Θέρμο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°34′23″N 21°39′59″E / 38.57306°N 21.66639°E / 38.57306; 21.66639

Θέρμο
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
Δήμος Θέρμου
Τοπική κοινότητα Θέρμου
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμα Στερεάς Ελλάδας
Νομός Αιτωλοακαρνανίας
Υψόμετρο 351
Πληθυσμός 1.716 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασία Κεφαλόβρυσο
Επίσημη ιστοσελίδα Δήμου Θέρμου
αρχαίο Θέρμο
Θέρμο βρίσκεται στο τόπο Greece
Θέρμο
Άλλες ονομασίες Thermum
Τοποθεσία Θέρμο, Αιτωλοακαρνανία, Ελλάδα
Περιοχή Αιτωλία
Είδος Ιερό
Ιστορία
Ίδρυση π. 1500 π.Χ.
Εγκατάλειψη 189 π.Χ.
Περίοδοι Ύστερη Ελλαδική ΒΑ΄ έως Ελληνιστική περίοδος
Σημειώσεις
Διαχείριση ΛΣΤ΄ Εφορία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων
Ιστοσελίδα Θέρμο

Το Θέρμο είναι κωμόπολη της Αιτωλοακαρνανίας με μόνιμο πληθυσμό, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, 1.716 κατοίκους (ο καθαυτό οικισμός). Είναι έδρα του ομώνυμου δήμου[1], με πληθυσμό 8.242 μόνιμους κατοίκους (απογραφή 2011). Το Θέρμο είναι χτισμένο στα ορεινά της Επαρχίας Τριχωνίδας και ο δήμος είναι πολύ εκτεταμένος και περιλαμβάνει πολλά ορεινά κυρίως χωριά.

Απέχει 32 χιλιόμετρα από το Αγρίνιο.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αρχαία πόλη του Θέρμου ήταν η σημαντικότερη σε ολόκληρη την Αιτωλία και διοικητικό και θρησκευτικό κέντρο του Κοινού των Αιτωλών (Αιτωλική Συμπολιτεία). Μάρτυρας της ιστορίας της πόλης είναι ο αρχαιολογικός χώρος με το μεγάλο πλήθος από δημόσια κτίρια και ναούς. Σήμερα εκεί βρίσκεται και το Αρχαιολογικό μουσείο Θέρμου.

Σύμφωνα με τον Πολύβιο[2], η πόλη βρισκόταν σε οροπέδιο που το αποκαλεί "των θερμίων πεδίον", ενώ ονομάζει και την ίδια την πόλη ακρόπολη όλων των Αιτωλών. Κάθε χρόνο, τον Σεπτέμβριο, μαζεύονταν στην πόλη Αιτωλοί που είχαν δικαίωμα ψήφου, για να αποφασίσουν για θέματα πολέμου, ειρήνης και συμμαχιών και για να προβούν σε αρχαιρεσίες των οργάνων της Συμπολιτείας. Η πόλη δεν είχε τείχη. Καταστράφηκε δύο φορές το 218 και το 206 π.Χ, από τον Φίλιππο τον Ε'.

Στην πόλη υπήρχε ο μεγάλος ναός του "Θερμίου" Απόλλωνα. Ο ναός έχει διαστάσεις 12 μέτρα πλάτος επί 38 μέτρα ύψος. Είχε δύο κύριες αρχιτεκτονικές φάσεις: την αρχαϊκή, με σημαντικό κεραμοπλαστικό διάκοσμο και τη φάση του 3ου αιώνα π.Χ. Οι κίονές του ήταν ξύλινοι και οι βάσεις τους λίθινες. Επίσης, υπήρχαν άλλοι δύο ναοί, μικρότεροι, του "Λυσείου" Απόλλωνα και της "Λαφρίας" Αρτέμιδας. Άλλα κτίσματα που υπήρχαν στην πόλη είναι δύο στοές, ανατολικά και δυτικά, το "Βουλευτήριο" μία κρήνη καθώς έχουν βρεθεί και προϊστορικά ελλειψοειδή και τετράπλευρα κτήρια και δύο μέγαρα.[3]

Νεώτεροι χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η νέα κωμόπολη βρίσκεται περίπου ένα χιλιόμετρο από την αρχαία πόλη. Στο χωριό Μέγα Δένδρο, λίγο έξω από την πόλη, γεννήθηκε ο Κοσμάς ο Αιτωλός.

Με το ΦΕΚ 32Α της 08/12/1845 το τότε Κεφαλόβρυσο υπήχθη στον τότε Δήμο Παμφίας, αποτελώντας ταυτόχρονα έδρα του[4]. Με το ΦΕΚ 261Α της- 31/08/1912, και την κατάργηση των δήμων, ορίστηκε έδρα της τότε Κοινότητας Κεφαλόβρυσου[4][1]. Στις 04/03/1915 (ΦΕΚ 89Α) μετονομάστηκε από Κεφαλόβρυσο σε Θέρμο, ομοίως και η κοινότητα[4][1][5]. Από το 1985 (ΦΕΚ 97Α - 24/05/1985) αποτελεί έδρα του ομώνυμου δήμου[4][1].

Τοπική Κοινότητα Θέρμου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Δημοτική Κοινότητα Θέρμου, με έδρα το Θέρμο, περιλαμβάνει και τους οικισμούς: Κουλούρια, Μάνδρα, Μάραθος, Μέγας Δένδρος και Ταξιάρχης. Η Δημοτική Κοινότητα Θέρμου, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, είχε 1.959 μόνιμους κατοίκους[6]. Με το ΦΕΚ 955Β της 16/04/2014 η Δημοτική Κοινότητα Θέρμου μετατράπηκε σε τοπική κοινότητα[1].

Δημογραφική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δημογραφική εξέλιξη του καθαυτό οικισμού του Θέρμου στον 21ο αιώνα είναι η εξής:

Έτος Πληθυσμός
2001 1.924[7]
2011 1.716[6]

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ο αρχαιολογικός χώρος και το μουσείο της πόλης.
  • Η λίμνη Τριχωνίδα, η μεγαλύτερη της Ελλάδας.
  • Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.
  • Το Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής όπου υπάρχει και αναπαράσταση κρυφού σχολείου που λειτουργούσε εκεί, με κέρινα ομοιώματα.
  • Το Μοναστήρι της Μυρτιάς, το οποίο ιδρύθηκε το 1491.
  • Ο διπλός ναός του Αγίου Νικολάου / Ταξιαρχών στο νεκροταφείο του χωριού Αγία Σοφία, που είναι χτισμένος με υλικά από αρχαίο ναό της Αρτέμιδος. Στον ίδιο χώρο βρίσκεται και ο ερειπωμένος ναός της Αγίας Σοφίας του 13ου αιώνα.
  • Ο Εύηνος ποταμός. Στις ορεινές περιοχές από τις οποίες διέρχεται ο ποταμός υπάρχει πλήθος από μικρά χωριά, γεφύρια και χαράδρες. Η περιοχή προσφέρεται και για ράφτινγκ.
  • Το Αργυρό Πηγάδι, ένα χωριό του Δήμου σε ύψος 1.000 μέτρων κάτω από την κορυφή της Τριανταφυλλιάς ύψους 1817 μέτρων.
  • Ο ναός του Αγίου Γεωργίου του Νεομάρτυρα (1847), ένα ξωκλήσι με πέντε τρούλους που βρίσκεται στο χωριό Αργυρό Πηγάδι.

Παραπομπές και υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Κοινότητας Θέρμου (1912-1985) / Δήμου Θέρμου Αιτωλοακαρνανίας (1985 κ.εξ.). eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 09/11/2017.
  2. Οι πληροφορίες που δίνει ο Πολύβιος για τους Αιτωλούς, είναι κατά μεγάλο μέρος αρνητικές, καθώς τους θεωρεί πλεονέκτες και φιλοπόλεμους. Ο Πολύβιος, όμως, ήταν γιος του στρατηγού της Αχαϊκής Συμπολιτείας, Λυκόρτα, και διετέλεσε και αυτός με κάποιο αξίωμα στο στρατό των Αχαιών, αντιπάλων των Αιτωλών. Θεωρείται ότι υπερβάλει στους χαρακτηρισμούς του, αλλά αυτοί περιγράφουν πραγματικές καταστάσεις. Βλ. Κ. Παπαρρηγόπουλος, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους.
  3. Θέρμος. Υπουργείο Πολιτισμού - ΟΔΥΣΣΕΑΣ. Ανακτήθηκε: 09/11/2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Ε.Ε.Τ.Α.Α. - Διοικητικές μεταβολές Θέρμου Αιτωλοακαρνανίας. eetaa.gr. Ανακτήθηκε: 09/11/2017.
  5. Πανδέκτης: Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας - Κεφαλόβρυσον-Θέρμον. pandektis.ekt.gr. Ανακτήθηκε: 09/11/2017.
  6. 6,0 6,1 ΕΛ.ΣΤΑΤ. - Μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδος. Απογραφή 2011
  7. Ε.Σ.Υ.Ε. - Απογραφή 2001

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]