Καινούργιο Αιτωλοακαρνανίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 38°36′16″N 21°29′16″E / 38.60444°N 21.48778°E / 38.60444; 21.48778

Καινούργιο
Καινούργιο is located in Greece
Καινούργιο
Καινούργιο
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
Αποκεντρωμένη ΔιοίκησηΠελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου
ΠεριφέρειαΔυτικής Ελλάδας
Περιφερειακή ΕνότηταΠεριφερειακή Ενότητα Αιτωλοακαρνανίας
ΔήμοςΑγρινίου
Δημοτική ΕνότηταΘεστιέων
Δημοτική ΚοινότηταΚαινούργιου
Γεωγραφία και Στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΣτερεάς Ελλάδας
ΝομόςΑιτωλοακαρνανίας
Πληθυσμός2.669 (2021)
Πληροφορίες
Ταχ. κώδικας30005
Τηλ. κωδικός26410

Το Καινούργιο είναι κωμόπολη και κοινότητα της Περιφερειακής Ενότητας Αιτωλοακαρνανίας σε υψόμετρο 41 μέτρων,[1] και σε απόσταση 8 χλμ. από το Αγρίνιο.Είναι κτισμένο στην ανατολική περιοχή του κάμπου της Αιτωλίας, ανατολικά του ποταμού Ερμίτσα, δυτικά του Παναιτωλικού όρους και εκτείνεται κυρίως κατά μήκος της επαρχιακής οδού που οδηγεί από το Αγρίνιο στο Θέρμο, την ορεινή Ναυπακτία[2] και την Ευρυτανία. Το Καινούργιο βρίσκεται πολύ κοντά στη λίμνη Τριχωνίδα και διαθέτει άμεση πρόσβαση στο παραλίμνιο τοπίο.

Το Καινούργιο είναι ένα ζωντανό χωριό με ιδιαίτερη κίνηση, διαθέτει παιδικό σταθμό, νηπιαγωγεία, γυμνάσιο, ΕΠΑΛ, ταχυδρομικό κατάστημα, τακτική αστική συγκοινωνία, αρκετά εμπορικά καταστήματα, σούπερ μάρκετ, καταστήματα υπηρεσιών, ταβέρνες και καφετέριες. Λόγω της εγγύτητας με το Αγρίνιο κάποιες δημόσιες υπηρεσίες που υπήρχαν στην κωμόπολη, έχουν μεταφερθεί στην κοντινή πόλη.

Τοποθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επί τουρκοκρατίας, ο τότε οικισμός ονομαζόταν Ντέμη, από το όνομα του Ντεμ πασά που διοικούσε την περιοχή και βρισκόταν περίπου 1,5 χλμ νοτιότερα, πολύ κοντά στις βόρειες ακτές της λίμνης Τριχωνίδας. Ελάχιστα πετρόχτιστα σπίτια έχουν απομείνει σήμερα από τον οικισμό και μαρτυρούν την ακμή και την ευμάρεια του οικισμού τον 19ο και αρχές 20ου αι, ο οποίος σήμερα είναι γνωστός ως Παλαιοχώρα του Καινουργίου.

Ως οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1835 να απογράφεται στον τότε Δήμο Θέρμου.[3] Η σημερινή κωμόπολη χτίστηκε σταδιακά από τους κατοίκους της Παλαιοχώρας, λίγο πιο βόρεια από τη θέση του παλιού οικισμού όταν διανοίχτηκε η νέα επαρχιακή οδός Αγρινίου -Θέρμου, μετά την δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα.

Ασχολίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αποτελώντας μια πλούσια και γόνιμη περιοχή λόγω του κάμπου που το περιβάλλει και την καπνοπαραγωγή[4] που άκμασε στην περιοχή έως τα μέσα της δεκαετίας του 1990, το Καινούργιο, όπως και τα άλλα χωριά του κάμπου, υπήρξε ένα άτυπο κέντρο εσωτερικής μετανάστευσης, όπου κάτοικοι, κυρίως των άγονων και ορεινών περιοχών της Αιτωλίας και της Ευρυτανίας μετοίκησαν εκεί για μια καλύτερη ζωή, δουλεύοντας στα καπνά ( ποικιλία τσεμπέλια Αγρινίου[5]). Η καλλιέργεια του καπνού άρχισε να μειώνεται σταθερά από το 1991. Από το 1993, εφαρμόστηκε στην Ε.Ε. σύστημα περιορισμού της παραγωγής καπνού ενώ από το 2010 η Ε.Ε .δεν χορηγούσε[6] ειδικές επιδοτήσεις για την παραγωγή ακατέργαστου καπνού. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι κάτοικοι να στραφούν σε άλλες καλλιέργειες και κυρίως στην ελιά Αγρινίου (επιτραπέζια και παραγωγή λαδιού), την καλλιέργεια καλαμποκιού, λαχανικών, αμπελιών αλλά και κάποιοι να αναζητήσουν νέες ασχολίες στα αστικά κέντρα.

Δημογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πληθυσμός του Καινούργιου στην απογραφή του 1951 αριθμούσε 2.108 μόνιμους κατοίκους, στην απογραφή του 1961 είχε αυξηθεί στους 2.582 κατοίκους και στην απογραφή του 1971 ο πληθυσμός είχε ανέλθει στα 3.191 άτομα. Η απογραφή του 1981[7] κατέγραψε τον μεγαλύτερο μέχρι σήμερα πληθυσμό με σύνολο 3.883 κατοίκους. Στην απογραφή του 1991[8] ο πληθυσμός ήταν 3.150 κάτοικοι. Το 2001 ο πληθυσμός ήταν 3.050 κάτοικοι. Σύμφωνα με την απογραφή 2011 είχε 2.790 μόνιμους κατοίκους [9]ενώ η πρόσφατη απογραφή του 2021 [10] κατέγραψε 2.669 μόνιμο πληθυσμό.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα βορειοανατολικά του Καινούργιου, στην κορυφή του λόφου του Βλοχού και δυτικά του Παναιτωλικού όρους συναντάμε τα ερείπια της ακρόπολης των Θεστιέων ή το κάστρο του Βλοχού[11]. Η ακρόπολη δημιουργήθηκε κατά τους Μυκηναϊκούς Χρόνους. Τα «Κυκλώπεια Τείχη» αυτής της περιόδου είναι ακόμα ορατά σε όλο το λόφο (και όχι μόνο στην κορυφή). Κατά την αρχαϊκή και κλασική περίοδο, γύρω από την ακρόπολη αναπτύχθηκε πόλη-κράτος με ισχυρό τείχος μήκους 4 χιλιομέτρων. Η πόλη-κράτος των Θεστιέων ονομάζεται με το εθνικό όνομα των πολιτών «Θεστιείς» και όχι με το τοπωνύμιο. Η εντυπωσιακή της οχύρωση ήταν από τους κυριότερους λόγους της σταθερής ακμής της. Το κάστρο της ακρόπολης[12] κτισμένο σε υψόμετρο 700 μέτρων στην κορυφή του λόφου, περιβαλλόταν από ισχυρά τείχη. Η περίμετρός τους έφτανε τα 4.000 μέτρα και ξεπερνούσαν σε μήκος αυτά του Αγρινίου. Σήμερα σώζεται μόνο ένας πυλώνας όμοιος με τον μυκηναϊκό της Τίρυνθας. Στα βυζαντινά χρόνια ήταν οχυρό κάστρο που στις 12 Ιουλίου 1294 δόθηκε ως προίκα από τον δεσπότη Νικηφόρος Α' έδωσε στην κόρη του Θάμαρ και στο Φίλιππο του Τάραντα. Το 1450 καταλήφθηκε από τους Τούρκους ενώ στα χρόνια της Επανάστασης του 1821 έγινε καταφύγιο και ορμητήριο οπλαρχηγών και στρατιωτικών σωμάτων. Όταν το 1834 με βασιλικό διάταγμα του Όθωνα διαλύεται το μοναστήρι του Βλοχού, οι κάτοικοι με επιστολή τους προς τον τότε υπουργό της Παιδείας ζήτησαν την ανάκληση του και πέτυχαν τη διατήρηση της[13].

Κάτω από την ακρόπολη των Θεστιέων, πάνω σε ένα πλάτωμα βρίσκεται η Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βλοχού με παλιότερα και νεότερα κτίσματα, μεταξύ των οποίων και ο Ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου, ναός απλός μονόχωρος του 18ου αιώνα, βασιλικού ρυθμού, με περίτεχνη ξυλόγλυπτη οροφή και τέμπλο. Σε αυτό βρίσκεται η εικόνα της Παναγίας Της Ωραιοτάτης. Η ίδρυση του μοναστηριού ανάγεται στα τέλη του 12ου και αρχές του 13ου αιώνα. Επανιδρύθηκε όμως στα μέσα του 16ου αιώνα, όπως μας φανερώνει το σιγίλιο του 1563 του Οικουμενικού Πατριάρχη Ιωάσαφ του Β΄ (1555-1565) όπου χαρακτηρίζεται Σταυροπηγιακή Μονή, δηλαδή υπαγόμενη κατευθείαν στο Πατριαρχείο. Στη Μονή ασκήθηκε ο διδάσκαλος του γένους ο άγιος Ευγένιος ο Αιτωλός (1595-1682), γνωστός ως Γιαννούλης ο Αιτωλός. Από το 1834 η μονή διαλύθηκε όπως και άλλα μοναστήρια με διάταγμα του τότε βασιλιά Όθωνα. Η περιουσία, ζώα και άλλα ιερά αντικείμενα εκποιήθηκαν και καταπατήθηκαν και η μονή εγκαταλείφθηκε και ερημώθηκε. Από τα Ιερά κειμήλια απέμενε ένα Ευαγγέλιο, ένα δισκοπότηρο, μια λειψανοθήκη και η σφραγίδα με την επιγραφή<< ΕΤΟΥΤΗ Η ΒΟΥΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΒΛΟΧΟΥ>>.[14]Σήμερα η Μονή ξαναλειτουργεί με έναν μοναχό και πανηγυρίζει στην απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, την 23η Αυγούστου αλλά και στις 5 Ιουνίου όπου εορτάζεται το “θαύμα της βροχής” [15] από την Παναγία Βλοχαΐτισσα το 1922.

Στην έξοδο του Καινουργίου, αριστερά του δρόμου, συναντάμε επίσης τετράκρουνη πηγή[16] του 4ου π.Χ. αιώνα.

Στο χωριό κήρυξε[17] το λόγο του Θεού ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (Πατροκοσμάς), ο οποίος τιμάται με ιδιαίτερο σεβασμό σε όλο τον νομό.

Το χωριό, στα πρώτα χρόνια της μετεγκατάστασης των κατοίκων στον νέο οικισμό, φιλοξένησε Μικρασιάτες πρόσφυγες στο μεγαλοπρεπές διώροφο πέτρινο δημοτικό σχολείο που δεν είχε προλάβει να εγκαινιαστεί ακόμη, μέχρι εκείνοι να μεταφερθούν στο συνοικισμό που είχε όρισε το κράτος στον Άγιο Κωνσταντίνο Αγρινίου.

Πολιτιστικές εκδηλώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Καινούργιο κάθε χρόνο στο τέλος Αυγούστου διεξάγονται με επιτυχία η γιορτή της Αθερίνας και οι εκδηλώσεις του πολιτιστικού ομίλου Καινουργίου "Οι Θεστιείς".

Ενορίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Καινούργιο διαιρείται σε δύο εκκλησιαστικές ενορίες, με τις δύο εντυπωσιακές εκκλησίες τον Άγιο Δημήτριο και τον Άγιο Νικόλαο αντίστοιχα. Στην παραλίμνια ζώνη συναντάμε τον Άγιο Νικόλαο, την παλιά εκκλησία του χωριού με το ψηλό πέτρινο καμπαναριό και το κοιμητήριο, χτισμένη στα μέσα του 19ου αιώνα, ενώ δυτικά της υπάρχει το ξωκκλήσι του Άη Γιώργη που κτίστηκε την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Το εκκλησάκι φέρει αγιογραφίες στο Ιερό του, όπου σύμφωνα με μαρτυρίες παλιών κατοίκων οι Τούρκοι με μαχαίρι είχαν αφαιρέσει τις κόχες των ματιών από τις παραστάσεις των αγίων. Διάσπαρτα στην περιοχή της κωμόπολης θα συναντήσουμε επίσης και μικρούς ναΐσκους και εξωκλήσια ως αφιερώματα πιστών. Στην κωμόπολη γίνεται πανηγύρι στις 8 Σεπτεμβρίου ανήμερα των γενεθλίων της Θεοτόκου όπου και εορτάζεται με ιδιαίτερης λαμπρότητα το εξωκλήσι της Παναγίας της Χρυσοχεριάς[18].

Διοικητικά στοιχεία-Διατελέσαντες πρόεδροι της κοινότητας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κοινότητα Καινούργιου συστάθηκε στις 31 Αυγούστου 1912 με έδρα τον οικισμό Καινούριο και με την ονομασία Κοινότητα Καινουρίου, με το όνομα να αλλάζει σε Καινουργίου στις 7 Απριλίου 1951. Η Κοινότητα λειτούργησε ως το 1994, οπότε καταργήθηκε.[19] Αποτέλεσε, με το πρόγραμμα Καποδίστριας, από το 1997 έως το 2010 την πρωτεύουσα του Δήμου Θεστιέων. Σήμερα με το πρόγραμμα Καλλικράτης μαζί με τον Άνω Βλοχό, τον Κακαβά και τα Καρραίικα αποτελούν την τοπική κοινότητα Καινουργίου που υπάγεται πλέον στο Δήμου Αγρινίου.

Σύμφωνα με τα εκλογικά αρχεία[20] η κοινότητα του Καινουργίου δεν είχε πληθυσμό μεγαλύτερο από 2000 κατοίκους, οπότε δεν έχουν καταγραφεί τα αποτελέσματα των εκλογών.

Η καταγραφή ξεκινά στις εκλογές στις 21 Νοεμβρίου 1954 με εκλογή προέδρου από το συνδυασμό "Ομόνοια" χωρίς να καταγράφεται το όνομα του προέδρου.

Στις εκλογές της 5ηςΑπριλίου 1959 πρόεδρος εκλέγεται ο Γεωργ. Δρακόπουλος με ανεξάρτητο συνδυασμό.

Στις εκλογές της 5ης Ιουλίου 1964 πρόεδρος εκλέγεται ο Γεωργ. Καλφούντζος με το συνδυασμό "Πρόοδος"

Από Έως Όνομα[21] (γέννηση-θάνατος) Σημειώσεις
1912 1975 ? -
1975 1978 Θεόδωρος Καμαριάρης Πρώτος αιρετός πρόεδρος μεταπολιτευτικά.
1979 1982 Γεώργιος Καλφούντζος Εξελέγη πρόεδρος με ποσοστό 37.04% το 1978.
1983 1986 Δημήτριος Στούμπος Νικητής των εκλογών του 1982 με ποσοστό 39,9%.
1987 31 Δεκεμβρίου 1990 Γεώργιος Σοροβός Τελευταίος πρόεδρος της Κοινότητας ως την κατάργησή της και την προσάρτησή της στον Δήμο Αγρινίου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Καινούργιο ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ, Δήμος ΑΓΡΙΝΙΟΥ | buk.gr». buk.gr. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2019. 
  2. «Ορεινή Ναυπακτία – VisitNafpaktia». Ανακτήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2024. 
  3. «Διοικητικές Μεταβολές Οικισμών». ΕΕΤΑΑ. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2019. 
  4. «Μουσείο Καπνού Αγρινίου». Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  5. «Ποικιλία καπνού Τσεμπέλια Αγρινίου - GAIApedia». www.gaiapedia.gr. Ανακτήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2024. 
  6. «Καπνός - Ευρωπαϊκή Επιτροπή». agriculture.ec.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2024. 
  7. «Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος» (PDF). 
  8. «απογραφη πληθυσμου κοινοτητων 1991 - Αναζήτηση Google». www.google.com. Ανακτήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 2024. 
  9. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011 Αρχειοθετήθηκε 2021-10-04 στο Wayback Machine.», σελ. 10709 (σελ. 235 του pdf)
  10. «Αποτελέσματα μόνιμου πληθυσμού 2021» (PDF). Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  11. Παπαθανασίου, Μανώλης. «Κάστρο Βλοχού». Καστρολόγος. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  12. balaska, eleni (13 Ιουνίου 2020). «Η άγνωστη και επιβλητική Ακρόπολη των Θεστιέων στο Αγρίνιο. Το φρούριο χτίστηκε τη νεολιθική περίοδο και άκμασε στην ελληνιστική εποχή (drone)». ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  13. agriniolike. «Η "Ακρόπολη των Θεστιέων"». Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  14. «Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βλοχού». ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ. 27 Νοεμβρίου 2012. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  15. «Το Θαύμα της Παναγίας της Βλοχαιτίσσης -Καινούργιο: Πανηγυρίζει η Ι.Μ. Βλοχού». AgrinioSite. 3 Ιουνίου 2019. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  16. «Δήμος Θεστιέων». www.hellenicaworld.com. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  17. Newsroom (11 Μαΐου 2017). «Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός: Τι είχε προβλέψει για τους φόρους». ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  18. «Γιορτάζει η Παναγία η Χρυσοχεριά στο Καινούργιο - AgrinioTimes.gr». www.agriniotimes.gr. 2 Φεβρουαρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  19. ΕΕΤΑΑ, Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ, ανακτήθηκε στις 26 Απριλίου 2020.
  20. «Αρχείο Εκλογών». ekloges-info.ypes.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2024. 
  21. Αποτελέσματα εκλογών Κοινότητας Καινουργίου από το 1978 ως το 1990, ΕΕΤΑΑ.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]