Τριβρωμιούχο βόριο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τριβρωμιούχο βόριο
Boron-tribromide-3D-vdW.png
Γενικά
Όνομα IUPAC Τριβρωμιούχο βόριο
Άλλες ονομασίες Βοριοτριβρωμίδιο
Τριβρωμοβοράνιο
Τριβρωμοβόριο
Τριβρωμίδιο του βορίου
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος BBr3
Μοριακή μάζα 250,52 amu
Αριθμός CAS 10294-33-4
SMILES BrB(Br)Br
InChI 1/BBr3/c2-1(3)4
Αριθμός EINECS 233-657-9
Αριθμός RTECS ED7400000
Αριθμός UN 2692
PubChem CID 25134
Δομή
Μήκος δεσμού 196 pm
Είδος δεσμού πολωμένος ομοιoπολικός
2sp2-4p
Πόλωση δεσμού 15% (B+-Br-)
Γωνία δεσμού 120°
Μοριακή γεωμετρία Τριγωνική επίπεδη
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης −46,3°C
Σημείο βρασμού 91,3°C
Πυκνότητα 2.643 kg/m3
Διαλυτότητα
στο νερό
Αντιδρά βίαια
Εμφάνιση Άχρωμο προς κεχριμπαρί υγρό
Χημικές ιδιότητες
Ελάχιστη θερμοκρασία
ανάφλεξης
-18 °C
Επικινδυνότητα
Πολύ τοξικό (T+)
Διαβρωτικό (C)
Κίνδυνοι κατά
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
3
2
W
Η κατάσταση αναφοράς είναι η πρότυπη κατάσταση (25°C, 1 Atm)
εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά

Το τριβρωμιούχο βόριο ή τριβρωμίδιο του βορίου ή βοριοτριβρωμίδιο ή τριβρωμοβοράνιο ή τριβρωμοβόριο, BBr3, είναι μια άχρωμη (προς το κεχριμπαρί) ατμίζουσα πτητική υγρή χημική ένωση[1] που περιέχει βόριο και βρώμιο. Είναι πολύ πτητικό και ατμίζει όταν έρχεται σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα γιατί αντιδρά έντονα με την υγρασία που περιέχει σχηματίζοντας βορικό οξύ και υδροβρώμιο.[2]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη σύνθεση έγινε από τον M. Poggiale το 1846 με την αντίδραση τριοξειδίου του βορίου με άνθρακα και βρώμιο σε υψηλές θερμοκρασίες:[3]

\mathrm{B_2O_3 + 3C \xrightarrow{\triangle} 2B + 3CO \uparrow}
\mathrm{2B + 3Br_2 \xrightarrow{} 2BBr_3}

Μια βελτίωση αυτής της μεθόδου αναπτύχθηκε από τον F. Wöhler και τον Ντεβίλ το 1857. Αρχίζοντας από άμορφο βόριο (B) οι θερμοκρασίες αντίδρασης είναι χαμηλότερες και δεν παράγεται καθόλου μονοξείδιο του άνθρακα (CO):[4]

\mathrm{2B + 3Br_2 \xrightarrow{} 2BBr_3}

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1. Η αντίδραση του καρβιδίου του βορίου (B4C) με το βρώμιο σε θερμοκρασίες άνω των 300 C οδηγεί στον σχματισμό του τριβρωμιδίου του βορίου. Το προϊόν μπορεί να είναι καθαρό με απόσταξη σε κενό:

\mathrm{B_4C + 8Br_2 \xrightarrow{300^oC} 4BBr_3 + CBr_4}

2. Το βορικό οξύ βρωμιώνεται επίσης με βρώμιο, παρουσία φωαφόρου (το μίγμα παράγει ενδιάμεσα φωσφοροτριβρωμίδιο):

\mathrm{2H_3BO_3 + 3Br_2 + 2P \xrightarrow{} 2BBr_3 + 2H_3PO_3}

Χημικές ιδιότητες και εφαρμογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1. Το τριβρωμίδιο του βορίου είναι εμπορικά διαθέσιμο και είναι ένα ισχυρό οξύ κατά Λιούις. Είναι έξοχος απαλκυλιωτικός παράγοντας για τους αιθέρες

2. Επιπροσθέτως, βρίσκει εφαρμογές στον πολυμερισμό αλκενίων, με τη μέθοδο Friedel-Crafts ως καταλύτης.

Χρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Παραγωγή φαρμακευτικών προϊόντων.
  2. Επεξεργασία εικόνας.
  3. Εφαρμογές ημιαγωγών: Η βιομηχανία ηλεκτρονικών χρησιμοποιεί το βοριοτριβρωμίδιο ως πηγή βορίου στην κατασκευή ημιαγωγών με τη μέθοδο της προαπόθεσης.[5]
  4. Παραγωγή φωτοβολταϊκών.
  5. Αντιδραστήριο για διάφορες χημικές διεργασίες[6]

Βλέπε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επιπλέον πληροφορίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές και παρατηρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. National Institute for Occupational Safety and Health. Toxicologic Review of Selected Chemicals - 132: BORON TRIBROMIDE.
  2. Vacwell Engineering Company v BHD Chemicals Ltd [1969] 1 A.C 191.
  3. M. Poggiale (1846). "Bore - Sur un nouveau composé de brome et de bore, l'acide bromoborique et le bromoborate d'ammoniaque". Comptes rendus hebdomadaires 22: 124–130. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k29798/f128.table. 
  4. F. Wöhler, H. E. S.-C. Deville (1858). "Du bore". Annales de chimie et de physique 52: 63–92. http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k347939/f62.table. 
  5. Boron Tribromide, Albemarle Corporation
  6. Air Liquide Electronics U.S. LP Boron Tribromide ( BBr3 )

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]