Αστερίξ

Ο Αστερίξ

Αστερίξ είναι ο τίτλος ενός κόμικ των Ρενέ Γκοσινί (σενάριο) και Αλμπέρ Ουντερζό (σκίτσα). Η ονομασία του προέρχεται από το βασικό χαρακτήρα της σειράς: Αστερίξ. Η σειρά ξεκίνησε το 1959 και γράφτηκε στα Γαλλικά. Μετά τον θάνατο του Γκοσινί (1977) ο Ουντερζό συνεχίζει ως σήμερα τις ιστορίες με τους κατοίκους του Γαλατικού Χωριού που αντιστέκεται στους Ρωμαίους.

[Επεξεργασία] Υπόθεση

Η δράση τοποθετείται στο 50 π.Χ. Όλη η Γαλατία έχει πέσει στα χέρια των Ρωμαίων. Όλη; Όχι! Οι κάτοικοι ενός μικρού χωριού της Αρμορικής, χάρη στο μαγικό φίλτρο που παρασκευάζει ο δρυΐδης Πανοραμίξ, και που τους δίνει υπερφυσική δύναμη, συνεχίζουν να αντιστέκονται στους Ρωμαίους. Οι προσπάθειες του Ιουλίου Καίσαρα να υποτάξει το χωριό, πάντα με αποτυχημένη κατάληξη, είναι το κύριο θέμα του κόμικ. Ο Αστερίξ, ένας κοντός και δαιμόνιος Γαλάτης, μαζί με τον αχώριστο φίλο του, τον τεράστιο Οβελίξ, πάντα καταφέρνουν, με τη βοήθεια του μαγικού φίλτρου, της εξυπνάδας αλλά και της καλής τους τύχης, να χαλάσουν τα σχέδια του Ρωμαίου Αυτοκράτορα. Στο τέλος κάθε βιβλίου, η νίκη επί των Ρωμαίων γιορτάζεται με ένα μεγάλο τσιμπούσι με αγριογούρουνα (αφού πρώτα δεθεί και φιμωθεί ο βάρδος Κακοφωνίξ).

[Επεξεργασία] Οι ιστορίες

Στην Ελλάδα ο Αστερίξ πρωτοκυκλοφόρησε στα τέλη της δεκαετίας το 60 από τις εκδόσεις Σπανός. Το 1978 τα δικαιώματα απέκτησε η AΝGLO-HELLENIC AGENCY του Ψαρόπουλου η οποία κυκλοφόρησε σταδιακά όλα τα τότε υπάρχοντα άλμπουμ της σειράς σε μετάφραση Αργύρη Χιόνη. Από το 1989 οι ιστορίες του Αστερίξ κυκλοφορούν από τη Μαμούθ COMIX σε άλμπουμ των 50 περίπου σελίδων.

[Επεξεργασία] Επιτυχία

Το κόμικ έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 100 γλώσσες και διαλέκτους, (μεταξύ των οποίων στην Κρητική, την Κυπριακή και την Ποντιακή), ακόμα στα Αρχαία Ελληνικά και τα Λατινικά (γλώσσα η οποία είναι καλτ της σειράς προσδίδοντας έναν ρεαλιστικό τόνο). Έχει κάνει 280 εκατομμύρια πωλήσεις σε όλο τον κόσμο. Ίσως αποτελεί το πιο δημοφιλές γαλλικό κόμικ στον πλανήτη και οικείο ανάγνωσμα σε κατοίκους όλων των ηλικιών ανά την Ευρώπη. Σε χώρες όμως με ισχυρή εγχώρια παραγωγή, όπως οι Η.Π.Α. και η Ιαπωνία, δεν είναι τόσο διαδεδομένο.

Στη Γαλλία υπάρχει ακόμα και θεματικό πάρκο με το όνομα "Χωριό του Αστερίξ", που έχει τεράστια επισκεψιμότητα. Το κλειδί της επιτυχίας είναι η περιεκτικότητα της σειράς σε κωμικά στοιχεία που απευθύνονται σε όλες τις ηλικίες (πέρα από τα καθαρά γαλλικά αστεία), εικόνες με έντονα χρώματα και ζωντανό σκίτσο που καθηλώνουν τα παιδιά, ενώ οι ενήλικες μπορούν να γελούν για ώρες με μια ατάκα ή με τους αναχρονισμούς, που συχνά συναντώνται στο σενάριο. Από τις σελίδες του έχουν περάσει και αρκετές διασημότητες, τόσο της Γαλλίας όσο και διεθνείς (όπως π.χ. ο Ζακ Σιράκ, οι Beatles, ο Σων Κόννερι και άλλοι).

Τρία από τα βιβλία έχουν γίνει ταινίες, αρκετά έχουν γίνει κινούμενα σχέδια και βιντεοπαιχνίδια.

[Επεξεργασία] Ονόματα βασικών χαρακτήρων

Κύριο λήμμα: Αστερίξ (κύριοι χαρακτήρες)

Όνομα στην ελληνική μετάφραση	Αυθεντικό κείμενο	Λογοπαίγνιο	Ιδιότητα	Πρώτη εμφάνιση
Αστερίξ	Astérix	γαλλ. astérisque = αστερίσκος	Γαλάτης πολεμιστής	Αστερίξ ο Γαλάτης
Οβελίξ	Obélix	γαλλ. obelisque = οβελίσκος	Προμηθευτής μενίρ	Αστερίξ ο Γαλάτης
Ιντεφίξ	Idéfix	γαλλ. idée fixe = έμμονη ιδέα	Σκύλος του Οβελίξ	Ο Γύρος της Γαλατίας
Πανοραμίξ	Panoramix	γαλλ. panoramique = πανοραμικός	Δρυΐδης	Αστερίξ ο Γαλάτης
Μαζεστίξ (Μοναρχίξ παλιότερα)	Abraracourcix	γαλλ. à bras raccourcis = ανίκανος	Αρχηγός του χωριού	Αστερίξ ο Γαλάτης
Μπονεμίνα (Μιμίνα)	Bonemine	γαλλ. bonne mine = φρεσκάδα του προσώπου	Σύζυγος του Μαζεστίξ	Η Ασπίδα της Αρβέρνης
Μαθουσαλίξ (Παλαιοντολογίξ παλιότερα)	Âgecanonix	γαλλ. âge canonique = αξιοσέβαστη ηλικία	Γηραιότερος του χωριού	Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς Αγώνες
Κα. Μαθουσαλίξ (Ανώνυμη)	M^me Âgecanonix	(ομοίως)	Σύζυγος του Μαθουσαλίξ	Η Διχόνοια
Κακοφονίξ (Κακοφωνίξ παλιότερα)	Assurancetourix	γαλλ. assurence tout risque = ασφάλιση κατά παντός κινδύνου	Βάρδος του χωριού	Αστερίξ ο Γαλάτης
Αυτοματίξ	Cétautomatix	γαλλ. c'est automatique = είναι αυτόματο ("δεν το κάνω επίτηδες")	Σιδηρουργός	Αστερίξ ο Γαλάτης
Κα. Αυτοματίξ	Μ^me Cetautomatix	(ομοίως)	Σύζυγος του Αυτοματίξ	-
Αλφαβητίξ (Καταλφαβητίξ παλιότερα)	Ordralfabétix	γαλλ. ordre alphabetique = αλφαβητική σειρά	Ιχθυοπώλης	Ο Αστερίξ στην Ισπανία
Γελοουσαμπμαρίνα	Bacteria	(ελλ.) από την επιτυχία των Μπιτλς "Yellow submarine"	Σύζυγος του Αλφαβητίξ	Αστερίξ στην Ισπανία

[Επεξεργασία] Χιούμορ

[Επεξεργασία] Ονοματοδοσία

Από αριστερά προς τα δεξιά: Μαθουσαλίξ, Αλφαβητίξ, Οβελίξ (και Ιντεφίξ), Αστερίξ, Μαζεστίξ (και οι βαστάζοι του που είναι ανώνυμοι), Πανοραμίξ, Αυτοματίξ και Κακοφωνίξ

Βασικό χαρακτηριστικό του κόμικ είναι ότι όλα τα ονόματα των Γαλατών τελειώνουν σε -ιξ. Αιτία γι' αυτό είναι το όνομα του ιστορικά υπαρκτού Γαλάτη αρχηγού Vercingetorix (ελλ. Βερκιγγετόριγα), ο οποίος ηττήθηκε από το ρωμαϊκό στρατό του Ιουλίου Καίσαρα. Αλλά και τα ονόματα των άλλων λαών που εμφανίζονται έχουν συνήθως κοινή κατάληξη: τα ονόματα των Ρωμαίων λήγουν σε -ους, των Γότθων (Γερμανών) σε -ικ, των Νορμανδών σε -αφ. Επίσης χαρακτηριστικό είναι ότι πολλά ονόματα είναι λογοπαίγνια είτε λόγω της σημασίας τους στα Λατινικά είτε σε συνδυασμό με τη γαλλική προφορά. Για παράδειγμα γύρω από το χωριό του Αστερίξ υπάρχουν τέσσερα ρωμαϊκά στρατόπεδα, τα οποία ονομάζονται

Petibonum (petit bonhomme, ανθρωπάκος στα γαλλ.)
Babaorum (baba au rhum, το γλυκό μπαμπάς με ρούμι στα γαλλ.)
Aquarium (ενυδρείο στα γαλλ.)
Laudanum (το βότανο λάβδανο)

[Επεξεργασία] Εθνικά στερεότυπα

Στις διάφορες περιπέτειές του ο Αστερίξ γυρίζει πολλές χώρες. Σε κάθε χώρα συναντά τα σύγχρονα στερεότυπα για τον κάθε λαό.

Οι Γότθοι είναι πειθαρχημένοι και μιλιταριστές, αποτελούνται από πολλές φυλές που πολεμούν μεταξύ τους (αναφορά στη Γερμανία πριν τον Μπίσμαρκ), ενώ φορούν το χαρακτηριστικό κράνος του πρώτου παγκοσμίου πολέμου.
Οι Ελβετοί είναι ουδέτεροι, τρώνε φοντύ, έχουν μανία με την καθαριότητα και με τα ρολόγια (κλεψύδρες) και σέβονται πάνω απ' όλα το τραπεζικό απόρρητο.
Οι Βρετανοί είναι φλεγματικοί, ψύχραιμοι, πίνουν κάθε μέρα στις 5 ζεστό νερό με μια σταγόνα γάλα (μέχρι να τους φέρει ο Αστερίξ το τσάι), πίνουν χλιαρή μπύρα, τρώνε άνοστα βραστά φαγητά με σάλτσα μέντας.
Οι Κορσικανοί είναι οξύθυμοι, πατριώτες, έχουν βεντέτες μεταξύ τους και κοιμούνται απαραιτήτως το μεσημέρι.
Οι Έλληνες τρώνε "γεμιστά αμπελόφυλλα", πίνουν ρετσίνα και έχουν πάντα έναν ξάδερφο για την κατάλληλη δουλειά.
Οι Νορμανδοί πίνουν ακατάσχετα, δε γνωρίζουν το φόβο (προσπαθούν να τον ανακαλύψουν) και στη χώρα τους η νύχτα διαρκεί έξι μήνες.
Οι Βέλγοι μιλούν με περίεργη προφορά και σνομπάρουν τους Γαλάτες.

[Επεξεργασία] Καρικατούρες σύγχρονων πραγματικών προσώπων

Ζαν Γκρατόν: Σεναριογράφος του κόμιξ "Michel Vaillant", στο οποίο ο κεντρικός ήρωας είναι οδηγός αγωνιστικών αυτοκινήτων. Ο Γκρατόν εμφανίζεται στον Αστερίξ σαν οδηγός αγωνιστικού άρματος. (Το χρυσό δρεπάνι)
Τσαρλς Λώτον (Charles Laughton): Ο Βρετανός ηθοποιός εμφανίζεται σαν Ρωμαίος έπαρχος και εγκέφαλος του κυκλώματος διακίνησης χρυσών δρεπανιών. (Το χρυσό δρεπάνι)
Ζορζ Φρονβάλ: Συγγραφέας και σεναριογράφος κόμιξ και προσωπικός φίλος του Γκοσινί. Εμφανίζεται σαν Ρωμαίος έπαρχος. (Ο Αστερίξ λεγεωνάριος)
Raimu: Ο Γάλλος ηθοποιός εμφανίζεται σαν ταβερνιάρης που βοηθάει τους Γαλάτες ήρωες. (Ο γύρος της Γαλατίας)
Πιέρ Τσερνιά: Ο Γάλλος σκηνοθέτης και τηλεοπτικός παρουσιαστής ήταν προσωπικός φίλος των δημιουργών του Αστερίξ και έγραψε το σενάριο του τέταρτου κινουμένου σχεδίου του Αστερίξ (Η έκπληξη του Καίσαρα). Ο Τσερνιά ενέπνευσε πολλούς χαρακτήρες Ρωμαίων. (Ο Αστερίξ λεγεωνάριος, Ο Αστερίξ στην Κορσική, Το δώρο του Καίσαρα, Οβελίξ και Σία, Ο Αστερίξ στους Βέλγους)
Ζαν Μαρέ: Ο διάσημος "ωραίος" του γαλλικού κινηματογράφου ενέπνευσε το χαρακτήρα του Γαλάτη Τραγικομίξ, αγαπημένου της Φαλμπαλά. (Ο Αστερίξ λεγεωνάριος)
Ρενέ Γκοσινί: Ο σεναριογράφος του Αστερίξ εμφανίζεται σαν θεατής στο Θέατρο της Κονδάτης (Ο Αστερίξ και η χύτρα), σαν τοιχογραφία (Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς αγώνες μαζί με τον Ουντερζό), σαν λεγεωνάριος που κουβαλάει τον μεθυσμένο λεγεωνάριο (καρικατούρα του Τσερνιά) με τη βοήθεια ενός άλλου λεγεωνάριου που είναι καρικατούρα του Ουντερζό (Οβελίξ και Σία), και σαν Ρωμαίος απεσταλμένος (Η οδύσσεια του Αστερίξ).
Αλμπέρ Ουντερζό: Ο σκιτσογράφος του Αστερίξ εμφανίζεται σαν θεατής στο Θέατρο της Κονδάτης (Ο Αστερίξ και η χύτρα), σαν ανάγλυφο (Ο Αστερίξ στους Ολυμπιακούς αγώνες) και σαν λεγεωνάριος που κουβαλάει τον μεθυσμένο λεγεωνάριο (καρικατούρα του Τσερνιά) με τη βοήθεια ενός άλλου λεγεωνάριου που είναι καρικατούρα του Γκοσινί (Οβελίξ και Σία).
Ζεράρ Καλβί: Ο μεγάλος Γάλλος μουσουργός εμφανίζεται σαν Ρωμαίος μαέστρος. (Ο Αστερίξ στην Ισπανία)
Λίνο Βεντούρα: Ο μεγάλος "σκληρός" του γαλλικού κινηματογράφου εμφανίζεται σαν Ρωμαίος εκατόνταρχος. (Η διχόνοια)
Γκι Λουξ: Ο Γάλλος παρουσιαστής τηλεοπτικών παιχνιδιών εμφανίζεται σαν διοργανωτής του παιχνιδιού του οποίου το έπαθλο είναι η "Κατοικία των θεών". (Η κατοικία των θεών)
Αντρέ Αλέρμ: Γάλλος ηθοποιός. (Οι δάφνες του Καίσαρα)
Ζακ Σιράκ: O πρώην Πρόεδρος της Γαλλίας ήταν νέος πολιτικός την εποχή που πρωτοεκδόθηκε το κόμικ. Εμφανίζεται σαν φιλελεύθερος μάνατζερ που προσπαθεί να εισαγάγει τον "ιό της κερδοσκοπίας" στο γαλατικό χωριό. (Οβελίξ και Σία)
Μπενίτο Μουσολίνι: Ο Ιταλός δικτάτορας εμφανίζεται ως ο Ρωμαίος εκατόνταρχος Μουσολίνιους (Ο αγώνας των αρχηγών).
Σταν Λόρελ και Όλιβερ Χάρντι: Το διάσημο κωμικό δίδυμο "Χοντρός-Λιγνός" εμφανίζεται με τη μορφή Ρωμαίων λεγεωναρίων. (Οβελίξ και Σία)
Ντυπόν και Ντιπόν: Οι δίδυμοι ντετέκτιβ του κόμικ Τεντέν.(Ο Αστερίξ στους Βέλγους)
Αννί Κορντί: Βελγίδα τραγουδίστρια. (Ο Αστερίξ στους Βέλγους)
Έντι Μερκς (Eddy Merckx): Ο μεγάλος Βέλγος ποδηλάτης εμφανίζεται σαν ταχύτατος κούριερ. (Ο Αστερίξ στους Βέλγους)
Σον Κόνερι: Ο διάσημος Σκωτσέζος ηθοποιός εμφανίζεται σαν μυστικός πράκτορας του Καίσαρα, εμφανής αναφορά στον πράκτορα 007 τον οποίο ερμήνευσε στον κινηματογράφο. Στο κόμικ εμφανίζεται με το όνομα "Zerozerosix" (αποδ. Μηδενμηδενέξ). (Η οδύσσεια του Αστερίξ)
Μπερνάρ Μπλιέ: Ο Γάλλος ηθοποιός εμφανίζεται σαν πανούργος σύμβουλος του Καίσαρα. Ο χαρακτήρας του κόμικ είναι εμπνευσμένος από τους χαρακτήρες που ερμήνευσε στη μεγάλη οθόνη. (Η οδύσσεια του Αστερίξ)
Ζαν Γκαμπέν: Θρύλος του γαλλικού κινηματογράφου ο οποίος εμφανίζεται σαν Πόντιος Πιλάτος. (Η οδύσσεια του Αστερίξ)
Άλντο Ματσιόνε: O Ιταλός ηθοποιός, που συνήθιζε να ερμηνεύει ρόλους καρδιοκατακτητών σε κωμωδίες, εμφανίζεται σαν Ρωμαίος λεγεωνάριος, που είναι πρόθυμος να υπηρετήσει στην λεγεώνα των γυναικών. (Ρόδο και ξίφος)
Κερκ Ντάγκλας: Ο διάσημος Αμερικανός ηθοποιός εμφανίζεται σαν χαρακτήρας που θυμίζει το "Σπάρτακο" τον οποίο ερμήνευσε στον κινηματογράφο. (Η γαλέρα του Οβελίξ)
Οι Beatles: το διάσημο αγγλικό ροκ συγκρότημα εμφανίζεται σαν μια παρέα Βρετανών βάρδων που δίνει αυτόγραφα σε ξετρελαμένες φαν. (Ο Αστερίξ στους Βρετανούς)
Σαν Ρισάρ (Jean Richard): Ο Γάλλος ηθοποιός και προσωπικότητα του τσίρκου εμφανίζεται σαν θηριοδαμαστής. (Ο Αστερίξ στους Βρετανούς)
Ζαν-Πωλ Ρουλάν (Jean-Paul Rouland): Ο Γάλλος παρουσιαστής ραδιοφώνου και τηλεόρασης εμφανίζεται σαν ιερέας της Ατλαντίδας. (Η γαλέρα του Οβελίξ)
Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ: Ο διάσημος Αμερικάνος ηθοποιός και πολιτικός εμφανίζεται σαν εξωγήινος μυώδης υπερήρωας-ρομπότ, που απλά εκτελεί εντολές. (Και ο ουρανός έπεσε στο κεφάλι τους).

[Επεξεργασία] Κατάλογος τευχών Αστερίξ

Αυτός είναι ένας κατάλογος όλων των τευχών του Αστερίξ, κατά χρονολογική σειρά της πρωτότυπης (γαλλικής) έκδοσης, συμπεριλαμβανομένων των 34 επίσημων τευχών και των διάφορων έξτρα εκδόσεων.