Τριχωνίδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°34′21″N 21°33′09″E / 38.5725°N 21.5525°E / 38.5725; 21.5525

Λίμνη Τριχωνίδα

WP 20140207 16 45 27 Panorama.jpg
Πανοραμική άποψη της λίμνης.

Λίμνη Τριχωνίδα is located in Greece
Λίμνη Τριχωνίδα
Λίμνη Τριχωνίδα
Έκταση 95,8 χλμ2
Μέγιστο μήκος 21,5 χλμ
Μέγιστο πλάτος 6,7 χλμ
Γεωγραφικά στοιχεία
Χώρες Flag of Greece.svg Ελλάδα
Γεωγραφικό Διαμέρισμα Στερεά Ελλάδα
Νομός Αιτωλοακαρνανίας

Η Λίμνη Τριχωνίδα (ή Αποκούρου ή Βραχωρίου[1]) είναι η μεγαλύτερη λίμνη της Ελλάδας. Βρίσκεται στον νομό Αιτωλοακαρνανίας, μεταξύ των επαρχιών Μεσολογγίου και Τριχωνίδας, νότια του Παναιτωλικού όρους και βόρεια του Αρακύνθου, ενώ εκτείνεται από τα ανατολικά προς τα δυτικά και συνδέεται δυτικά με τη γειτονική λίμνη Λυσιμαχία[2]. Έχει επιφάνεια 95,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα, μέγιστο μήκος 21,5 χλμ. και μέγιστο βάθος 58 μ. Τα νερά της ανανεώνονται συνεχώς μέσω πηγών κάτω από την επιφάνεια της λίμνης, ενώ μέσω τάφρου, παροχετεύονται στην παρακείμενη λίμνη Λυσιμαχία και από εκεί χύνονται στον ποταμό Αχελώο[3]. Για το λόγο αυτό θεωρείται μια από τις πιο καθαρές λίμνες της Ελλάδας.

Η λίμνη Τριχωνίδα οφείλει το όνομά της στην αρχαία πόλη της Αιτωλίας Τριχώνιον (σημερινή Γαβαλού), η οποία βρίσκεται στη νότια όχθη αυτής και στην οποία υπήρχε ιερό του Ασκληπιού.[4]

Η λίμνη Τριχωνίδα και οικισμοί γύρω από αυτή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γύρω από τη λίμνη υπάρχουν μικροί παραλίμνιοι οικισμοί. Στις βόρειες όχθες της Τριχωνίδας, τα κυριότερα χωριά της περιοχής είναι το Παναιτώλιο και το Καινούργιο που μαζί με την Νέα Αβώρανη αποτελούσαν έως το 2010 τον Δήμο Θεστιέων. Σημαντικοί σταθμοί είναι επίσης τα χωριά Παραβόλα, Παντάνασσα, Ντουγρί, Βαρειά και Μυρτιά, γνωστό για τα λουτρά και τους πορτοκαλεώνες του. Στην περιοχή της Μακρυνείας, τα χωριά γύρω από τη λίμνη είναι η Γαβαλού, η Ματαράγκα, οι Παπαδάτες, η Γραμματικού, το Τριχώνιο, ο Άγιος Ανδρέας (Μπουρλέσια), ο Δαφνιάς και η Καψοράχη. Το διοικητικό, εμπορικό, συγκοινωνιακό και πολιτιστικό κέντρο της ευρείας περιοχής της ορεινής Τριχωνίδας αποτελεί το Θέρμο που είναι χτισμένο Β/Α της λίμνης σε υψόμετρο 360 μέτρων και αποτελεί την έδρα του ομώνυμου δήμου.

Το οικοσύστημα της λίμνης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το οικοσύστημα της λίμνης Τριχωνίδας είναι ιδιαίτερα σημαντικό, με σπάνια είδη πανίδας και χλωρίδας[5]. Στην περιοχή της λίμνης εντοπίζονται πολλά είδη πτηνών, θηλαστικών, ερπετών και αμφίβιων. Η ορνιθοπανίδα[6] της λίμνης είναι πλούσια, περιλαμβάνοντας κορμοράνους, ερωδιούς, διάφορα είδη πάπιας, βουβόκυκνοι, γερακίνες, όρνια, γλαρόνια, με τον συνολικό αριθμό να ξεπερνάει τα 200 είδη[7]. Στα θηλαστικά της περιοχής αξίζει να σημειωθεί η παρουσία βίδρας[8], αγριόγατου, αγριόχοιρου, σκίουρου, σκαντζόχοιρου, ασβού, αλλά και αλεπούς, τσακαλιού και σπάνια λύκου. Αναφορικά με την ιχθυοπανίδα της Τριχωνίδας, σε αυτήν βρίσκουμε τον νανογωβιό[9], ο οποίος έχει μήκος περίπου 3 εκ. και είναι ενδημικό της συγκεκριμένης λίμνης. Επίσης, συναντάμε ψάρια που εντοπίζονται κυρίως στη Δυτική Ελλάδα, όπως γλανίδι, τσερούλκα, γουρνάρα, λιάρα κλπ, αλλά και είδη με ευρεία διάδοση, όπως χέλι, αθερίνα, κυπρίνος και άλλα.[10]

Η χλωρίδα περιμετρικά της λίμνης είναι ιδιαίτερα πλούσια: πλατάνια, ελιές, λεύκες, κυπαρίσσια, ευκάλυπτοι, βελανιδιές, εσπεριδοειδή[11] και πλήθος άλλων δέντρων. Επιπλέον, κανείς μπορεί εύκολα να παρατηρήσει την ποικιλία θάμνων, όπως σχίνα[12], ρείκια, κουμαριές, ασφάκες και θυμάρι, για να αναφέρουμε μερικά μόνο από αυτά. Καλάμια, νούφαρα και πλήθος υδρόβιας χλωρίδας εντοπίζεται στη λίμνη της Τριχωνίδας[10]. Γενικότερα, έχουν καταγραφεί περισσότερες από 200 ταξινομικές ομάδες φυτών, με αρκετά από αυτά να είναι ενδημικά ή/και σπάνια.[13]

Δίκτυα και προγράμματα προστασίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σπουδαιότητα του οικοσυστήματος της λίμνης γίνεται φανερή από το πλήθος προγραμμάτων και δικτύων προστασίας στα οποία συμπεριλαμβάνεται. Πιο συγκεκριμένα:

  • Η λίμνη Τριχωνίδας ανήκει, μαζί με την λίμνη Λυσιμαχία, στο δίκτυο Natura 2000[14][15], ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης, με κωδικό GR2310009, λόγω της οικολογικής της σημασίας.
  • Η Τριχωνίδα ανήκει: (i) στις Προστατευόμενες Περιοχές Πόσιμου Νερού, (ii) στις Προστατευόμενες περιοχές υδρόβιων ειδών οικονομικής σημασίας, (iii) στο Δίκτυο παρακολούθησης σημαντικών περιοχών για τα πουλιά της Ελλάδας (ΙΒΑ GR91).
  • Στα πλαίσια του διεθνούς προγράμματος Project Aqua, έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή σημαντικού περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος και με δυνατότητα ανάπτυξης πολλών ερευνητικών δράσεων.[16]
  • Είναι ενταγμένη στο δίκτυο βιοτόπων CORINE BIOTOPES PROJECT[17], το οποίο αφορά "ευάλωτα οικοσυστήματα, ενδιαιτήματα και είδη που είναι σημαντικά ως βασικές πληροφορίες για την κοινοτική περιβαλλοντική αξιολόγηση"[18]
  • Τέλος, αξίζει να σημειώσουμε την ένταξη στο πρόγραμμα Life[16][19] (Life NAT/GR/006499), για την προστασία των ασβεστούχων βάλτων στο νότιο τμήμα της λίμνης. Στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού δημιουργήθηκε το Κέντρο Περιβάλλοντος Τριχωνίδας (ΚΕ.ΠΕ.ΤΡΙ.)[20], με αρκετά περιορισμένες δράσεις από το 2011 και εξής.

Μέχρι στιγμής, η λίμνη Τριχωνίδα δεν είναι ενταγμένη στην προστατευόμενη περιοχή "Λιμνοθάλασσες Μεσολογγίου – Αιτωλικού κάτω ρου και εκβολών ποταμών Αχελώου και Ευήνου και νήσου Εχινάδων", η οποία ανακηρύχθηκε σε Εθνικό Πάρκο το 2006[21]. Παρά όλα αυτά, με βάση πρόσφατη ανακοίνωση σε εκδήλωση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, "αυτό το διάστημα ολοκληρώνει την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τον χαρακτηρισμό της λίμνης ως Εθνικό Πάρκο μετά από την ψήφιση του αντίστοιχου Προεδρικού Διατάγματος"[22].

Διαχείριση Τριχωνίδας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λίμνη είναι ένας δημόσιος φυσικός πόρους και κατατάσσεται στα περιβαλλοντικά κοινά (ή αγαθά). Η λίμνη είναι δημόσια και η επίβλεψη αυτής ανήκει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος.

Στα πλαίσια του προγράμματος Life (Life NAT/GR/006499), και για την επίτευξη των επιμέρους στόχων αυτού, δραστηριοποιήθηκαν πολλοί φορείς, όπως το Ινστιτούτο Εσωτερικών Υδάτων του Εθνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, η Αναπτυξιακή Αιτωλοακαρνανίας Α.Ε., η Εταιρεία Προστασίας Τριχωνίδας και άλλοι τοπικοί και πανεπιστημιακοί φορείς[19]. Το Κέντρο Περιβάλλοντος Τριχωνίδας (ΚΕ.ΠΕ.ΤΡΙ.) συστάθηκε στο πλαίσιο των δράσεων του Life και συνέχισε τη λειτουργεία του, ενώ μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος αυτού (1999-2003)[20]. Σταδιακά, όμως, οι δράσεις του ΚΕ.ΠΕ.ΤΡΙ. φαίνεται ότι περιορίστηκαν ιδιαίτερα.

Καθώς η Τριχωνίδα έχει ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000 και με βάσει την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, πρέπει να είναι ενσωματωμένη σε έναν Φορέα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΦΔΠΠ). Σύμφωνα με το ΦΕΚ 4519/20.02.2018 η λίμνη της Τριχωνίδας περιήλθε στην αρμοδιότητα του φορέα "Λιμνοθάλασσες Μεσολογγίου – Αιτωλικού κάτω ρου και εκβολών ποταμών Αχελώου και Ευήνου και νήσου Εχινάδων".[23]

Την ίδια στιγμή, φαίνεται ότι και άλλοι οργανισμοί (όπως η Τριχωνίδα Α.Ε.-Αναπτυξιακή Ανώνυμη Εταιρεία Ο.Τ.Α[24]) αναπτύσσουν δράσεις και προγράμματα (όπως το CLLD/LEADER[25]), στα οποία επίκεντρο είναι η συγκεκριμένη λίμνη, αλλά επεκτείνονται σε διάφορους τομείς, όπως η μεταποίηση, ο αγροτουρισμός κλπ.

Τουρισμός στην περιοχή της λίμνης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λίμνη Τριχωνίδα είναι πλούσια σε φυσική ομορφιά και ατόφιο τοπίο καθώς λίγες παρεμβάσεις έχουν γίνει μέσα στα χρόνια. Προσελκύει όλο και περισσότερους τουρίστες κάθε χρόνο ενώ και οι ντόπιοι επιχειρηματίες κάνουν προσπάθεια να αναδείξουν τη λίμνη σαν τουριστικό θέρετρο. Τα τελευταία χρόνια έχει καθιερωθεί το φεστιβάλ μουσικής με την ονομασία "Lake Party" όπου προσελκύει πλήθος ανθρώπων, κυρίως νεολαίας. [26]

Φωτοθήκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ακολουθούν κάποιες φωτογραφίες της λίμνης.

Άποψη της λίμνης Τριχωνίδας από το χωριό Πετροχώρι

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Κουσουρής, Δρ. Θεόδωρος Σ. (2015). Οι λίμνες στην Ελλάδα-Λιμνών καταγραφές και μαρτυρίες. Αθήνα: -. σελ. 29. 
  2. «Λίμνη Τριχωνίδα: Η μεγάλη άγνωστη». geonews.gr. 9 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  3. «Λίμνη Τριχωνίδα: Η μεγάλη άγνωστη». geonews.gr. 9 Ιανουαρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  4. «Ηλεκτρονική Πλοήγηση Μνημείων Αιτωλοακαρνανίας και Αχαϊας - Χώροι». monuments.hpclab.ceid.upatras.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  5. «Τριχωνίδα: Υδάτινες Ανταύγειες – GreenApple». Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2021. 
  6. «Αφιέρωμα: Ο φτερωτός κόσμος της Τριχωνίδας | AgrinioNews». www.agrinionews.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  7. Τσούνης, Γρηγόρης (1996). Τριχωνίδα. Υδάτινες ανταύγειες. Αθήνα: χ.ε. σελ. 54. ISBN 9789609038607. 
  8. Τσούνης, Γρηγόρης (1996). Τριχωνίδα. Υδάτινες ανταύγειες. Αθήνα: χ.ε. σελ. 66. ISBN 9789609038607. 
  9. «Economidichthys trichonis: Crivelli, A.J.». IUCN Red List of Threatened Species. 31 Ιανουαρίου 2006. doi:10.2305/iucn.uk.2006.rlts.t7021a12822955.en. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  10. 10,0 10,1 «Βιοποικιλότητα». Act NOW - Αγρίνιο Act now - ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΩΡΑ. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  11. «Αιματόχρωμη ποικιλία Γουρίτσης (Τριχωνίδας) - GAIApedia». www.gaiapedia.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  12. «Pistacia lentiscus» (στα αγγλικά). Wikipedia. 2021-11-09. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pistacia_lentiscus&oldid=1054420272. 
  13. Ζώτος, Αναστάσιος (2006). ΧΛΩΡΙΔΑ, ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΛΙΒΑΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΛΑΜΙΩΝΩΝ ΣΤΙΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΡΙΧΩΝΙΔΑ ΚΑΙ ΛΥΣΙΜΑΧΙΑ (Δ. ΕΛΛΑΔΑ) (Διδακτορική Διατριβή). Αγρίνιο: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. σελ. 64-73. 
  14. «ArcGIS Web Application». natura2000.eea.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  15. «NatureBank - Βιότοπος NATURA - LIMNES TRICHONIDA KAI LYSIMACHEIA». filotis.itia.ntua.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2022. 
  16. 16,0 16,1 Μελέτη αλιευτικής διαχείριση; λιμνών (φυσικών και τεχνητών), αξιοποίηση υδάτινων πόρων ορεινών και μειονεκτικών περιοχών Νομών Αιτωλοακαρνανίας, Ευρυτανίας, Καρδίτσας, Βοιωτίας, Αρκαδίας, Ηλείας και Αχαΐας. Αθήνα: Διεύθυνση Υδατοκαλλιεργειών Και Εσωτερικών Υδάτων. 2001. σελ. 269. ISBN 960-86651-2-4. 
  17. «NatureBank - Βιότοπος CORINE - Λίμνες Τριχωνίδα και Λυσιμαχία». filotis.itia.ntua.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2022. 
  18. «Corine biotopes — European Environment Agency». www.eea.europa.eu (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2021. 
  19. 19,0 19,1 «Δράσεις για την Τριχωνίδα». Act NOW - Αγρίνιο Act now - ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΩΡΑ. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  20. 20,0 20,1 «ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΡΙΧΩΝΙΔΑΣ (ΚΕ.ΠΕ.ΤΡΙ.)». Act NOW - Αγρίνιο Act now - ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΩΡΑ. Ανακτήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 2021. 
  21. «Εθνικό Πάρκο Λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου - Αιτωλικού, κάτω ρου και εκβολών ποταμών Αχελώου και Ευήνου: Εθνικά Πάρκα Ελλάδας». Εθνικό Πάρκο Λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου - Αιτωλικού, κάτω ρου και εκβολών ποταμών Αχελώου και Ευήνου. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2021. 
  22. «Συμμετοχή του Φορέα Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου-Ακαρνανικών Ορέων στην εκδήλωση της Π.Δ.Ε για τον χωροταξικό διαγωνισμό ιδεών της λίμνης Τριχωνίδας - Φορέας Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου - Ακαρνανικών Ορέων». www.fdlmes.gr. 22 Σεπτεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2021. 
  23. «Περιοχές Natura 2000 - Φορέας Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου - Ακαρνανικών Ορέων». www.fdlmes.gr. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2021. 
  24. «Αρχική». Trixonida A.E. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2021. 
  25. «Παρουσίαση Τοπικού Προγράμματος – Θεσμικό Πλαίσιο Μέτρου 19 του ΠΑΑ 2014 – 2020». Trixonida A.E. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2021. 
  26. «Αιτωλοακαρνανία». AllAboutFestivals. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2021. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]