Βενζαλδεΰδη

Βενζαλδεΰδη
Γενικά
Όνομα IUPAC	Βενζαλδεΰδη
Άλλες ονομασίες	βενζοκαρβαλδεΰδη φαινυλομεθανάλη
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος	C7H6O
Μοριακή μάζα	106.12 amu
Σύντομος συντακτικός τύπος	PhCHO
Αριθμός CAS	100-52-7
SMILES	O=Cc1ccccc1
InChI	1S/C7H6O/c8-6-7-4-2-1-3-5-7/h1-6H
Αριθμός EINECS	202-860-4
Αριθμός UN	TA269SD04T
PubChem CID	240
ChemSpider ID	235
Δομή
Γωνία δεσμού	120°
Μοριακή γεωμετρία	επίπεδη
Ισομέρεια
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης	−26 °C
Σημείο βρασμού	178,1 °C
Πυκνότητα	1.041,5 kg/m3
Διαλυτότητα στο νερό	6 kg/m3 (20°C)
Ιξώδες	1,4 cP (25°C)
Εμφάνιση	Άχρωμο υγρό
Χημικες ιδιότητες
Ελάχιστη θερμοκρασία ανάφλεξης	63°C
Επικινδυνότητα
Βλαβερή (Xn)
Φράσεις κινδύνου	R22
Φράσεις ασφαλείας	(S2), S24
MSDS	Σύνδεσμος MSDS
Κίνδυνοι κατά NFPA 704	2 2 0
Η κατάσταση αναφοράς είναι η πρότυπη κατάσταση (25°C, 1 Atm) εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά

Η βενζαλδεΰδη ή βενζοκαρβαλδεΰδη ή φαινυλομεθανάλη είναι η απλούστερη των αρωματικών αλδεΰδών καθώς και η σπουδαιότερη βιομηχανικά. Έχει χημικό τύπο C₇H₆O, αλλά συμβολίζεται συνοπτικά PhCHO. Στη θερμοκρασία δωματίου (20^οC) είναι ένα άχρωμο υγρό με χαρακτηριστική και σχετικά ευχάριστη οσμή που θυμίζει αμύγδαλα, επειδή ακριβώς περιέχεται σ'αυτά και ειδικότερα στο αμυγδαλέλαιο. Άλλα φυσικά προϊόντα που την περιέχουν είναι τα βερύκοκα, τα κεράσια, τα ροδάκινα και τα καρύδια, κυρίως στα κουκούτσια τους. Βέβαια οι ποσότητες βενζαλδεΰδης που περιέχουν οι σπόροι αυτοί είναι μικρές και δεν επαρκούν για τη βιομηχανική παραγωγή της, που γίνεται με άλλες μεθόδους (βλ. παρακάτω).

Παραγωγή

1. Με επίδραση φορμικών εστέρων σε φαινυλαλομαγνησιακές ενώσεις:

$\mathrm{PhX + Mg \xrightarrow{|Et_2O|} PhMgX \xrightarrow{+HCOOR} PhCHO + ROMgX \downarrow}$

2. Με μερική οξείδωση βενζυλικής αλκοόλης:

$\mathrm{3PhCH_2OH + K_2Cr_2O_7 + H_2SO_4 \xrightarrow{} 3PhCHO + Cr_2O_3 + K_2SO_4 + 4H_2O}$

3. Από βενζόλιο με φορμυλίωση κατά Friedel-Crafts:

$\mathrm{PhH + HCOX \xrightarrow{AlX_3} PhCHO + HX}$

Παράγωγα

• Ο αρωματικός δακτύλιος απενεργοποιείται από την παρουσία της φορμυλομάδας.

1. Οξειδοαναγωγή Cannizzaro προς βενζυλική αλκοόλη και βενζοϊκό κάλιο:

$\mathrm{2PhCHO + KOH \xrightarrow{} PhCH_2OH + PhCOOK}$

2. Αναγωγή προς βενζυλική αλκοόλη:

α. Με LiAlH₄:

$\mathrm{2PhCHO + LiAlH_4 \xrightarrow{} 2PhCH_2OH + LiAlO_2}$

β. Καταλυτικά με H₂:

$\mathrm{PhCHO + H_2 \xrightarrow{Ni} PhCH_2OH}$

3. Αναγωγή προς τολουόλιο (μέθοδος Wolff-Kishner):

$\mathrm{PhCHO + NH_2NH_2 \xrightarrow{-H_2O} PhCH=NNH_2 \xrightarrow{KOH} PhCH_3 + N_2 \uparrow}$

4. Προσθήκη πρωτοταγών αμινών προς ιμίνες:

$\mathrm{PhCHO + RNH_2 \xrightarrow{} PhCH=NR + H_2O}$

5. Προσθήκη υδροξυλαμίνης προς φαινιλομεθυλοξίμη:

$\mathrm{PhCHO + NH_2OH \xrightarrow{} PhCH=NOH + H_2O}$

6. Προσθήκη υδραζίνης προς φαινυλμεθυλυδραζόνη και δι(φαινυλμεθυλ)αζίνη:

$\mathrm{PhCHO + NH_2NH_2 \xrightarrow{-H_2O} PhCH=NNH_2 \xrightarrow{+PhCHO} PhCH=N=N=CHPh + H_2O}$

7. Προσθήκη φαινυλυδραζόνης προς φαινυλμεθυλοφαινυλυδραόνης:

$\mathrm{PhCHO + NH_2NHPh \xrightarrow{} PhCH=NNHPh + H_2O}$

8. Προσθήκη καρβαμιδοϋδραζόνης προς φαινυλομεθυλοκαρβαμιδοϋδραζόνης:

$\mathrm{PhCHO + NH_2NHCONH_2 \xrightarrow{} PhCH=NNHCONH_2 + H_2O}$

9. Με μεθυλένιο:

$\mathrm{PhCHO + CH_3Cl + KOH \xrightarrow{} \frac{6}{13} C_7H_7CHO + \frac{5}{13} MeC_6H_4CHO + \frac{1}{13} PhCOMe +}$
$\mathrm{KCl + H_2O + \frac{1}{13}}$ φαινυλοξιράνιο

10. Αντίδραση Knoevangel:

α. Με CH₂X₂ παράγεται 1,1-διαλο-2-φαινυλοαιθένιο:

$\mathrm{PhCHO + CH_2X_2 \xrightarrow{OH^-} PhCH=CX_2 + H_2O}$

β. Με NCCH₂CN παράγεται φαινυλομεθυλενοπροπανοδινιτρίλιο:

$\mathrm{PhCHO + NCCH_2CN \xrightarrow{OH^-} PhCH=C(CN)_2 + H_2O}$

γ. Με ROOCCH₂CCOOR παράγεται φαινυλομεθυλενοπροπανοδιικός διαλκυλεστέρας:

$\mathrm{PhCHO + ROOCCH_2COOR \xrightarrow{OH^-} PhCH=C(COOR)_2 + H_2O}$

11. Προσθήκη υδροκυανίου προς φαινυλοϋδροξυαιθανονιτρίλιο:

$\mathrm{PhCHO + HCN \xrightarrow{H^+} PhCH(OH)CN}$

12. Προσθήκη θειικού οξέος προς φαινυλοϋδροξυμεθανοσουλφονικό οξύ:

$\mathrm{PhCHO + H_2SO_4 \xrightarrow{H^+} PhCH(OH)SO_3H}$

13. Προσθήκη αλκυλοαλομαγνήσιου προς 1-φαινυλοαλκανόλη-1:

$\mathrm{PhCHO + RMgX \xrightarrow{|Et_2O|} PhCH(OMgX)R \xrightarrow{+H_2O} PhCH(OH)R + Mg(OH)X}$

14. Προσθήκη πενταχλωριούχου φωσφόρου προς φαινυλοδιχλωρομεθάνιο:

$\mathrm{PhCHO + PCl_5 \xrightarrow{} PhCHCl_2 + POCl_3}$

15. Οξείδωση προς βενζοϊκό οξύ:

$\mathrm{3PhCHO + K_2Cr_2O_7 + H_2SO_4 \xrightarrow{} 3PhCOOH + Cr_2O_3 + K_2SO_4 + 3H_2O}$

Πηγές

• Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, Οργανική Χημεία, Αθήνα 1972
• Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
• SCHAUM'S OUTLINE SERIES, ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
• Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982
• Δημήτριου Ν. Νικολαΐδη: Ειδικά μαθήματα Οργανικής Χημείας, Θεσσαλονίκη 1983.