Λίμνη Φενεού
| Λίμνη Φενεού | |
|---|---|
 Άποψη της λίμνης (βλ. χάρτη) | |
| Χώρες | Ελλάδα |
| Τοποθεσία | 37°51′38″N 22°17′10″E / 37.860556°N 22.286°EΣυντεταγμένες: 37°51′38″N 22°17′10″E / 37.860556°N 22.286°E |
| Νομός | Νομός Κορινθίας |
| Τύπος λίμνης | πόλγη |
| Έκταση | ≤192 τ.χλμ.,[1] π. 47.444 στρ.[note 1] |
| Πόλεις | Φενεός Κορινθίας |
| Αναφορές | [1] |
Η Λίμνη Φενεού είναι πλέον πεδιάδα στον Φενεό. Στο παρελθόν υπήρξε λίμνη για μεγάλα χρονικά διαστήματα, που στην μέγιστη έκτασή της έφτανε μέχρι και τα 192 τ.χλμ[note 1][1]. Αυτό συνέβαινε διότι τα δύο ποτάμια της κοιλάδας της Φενεού, ο Όλβιος και ο Δόξας, δεν μπορούσαν να βρουν δίοδο προς τη θάλασσα, με αποτέλεσμα τα νερά τους να διοχετεύονται στο οροπέδιο της Φενεού. Με τα χρόνια, στις νότιες απολήξεις του οροπεδίου σχηματίστηκαν μεγάλα βάραθρα, οι λεγόμενες καταβόθρες, οι οποίες έλυναν το πρόβλημα της συσσώρευσης του νερού των δύο ποταμών. Όμως κατά περιόδους οι καταβόθρες έκλειναν, με αποτέλεσμα να δημιουργείται σιγά σιγά έλος, το οποίο με τον καιρό να μετατρέπεται σε λίμνη[2][3].
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η λίμνη της Φενεού και οι καταβόθρες αποτέλεσαν στα αρχαία χρόνια πηγή μύθων και ιστοριών, επισημαίνοντας έτσι τον σημαντικό ρόλο τους στην ζωή των Φενεατών[2]. Έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης από τον Στράβων, τον Πλίνιο και τον Παυσανία[4].
Σύμφωνα με τον Σκούφο, το 1806 ο Ουίλιαμ Μ. Ληκ παρατήρησε ότι η λίμνη ήταν αποξηραμμένη και το έδαφός της χρησιμοποιούταν για καλλιέργεια, ενώ το 1821 άρχισε πάλι να γεμίζει νερό. Κατά τον Νοέμβριο του 1829, περιόδου της γαλλικής επιστημονικής εκστρατείας στην Πελοπόνησσο[α], η λίμνη έφτανε έως και τα Καλύβια και τον Φονιά (Πανόραμα Φενεού[5][6][7]). Δώδεκα χρόνια μετέπειτα, το 1833, τα ύδατα των πηγών του Λάδωνα προκάλεσαν πλημμύρα στην κοιλάδα του Αλφειού και η λίμνη αποξηράθηκε και καλύφθηκε από φυτά. Έκτοτε δεν είναι γνωστό πότε άρχισε να ανασχηματίζεται – σημειώνει ο Σκούφος, αλλά σύμφωνα με τον Άλφρεντ Φίλιππσον(D/R) εξαιτίας ενός σεισμού, οι πηγές του Λάδωνα στέρεψαν για μία ώρα. Αυτό επέτρεψε την προβολή και παρατήρηση βαθιά εντός της σύριγγας στη φυσική δίοδο («σύριγγα») των υδάτων, προτού το νερό επανέλθει πλήρως μετά από 8 ημέρες[8].
Το 1888 η λίμνη ήταν πολύ εκτεταμένη αν και υπολειπόταν σε μέγεθος σε σύγκριση με το μέγεθός της μετά από την πλημμύρα του 1829[8].
Τελευταία φορά οι καταβόθρες άνοιξαν το 1897 αποξηραίνοντας την λίμνη και προσφέροντας στους φτωχούς κατοίκους μεγάλες εκτάσεις για καλλιέργεια. Από τότε η λίμνη δεν έχει εμφανιστεί ξανά, κάτι όμως που δεν έχει αποκλειστεί για το μέλλον.
Οροπέδιο, αποστράγγιση από τρεις καταβόθρες
Μία από τις τρεις καταβόθρες στο νότιο τμήμα της πόλης του Φενεού
Οροπέδιο Φενεού 2007
Χάρτης
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Αποτελούσε μέρος της ευρύτερης στρατιωτικής εκστρατείας.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 Morfis 1986.
- 1 2 3 Τσόγκας Σ. 2011, σελ. 25.
- ↑ Σκούφος 1899, σελ. 1-2.
- ↑ Σκούφος 1899, σελ. 5-6.
- ↑ ««Πανόραμα» | Το οικιστικό δίκτυο της Πελοποννήσου στα χρόνια της Επανάστασης». www.settlements-peloponnese1821.eu. Αθήνα: Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2026.
- ↑ «Πανδέκτης: Καλύβια -- Αρχαία Φενεός». pandektis.ekt.gr. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Μαΐου 2013. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2026.
- ↑ ΦΕΚ, Έτος 1977, Τεύχος: Α, Αριθμός: 39, Ημ. ΦΕΚ: 11 Φεβρουαρίου 1977, Τίτλος: Προεδρικόν Διάταγμα υπ' Αριθ. 118: Περί μετονομασίας της Κοινότητος Καλυβίων του Νομού Κορινθίας, σ. 357. Σύνδεσμος PDF. «Αρχειοθετημένο αντίγραφο» (PDF). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Ιουνίου 2026. Ανακτήθηκε στις 11 Ιουνίου 2026.
- 1 2 Σκούφος 1899, σελ. 7.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Morfis, A.; Zojer, H., επιμ. (1986). «Karst Hydrogeology of the Central and Eastern Peloponnesus (Greece)» (στα αγγλικά). Steierische Beiträge zur Hydrogeologie (in Kommission Springer-Verlag) 37/38: 1–301. 4JwZMgAACAAJ στα Google Books. https://www.researchgate.net/publication/291765191_Karst_hydrogeology_of_the_Central_and_Eastern_Peloponnesus_Greece. Ανακτήθηκε στις 2026-06-10.
- Τσόγκας Σ., Φώτιος (2011). Λίμνη Δόξας Φενεού: Περιβαλλοντική Εξυγίανση της Περιοχής και Προτάσεις Ενίσχυσης Οικολογικού Τουρισμού κ.α. (PDF) (πτυχιακή εργασία). Αθήνα: Α.Τ.Ε.Ι. Πειραιά, Τμήμα Πολιτικών Δομικών Έργων. σελίδες 25–30. Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 27 Ιουλίου 2022. Ανακτήθηκε στις 10 Ιουνίου 2026 – μέσω okeanis.lib.teipir.gr.
- Σκούφος, Θεόδωρος Γ. (1899). «Περί της λίμνης του Φενεού και των πηγών του Λάδωνος ποταμού» (PDF). Επετηρίδα του Παρνασσού (Αθήνα: Πανεπιστήμιο Κρήτης). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2026-06-10. https://archive.org/details/20260610_u. Ανακτήθηκε στις 2026-06-10.
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Γενικά - καρστ στην Ελλάδα:
- Βουδούρης, Kωνσταντίνος; Καζάκης, Νερατζής (Δεκέμβριος 2018). «General characteristics and classification of karst aquifers in Greece» (στα αγγλικά) (PDF). Review of the Bulgarian Geological Society (ΑΠΘ, Τμήμα Γεωλογίας) 79: 159–160. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2022-03-07. https://web.archive.org/web/20220307174020/http://bgd.bg/REVIEW_BGS/REVIEW_BGD_2018_3/PDF/67_Voudouris_GeoSci_2018.pdf. Ανακτήθηκε στις 2026-06-10.
