν απελαθεί. Ο Ζιβάγκο συνέχισε να ζει με τη Λάρα, η οποία έμεινε έγκυος, όταν κάποια στιγμή τους επισκέφθηκε ο Κομαρόβσκι, πληροφορώντας τους ότι τόσο οι ζωές του ζευγαριού βρίσκονταν σε κίνδυνο. Το ζευγάρι αναγκάστηκε να χωρίσει προσωρινά, αλλά δεν επρόκειτο να δει ποτέ ξανά ο ένας τον άλλο.

Πληροφορίες Παραγωγής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μυθιστόρημα του Μπόρις Παστερνάκ είχε απαγορευτεί στη Σοβιετική Ένωση λόγω της πολιτικής του ιδεολογίας που φάνταζε λανθασμένη στα μάτια του κράτους. Τα χειρόγραφα του βιβλίου κυκλοφορούσαν παράνομα στη χώρα κι ο Ιταλός εκδότης Τζαντζάκομο Φελτρινέλι κατάφερε να προμηθευτεί ένα από εκείνα και να το μεταφέρει εκτός Σοβιετικής Ένωσης. Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε επίσημα από τις εκδόσεις Φελτρινέλι το 1957 κι έκανε παγκόσμια επιτυχία χαρίζοντας στο συγγραφέα του το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Το 1962 ο Ιταλός παραγωγός Κάρλο Πόντι θέλησε να αγοράσει τα δικαιώματα του βιβλίου, πιστεύοντας ότι ο χαρακτήρας της Λάρα ήταν κατάλληλος για τη σύζυγό του Σοφία Λόρεν. Εκείνη την περίοδο ο Ντέιβιντ Λιν θεωρούταν ένας από τους πιο επιτυχημένους σκηνοθέτες του Χόλιγουντ μετά την προβολή της ταινίας Ο Λόρενς της Αραβίας (Lawrence of Arabia) κι ήθελε να γυρίσει μια ρομαντική ταινία για να ξεφύγει από το στερεότυπο των πολεμικών ταινιών. Ενδιαφέρθηκε κι εκείνος για τη μεταφορά του μυθιστορήματος και συμφώνησε να σκηνοθετήσει την ταινία. Πρώτη του επιλογή για το ρόλο του Γιούρι Ζιβάγκο ήταν ο Πήτερ Ο' Τουλ, ο οποίος δεν ενδιαφερόταν για το ρόλο. Ο Λιν σκέφτηκε έπειτα ότι ο Μαξ Φον Σίντοφ ή ο Πωλ Νιούμαν, θα ήταν καλοί για το ρόλο, ενώ ο Μάικλ Κέιν πέρασε από ακρόαση για το ρόλο κι ήταν εκείνος που πρότεινε στο Λιν να αναθέσει το ρόλο στον Ομάρ Σαρίφ[3]. Ο Σαρίφ ενδιαφερόταν για κάποιο ρόλο στην ταινία αλλά ποτέ δεν του πέρασε από το μυαλό να ερμηνεύσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο κι όταν ο Λιν του έκανε την πρόταση τον άφησε έκπληκτο. Ο Ροντ Στάιγκερ ανέλαβε το ρόλο του Κομαρόβσκι, αφού οι Μάρλον Μπράντο και Τζέιμς Μέισον τον απέρριψαν. Η Όντρεϊ Χέπμπορν ήταν μια από τις υποψήφιες για το ρόλο της Τόνια, ο οποίος κατέληξε στην κόρη του Τσάρλι Τσάπλιν, Τζέραλντιν. Ο σεναριογράφος της ταινίας ήθελε τον Άλμπερτ Φίνεϊ για το ρόλο του Πάσα, ο οποίος κατέληξε στον Τομ Κόρτενεϊ. Ο Λιν είπε διακριτικά στον Πόντι ότι η Σοφία Λόρεν δεν ήταν κατάλληλη για το ρόλο, με τη δικαιολογία ότι ήταν πολύ ψηλή. Αργότερα εμπιστεύτηκε στον Μπολτ, ότι δε μπορούσε να δεχτεί την ηθοποιό ως παρθένα, ειδικά στις πρώτες σκηνές της ταινίας που η Λάρα βρίσκεται στην εφηβεία. Η Υβέτ Μιμιέ, η Σάρα Μάιλς και η Τζέιν Φόντα ήταν υποψήφιες για το ρόλο, ο οποίος κατέληξε στο ανερχόμενο αστέρι της περιόδου, Τζούλι Κρίστι. Ο Λιν είχε εντυπωσιαστεί με την ερμηνεία της ηθοποιού στην ταινία του Τζον Σλέσιντζερ Μπίλι, ο Ψεύτης (Billy Liar) το 1963, ενώ ο Τζον Φορντ που τη σκηνοθέτησε στην ταινία Ο Επαναστάτης κι η Χορεύτρια (Young Cassidy, 1965) του μίλησε με τα καλύτερα λόγια για εκείνη.

Γυρίσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εφόσον το μυθιστόρημα του Παστερνάκ είχε απαγορευτεί στη Σοβιετική Ένωση, μεγάλο μέρος της ταινίας γυρίστηκε στην Ισπανία και κράτησαν πάνω από 10 μήνες,[4]. Τεράστια σκηνικά που αποτελούσαν αναπαράσταση της πόλης της Μόσχας στήθηκαν έξω από τη Μαδρίτη. Κάποιες από τις χειμερινές σκηνές γυρίστηκαν στην Ισπανία, ενώ άλλες στη Φινλανδία. Οι σκηνές στις οποίες η Λάρα κι ο Ζιβάγκο εργάζονται στο υπαίθριο νοσοκομείο κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου γυρίστηκαν στην πόλη Σόρια της Ισπανίας, ενώ η ερωτικές σκηνές του Ζιβάγκο με τη Λάρα στο χιονισμένο και παγωμένο Βαρίκινο γυρίστηκαν επίσης στη Σόρια, όπου χρησιμοποιήθηκε λιωμένο κερί για την κάλυψη του σπιτιού στο οποίο διέμενε το ζευγάρι.

Υποδοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρά το γεγονός ότι η ταινία έκανε τεράστια επιτυχία και κέρδισε την αγάπη του κοινού, οι κριτικοί την υποδέχτηκαν με ανάμεικτα συναισθήματα. Πολλοί από αυτούς σχολίασαν αρνητικά τη μεγάλη της διάρκεια, ενώ άλλοι στάθηκαν στην υπέρ του δεόντως ρομαντική απεικόνιση της σχέσης μεταξύ του Ζιβάγκο και της Λάρας. Ο κριτικός κινηματογράφου Ρότζερ Έμπερτ δήλωσε ότι η ταινία περιφέρεται από το πουθενά στο πουθενά κι ότι η ερμηνεία του Σαρίφ, είχε ψυχή αλλά δεν ήταν ξεκάθαρη. Σε γενικές γραμμές όμως του άρεσε η ταινία. Οι κριτικοί παραπονέθηκαν για το ρομαντισμό της ταινίας, που κατά την άποψή τους άγγιζε τα όρια της σαπουνόπερας, καθώς και για το γλυκανάλατο Lara's Theme που ηχούσε σε μεγάλο μέρος της ταινίας. Οι περισσότεροι από τους κριτικούς όμως συμφώνησαν ότι η ταινία περιγράφει μια σημαντική για την ιστορία της ανθρωπότητας περίοδο και πραγματεύεται θέματα όπως η ζωή πάνω από το θάνατο, η οντότητα απέναντι στο κράτος, η καρδιά πάνω από το μυαλό και το γεγονός ότι οι καλές προθέσεις δεν αρκούν πάντα. Ο Μπόσλεϊ Κράουδερ επαίνεσε τη φωτογραφία της ταινίας λέγοντας ότι ήταν υπέροχη και μια από τις ωραιότερες που έχουν υπάρξει ποτέ σε ταινία[5]. Επαίνεσε επίσης την ερμηνεία του Ροντ Στάιγκερ υποστηρίζοντας ότι ήταν εξαιρετική και πρόσθεσε ότι η ταινία προσπαθεί πάρα πολύ να παρουσιάσει μια ρομαντική ιστορία σε μια δύσκολη περίοδο της ιστορίας της ανθρωπότητας, αλλά όλοι όσοι θα ήθελαν να εξετάσουν τα πολιτικά γεγονότα της περιόδου θα έπρεπε να ψάξουν άλλες πηγές[5].

Η ταινία άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στη μαζική κουλτούρα και στη μόδα και παραμένει μέχρι και σήμερα πολύ δημοφιλής. Το μουσικό θέμα του Μορίς Ζαρ, ιδιαίτερα το Lara's Theme αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στην ιστορία του κινηματογράφου και με την πάροδο των χρόνων η ταινία κέρδισε την αναγνωρισιμότητα των κριτικών. Σήμερα θεωρείται ως μια από τις καλύτερες ταινίες του Ντέιβιντ Λιν, μαζί με τις: Σύντομη Συνάντηση (Brief Encounter, 1945), Η Γέφυρα του Ποταμού Κβάι (The Bridge on the River Kwai, 1957), Ο Λόρενς της Αραβίας (Lawrence of Arabia, 1962) και Το Πέρασμα στην Ινδία (A Passage in India, 1984).

Η προβολή της ταινίας, όπως και το μυθιστόρημα, απαγορεύτηκε στη Ρωσία όπου προβλήθηκε για πρώτη φορά το 1994.

Η ιστοσελίδα των κριτικών Rotten Tomatoes δίνει στην ταινία βαθμολογία 85%[6].

Βραβεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταινία προτάθηκε για 10 βραβεία Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, το οποίο έχασε από την ταινία του Ρόμπερτ Γουάιζ Η Μελωδία της Ευτυχίας (The Sound of Music, 1965). Ο Ντέιβιντ Λιν έχασε το Όσκαρ Σκηνοθεσίας από τον Ρόμπερτ Γουάιζ. Η Τζούλι Κρίστι είχε μια εξαιρετική χρονιά το 1965 με δυο αξιομνημόνευτους ρόλους εκείνον της Λάρα Αντίποβα κι εκείνον της Νταϊάνα Σκοτ στην ταινία Ντάρλινγκ (Darling) βρέθηκε όμως υποψήφια μόνο για το δεύτερο ρόλο, που της χάρισε το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου. Ο Μορίς Ζαρ βραβεύτηκε για τη μουσική επένδυση της ταινίας κι ο Ρόμπερτ Μπολτ έλαβε το πρώτο του Όσκαρ Διασκευασμένου Σεναρίου κάτι που επρόκειτο να επαναλάβει ένα χρόνο αργότερα για την ταινία Ένας άνθρωπος για όλες τις εποχές (A Man for all Seasons, 1966). Συνολικά η ταινία κέρδισε 5 βραβεία όσκαρ[7][8].

Βραβεία Ακαδημίας Κινηματογράφου (Όσκαρ)

Βράβευση:

  • Διασκευασμένου Σεναρίου - Ρόμπερτ Μπολτ
  • Μουσικής Επένδυσης - Μορίς Ζαρ
  • Κοστουμιών - Φύλις Ντάλτον
  • Φωτογραφίας σε Έγχρωμη Ταινία - Φρέντι Γιανγκ
  • Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης - Τζον Μποξ, Τέρενς Μαρς & Ντάριο Σιμόνι

Υποψηφιότητα:

  • Καλύτερης Ταινίας – Κάρλο Πόντι
  • Σκηνοθεσίας - Ντέιβιντ Λιν
  • Β' Ανδρικού Ρόλου - Τομ Κόρτενεϊ
  • Μοντάζ - Νόρμαν Σάβατζ
  • Ήχου - Α. Γ. Γουότκινς & Φράνκλιν Μίλτον

Δείτε Επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Festival de Cannes: Doctor Zhivago». festival-cannes.com. http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/2823/year/1966.html. Ανακτήθηκε στις 2009-03-07. 
  2. «Doctor Zhivago». Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=doctorzhivago.htm. Ανακτήθηκε στις 2010-01-20.  Προσαρμοσμένα στον πληθωρισμό, από τον Ιανουάριο του 2010, τα κέρδη της ταινίας ανέρχονται στα 912 εκατομμύρια και την φέρνουν στην 8η θέση στη λίστα με τις εμπορικότερες όλων των εποχών.
  3. Michael Caine: The Elephant to Hollywood
  4. Από δήλωση της Τζεραλντίν Τσάπλιν στην εκπομπή What's My Line?, επεισόδιο 814. Προβλήθηκε στις 2 Ιανουαρίου του 1966 στο CBS.
  5. 5,0 5,1 http://movies.nytimes.com/movie/review?res=EE05E7DF173CE367BC4B51DFB467838E679EDE
  6. Doctor Zhivago στο Rotten Tomatoes
  7. «The 38th Academy Awards (1966) Nominees and Winners». oscars.org. http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/38th-winners.html. Ανακτήθηκε στις 2011-08-24. 
  8. «NY Times: Doctor Zhivago». NY Times. http://movies.nytimes.com/movie/14162/Doctor-Zhivago/awards. Ανακτήθηκε στις 2008-12-26. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]